💠 عربستان در جمع ۱۰ کشور برتر جهان از نظر سرمایه‌گذاری خصوصی در هوش مصنوعی 🔹 گزارش بانک جهانی از جهش هم‌زمان سرمایه، داده و نیروی انسانی AI در عربستان عربستان سعودی بر اساس گزارش توسعه جهانی ۲۰۲۶ بانک جهانی با عنوان «وعده هوش مصنوعی» (The Promise of Artificial Intelligence)، در میان ۱۰ کشور برتر جهان از نظر سرمایه‌گذاری خصوصی در حوزه هوش مصنوعی قرار گرفته است. بانک جهانی در کنار سرمایه‌گذاری، دو مؤلفه دیگر را نیز به‌عنوان نقاط قوت در حال رشد عربستان برجسته کرده است: زیرساخت اشتراک‌گذاری داده میان دستگاه‌های دولتی و جذب استعدادهای تخصصی هوش مصنوعی از خارج. ▫️ یکپارچه‌سازی داده در بیش از ۶۰ نهاد دولتی گزارش بانک جهانی به نقش سازمان داده و هوش مصنوعی عربستان (SDAIA) در ایجاد زیرساختی برای یکپارچه‌سازی و اشتراک‌گذاری داده میان بیش از ۶۰ نهاد دولتی اشاره می‌کند. نکته مهم این مدل آن است که تبادل داده میان دستگاه‌ها بدون الزام به انتقال کامل اطلاعات از سامانه اصلی هر نهاد انجام می‌شود؛ به این معنا که داده می‌تواند در سیستم همان دستگاه باقی بماند و در عین حال امکان اشتراک‌گذاری سازمان‌یافته و امن آن فراهم شود. بانک جهانی این الگو را نمونه‌ای از اشتراک‌گذاری سازمان‌یافته و ایمن داده در میان نهادهای عمومی معرفی کرده است. ▫️ هوش مصنوعی در امتداد Vision 2030 بانک جهانی پیشرفت عربستان در حوزه داده و زیرساخت AI را بخشی از راهبرد گسترده‌تر این کشور در چارچوب Saudi Vision 2030 می‌داند؛ راهبردی که به دنبال حرکت اقتصاد عربستان به سمت اقتصادی داده‌محور و متکی بر ظرفیت‌های محاسباتی است. در این میان، سرمایه‌گذاری خصوصی تنها یک مؤلفه نیست؛ بلکه در کنار آن، زیرساخت داده، ظرفیت محاسباتی و پذیرش هوش مصنوعی در دولت و اقتصاد نیز در حال توسعه است. ▫️ جذب استعدادهای برتر AI یکی دیگر از داده‌های قابل توجه گزارش مربوط به بازار نیروی انسانی است. در سال ۲۰۲۵، عربستان از جمله اقتصادهایی بود که بالاترین خالص ورود متخصصان هوش مصنوعی به ازای هر ۱۰ هزار عضو LinkedIn را ثبت کردند. در میان استعدادهای نخبه AI، خالص ورود متخصصان به عربستان ۳.۰۸ نفر به ازای هر ۱۰ هزار عضو LinkedIn گزارش شده است؛ شاخصی که نشان‌دهنده افزایش جریان ورود نیروی انسانی بسیار ماهر به این کشور است. ▫️ ۲۰۲۶؛ سال هوش مصنوعی در عربستان این روند در شرایطی دنبال می‌شود که عربستان سال ۲۰۲۶ را «سال هوش مصنوعی» نام‌گذاری کرده و هم‌زمان سرمایه‌گذاری خود را در زیرساخت داده، ظرفیت محاسباتی و استفاده از هوش مصنوعی در دولت و بخش‌های مختلف اقتصاد ادامه می‌دهد. 🏷 پیوست خبری 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 تنش در واشنگتن بر سر صادرات تراشه‌های هوش مصنوعی به امارات؛ آیا منافع مالی ترامپ بر سیاست کنترل فناوری اثر گذاشته است؟ 