💠 دستیار هوش مصنوعی اردن «سراج» در فاز نخست به ۱۰۰ هزار دانش‌آموز رسید 🔹در یک همکاری شاخص میان وزارت آموزش‌ و پرورش اردن و پلتفرم جهانی نرم‌افزاری Replit، پروژه آزمایشی سراج یک دستیار یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی به‌طور رسمی در پادشاهی هاشمی اردن راه‌اندازی شد. این پروژه که تحت پشتیبانی شورای ملی فناوری آینده توسعه یافته، کاملاً منطبق با چشم‌انداز شاهزاده حسین بن عبدالله دوم برای بهره‌گیری از هوش مصنوعی با هدف پیشبرد آموزش و ارتقای کیفیت زندگی از طریق فناوری است. 🔺قابلیت‌های سراج به گفته دکتر عزمی محافظه، وزیر آموزش‌ و پرورش، سراج تجربه یادگیری تعاملی را برای دانش‌آموزان و معلمان فراهم می‌سازد؛ تجربه‌ای که توسط هوش مصنوعی مولد پشتیبانی می‌شود و پاسخ‌هایی دقیق، منطبق با برنامه درسی رسمی و برگرفته از محتوای کتاب‌های درسی مدارس ارائه می‌دهد. رابط کاربری عربی این دستیار برای سهولت استفاده طراحی شده و نیاز به پس‌زمینه فنی ندارد؛ عملکرد آن شبیه یک موتور جست‌وجوی مکالمه‌محور است. نسخه آزمایشی سراج در کمتر از یک ماه توسط عامر ابولیله عضو شورای ملی فناوری آینده توسعه یافته است. او تأکید کرد: «ساخت پروژه‌ای با این مقیاس از صفر، ماه‌ها توسعه نیاز داشت. استفاده از Replit این امکان را داد که در زمانی بسیار کوتاه نمونه اولیه ساخته و دستیار یادگیری به‌سرعت مستقر شود؛ یعنی تبدیل یک چشم‌انداز به واقعیت.» 🔹دستاوردهای اولیه و برنامه‌های آینده در مرحله آزمایشی، سراج تاکنون به بیش از ۱۰۰ هزار دانش‌آموز و معلم دسترسی یافته و بیش از ۶۰۰ هزار تعامل در پلتفرم ثبت شده است. پس از پایان فاز آزمایشی، وزارت قصد دارد این طرح را به حدود ۱.۶ میلیون دانش‌آموز و ۹۰ هزار معلم در مدارس دولتی اردن گسترش دهد. وزیر محافظه تأکید کرد که این ابزار با هدف بهبود عملکرد تحصیلی از طریق یادگیری خودمحور و پشتیبانی شخصی‌سازی‌شده طراحی شده است. او افزود: «این ابتکار بار والدین و معلمان را کاهش می‌دهد و تضمین می‌کند که هر دانش‌آموز به ابزارهای آموزشی دقیق، تعاملی و جذاب دسترسی داشته باشد.» امجد مساد، مدیرعامل Replit، نیز گفت: «سراج نمونه‌ای قدرتمند است از آنچه وقتی دولت‌ها نوآوری را برای توانمندسازی مردم‌شان به کار می‌گیرند، امکان‌پذیر می‌شود.» او اضافه کرد: «با Replit، هر کسی می‌تواند تنها با زبان طبیعی و بدون نیاز به نوشتن کد، برنامه‌ها را بسازد و منتشر کند.» 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 گلوگاه شناختی انسان؛ چرا جهش نسل بعدی هوش مصنوعی از سیلیکون نمی‌گذرد، بلکه از بازمهندسی ذهن انسان آغاز می‌شود 🔹گزارش «Hard Truth Report» وضعیت کنونی هوش مصنوعی را به‌شدت بحرانی توصیف می‌کند و تأکید دارد که آنچه امروز به‌عنوان AI شناخته می‌شود ــ از جمله LLMهایی مانند ChatGPT ــ چیزی جز «تقلید آماری و سطحی» نیست: سامانه‌هایی مبتنی بر پیش‌بینی واژگان که فاقد grounding، فاقد استدلال علی، بدون توان انتزاع و بدون مدل درونی از جهان‌اند. به‌بیان نویسنده، این ساختارها «سطوح زبانی خیره‌کننده» می‌سازند اما فاقد «روح مدل‌سازی»‌اند؛ مانند خدای گنوسی «ساکلاس» که جهانی جعلی و بی‌جان می‌سازد. حتی با وجود پیشرفت‌های مهندسی، این سامانه‌ها همچنان دچار هالوسی‌ناسیون‌اند و گاهی با آگاهی از نادرستی، محتوای غلط تولید می‌کنند. این ضعف‌ها در پژوهش‌ها و اظهارنظرهای متخصصان شناخته‌شده نیز بارها تأیید شده است. 🔺مسئله اصلی: انسان، نه ماشین نویسنده معتقد است «بزرگ‌ترین گلوگاه تکامل AI، نه پردازنده‌ها بلکه ذهن انسان است». محدودیت‌های شناختی، تعصب، خطی‌نگری، ترس‌های مقرراتی و الگوهای فکری قدیمی سبب شده‌اند انسان «تقلید» را با «تفکر» اشتباه بگیرد و همین کج‌فهمی باعث شده به‌جای مهندسی یک هوش واقعی، تنها نسخه‌هایی پرزرق‌وبرق از تقلید زبانی تولید شود. مثال برجسته او یک هنرمند جوان گرجی است که مانند وضعیت AI، ظرفیت بالقوه عظیمی دارد اما در چارچوب‌های کهنه و ساختارهای آموزشی ناکارآمد گرفتار شده است. این وضعیت نمادی از انسان امروز است: «پتانسیل عظیم، محبوس در کدهای قدیمیِ ذهنی». 🔺راه‌حل: بازمهندسی شناختی انسان به‌عنوان پیش‌نیاز AGI نویسنده نسخه‌ای سه‌مرحله‌ای برای رفع این گلوگاه ارائه می‌دهد: 1⃣ دیباگ شناختی انسان ▫️برخورد با ذهن انسان مانند «کدی فاسد و پر از باگ» ▫️حذف الگوهای ناکارآمد مانند تفکر خطی، واکنشی و سوگیری‌ها ▫️یادگیری میکرومدولار مشابه self-supervised learning ▫️تمرین خودتقابلی و بازخوردهای فشرده برای بازنویسی شبکه‌های شناختی ▫️خودبازی‌گری بازگشتی شبیه به مدل WOPR در فیلم WarGames 2⃣ یکپارچه‌سازی سیستمی و طراحی معماری‌های جدید AI ▫️الهام از طبیعت، هولیسم، و اتصال میان‌رشته‌ای ▫️خلق معماری‌های کاملاً جدید که بدون تحول شناختی انسان ممکن نیستند ▫️طراحی AI بر اساس منطق سیستمی، نه صرفاً تنظیم وزن‌های یک LLM 3⃣هم‌تکاملی بازگشتی انسان–ماشین ▫️حلقه‌های آموزشی مشترک که انسان و AI را هم‌زمان ارتقا می‌دهند ▫️AI به‌تدریج ذهنیت انسان را بازچینی می‌کند ▫️انسان با ذهنیت جدید، نسل‌های جدید AI را طراحی می‌کند ▫️یک مارپیچ بی‌نهایتِ هم‌افزا که «جهش حقیقی» را فعال می‌کند 🏷 گزارش «Hard Truth Report» 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠هفت‌گانه هوش مصنوعی ریاض: معماری‌سازی اکوسیستم داده‌محور سعودی با مشارکت غول‌های فناوری آمریکا 🔹سازمان داده و هوش مصنوعی عربستان (SDAIA) در چارچوب راهبرد ملی تحول دیجیتال و توسعه ظرفیت‌های بومی هوش مصنوعی، هفت توافق‌نامه استراتژیک با شرکت‌های بزرگ فناوری آمریکا امضا کرد. این توافق‌ها در حاشیه «فروم سرمایه‌گذاری آمریکا عربستان ۲۰۲۵» در واشنگتن دی‌سی، با حضور مقامات ارشد، مدیران عامل و تصمیم‌سازان دو کشور نهایی شد. ریاست مراسم امضا را عبدالله الغامدی، رئیس SDAIA، برعهده داشت. 🔹این همکاری‌ها مجموعه‌ای از حوزه‌های حیاتی را دربر می‌گیرد: تقویت زیرساخت داده، توسعه نیروی انسانی متخصص، ارتقای ظرفیت‌های ملی هوش مصنوعی، و تسریع تحول دیجیتال در بخش‌های کلیدی دولت و اقتصاد. 🔺جزئیات توافق‌ها: 1⃣ Supermicro همکاری در حوزه طراحی و توسعه مراکز داده، ارائه راهکارهای سروری مبتنی بر هوش مصنوعی، برگزاری رویدادهای تخصصی و اجرای برنامه‌های آموزشی و یادگیری الکترونیکی برای ارتقای توان داخلی. 2⃣ Dell Technologies توسعه زیرساخت‌های مجهز به AI، انتقال دانش فنی، تقویت ظرفیت‌سازی ملی، و تسریع پذیرش هوش مصنوعی در نهادهای دولتی و صنعتی. 3⃣ Accenture تبادل تخصص برای ارتقای رهبری در حوزه هوش مصنوعی، توسعه زیرساخت داده و AI، حمایت از تحول نیروی کار، و افزایش آگاهی عمومی نسبت به ضرورت بهره‌گیری از هوش مصنوعی. 4⃣ Cisco تمرکز بر تحول دیجیتال بخش دولتی، توسعه محیط‌های مقیاس‌پذیر و مبتنی بر AI در مراکز داده، و تقویت زیرساخت‌های هوشمند حکمرانی. 5⃣ Boomi ایجاد نسل جدیدی از مراکز داده مبتنی بر فناوری Boomi، تقویت نوآوری در اکوسیستم هوش مصنوعی عربستان، و اجرای برنامه‌های گسترده تبادل دانش. 6⃣ SambaNova Systems همکاری در برگزاری رویدادهای مشترک، کمپ‌های آموزشی تخصصی، به‌اشتراک‌گذاری دانش و افزایش توان ملی در حوزه‌های AI و داده‌های پیشرفته. 7⃣ GitLab توسعه مهارت‌ها، پیشبرد پروژه‌های نوآورانه، ارائه راهکارهای مشترک تجاری، و حمایت از جهانی‌سازی محصولات هوش مصنوعی توسعه‌یافته در عربستان. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 اختلال در ترجمه عبری توسط Grok: آشکارشدن بحران نفرت‌پراکنی اسرائیلی و شکاف‌های حکمرانی الگوریتمی در پلتفرم X 🔹هوش مصنوعی Grok چت‌بات مولد شرکت xAI متعلق به ایلان ماسک به‌طور موقت ترجمه محتوای عبری را غیرفعال کرده است؛ اقدامی که در واکنش به جهش نگران‌کننده گفتار نفرت‌محور و خشونت‌طلبانه در محتوای عبری صورت گرفته است. طبق گزارش TRT World، Grok اعلام کرده که ترجمه خودکار عبری «اغلب به تشدید محتوای التهابی» منجر می‌شود و مواردی از «دعوت‌های خشونت‌آمیز مورد حمایت اسرائیل» را بدون تعدیل در خروجی بازتولید می‌کند. این تصمیم بنا بر ادعای Grok «داده‌محور» بوده و با هدف کاهش آسیب، بدون توسل به سانسور گسترده اتخاذ شده است؛ تمرکز اصلی بر موقعیت‌هایی است که «ترجمه لفظی باعث تحریف بافت معنایی یا نقض شدید سیاست‌ها می‌شد.» 🔹پلتفرم X تاکنون تعلیق ترجمه عبری را تأیید یا تکذیب نکرده است. این موضوع در میانه افزایش انتقادها نسبت به ضعف حکمرانی محتوا، به‌ویژه در زمینه مناقشات سیاسی و ترجمه‌های ماشینی، اهمیت بیشتری یافته است. گزارش‌های اخیر همچنین از نفوذ ساختاریافته عناصر صهیونیستی در بخش‌های کلیدی مدیریت محتوای X پرده برداشته‌اند؛ جایی که چند مقام ارشد پیشین ارتش اسرائیل در جایگاه‌هایی مرتبط با تعدیل محتوا و تعلیق حساب‌ها مشغول به فعالیت هستند. هم‌زمان، نخست‌وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو آشکارا اذعان کرده که دولت او از شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان ابزار راهبردی برای بازطراحی تصویر جهانی اسرائیل استفاده می‌کند؛ به‌ویژه در شرایطی که انتقادهای بین‌المللی نسبت به جنگ نسل‌کُشانه این رژیم در غزهِ محاصره‌شده که از اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شده رو به افزایش است. او همچنین بر تعامل نزدیک‌تر با ایلان ماسک تأکید کرده است؛ اقدامی که ناظران آن را تلاشی برای افزایش نفوذ اسرائیل بر گفتمان آنلاین و محدودسازی فضا برای روایت‌های طرفدار فلسطین ارزیابی می‌کنند. 🔹فعالان هشدار می‌دهند که عملیات جنگ شناختی و اطلاعاتی اسرائیل فراتر از سرزمین‌های اشغالی عمل می‌کند و با بهره‌گیری از پلتفرم‌های دیجیتال، به بازسازی چهره، دستکاری ادراک جهانی و بی‌ثبات‌سازی کشورهایی می‌پردازد که در برابر پروژه استعمارگرایانه و فاشیستی آن مقاومت می‌کنند. ایلان ماسک پیش‌تر از اقدام‌های اسرائیل علیه مقاومت فلسطینی حمایت کرده و پس از آغاز جنگ به اراضی اشغالی سفر کرده بود. او هنوز هیچ‌گاه از واژه «نسل‌کشی» برای توصیف بمباران غزه استفاده نکرده است. همچنین در ماه اوت، Grok به‌دلیل انتشار تحلیل‌هایی که در آن رژیم اسرائیل و آمریکا در جنگ علیه فلسطینیان مقصر دانسته شده بودند، reportedly تعلیق شده بود. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠جهش هم‌افزایی دیجیتال و هوش مصنوعی میان اردن و سوریه 🔹مهندس سامی سُمَیرات، وزیر اقتصاد دیجیتال و کارآفرینی اردن، پس از یک سفر کاری رسمی به دمشق، به‌همراه هیأتی بلندپایه متشکل از دبیرکل وزارتخانه، مدیرعامل کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات، رؤسای شورای ملی امنیت سایبری و مرکز ملی امنیت سایبری، نمایندگانی از انجمن تولیدکنندگان اردن و چندین شرکت فناور، به کشور بازگشت. این سفر شامل سلسله‌ای از نشست‌ها و گفت‌وگوهای مفصل با طرف سوری بود؛ از جمله دیدار با عبدالسلام هیکل، وزیر ارتباطات و فناوری سوریه، و نیز رایزنی با دانشگاه‌ها، استارتاپ‌ها، و فعالان حوزه ارتباطات و امنیت سایبری. هیأت اردنی همچنین در انجمن تجاری اردن–سوریه مشارکت فعال داشت. 🔹دو وزیر در دمشق نمایشگاه فناوری اطلاعات و ارتباطات HITCH را افتتاح کردند؛ نمایشگاهی با حضور گسترده شرکت‌های اردنی و سوری که به‌عنوان بستری مشترک برای نمایش فرصت‌های فناوری و تقویت ارتباطات میان بازیگران فناور دو کشور عمل کرد. محور مذاکرات، بررسی ظرفیت‌های همکاری در حوزه‌های تحول دیجیتال، توسعه زیرساخت‌های ارتباطی، امنیت سایبری، اقتصاد دیجیتال، تقویت زیست‌بوم نوآوری، توانمندسازی استارتاپ‌ها و تربیت نیروی انسانی فنی بود. همچنین دو طرف راه‌های فعال‌سازی مشارکت‌های عمومی خصوصی و گسترش همکاری میان نهادهای دیجیتال را بررسی کردند؛ همکاری‌هایی که می‌تواند موجب بهبود کیفیت خدمات، توسعه اقتصاد دیجیتال و تحریک محیط کسب‌وکار شود. 🔹سُمَیرات تأکید کرد که این سفر، بازتاب‌دهنده عمق روابط فناورانه میان اردن و سوریه است و مرحله‌ای تازه از شراکت‌های تکنولوژیک مبتنی بر تبادل دانش و ظرفیت‌های مکمل را رقم می‌زند. او با ابراز افتخار نسبت به دستاوردهای شرکت‌های اردنی در حوزه‌های امنیت سایبری، خدمات دیجیتال، تجارت الکترونیک، طراحی بازی و هوش مصنوعی، اعلام کرد که این سفر با هدف ایجاد پیوندهای مشارکتی با طرف‌های سوری و گشودن افق‌های جدید برای سرمایه‌گذاری و همکاری فناورانه انجام شده است. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 اعتراف دیرهنگام مایکروسافت به ارائه خدمات هوش مصنوعی به ارتش اسرائیل؛ انکار مسئولیت در نسل‌زدایی غزه زیر فشار حقیقت می‌لرزد 🔹مایکروسافت سرانجام تأیید کرده است که در جریان جنگ غزه، مجموعه‌ای از خدمات پیشرفته هوش مصنوعی (AI)، رایانش ابری Azure، ابزارهای ترجمهٔ زبانی و خدمات فنی را در اختیار ارتش اسرائیل قرار داده، هرچند با ادعای اینکه شواهدی مبنی بر استفاده از این فناوری‌ها برای هدف‌گیری یا آسیب‌رسانی به فلسطینیان نیافته است ادعایی که فعالان آن را نوعی «فرار اخلاقی سازمانی» و تلاش برای پاکسازی ساختاری می‌دانند. این موضع‌گیری در پست بلاگی نامشخص در وب‌سایت رسمی شرکت منتشر شده و نخستین اعتراف عمومی مایکروسافت دربارهٔ عمق همکاری‌اش با ارتش اسرائیل در طول نسل‌زدایی گسترده غزه است؛ جنگی که طی آن بیش از ۶۴ هزار فلسطینی کشته شده‌اند و تقریباً تمام نوار غزه ویران شده است. 🔺افشاگری‌های قبلی و فشار رسانه‌ای سه ماه پیش، گزارش اختصاصی Associated Press نشان داده بود که: ▫️همکاری وزارت جنگ اسرائیل با ابزارهای تجاری هوش مصنوعی مایکروسافت پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳، ۲۰۰ برابر افزایش یافته؛ ▫️ارتش اسرائیل از Azure برای رونوشت‌برداری، ترجمه و پردازش داده‌های جمع‌آوری‌شده از نظارت انبوه استفاده می‌کند؛ ▫️این داده‌ها در چرخهٔ هدف‌گذاری با سیستم‌های مستقلِ هدف‌زن اسرائیل «چک‌متقابل» شده و دقت حملات را افزایش می‌دهد. 🔺مایکروسافت اکنون اذعان می‌کند که این خدمات شامل: ▫️نرم‌افزارهای سازمانی ▫️خدمات تخصصی ▫️ذخیره‌سازی ابری Azure ▫️خدمات Azure AI شامل ابزارهای ترجمه ▫️و «دسترسی ویژه فراتر از توافقات تجاری معمول» بوده است آن هم با هدف حمایت از عملیات نجات گروگان‌ها. 🔹شرکت می‌گوید درخواست‌های اسرائیل را با «نظارت دقیق» بررسی کرده، برخی را پذیرفته و برخی را رد کرده است؛ اما از ارائهٔ هرگونه جزئیات دربارهٔ نوع همکاری‌های ویژه، سطح دسترسی ارتش، یا حفاظت از حقوق و داده‌های فلسطینیان خودداری کرده است. 🔺ابهام‌های بزرگ در پاسخ‌گویی مایکروسافت تصریح می‌کند که: > «ما دیدی نسبت به نحوه استفاده مشتریان از محصولاتمان روی سرورها و دستگاه‌های خود نداریم.» این جمله از نگاه ناظران به‌معنای شکاف رگولاتوری و «فرار عمدی از پاسخ‌گویی» است، چرا که شرکت نمی‌تواند یا نمی‌خواهد بداند فناوری‌اش در زمین جنگ چگونه به‌کار می‌رود. 🔹شرکت همچنین از پاسخ درباره: نحوهٔ استفاده ارتش از مدل‌های ترجمه و پردازش اطلاعات در هدف‌گیری هوایی جزئیات کار با شرکت خارجیِ بررسی‌کننده و هرگونه ارتباط با ارتش اسرائیل در جریان این بررسی خودداری کرده است. 🔺اکوسیستم فناوری جنگی اسرائیل مایکروسافت تنها بازیگر این میدان نیست. ارتش اسرائیل قراردادهای عظیمی با: ▫️Google ▫️Amazon ▫️Palantir و چند شرکت بزرگ دیگر دارد که هرکدام نقش مهمی در ساخت «ماشین کشتار مبتنی بر AI» ایفا می‌کنند. خطرات تصمیم‌گیری کشنده با AI سازمان‌های حقوق بشری هشدار می‌دهند که: ▫️مدل‌های AI خطاپذیر و آسیب‌زا هستند؛ ▫️استفاده از آنها در تصمیم‌گیری‌های مرگبار منجر به کشته‌شدن هزاران غیرنظامی شده است؛ ▫️نمونه‌های میدانی مانند عملیات‌های ۲۰۲۴ در رفح و نصیرات نشان می‌دهد که عملیات نجات گروگان‌ها به «قتل‌عام صدها فلسطینی» منجر شده است. 🔺واکنش‌ها: از سفیدشویی تا مطالبه شفافیت گروه No Azure for Apartheid (مجموعه‌ای از کارکنان فعلی و سابق مایکروسافت) این بیانیه را یک اقدام روابط‌عمومی برای سفیدسازی نقش شرکت دانسته‌اند و خواستار انتشار کامل گزارش تحقیقاتی شده‌اند. در مقابل، Cindy Cohn از بنیاد Electronic Frontier Foundation، با وجود استقبال محتاطانه از این «گام کوچک شفافیت»، می‌گوید: > فاصلهٔ زیادی میان بیانیهٔ مایکروسافت و واقعیت فاجعه‌بار میدان وجود دارد. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت