💢 آیت الله میلانی و جمله «مَن لا أُصولَ لَه، لا فِقهَ لَه»؛
فرضیه های در ابهام زدایی از خطاب
✍️علی راد
در تبیین مفهوم جمله «مَن لا أُصولَ لَه، لا فِقهَ لَه» منسوب به آیتالله سید محمدهادی میلانی(ره) چند پرسش اساسی مطرح است: مقصود از «أُصول» در این تعبیر چیست, گستره و قلمرو این اصول کدام است؟ انگیزه محقق میلانی از بیان این جمله چه بود؟ مخاطب ایشان چه جریانی است؟ روشن ساختن مرجع مفهومی و تاریخیِ «أُصول» در این جمله برای درک مقصود آیت الله میلانی ضروری است. برای پاسخ به این پرسشها چندین فرضیه مطرح است:
❇️ یک. این جمله معنای خاص یا متمایزی از مفهوم عرفی و رایج آن نزد فقیهان امامیه ندارد. در گفتمان فقه امامیه از گذشته تا کنون، جایگاه و کارکرد دانش اصول فقه در استنباط احکام از ادله شرعی روشن و بدیهی بوده و هست و محقق میلانی قصد تاکید بر فراگیری علم اصول فقه امامیه دارد. رشد و تحول دانش اصول در اجتهاد شیعی دارای فراز و فرودهایی بوده که مطالعه آثار فقیهان کلاسیک بغدادی مانند شیخ مفید، سیدمرتضی و شیخ طوسی در التذکرة، الذریعة و العدة و نیز جریانهای اصولی متأخر و معاصر از جمله نهایة الوصول علامه حلی، و آثار آخوند خراسانی، شیخ انصاری، مرحوم کمپانی و میرزای نائینی نشانگر این مسیر تطور است؛ اگرچه شیخ انصاری با کوشش در پالایش اصول فقه در پی کاستن از فربهگی آن بود با این حال احاطه فقیه امامی بر میراث سترگ اصولی این مذهب ضروری است.
❇️ دو. رویه عملی آیت الله میلانی در تدریس فقه و اصول, قرینه روشنی در تبیین مقصود ایشان در این جمله است. بر پایه این فرضیه و شواهد بیرونی آن, مقصود محقق میلانی دعوت به فراگیری سبکی خاص از اصول فقه است که خود ایشان بر آن اهتمام داشتند و آن را اصول معیار در استنباط می دانستند. از جمله ویژگیهای سبک اصولی ایشان تلفیق قواعد زبانی, عرفی با روشهای عقلی در استنباط است که بر سویه های سه گانه دلالت نصوص شرعی (زبان, تاریخ و عقل) تاکید توامان دارد.
❇️ سه. تاریخ گذاری, فضا شناسی و جریان کاوی زمینه های فکری و تاریخی صدور این جمله میتواند در کشف مقصود محقق میلانی اثر گذار باشد. با توجه به گرایش غالب مدرسه اصولی نجف و کربلا در دوران حضور و تدریس آیت الله میلانی در عراق, تاکید محقق میلانی بر نفی فقاهت و اجتهاد معیار از جریان اصول گریز در استنباط احکام شرعی در عراق, معنادار به نظر نمی رسد زیرا مخاطب خاص ندارد, از این رو این جمله همسوی با فضای غالب اصول گرا مدرسه عراق نیست. بنا براین ناگزیر باید مخاطب ایشان را در غیر از گفتمان غالب مدرسه اصولی عراق باز جست. جریان مد نظر ایشان به عرف و عقل در استنباط نقش چندانی قائل نیست, رویکرد حداقلی به فراگیری اصول فقه دارد, نص بسند و رویکرد تک سویه زبان شناختی به دلالت نصوص شرعی دارد, به فقاهت اصولی- اجتهادی رایج در مدارس فقهی امامیه در عراق و ایران نگاه انتقادی دارد.
با توجه به دقت نظر محقق میلانی در نظریه پردازی و احتیاط ایشان در نقد صریح جریان های فکری, به نظر می رسد فرضیه سوم با رویکرد اصولی و جریان شناسی عصر ایشان تناسب بیشتری دارد.
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
✔️ از نظر مرحوم شیخ یوسف بحرانی (صاحب حدائق):
۱. قویترین مرجّحات (بعد از عرضه روایات بر قرآن) «حمل بر تقیه» است.
۲. مُعظَم و بلکه تمام اختلافاتِ روایات ناشی از تقیه است
۳. اصطلاحاتی از قبیلِ تقسیم احادیث به «صحیح، موثق، حسن و ضعیف» به این جهت بوده که برخی گمان کردهاند که اختلافاتِ احادیث ناشی از وقوعِ کذب در اخبارِ ما بوده است، نه تقیّه.
«الترجيحُ بين الأخبار بالتقية- بعد العَرْض على الكتاب العزيز- أقوى المرجّحات. فإنّ جُلّ الإختلاف الواقع في أخبارنا بل كلّه عند التأمّل و التّحقيق إنما نشأ من التقية و مِن هنا دخلت الشبهة علىٰ جمهور متأخري أصحابنا (رضوان الله عليهم)، فظنّوا ان هذا الإختلاف إنما نشأ من دسّ أخبار الكذب في أخبارنا، فوضعوا هذا الإصطلاح ليميّزوا به صحيحها عن سَقيمها و غَثّها من سَمينها...»
📚 الحدائق الناضرة في أحكام العترة الطاهرة، البحراني، الشيخ يوسف ج1 ص8
کانال نردبان فقاهت
49M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
#گزارش
🔻جریان درخواست علمای حوزه علمیه سبزوار از شهید اول و نگارش کتاب لمعه دمشقیه
..........................................
🔹آیت الله حائری شیرازی🔹
🔸خطاب به طلاب و روحانیون: «... یک کرشمه تلافیِ صد جفا بکند»🔸
گاهی مردم در دکان نانوایی و هنگامیکه در صف ایستادهاند، اگر یک آخوند هم آنجا باشد، یکجوری بلند بلند نارضایتیهایشان را میگویند تا او هم بشنود و جلوی بقیه سبک شود! یا هر جا که چشمشان به یک آخوند بیفتد، خودشان را خالی میکنند! شخصیتها در ماشین مینشینند و محافظ دارند، برای همین نمیشنوند که مردم چه میگویند؛ اما روحانیون معمولی دم دست مردماند؛ هر وقت دلشان به تنگ بیاید، روی اینها خالی میکنند.
هر کس سنگ صبور مردم شد و از آنها اذیت دید، بداند که پیش امام زمانش عزیز میشود. بدانید هروقت مردم آزردهتان کردند، آقا همان موقع شما را یک نوازشی میکند. پس میارزد!
عتابِ یارِ پریچهره عاشقانه بکَش
که یک کرشمه تلافی صد جفا بکند
یک نگاه که ایشان به شما بکند، جای صدتا فحش مردم را میگیرد! یکدفعه شیطان وسوسهتان نکند که ما هم در وقتی آمدیم آخوند شدیم که ننگ به ما میزنند! اگر کسی شما را آزرد، با خود فکر نکنید من به چه کسی شکایت ببرم؟ بدون اینکه بخواهید، به حضرت منتقل میشود و ایشان اطلاع دارد. هر کدام از روحانیون که بیشتر در معرض تعرضات مردم هستند، بیشتر مورد عنایت ایشان قرار میگیرند.
اینکه حضرت دربارهٔ روحانیون فرمودند: «من از اینها هستم و اینها از من»، یک علتش فحشهایی است که میخورند! مردم از هرچه اذیت بشوند و هر ظلمی به آنها شده باشد و هر رنجی کشیده باشند، درد دلشان را به اینها ابراز میکنند. طلبهها هم تحمّل میکنند و نتیجهاش توجهات حضرت است.
@haerishirazi
🔰 دومین جلسه کمیته علمی طرح دانشنامه حدیث.
♦️ چهارشنبه ۱۷ دی ۱۴۰۴ دومین جلسه کمیته علمی دانشنامه حدیث در محل سازمان علمی فرهنگی آستان قدس رضوی دفتر قم برگزار گردید.
••✾•🌿🌺🌿•✾••
🆔@scorazavi
💢برچسب ناتوانی در فهم به زنان!
✔️دکتر فریبا علاسوند:
🔹در حوزه که بنده از سال ۱۳۶۲ وارد شدم با یکسری تضادها و چالشها در ارتباطات زن، خانواده و حوزه مطالعات دینی مواجهیم؛ زمانی گفته میشد که زنان فهم فلسفی ندارند و فلسفه نمیفهمند در حالی که همان وقت ما بهترین استادان زن فلسفه را داشتیم؛ بنده همیشه میگفتم شما امتحان فقه و همین اجتهاد را که الان مطرح است بگیرید و ببینید چند خانم و چند آقا قبول خواهند شد. این ذهنیت که زنان نمیفهمند یکی از مهمترین چالشها در تمامی سطوح حوزوی است.
🔸یکی از استادان حوزه در جلسه مشترک حوزوی، یکسری سؤال مطرح کرد و گفت اگر بانوان بتوانند به این پرسشها پاسخ دهند معلوم میشود با سواد هستند و بنده جسارت کردم و گفتم همین الان بپرسید ولی به شوخی و خنده عبور شد و این نشان میدهد حوزه خواهران باید به حوزه الصاق باشد و این خوب نیست؛ بنابراین این تصور که زنان نمیفهمند و نیاز ندارند در تمامی سالهای حضورم در حوزه وجود داشته است.
🔹یکی از آقایان در یک جلسهای گفتند که من به مصر رفتم و در آنجا دروس آشپزی و خانهداری و ... برای زنان دایر است و منظور ایشان این بود که حد زنان همین مقدار است و نباید به بیشتر از این فکر کرد ولی اگر ما توانمندی زنان در عرصه فقه و فلسفه و کلام و ... را روی میز بگذاریم در این صورت زاویه نگاه را تغییر خواهد داد؛ الان فهم مشترکی از اقتضائات زنان در حوزه وجود ندارد، به همین دلیل یکی میگوید دروس را ساده در نظر بگیرید زیرا اینها مسائل دشوار را نمیفهمند.
👈 ادامه مطلب: http://ijtihadnet.ir/?p=80778
💢اجتهاد بانوان: ضرورتی عینی در منظومه فکری رهبری
✔️نقد منطقِ مدعیان «خانهنشینی» بانوان، در گفتوگوی «اجتهاد» با بانوی مجتهده صفاتی:
🔹شاید کمتر بتوان در میان فقهای معاصر، به ویژه از میان بزرگان، چنین دیدگاهی را یافت که حل مسائل و مشکلات زنان را به دست خود آنان بداند. هیچ مانع فکری یا نظری از سوی رهبری معظم متوجه زنان نیست و انتظار ایشان این است که بانوان با تکیه بر توانمندیهای خود، مسائل و چالشهای پیش رو را به بهترین شکل حل و فصل کنند.
🔸شاهد بودهام که بانوان مسئول و صاحبنظر خدمت ایشان میرسند و مسائل و چالشهای حوزه زنان را مطرح میکنند. پاسخ حضرت آقا همواره این بوده است: «بارها به شما گفتهام که باید مسائل خود را خودتان حل کنید.» حتی ایشان به برخی از بانوان توصیههای مستقیمی فرمودهاند که «فتوا بدهید».
🔹بحث حاشیهنشینی و خانهنشینی بانوان، منطق روشنی ندارد. هر حرکتی در زندگی باید بر اساس دلیل و منطق مشخصی باشد. نگاه ما این است که زن میتواند در عرصههای مختلف اجتماعی، علمی و فرهنگی حضور یابد، اما با رعایت شرایط و ضوابطی که اسلام برای حفظ کرامت زن و استحکام نهاد خانواده تعیین کرده است. اینکه بخواهیم زن را به کلی از عرصه اجتماعی دور کنیم و دایره حضور او را تنها به خانه محدود کنیم، با نیازهای واقعی جامعه در تضاد است.
👈 متن کامل گفتگو: http://ijtihadnet.ir/?p=80773