🔹 دو نماینده دموکرات کنگره آمریکا خواستار پاسخ‌گویی درباره تغییر وضعیت صادرات فناوری به امارات شدند گریگوری میکس، عضو ارشد کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا، و سیدنی کملگر-دوو، عضو ارشد زیرکمیته جنوب و آسیای مرکزی، در نامه‌ای به هاوارد لاتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، درباره تصمیم دولت ترامپ برای تسهیل قابل‌توجه محدودیت‌های صادراتی علیه امارات متحده عربی توضیح خواستند. این درخواست در پی تصمیم دفتر صنعت و امنیت آمریکا (BIS) در ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶ مطرح شده است؛ تصمیمی که بر اساس آن، جایگاه امارات در نظام کنترل صادرات آمریکا از گروه کشورهایی که درباره اشاعه فناوری نگرانی وجود دارد، به Country Group A:5، یعنی گروه شرکای بسیار مورد اعتماد آمریکا در حوزه کنترل صادرات، ارتقا یافت. ▫️ پیوند جنجالی میان سیاست تراشه و منافع مالی خانواده ترامپ نمایندگان کنگره به گزارش‌هایی اشاره کرده‌اند که در ژانویه منتشر شد و مدعی بود یک عضو خاندان سلطنتی ابوظبی، اندکی پیش از تصمیم ترامپ برای صادرات ۵۰۰ هزار تراشه پیشرفته هوش مصنوعی به امارات، ۴۹ درصد از سهام World Liberty Financial، شرکت رمزارزی وابسته به خانواده ترامپ، را خریداری کرده است. بر اساس همین ادعا، ۱۰۰ هزار تراشه از این محموله نیز برای یک شرکت هوش مصنوعی متعلق به همان عضو خاندان سلطنتی در نظر گرفته شده بود. این ادعاها مبنای اصلی پرسش‌های جدید نمایندگان درباره احتمال وجود تعارض منافع مالی در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با صادرات فناوری به امارات است. ▫️ نگرانی درباره چین و G42 میکس و کملگر-دوو در نامه خود استدلال کرده‌اند که دولت آمریکا شواهد کافی درباره قطع کامل همکاری‌های فناوری و هوش مصنوعی امارات با چین ارائه نکرده است. آنها به‌طور مشخص درباره شرکت‌هایی مانند G42 ابراز نگرانی کرده‌اند و پرسیده‌اند آیا سازوکارهای حفاظتی این شرکت‌ها برای جلوگیری از انتقال یا انحراف فناوری‌های حساس به چین کافی است یا خیر. از نگاه این نمایندگان، ارتقای جایگاه امارات بدون ارائه توضیح کافی درباره تغییر رفتار این کشور، پرسش‌هایی جدی درباره فرآیند ارزیابی، معیارهای تصمیم‌گیری و احتمال تأثیرگذاری سیاسی بر سیاست کنترل صادرات ایجاد می‌کند. ▫️ شش محور اصلی مطالبه کنگره نمایندگان از وزیر بازرگانی خواسته‌اند درباره چند موضوع توضیح دهد: ▪️ آیا او یا اعضای وزارت با نمایندگان World Liberty Financial یا اعضای خانواده ترامپ درباره محدودیت‌های صادراتی امارات گفت‌وگویی داشته‌اند؟ ▪️ آیا ترامپ یا کارکنان کاخ سفید از BIS خواسته‌اند وضعیت امارات را تغییر دهد؟ ▪️ آیا وزارتخانه‌های خارجه، انرژی و دفاع آمریکا با این تغییر موافقت کرده‌اند یا تصمیم صرفاً توسط وزارت بازرگانی گرفته شده است؟ ▪️ فرآیند بررسی بین‌سازمانی منتهی به ارتقای امارات به Country Group A:5 دقیقاً چگونه بوده است؟ ▪️ چه تغییر مشخصی در رفتار، مقررات یا سیاست‌های امارات ـ به‌ویژه در قبال چین ـ باعث شده این کشور دیگر یک ریسک اشاعه یا انحراف فناوری تلقی نشود؟ ▪️ چه توافق‌های دولتی یا تفاهم‌نامه‌هایی میان آمریکا و امارات درباره کنترل صادرات و جلوگیری از اشاعه یا انحراف فناوری منعقد شده است؟ 🏷 پیوست خبری 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 قطر به‌دنبال ساخت «کارخانه هوشمند خودمختار»؛ پیوند هوش مصنوعی، رباتیک و انرژی در یک زیرساخت صنعتی 🔹 Statetron یک مجموعه صنعتی ۱۰ هکتاری در قطر طراحی می‌کند شرکت فناوری صنعتی سوئدی Statetron از برنامه خود برای توسعه یک مجموعه صنعتی ۱۰ هکتاری در قطر خبر داده است؛ مجموعه‌ای که قرار است هوش مصنوعی، رباتیک، ذخیره‌سازی انرژی و لجستیک خودمختار را در یک سامانه یکپارچه تولیدی ترکیب کند. این مجموعه بر اساس معماری صنعتی جدیدی با عنوان Andromean Class طراحی شده و از ابتدا برای توسعه تدریجی تا مقیاس چند گیگاواتی در نظر گرفته شده است. ▫️ فراتر از یک کارخانه مونتاژ باتری Statetron تأکید کرده است که هدف این پروژه صرفاً احداث یک کارخانه معمولی برای مونتاژ باتری نیست. معماری Andromean Class قرار است تولید، لجستیک، مدیریت انرژی و نگهداری تجهیزات را در قالب یک سیستم دیجیتال یکپارچه به هم متصل کند؛ به‌گونه‌ای که خود کارخانه به یک زیرساخت «هوشمند، انرژی‌یکپارچه و تا حدی خودمختار» تبدیل شود. لارس کارلستروم، مدیرعامل Statetron، این تحول را بخشی از مرحله جدید صنعتی‌شدن توصیف کرده که در آن صنعت از مکانیزه و سپس دیجیتالی‌شدن، به سمت هوشمندسازی، خودمختاری و انرژی‌محوری حرکت می‌کند. ▫️ قلب انرژی پروژه؛ Power Block پنج مگاواتی در مرکز این معماری، سیستم ماژولار 5 MW Power Block قرار دارد که برای کاربردهای ذخیره‌سازی انرژی در مقیاس بزرگ طراحی شده است. این فناوری می‌تواند در حوزه‌هایی مانند: ▪️ شبکه برق ▪️ صنایع ▪️ انرژی‌های تجدیدپذیر ▪️ زیرساخت‌های شبکه‌ای ▪️ سامانه‌های ذخیره‌سازی در مقیاس نیروگاهی به کار گرفته شود. ظرفیت تولید و مدت زمان ذخیره‌سازی نیز می‌تواند متناسب با رشد تقاضا به‌صورت تدریجی توسعه پیدا کند. ▫️ یک کارخانه با «دوقلوی دیجیتال» بر اساس طرح اعلام‌شده، این مجموعه مجموعه‌ای از فناوری‌های پیشرفته را به‌صورت هم‌زمان به کار خواهد گرفت: ▪️ مونتاژ رباتیک ▪️ تولید مبتنی بر هوش مصنوعی ▪️ جابه‌جایی خودمختار مواد ▪️ فناوری Digital Twin یا دوقلوی دیجیتال ▪️ کنترل خودکار کیفیت ▪️ مدیریت هوشمند انرژی ▪️ تولید برق تجدیدپذیر ▪️ ذخیره‌سازی انرژی ▪️ سامانه‌های هوشمند مدیریت توان در این معماری، انرژی تجدیدپذیر و ذخیره‌سازهای انرژی تنها محصول کارخانه نیستند؛ بلکه بخشی از زیرساخت انرژی مورد استفاده خود کارخانه را نیز تشکیل می‌دهند. 🏷 پیوست خبری 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 اردن در مسیر اقتصاد دیجیتال؛ «حاکمیت داده» و «حاکمیت دیجیتال» به دستورکار ملی رسید 🔹 دوازدهمین کنفرانس اقتصادی اردن با تمرکز بر حکمرانی هوش مصنوعی دوازدهمین کنفرانس اقتصادی انجمن اردنی پژوهش علمی، کارآفرینی و خلاقیت (JSSREC) روز شنبه ۲۲ اوت ۲۰۲۶ با همکاری دانشگاه پترا برگزار شد؛ نشستی که محور آن «اقتصاد دیجیتال و حکمرانی در عصر هوش مصنوعی» اعلام شده است. این کنفرانس قرار است فراتر از بررسی ظرفیت‌های اقتصادی هوش مصنوعی، موضوعاتی همچون حکمرانی داده، حاکمیت دیجیتال، زیرساخت‌های دیجیتال، رایانش ابری، امنیت سایبری و کاربرد هوش مصنوعی مولد را بررسی کرده و توصیه‌هایی عملی برای سیاست‌گذاران اردنی ارائه کند. ▫️ حاکمیت داده و حاکمیت دیجیتال در مرکز بحث رضا الخوالده، رئیس انجمن و رئیس کنفرانس، تأکید کرده است که گذار به اقتصاد دیجیتال دیگر یک انتخاب نیست، بلکه به یک «ضرورت ملی» تبدیل شده است. به گفته او، هوش مصنوعی اکنون یکی از محرک‌های اصلی رشد اقتصادی و رقابت‌پذیری اقتصادهای مدرن محسوب می‌شود و تصمیمات این کنفرانس می‌تواند در تدوین سیاست‌های اقتصادی و قوانین آینده اردن مورد استفاده قرار گیرد. ▫️ سه‌ضلعی دولت، بخش خصوصی و دانشگاه یکی از محورهای مورد تأکید برگزارکنندگان، افزایش هماهنگی میان دولت، بخش خصوصی و دانشگاه‌ها برای طراحی قوانین منعطفی است که بتوانند با سرعت تحول فناوری هماهنگ شوند. همچنین بر سرمایه‌گذاری روی استعدادهای جوان اردنی و توسعه مهارت‌های آینده تأکید شده تا اردن بتواند جایگاه خود را به‌عنوان یک مرکز منطقه‌ای خدمات دیجیتال و نوآوری تقویت کند. ▫️ زیرساخت تا هوش مصنوعی مولد بر اساس برنامه اعلام‌شده، نشست‌های تخصصی کنفرانس موضوعات فنی متعددی را پوشش خواهند داد: ▪️ زیرساخت‌های دیجیتال ▪️ رایانش ابری ▪️ حکمرانی داده ▪️ امنیت سایبری ▪️ هوش مصنوعی مولد ▪️ تحلیل کلان‌داده ▪️ افزایش بهره‌وری بخش‌های تولیدی و خدماتی ▪️ تعامل‌پذیری میان پلتفرم‌های دیجیتال دولتی ▪️ استانداردهای بین‌المللی طبقه‌بندی و بومی‌سازی داده 🏷 پیوست خبری 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 عملیات نفوذ پنهان روسیه؛ وقتی هوش مصنوعی به ساخت «مرجعیت جعلی» کمک می‌کند 🔹 گزارش OpenAI از شناسایی و مختل‌سازی یک کارزار نفوذ روسیه OpenAI اعلام کرده است مجموعه‌ای از حساب‌های ChatGPT با منشأ بسیار محتمل روسیه را شناسایی و مسدود کرده که در یک عملیات نفوذ پنهان برای تبلیغ نهادی با عنوان International Burke Institute (IBI) مورد استفاده قرار می‌گرفتند؛ نهادی که خود را یک «جامعه تخصصی» مستقر در اسرائیل معرفی می‌کرد. این عملیات صرفاً تولید چند پست سیاسی با هوش مصنوعی نبود؛ بلکه شبکه‌ای از محتوای جعلی، هویت‌های مبهم، مقالات دانشگاهی کپی‌شده، حساب‌های شبکه‌های اجتماعی و یک شاخص موسوم به «شاخص حاکمیت» را در کنار یکدیگر قرار داده بود تا ظاهری معتبر و کارشناسی برای یک روایت سیاسی ایجاد کند. ▫️ ChatGPT چگونه در این عملیات به کار گرفته شد؟ اپراتورهای این شبکه به زبان روسی با ChatGPT تعامل می‌کردند و از آن برای تولید نظرات و پست‌های شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کردند؛ اما خروجی‌ها عمدتاً به زبان انگلیسی بودند. آنها حتی از مدل می‌خواستند نشانه‌های زبانی مرتبط با زبان روسی را از متن حذف کند تا منشأ واقعی عملیات پنهان بماند. این محتوا در X، LinkedIn، Facebook، Substack و Telegram منتشر می‌شد. بخشی از حساب‌ها مستقیماً با نام و لوگوی IBI فعالیت داشتند و بخشی دیگر ظاهراً متعلق به کاربران عادی بودند که فعالیت اصلی‌شان انتشار مطالب IBI بود. از آنجا که دسترسی مستقیم از روسیه به مدل‌های OpenAI مجاز نیست، اپراتورها برای دسترسی از VPN استفاده می‌کردند. ▫️ از تولید محتوا تا ساخت یک اکوسیستم رسانه‌ای کاربران روسی علاوه بر تبلیغ IBI، از ChatGPT برای تولید پاسخ به پست‌های کاربران واقعی در Substack نیز استفاده می‌کردند؛ پاسخ‌هایی که معمولاً با دعوت به دنبال‌کردن کانال IBI همراه بودند. یکی از اپراتورها همچنین محتوای آلمانی‌زبان برای کانال تلگرامی Lahme Ente تولید می‌کرد؛ کانالی که به‌طور مستمر از اوکراین، اتحادیه اروپا و دولت آلمان انتقاد و از بهبود روابط با روسیه حمایت می‌کرد. اپراتور دیگری برای حدود ۱۲ کانال تلگرامی با تمرکز بر آلمان، آمریکا، فرانسه، لهستان و ترکیه لوگو تولید کرده و بارها از ChatGPT خواسته بود فعالیت این کانال‌ها را به زبان روسی خلاصه کند. یکی از این کانال‌ها با عنوان American Observer خود را یک رسانه آمریکایی معرفی می‌کرد، اما متن معرفی آن دارای نشانه‌هایی از انگلیسی غیرطبیعی و غیر بومی بود. ▫️ هسته اصلی عملیات؛ یک «مؤسسه» با اعتبار مصنوعی IBI وب‌سایتی داشت که از فوریه ۲۰۲۵ ثبت شده بود و خود را نهادی مستقر در اسرائیل معرفی می‌کرد. این وب‌سایت مدعی ارتباط با طیفی از کارشناسان برجسته بود و حتی نام‌هایی مانند فرانسیس فوکویاما و نوآم چامسکی را در میان کارشناسان خود قرار داده بود. اما بررسی نمونه‌ای از ۳۶ مقاله منتشرشده یا مرتبط با کارشناسان معرفی‌شده در وب‌سایت، نشان داد که ۳۴ مقاله از منابع دیگر اینترنتی کپی شده بودند. برخی مطالب چند سال قدمت داشتند و برخی نیز به نویسندگان اشتباه نسبت داده شده بودند. برای نمونه، مقاله‌ای درباره کریدور اقتصادی چین ـ پاکستان که ظاهراً از مقاله‌ای منتشرشده توسط Cambridge University Press برداشته شده بود، به اشتباه به استادی از دانشگاه ناتینگهام نسبت داده شده بود. در نمونه‌ای دیگر، مقاله‌ای درباره حکمرانی مهاجرت که ظاهراً از Migration Policy Institute کپی شده بود، به یک استاد استرالیایی حوزه علوم غذایی نسبت داده شده بود؛ حتی تصویری متعلق به همان فرد در صفحه نویسنده IBI استفاده شده بود. ▫️ «شاخص حاکمیت»؛ تبدیل یک وب‌سایت به ابزار سنجش سیاسی یکی از مهم‌ترین اجزای عملیات، ایجاد Sovereignty Index یا «شاخص حاکمیت» بود؛ شاخصی که برای مقایسه کشورها از منظر میزان حاکمیت و استقلال آنها استفاده می‌شد، اما در گزارش‌های IBI عملاً به ابزاری برای ارائه تصویری مثبت از روسیه و نقد کشورهای غربی تبدیل شده بود. گزارش‌های مربوط به فرانسه، آمریکا، آلمان و اتحادیه اروپا عمدتاً لحنی انتقادی و گاه جدلی داشتند. در مورد آلمان، برای نمونه، بر ضرورت «حاکمیت نظامی واقعی» و کاهش وابستگی به پایگاه‌های آمریکایی تأکید شده بود؛ در مورد آمریکا نیز سیاست‌های ترامپ از منظر کاهش «خودمختاری» ارزیابی شده بود. ▫️ اما یک نکته مهم: دامنه واقعی عملیات محدود بود بر اساس ارزیابی OpenAI، اثرگذاری فوری عملیات چندان گسترده نبوده است. بیشتر پست‌ها بازدیدهای محدودی داشتند و حساب‌های رسمی IBI نیز دنبال‌کنندگان زیادی جذب نکرده بودند. با این حال، کانال‌های تلگرامی مرتبط با عملیات عملکرد بهتری داشتند و برخی از آنها حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار دنبال‌کننده جذب کرده بودند. 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

📚 کتاب جنگ در عصر موبایل‌های هوشمند: منازعه، اتصال‌پذیری و بحران‌ها در نوک انگشتان ما #معرفی_کتاب #هفته_شصتم 📄 چند خطی از کتاب: این کتاب، پژوهشی تأمل‌برانگیز درباره‌ی دگرگونی ماهیت جنگ در عصر داده و هوش مصنوعی است. فورد با نگاهی نو، تلفن هوشمند را به مثابه‌ی هسته‌ی مرکزی تحولات نظامی مدرن معرفی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه مرز بین غیرنظامی و سرباز در میدان‌های نبرد امروزی مانند اوکراین و غزه محو شده است. این کتاب با زبانی شیوا، پیچیدگی‌های فنی را به مفاهیمی قابل‌لمس برای همگان تبدیل می‌کند و پرسشی اساسی مطرح می‌سازد که دستگاه‌های شخصی ما در جنگ‌های آینده در کدام سو خواهند ایستاد. ستایش‌های نخبگان نظامی و دانشگاهی از سراسر جهان، نشان از اعتبار و ژرفای بی‌نظیر این اثر دارد. این کتاب برای هر کسی که خواهان درک واقعیت‌های تلخ و پیچیده‌ی قرن بیست‌ویکم است، یک ضرورت محسوب می‌شود. 🔗 برای دانلود/ خریداری کتاب 🔗 برای مطالعه و اطلاعات بیشتر 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

✍ روایت متاکاگ از کتاب جنگ در عصر موبایل‌های هوشمند 🔹 این، تابستان گذشته هم‌زمان از سوی دو ناشر منتشر شد: هرست در لندن (ژوئن ۲۰۲۵) و انتشارات دانشگاه آکسفورد در نیویورک (سپتامبر همان سال)؛ انتشاری هم‌زمان که خود نشانه‌ای است از جدیتی که محافل دانشگاهی و نظامی هر دو سوی اقیانوس اطلس برای آن قائل شدند. فورد در این حوزه تازه‌کار نیست. کتاب پیشینش، Radical War، را با اندرو هاسکینز نوشت؛ پژوهشگری که در دانشگاه ادینبورگ صاحب کرسی‌ای است با عنوان صریح «هوش مصنوعی، حافظه و جنگ». پیش از آن نیز در Weapon of Choice به فرهنگ نوآوری نظامی و سیاست سلاح‌های سبک پرداخته بود. جنگ در عصر گوشی هوشمند را باید سومین حلقه از یک پروژه‌ی فکری پیوسته دید: پی‌گیری این‌که داده و فناوری رسانه‌ای چگونه ماهیت جنگ را از نو می‌سازند. استدلال مرکزی کتاب در نگاه نخست ساده می‌نماید، اما پیامدهایش چنین نیست: گوشی هوشمند دیگر ابزار جانبی ارتباط در حاشیه‌ی جنگ نیست، بلکه بخشی از زیرساخت خود جنگ شده است. مرزهایی که نظریه‌های کلاسیک جنگ بر آن‌ها بنا شده بودند: میان رزمنده و غیرنظامی، میان روایت‌گری از جنگ و مشارکت در آن، میان جبهه و خانه، در روایت فورد به‌طرز آزاردهنده‌ای کم‌رنگ می‌شوند. اگر جنگ تمام‌عیار قرن بیستم شهروند را به کارگر و تولیدکننده‌ی ماشین جنگ بدل کرد، آن‌چه فورد توصیف می‌کند مرحله‌ای دیگر است: شهروندی که بی‌آن‌که لزوماً بخواهد یا حتی بداند، به حسگر، ناظر، و گاه هدف‌یاب جنگ بدل می‌شود. 🔹کتاب در سه بخش و شش فصل سامان یافته و همین ساختار، منطق درونیِ استدلال فورد را آشکار می‌کند. بخش نخست «بحران‌های نوک انگشتان ما» با دو فصل «تحریف جنگ» و «رمزگشایی جنگ» می‌گشاید و پرسشی را پیش می‌کشد: وقتی هرکس با یک گوشی می‌تواند هم‌زمان ناظر، راوی، و گاه جعل‌کننده‌ی واقعیت جنگ باشد، «دیدن» جنگ دیگر لزوماً مترادف «فهمیدن» آن نیست. صفحه‌نمایش کوچک گوشی هم‌زمان پنجره‌ای‌ست رو به میدان و پرده‌ای‌ست که بخش بزرگی از آن را از دید ما پنهان می‌کند و شاید همین دوگانگی، نخستین بحران معرفتی عصر ما باشد. بخش دوم «شکل‌دادن به جنگ» به گمان نگارنده قلب تحلیلی کتاب است. فصل «استک» (Stack) از استعاره‌ای بهره می‌گیرد که این روزها در مطالعات زیرساخت دیجیتال آشناست: نظام جنگ را باید هم‌چون لایه‌های روی‌هم‌چیده دید که داده‌ی خام را در یک سر، و قضاوت انسانی تصمیم‌گیرنده را در سر دیگر، به‌هم پیوند می‌دهند. چنان‌که نقدی تحلیلی در نشریه‌ی نظامی Wavell Room یادآور شده، فورد در همین فصل نشان می‌دهد که کنترل بر هرکدام از این لایه‌ها از زیرساخت فیزیکی گرفته تا جریان داده، خود شکلی از قدرت نظامی است؛ نمونه‌ای که در این میان می‌کاود، سیطره‌ی محکم ارتش اسرائیل بر داده و زیرساخت است، در کنار موردهایی از جنگ اوکراین. فصل «زنجیره‌های کشتار» (Kill Chains) این تحلیل را یک گام جلوتر می‌برد: گوشی هوشمند که روزگاری صرفاً وسیله‌ی گفت‌وگو بود، اکنون به حلقه‌ای جدایی‌ناپذیر از همان زنجیره‌ای بدل شده که داده را به هدف، و هدف را به ضربه پیوند می‌دهد. بخش سوم «چهره‌ی (نوین) نبرد» شاید بی‌قرارکننده‌ترین بخش کتاب باشد. فصل «جنگ مشارکتی» نشان می‌دهد اپلیکیشن‌ها و شبکه‌های اجتماعی چگونه امکان داده‌اند که هرکس، بی‌آن‌که رسماً به نیرویی مسلح بپیوندد، در شناسایی و حتی هدف‌گیری دشمن سهیم شود؛ و فصل «جنگ شتاب‌گرفته» از سرعتی سخن می‌گوید که دیگر با ظرفیت شناختی انسان و ظرفیت نهادی سازمان‌های نظامی هم‌خوان نیست، سرعتی که تصمیم‌گیری را از تأمل تهی می‌کند.

🔹نکته‌ای که این اثر به‌خوبی نشان می‌دهد و کمتر در آثار مشابه به‌آن پرداخته شده، ابتذال همین فرآیند است. جنگ در گوشی ما که در میان عکس تعطیلات، پیام دوستان، و تبلیغ یک محصول ظاهر می‌شود. همین جاافتادگی و عادی‌شدن است که قدرت شناختی‌اش را دوچندان می‌کند: وقتی تصویر جنگ در کنار محتوای روزمره می‌نشیند، هم آستانه‌ی حساسیت ما پایین می‌آید و هم مرز میان تماشاگری و مشارکت کم‌رنگ می‌شود. در کمتر از یک سال از انتشار، این کتاب واکنش‌های ارزیابانه‌ی گسترده‌ای برانگیخته: از تقریظ چهره‌هایی در کالج جنگ دریایی آمریکا و کالج جنگ استرالیا تا بنیادِ کارنگی برای صلح بین‌الملل و مؤسسه‌ی پژوهش‌های دفاعی سوئد، و این اواخر نقد و بررسیِ رسمی کالج جنگ ارتش آمریکا، طیفی که نشان می‌دهد این کتاب صرفاً در محافل دانشگاهی خوانده نمی‌شود، بلکه در نهادهای آموزش حرفه‌ای نظامی،و عملیات رسانه‌ای نیز جدی گرفته شده است. جالب آن‌که فورد این پژوهش را در کلاسِ درس هم پی می‌گیرد؛ او از بهار ۲۰۲۶ دوره‌ای با عنوان «اتصال و نبرد: جنگ، رسانه، و بوم‌شناسی اطلاعاتی معاصر» را در دانشگاه دفاعی سوئد تدریس می‌کند. آن‌چه او پیشنهاد می‌کند، فهم این‌که دستگاهی در جیب ما، در همان لحظه که با آن با خانواده‌مان سخن می‌گوییم، می‌تواند در جایی دیگر از جهان، بخشی از یک تصمیم نظامی باشد. شاید پرسش راستین کتاب همین باشد، این‌که ما، با همین دستگاه در دست، همین امروز، تا چه اندازه خود بخشی از میدان نبرد هستیم، بی‌آن‌که متوجه باشیم. 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت