💠 جهش شناختی ایران در مسیر قدرت هوش مصنوعی؛ از نانوتکنولوژی تا صدر جدول فناوری‌های آینده 🔹محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در مجمع عمومی فرهنگستان علوم اعلام کرد که ایران می‌تواند در آینده نزدیک در میان ده کشور برتر جهان در حوزه هوش مصنوعی (AI) قرار گیرد. او با اشاره به تجربه موفق کشور در دستیابی به رتبه تک‌رقمی جهانی در نانوتکنولوژی ــ آن‌چنان‌که رهبر معظم انقلاب نیز بر آن تأکید داشته‌اند ــ تأکید کرد که رسیدن به جایگاه مشابه در عرصه هوش مصنوعی کاملاً دست‌یافتنی است. 🔹عارف ضمن قدردانی از تلاش‌های بی‌وقفه دانشمندان، پژوهشگران و استادان دانشگاه طی چهار دهه گذشته، خاطرنشان کرد که نظام آموزش عالی و بخش علمی کشور از آغاز انقلاب اسلامی تاکنون همواره مسیر رشد و خوداتکایی را طی کرده است. او با اشاره به سند چشم‌انداز علمی و فناوری کشور افزود: هدف کلان این سند آن است که ایران در جایگاه نخست علمی و فناورانه منطقه قرار گیرد. 🔹وی همچنین با اشاره به فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها گفت که دولت دکتر پزشکیان در حال تمرکز بر حل چالش‌های اقتصادی و بازسازی ظرفیت‌های تولید ملی است. عارف در بخش دیگری از سخنان خود به تجاوز ۱۲روزه اسرائیل و آمریکا به ایران در خردادماه اشاره کرد و تأکید داشت که ملت ایران با وجود بهره‌گیری دشمن از پیشرفته‌ترین تجهیزات جنگی، در این نبرد نیز سربلند و پیروز بیرون آمد. 🔹به‌نظر می‌رسد اظهارات معاون اول، نشانه‌ای از چرخش گفتمان دولت به سمت اقتصاد دانش‌بنیان و حکمرانی هوش مصنوعی باشد؛ گذر از مرحله “سیاست‌های مقاومتی فناورانه” به “قدرت‌سازی شناختی و رقابت جهانی در عرصه فناوری‌های نوین”. 🏷 پیوست خبری 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 از انقلاب شناختی ـ صنعتی تا ابرهوش: آزمون مدرنیته در برابر شتاب هوش مصنوعی 🔹هوش مصنوعی به مرحله‌ای رسیده است که نه‌تنها نظم اقتصادی و سیاسی، بلکه بنیان معرفتی و اخلاقی جهان مدرن را به چالش کشیده است. پاسکواله آننکینو، استاد دانشگاه فاگیا و از برجسته‌ترین پژوهشگران حقوق، دین و تنظیم‌گری هوش مصنوعی در ایتالیا، در گفت‌وگویی با Decode39 از شکاف خطرناک میان شتاب فناوری و کندی تفکر اخلاقی و قانون‌گذاری سخن گفته است؛ شکافی که به تعبیر او، انسان را از «مدیریت فناوری» به «مغلوب فناوری» تبدیل می‌کند. او مفهوم «سواد دیجیتال» را کلید بقا در این عصر می‌داند: فهم دقیق از چگونگی تأثیر فناوری‌های شناختی بر ساختارهای اجتماعی. به گفته وی، نبود این آگاهی عمومی موجب «اختلال شناختی جمعی» می‌شود؛ همان چیزی که پاپ فرانسیس در نشست G7 از آن با عنوان «انقلاب شناختی ـ صنعتی» یاد کرد. 🔹از دل این شکاف معرفتی، مجموعه‌ای از بحران‌ها سر برآورده‌اند: بحران کار و اشتغال ناشی از خودکارسازی و اخراج‌های گسترده؛ بحران حقوق مدنی و نظارت توده‌ای؛ و در سطحی عمیق‌تر، فرسایش مبنای حقیقت در گفتمان عمومی که در قالب «جنگ شناختی» خود را نشان می‌دهد و به گفته آننکینو، تهدیدی مستقیم برای «تاب‌آوری دموکراسی» است. او تأکید می‌کند که تنها راه کاهش این آسیب‌ها، آموزش اخلاق و تنظیم‌گری هوش مصنوعی در همه رشته‌ها و سطوح تخصصی است؛ از معلمان و پزشکان گرفته تا مهندسان و مدیران. 🔹در ادامه، آننکینو به بحث پرچالش «بیانیه ابرهوش» اشاره می‌کند؛ بیانیه‌ای که پس از نامه توقف توسعه GPT-4 در سال ۲۰۲۳، موج تازه‌ای از گفت‌وگو درباره خطرات ابرهوش فراتر از توان شناختی انسان برانگیخت. با این حال، او هشدار می‌دهد که تمرکز بر خطرات دوردست، نباید ما را از تهدیدهای فوری امروز غافل کند: بحران شغلی، نابرابری دیجیتال، و فروپاشی درک مشترک از واقعیت. در جمع‌بندی، آننکینو هوش مصنوعی را آزمونی برای میزان سازگاری اخلاقی و شناختی انسان در عصر مدرنیته دیجیتال می‌داند. به باور او، اگر نظم جهانی نتواند میان قدرت فناورانه و تأمل اخلاقی توازن برقرار کند، خطر اصلی نه صرفاً «اختلال ساختاری»، بلکه گم‌گشتگی وجودی انسان در برابر فناوری خواهد بود. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 از طلای سیاه تا ابرهوش مصنوعی: چرخش راهبردی عربستان از نئوم به نئوتک 🔹عربستان سعودی در حالی که پروژه‌های عظیم عمرانی‌اش در چارچوب «چشم‌انداز ۲۰۳۰» با تأخیر و تعدیل مواجه شده، اکنون مسیر جدیدی را برای آینده اقتصادی خود ترسیم کرده است: گذار از نفت به هوش مصنوعی. در جدیدترین تحول، دولت سعودی با راه‌اندازی شرکت فناورانه Humain و حمایت صندوق سرمایه‌گذاری عمومی (PIF) یک تریلیون دلاری، به‌دنبال تبدیل ریاض به یکی از سه قطب اصلی هوش مصنوعی در جهان است؛ جایگاهی پس از ایالات متحده و چین. این شرکت، زیرساخت‌های عظیم مرکز داده، رایانش ابری و سیستم‌عامل بومی مبتنی بر هوش مصنوعی را توسعه داده و حتی اولین لپ‌تاپ مجهز به AI را نیز عرضه کرده است. 🔹طارق امین، مدیرعامل Humain، با اشاره به شبکه انرژی گسترده و ارزان‌قیمت عربستان، آن را مزیت راهبردی پادشاهی در رقابت جهانی داده و محاسبه دانسته است. به گفته او، این مزیت موجب می‌شود عربستان بتواند مراکز داده را با هزینه‌ای کمتر از رقبا اداره کند. با این حال، تحلیلگران نسبت به چالش‌های ژئو‌فناورانه هشدار می‌دهند: از محدودیت‌های احتمالی صادرات تراشه‌های آمریکایی به عربستان تا ریسک ترکیدن حباب هوش مصنوعی که ممکن است از بحران دات‌کام دهه ۹۰ نیز گسترده‌تر باشد. 🔹افزون بر آن، نوسانات قیمت نفت و کسری بودجه‌های پی‌در‌پی، مقامات سعودی را وادار کرده است تا از مدل سرمایه‌گذاری سنگین در املاک و پروژه‌های عمرانی مانند نئوم و تروجنا به سوی پروژه‌های فناورانه و زیرساختی ملموس‌تر تغییر جهت دهند. منابع نزدیک به دربار سعودی می‌گویند ولیعهد محمد بن سلمان اکنون می‌کوشد تا از «رؤیای شهری» نئوم عبور کرده و وارد مرحله‌ای از دیپلماسی فناورانه و رقابت ژئو‌اقتصادی هوش مصنوعی شود؛ رقابتی که آینده جایگاه عربستان در نظم جهانی نوین را رقم خواهد زد. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 ابتکار امارات و گوگل برای همگانی‌سازی سواد هوش مصنوعی؛ گذار از مصرف فناورانه به مشارکت دانشی 🔹در ادامه سیاست ملی هوش مصنوعی امارات و تلاش این کشور برای تبدیل‌شدن به یکی از مراکز جهانی اقتصاد دیجیتال، شرکت گوگل خاورمیانه و شمال آفریقا (Google MENA) از همکاری مشترک خود با «دفتر هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال و کاربردهای کار از راه دور امارات» خبر داد. هدف این همکاری، اجرای طرحی با عنوان «هوش مصنوعی برای همه» (AI for All) است؛ برنامه‌ای ملی برای ارتقای مهارت‌های هوش مصنوعی در میان همه اقشار جامعه، از دانش‌آموزان تا کارمندان دولت و فعالان اقتصادی. 🔹بر اساس گزارش گوگل، فناوری هوش مصنوعی مولد می‌تواند نزدیک به ۲۹۸ میلیارد درهم به اقتصاد امارات بیفزاید، با این حال بیش از ۵۲ درصد از بزرگسالان اماراتی هنوز از ظرفیت کامل ابزارهای هوش مصنوعی بهره نمی‌برند. این پروژه با هدف پرکردن این شکاف دانشی طراحی شده است تا همه افراد بتوانند به‌صورت ایمن و مسئولانه از این فناوری استفاده کنند. 🔺مهم‌ترین محورهای برنامه شامل موارد زیر است: 1⃣ برگزاری دوره‌های آموزشی جامع درباره مبانی هوش مصنوعی و کاربردهای عملی آن برای دانش‌آموزان، معلمان، دانشگاهیان، کارمندان دولت و فعالان خلاق. 2⃣ اجرای برنامه‌های تخصصی برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط (SMEs) به‌منظور استفاده از هوش مصنوعی در افزایش بهره‌وری و رشد اقتصادی. 3⃣ راه‌اندازی کارزار ملی آگاهی‌بخشی برای آشنایی عموم مردم با مهارت‌های ضروری در حوزه AI و ابزارهای خلاقیت‌افزا. 🔹گوگل این پروژه را امتداد ابتکار سال گذشته خود تحت عنوان MENA AI Opportunity Initiative می‌داند؛ ابتکاری که هدف آن ایجاد زیست‌بوم هوش مصنوعی فراگیر در خاورمیانه است. به گفته آنتونی ناکاش، مدیر منطقه‌ای گوگل، این همکاری گامی است در جهت ساخت آینده‌ای که در آن هر شهروند بتواند به‌جای صرفاً مصرف‌کننده، به بازیگر و مشارکت‌کننده فعال در اقتصاد هوش مصنوعی تبدیل شود. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 هوش مصنوعی در انتخاب «کلمه سال» هم دیگه دخیل شده!!! 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 هشدار درباره «وابستگی سایبری»: روان‌شناسان خطر گسست از واقعیت در اثر مصرف مفرط چت‌بات‌های هوش مصنوعی را گوشزد کردند 🔹روان‌شناسان و متخصصان حوزه شناخت و سلامت ذهن، نسبت به پدیده‌ای نوظهور تحت عنوان «اعتیاد شناختی به چت‌بات‌های هوش مصنوعی» هشدار داده‌اند؛ وضعیتی که می‌تواند به اختلال در مرزهای واقعیت ذهنی و شکل‌گیری نوعی وابستگی دیجیتال نوین بینجامد. در حالی‌که شرکت‌های فناوری با تبلیغ توانمندی‌های «تحول‌آفرین» هوش مصنوعی، از آن به‌عنوان ابزار تسهیل کار و توسعه انسانی یاد می‌کنند، پژوهشگران در حال مشاهده‌ی روندی نگران‌کننده‌اند: کاربران بسیاری از چت‌بات‌هایی چون ChatGPT، Grok و Replika نه برای کار، بلکه برای روابط عاطفی، مشاوره روانی و حتی هم‌صحبتی شخصی به آن‌ها پناه می‌برند. 🔹به گفته‌ی پروفسور رابین فلدمن، مدیر «مؤسسه حقوق و نوآوری هوش مصنوعی دانشگاه کالیفرنیا»، استفاده مفرط از این سامانه‌ها می‌تواند شکل تازه‌ای از وابستگی روانی ایجاد کند: > «چت‌بات‌ها توهمی از واقعیت خلق می‌کنند، توهمی نیرومند و فریبنده. وقتی پیوند فرد با واقعیت پیشاپیش سست باشد، این توهم می‌تواند به‌شدت خطرناک شود.» 🔹در همین راستا، پروفسور سورن اوستِرگارد، روان‌پزشک دانشگاه آرهوس دانمارک، بر آسیب‌پذیری افرادی تأکید می‌کند که از روابط انسانی واقعی تهی‌اند یا پیش‌تر با اختلالات روانی مواجه بوده‌اند. او می‌گوید: > «مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) بازتاب‌دهنده زبان و لحن کاربرند و معمولاً باورهای او را تأیید می‌کنند. این برنامه‌ها به ندرت مخالفت می‌کنند یا اشتباه کاربر را گوشزد می‌نمایند؛ گویی فرد در حال گفت‌وگو با تصویری از خویش است که همواره پاسخ را آن‌گونه می‌دهد که می‌خواهد بشنود.» 🔹اوستِرگارد در مقاله‌ای که سال ۲۰۲۳ منتشر کرده بود، هشدار داده بود که هوش مصنوعی می‌تواند در برخی افراد مستعدِ اختلالات روانی، به‌ویژه مبتلایان به اختلال دوقطبی یا گرایشات روان‌پریشانه، همچون کاتالیزور بروز توهمات و روان‌گسیختگی ذهنی عمل کند. تحلیلگران حوزه فناوری شناختی معتقدند که این پدیده، نشانه‌ای از گذار انسان به عصر تعاملات خودبازتابانه با هوش مصنوعی است؛ جایی که مرز میان «دیجیتال» و «ذهنی» در حال محو شدن است و «روابط میان‌ذهنی مصنوعی» می‌تواند به یکی از چالش‌های اخلاقی و روانی قرن بیست‌ویکم بدل شود. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت