📚ایـــران و اتـــم 📌خاطرات مرحوم دکتر «#اکبر_اعتماد»، نخستین رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و بنیان‌گذار دانش‌گاه بوعلی سینای همدان 🖍️به کوشش حسین دهباشی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

(۱۴) وطنی و اجنبی به دنبال دوشیدن سازمان! خلاصه صفحات ۷۹ تا ۸۵ (با اندکی ویرایش) ____________________ـ از جمله کارهای من (برای جلوگیری از فساد مالی در قراردادها) این بود که همان اول مذاکرات به همه ـ هم فرانسوی‌ها و هم آلمانی‌ها - می‌گفتم بدانید روز آخر که بخواهیم قراردادی امضا کنیم من از شما یک استشهاد رسمی می‌گیرم که در محضر باید امضا بشود. طبق آن استشهاد، شما باید گواهی بدهید که برای عقد فلان قرارداد حتی یک شاهی خارج از قرارداد به هیچ ترتیبی به هیچ کس و هیچ جا داده نشده و تا آن استشهاد را امضا نکنید من قرارداد را امضا نمی‌کنم. قبول کردند و روز عقد قراردادهای نیروگاه هسته‌ای بوشهر و دارخوین، هم آلمانی‌ها و هم فرانسوی‌ها استشهاد را امضا کردند و دادند. ساخت نیروگاه اتمی دارخوین را فرانسوی‌ها بر عهده داشتند. هنگامی‌که مذاکرات قرارداد این نیروگاه بعد از بیش از دو سال گفت‌وگو و نشست‌و‌برخاست پایان پذیرفت و قرارداد برای امضا آماده شده بود، یک روز شخصی که از طرف مؤسسۀ فراماتوم فرانسه (سازنده نیروگاه) مسئولیت انجام مذاکرات را به عهده داشت، از پاریس به من تلفن کرد که «من خیلی فوری لازم است با شما مطالبی را در میان بگذارم». به او گفتم هر چه زودتر به تهران بیاید. او آمد و به من موضوعی را گفت که خیلی ناراحت‌کننده بود. او گفت که «شما از ما قسم‌نامه می‌خواهید که به هیچ عنوان از محل این قرارداد به کسی پولی خارج از عرف کاری داده نشده است. حالا که موقع امضای قرارداد شده من باید به شما اطلاع بدهم که ما متأسفانه در برزخ بدی قرار گرفته‌ایم. داستان از این قرار است که بنا به خواست ژیسکاردستن، رئیس جمهور فرانسه، مقداری پول به یکی از بازماندگان خاندان سلطنتی فرانسه به عنوان مشاور در روابط عمومی داده‌ایم. البته این پول به سازمان انرژی اتمی ایران ارتباط پیدا نمی‌کند و در قرارداد و میزان آن تأثیری ندارد و ما آن را از بودجهٔ خودمان پرداخت کرده‌ایم، ولی بهانه این پرداخت قرارداد نیروگاه دارخوین است.» بعد توضیح داد که در فرانسه رسم است که به بهانه‌های مختلف پول‌هایی به وارثان پادشاهی فرانسه پرداخت می‌شود تا به طرز آبرومندی بتوانند زندگی کنند. من اسم شخصی را که پول گرفته پرسیدم و او به من گفت. من آن شخص را می‌شناختم و می‌دانستم که شاه هم او را می‌شناسد. به طرف فرانسوی گفتم «در این مورد من نمی‌توانم تصمیم بگیرم. باید مسأله را حضور اعلی‌حضرت گزارش کنم و شما باید صبر کنید تا من نتیجه را به شما اطلاع دهم.» بعد مطلب را حضور شاه مطرح کردم. بعد از گفت‌وگو، بالأخره شاه گفت اگر پرداخت این پول صددرصد به گردن فرانسوی‌ها است و به ما ارتباط پیدا نمی‌کند، مانعی ندارد و ما این مورد را به عنوان نقض شهادت‌نامه تلقی نخواهیم کرد.» من این پاسخ را به طرف فرانسوی دادم و بعد از چند روز قرارداد امضا شد. یادم هست بعضی وقت‌ها آلمانی‌ها یا فرانسوی‌ها که می‌آمدند، هدیه می‌آوردند، مثلا خودنویس یا کتاب. خب این‌ها مهم نبود. خود ما هم که جایی می‌رفتیم، از این هدیه‌ها می‌بردیم. اما یک دفعه احساس کردم این هدیه‌ها یواش‌یواش دارد بزرگ‌تر و قیمتی‌تر می‌شود! مثلاً اگر خودنویس است، از طلاست؛ یا چیزهای قیمتی‌تر. برایم خبر آوردند که برای همکاران سازمان هدیه‌های گران‌بها می‌آورند. در سازمان انرژی اتمی بخش‌نامه کردم که «همه از خارجی‌ها می‌توانند هدیه بگیرند، مشروط بر آن که قیمتش زیر صد دلار باشد. اگر کسی فکر می‌کند قیمت هدیه‌اش بالای صد دلار است وظیفه دارد آن را به دفتر من بیاورد و رسید بگیرد، و بگوید از چه شخصی گرفته است». می‌خواستم ببینم رابطه‌ها چه جوری است. عجیب است در مملکتی مثل ایران، شما اگر بدانید چه قدر هدیه قیمتی آوردند! همکاران ما هم می‌آوردند و تحویل می‌دادند. همه را گذاشتیم در دفتر من. حالا یادم نیست به منشی‌ام گفتم آن‌ها را به کی بدهد و چه کار کند، یادم نیست چه کارش کرد. — ادامه در مطلب بعد @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

— ادامه از مطلب قبل منظورم این است که تا این حد دقت می‌کردیم خارجی‌ها نتوانند به هیچ نحوی در تصمیم‌گیری ما در سازمان نفود کنند، آن وقت یک دفعه یک آقای ایرانی رفته بود از آلمانی‌ها باج گرفته بود! این آقا هیچ کاره بود. من یک جا در خاطراتم نوشتم که یک ایرانی رفته بود و این کار را کرده بود ولی اسمش را نبردم. او برای آن که دهان من را ببندد، حالا شروع کرده مقاله و لاطائلات می‌نویسد که «من رفتم اتم را به شاه گفتم... من رفتم قرارداد بستم...» و اصلا همه چیز را به پای خودش می‌نویسد. اکبر اعتماد را هم یک جوری معرفی می‌کند که انگار خیلی هم سواددار نبوده. بگذریم، کار ندارم... یک مورد دیگر هم به خاطرم رسید که خوب است ذکر کنم و این هم نمونه‌ای از سوء استفاده‌هایی است که در آن زمان رواج داشت. یک روز گفتند «کامران دیبا» (پسرعموی فرح دیبا) به سازمان انرژی اتمی مراجعه و درخواست کرده تا اطلاعات کاملی دربارۀ نیروگاه بوشهر در اختیار او گذاشته شود. من دستور دادم که به هیچ وجه هیچ نوع اطلاعی به او ندهند. کامران دیبا می‌کوشید با استفاده از نام خود منافعی را به دست آورد. چند روز بعد همایون جابر انصاری از من وقت ملاقات خواست و به دیدنم آمد. وقتی به دفترم آمد، کامران دیبا همراه او بود. جابر انصاری گفت که دولت دست اندرکار تهیه طرح جامع شهرهای ایران است و در قالب این برنامه تهیه طرح جامع شبه جزیره بوشهر به کامران دیبا واگذار شده و او برای تهیه این طرح باید در مورد نیروگاه بوشهر اطلاعات کافی داشته باشد. خیلی تعجب کردم، چون طرح جامع بوشهر به شبه جزیره بوشهر ارتباط نداشت. او گفت قرارداد ما با کامران دیبا همۀ شبه جزیره را در برمی‌گیرد و او بدون اطلاعات نمی تواند کار خود را انجام دهد.» پاسخ دادم «این دیگر مشکل شماست و به من مربوط نمی‌شود». با این پاسخ مذاکرات تمام شد. چند روز بعد نامه ای از دفتر شاه دریافت کردم که در آن قید شده بود که کامران دیبا نامه‌ای به شاه نوشته و از سازمان انرژی اتمی شکایت کرده و شاه هم به رئیس دفترش، معینیان، دستور داده جلسه‌ای تشکیل دهد و به این موضوع رسیدگی کند. با معینیان صحبت کردم و به او گفتم من به این جلسه خواهم آمد، مشروط بر این که علاوه بر کامران دیبا و همایون جابر انصاری، رئیس سازمان برنامه، وزیر نیرو، وزیر دارایی و یکی دو وزیر دیگر هم در این جلسه شرکت کنند. او قبول کرد و جلسه تشکیل شد. معینیان موضوع جلسه را شرح داد و آن را به بحث گذاشت. من فوری گفتم «من بحثی ندارم و پاسخ من تنها یک جمله است. من در مورد جزئیات تأسیسات اتمی هیچ نوع اطلاعی به هیچ کس نمی‌دهم و این که خواستم آقایان وزرا در این جلسه باشند، برای این است که می‌خواستم آن‌ها هم از این امر مطلع باشند.» چند روز بعد شاه به من گفت که کامران دیبا به او مراجعه می‌کند و جواب می‌خواهد. به شاه گفتم «پاسخ من همان است که در جلسه گفتم. به هیچ کس در مورد جزئیات تأسیسات اتمی اطلاعی نخواهم داد.» شاه پذیرفت و موضوع خاتمه یافت. اما این که طرح جامع بوشهر را بزرگ کرده و به همۀ شبه جزیره بوشهر اطلاق کرده بودند، به طور حتم برای این بود که پول سرشاری عاید کامران دیبا شود. این موارد نشان می‌دهند که گرفتاری در کجا بود. ما در ایران توانستیم جلوی هر نوع تخلف در سازمان را بگیریم و به هر زحمتی بود موفق شدیم، ولی فساد غربی‌ها، هم در مورد آلمانی‌ها و هم در مورد فرانسوی‌ها، باعث شد که سوء استفاده‌هایی از این مسیر به وقوع پیوست، البته به هزینهٔ خودشان. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🌾 «هسـتی»، هدیه ارزش‌مند فن‌آوری هسته‌ای به کشاورزی ایران ❗شالی‌کار شمالی: پارسال ۸ کیسه در هکتار برداشت کردم، امسال با هستی ۱۱ کیسه! 📌 رقم هستی از جهش القایی رقم هاشمی به دست آمده و برآمد هم‌کاری پژوهش‌کده کشاورزی هسته‌ای و مرکز تحقیقات برنج کشور است. 📊 مقایسه بازدهی رقم هاشمی و هستی در سال ۱۳۹۸ رقم هستی به همراه رقم محلی هاشمی در چهار شهرستان استان گیلان در مزارع کشاورزان پیش‌رو در قالب طرح تحقیقی-ترویجی کشت شد. میانگین بازده دانه این رقم در هر چهار شهرستان مورد بررسی ۵۸۸۰ کیلوگرم در هکتار بود ولی میانگین عمل‌کرد دانه رقم هاشمی در ۴ شهرستان مورد بررسی ۴۱۱۲ کیلوگرم در هکتار بود. متوسط تعداد خوشه در بوته در رقم هستی بین ۲۴ تا ۳۲ خوشه و در رقم هاشمی بین ۱۸ تا ۲۹ خوشه بود. در کلیه مناطق آزمایش، رقم هستی از نظر تعداد دانه در خوشه با میانگین ۱۲۸ دانه نسبت به رقم هاشمی با میانگین ۱۰۰ دانه برتری داشت. ارتفاع بوته رقم هستی ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر کوتاه‌تر از رقم هاشمی بود. این رقم علاوه بر برخورداری از خصوصیات مطلوب کیفیت پخت و تبدیل دانه مشابه ارقام محلی (میزان آمیلوز ۲۲ درصد، درجه حرارت ژلاتینه شدن متوسط، عطر خوب، درصد تبدیل برنج سالم ۵۶ درصد و درصد تبدیل کل ۷۴ درصد)، مقاوم به تنش آبی بوده و ارتفاع ساقه آن کوتاه‌تر و عمل‌کرد آن در شرایط تنش و عادی بالاتر است. مطالعه بیش‌تر @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🎥 دیدگاه زنده‌یاد دکتر #اکبر_اعتماد، نخستین رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، درباره پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT). @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

مرحوم اعتماد در این کلیپ به «باش‌گاه (کلوب) لندن» اشاره می‌کنند. برای آشنایی با این گروه می‌توانید این پیوند و این کلیپ را مشاهده نمایید. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⭕ گردن‌کلفت هسته‌ای! واکیل باتریشین، مردی که در شهر مخفی اوزیورک روسیه زندگی می‌کرد و نمی‌دانست دقیقا در چه جهنمی نفس می‌کشد! این منطقه به علت فعالیت‌های هسته‌ای غیر ایمن روسیه در دوران جنگ سرد، از آلوده‌ترین نقاط زمین به شمار می‌رود. واکیل بدون آن‌که خودش بداند، سال‌ها در این محیط به شدت پرتوزا زندگی می‌کرد و احتمال می‌رود که ناهنجاری گردن او به علت دریافت همین دز بالا باشد. 📌مطالعه بیش‌تر: — منبع ۱ — منبع ۲ — منبع ۳ — منبع ۴ 🙏 با سپاس از دوستان و هم‌راهان کانال. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🎥 A Short Course on Gen IV of Nuclear Reactors ⚛️ آشنایی با واکنش‌گاه‌های هسته‌ای نسل ۴ 📌 از شما دعوت می‌کنم تا دقایقی را در کلاس درس یکی از استادان دانش‌گاه ایلینوی آمریکا بنشینید تا ویژگی‌های نسل چهارم واکنش‌گاه‌های هسته‌ای را با هم مرور کنیم! ⭕ برای اطلاعات بیش‌تر درباره تاریخچه، فن‌آوری و پیش‌رفت این نوع واکنش‌گاه‌ها نیز می‌توانید از تارنمای رسمی «مجمع بین‌المللی (واکنش‌گاه‌های هسته‌ای) نسل ۴» بازدید نمایید: 🌐 https://www.gen-4.org — The Generation IV International Forum @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🎥 TRISO (TRi-structural ISOtropic particle fuel) — How it made? 🎥 بازدید از کارخانه تولید سوخت‌های TRISO ⭕ واکنش‌گاه‌های هسته‌ای #بسترگلوله‌ای یکی از انواع سامانه‌های تولید انرژی هسته‌ای هستند که با گاز نجیب (غالباً #هلیوم) یا نمک مذاب خنک می‌شوند. سوخت این نوع واکنش‌گاه‌ها از ذرات بسیار کوچک اورانیوم غنی‌شده ساخته می‌شود که با لایه‌هایی از کربن و سرامیک پوشانده شده و به صورت گلوله‌هایی به اندازه‌ یک توپ تنیس (یا شکل‌های دیگر) درآمده‌اند. وزارت انرژی #ایالات_متحده این نوع سوخت را بهترین سوخت هسته‌ای روی کره زمین می‌داند چرا که از نظر تاب‌آوری گرمایی و پرتویی و مقاومت در برابر خوردگی و اکسایش کارنامه بسیار موفقی دارند و بنابراین، ایمنی هسته‌ای آن‌ها تأمین است (منبع). 📌برتری نیروگاه‌های طراحی‌شده با سوخت TRISO# امکان کار در دمای بسیار بالا است به گونه‌ای که دمای گاز یا نمک خروجی از قلب این واکنش‌گاه‌ها می‌تواند تا ۹۰۰ درجه سلیوس بالا باشد که نویددهنده بازده ترمودینامیکی بالا خواهد بود. 📍تجربه پژوهش و کار با این نوع سوخت به دهه ۱۳۴۰ و کشور #آلمان برمی‌گردد، اما قبضه بازار انرژی هسته‌ای توسط ابرشرکت‌های سازنده واکنش‌گاه‌های هسته‌ای خنک‌شونده با آب و مبتنی بر سوخت‌های میله‌ای، اندیشه تجاری‌سازی سوخت‌های TRISO را به حاشیه برد. با این حال، در دهه ۱۳۸۰ و پس از آن، سوخت‌های مقاوم گلوله‌ای دوباره در کانون توجهات قرار گرفت و به‌ویژه کشور #چین بر آن سرمایه‌گذاری گسترده‌ای کرده است. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🎥 کلیپ دیگری در باب اهمیت سوخت‌های TRISO @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

📌بازخوانی اصول اساسی برجام. برنامه جامع اقدام مشترک (برجام — JCPOA) در حالی به فرجام عمر بی‌ثمر خود نزدیک می‌شود که بسیاری از فعالان سیاسی و دست‌اندرکاران صنعت هسته‌ای شاید هنوز یک بار هم متن آن را نخوانده‌ باشند و از مفاد آن آگاه نباشند و تنها به پراکنده‌گویی رسانه‌ها اکتفا کرده‌اند. این هم در نوع خودش یک ایراد است و اگر از مردم عادی و عوام جامعه چنین تغافلی قابل چشم‌پوشی باشد، از تحلیل‌گران سیاسی، فعالان اقتصادی و دست‌اندرکاران صنعت هسته‌ای کشور، این کوتاهی پذیرفتنی نیست. 📌بد نیست در این مجال، برخی از مواد این توافق‌نامه را با هم مرور کنیم. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

📑بازخوانی برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) بخش نخست | پیش‌گفتار و مفاد عمومی: ‌الف) جمهوری اسلامی ایران و گروه ۱+۵ (چین، فرانسه، آلمان، فدراسیون روسیه، انگلیس و ایالات متحده، و نماینده عالی اتحادیه اروپایی در امور خارجی و سیاست امنیتی)، تصمیم به اجرای این «برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)» گرفتند. این برجام بازتاب یک فرآیند گام به گام بوده و مشتمل بر تکالیف متقابل به نحو مندرج در این سند و پیوست‌های آن خواهد بود که قرار است توسط شورای امنیت سازمان ملل تایید شود. ‌ب) اجرای کامل این برجام موجب حصول اطمینان از ماهیت صرفا صلح آمیز برنامه هسته‌ای ایران خواهد شد. ‌پ) ایران دوباره تائید می‌کند که هیچ‌گاه و تحت هیچ شرایطی در پی تولید یا دست یافتن به جنگ‌افزارهای هسته‌ای نخواهد بود. ‌ت) اجرای موفقیت‌آمیز این برجام، ایران را قادر خواهد ساخت تا حق خود را برای بهره‌برداری صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای بر اساس مواد پیمان عدم اشاعه هسته‌ای (NPT) و هم‌سو با تعهداتش در آن سند به طور کامل به دست آورد، و در نتیجه با برنامه هسته‌ای ایران هم‌چون برنامه هر دولت دیگر فاقد جنگ‌افزار هسته‌ای عضو پیمان عدم اشاعه رفتار خواهد شد. ‌ث) این برجام باعث لغو جامع همه تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد و هم‌چنین تحریم‌های چندجانبه و ملی مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران خواهد شد و علاوه بر آن شامل گام‌هایی برای دست‌رسی ایران به حوزه‌های تجارت، فن‌آوری، مالی، و انرژی خواهد بود. ‌ج) گروه ۱+۵ و ایران از نو بر تعهد خود نسبت به اهداف و اصول ملل متحد به نحو مندرج در منشور سازمان ملل متحد تأکید می‌کنند. ‌چ) گروه ۱+۵ و ایران تأکید می‌کنند که پیمان عدم اشاعه هسته‌ای کماکان مبنای اساسی نظام مهار گسترش تسلیحات هسته‌ای و رکن بنیادین پی‌گیری خلع سلاح هسته‌ای و استفاده‌های صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای است. ‌ح) گروه ۱+۵ و ایران بر عهده می‌گیرند که این برجام را با حسن نیت و در فضایی سازنده، بر مبنای احترام متقابل اجرا نمایند، و از هرگونه اقدام مغایر با نص، روح و هدف این برجام خودداری نمایند. گروه ۱+۵ از تحمیل الزامات مقرراتی و آئین‌نامه‌های تبعیض‌آمیز، برای جای‌گزینی تحریم‌ها و اقدامات محدودکننده که مشمول این برجام می‌شوند، خودداری خواهند ورزید. این برجام بر پایه اجرای برنامه اقدام مشترک (توافق ژنو) استوار است که در تاریخ ۳ آذرماه ۱۳۹۲ در ژنو روی آن توافق شده بود — ادامه دارد... @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای