🔸حسادت — ریشه اخلاقی (قسمت دوم)
آیا غیرت همون حسادته؟ 🤔
ما معتقدیم حسادت و غیرت دو صفت کاملاً متفاوتن و هر کدوم ریشهای جداگانه دارن.
ریشه حسادت: خودخواهی و غرایز و احساسات شخصی 🧠
ریشه غیرت: یه حس اجتماعی و نوعی است و فایده و هدفش متوجه دیگرانه 🤝
غیرت چیه؟ 🛡️
غیرت، نوعی پاسبانی است که آفرینش برای مشخص بودن و مختلط نشدن نسلها در وجود بشر نهاده.
سرّ اینکه مرد حساسیت فوقالعاده در جلوگیری از آمیزش همسرش با دیگران داره، اینه که خلقت مأموریتی به او داده تا نسب رو در نسل آینده حفظ کنه.
مثال: علاقه به فرزند 👶
این احساس مثل احساس علاقه به فرزنده.
همه میدونن فرزند چقدر رنج و زحمت و هزینه برای پدر و مادر داره. اگه علاقه مفرط بشر به فرزند نبود، احدی اقدام به تناسل و حفظ نسل نمیکرد.
اگه حس غیرت هم در مرد نبود — که محل بذر رو همیشه حفاظت و پاسبانی کنه — رابطه نسلها با یکدیگر به کلی قطع میشد. هیچ پدری فرزند خودش رو نمیشناخت و هیچ فرزندی پدر خودش رو نمیدونست کیست. و قطع این رابطه، اساس اجتماعی بودن بشر رو متزلزل میسازه.
پس غیرت از خودپرستی ناشی نمیشه ❌
پیشنهاد اینکه انسان به عنوان مبارزه با خودخواهی، غیرت رو کنار بذاره، درست مثل اینه که پیشنهاد بشه غریزه علاقه به فرزند — بلکه به طور کلی مطلق حس ترحم و عاطفه انسانی — رو به عنوان اینکه یه میل نفسانیه، ریشهکن کنیم.
در صورتی که این یه میل نفسانی در درجات پایین حیوانی نیست. بلکه یه احساس عالی بشریه.
چرا زن غیرت نداره؟ 🤔
علاقه به حفظ نسل در زن هم وجود داره. ولی در آنجا احتیاج به پاسبان نیست. چون انتساب فرزند به مادر همیشه محفوظه و اشتباهپذیر نیست.
از اینجا میشه فهمید که حساسیت زن در منع آمیزش شوهر با دیگران، ریشهای غیر از حساسیت مرد در این مسئله داره.
· احساس زن رو میشه ناشی از خودخواهی و انحصارطلبی دونست
· احساس مرد — چنانکه گفتیم — جنبه نوعی و اجتماعی داره
ما منکر حس حسادت و انحصارطلبی مرد نیستیم. ما مدعی هستیم که فرضاً مرد حسادت خودش رو با نیروی اخلاقی از میان ببره، یه نوع حس اجتماعی در او وجود داره که اجازه نمیده با آمیزش همسرش با مردان دیگر موافقت کنه.
پس منحصر دونستن علت حساسیت مرد به حس حسادت — که یه انحراف اخلاقی فردیه — اشتباه است.
روایات هم تأیید میکنن 📖
در برخی از روایات نیز بدین موضوع اشاره شده که آنچه در مردان است غیرت است و آنچه در زنان است حسادت.
یه نکته مهم درباره زن 💭
زن همیشه میخواد مطلوب و معشوق مرد باشه.
جلوهگریها، دلبریها و خودنماییهای زن، همه برای جلب نظر مرده. زن اونقدر که میخواد مرد رو عاشق دلخسته خویش کنه، طالب وصال و لذت جنسی نیست.
اگه زن نمیخواد شوهرش با زنان دیگر آمیزش داشته باشه، به این جهته که میخواد مقام معشوق بودن و مطلوب بودن رو خاص خودش کنه.
ولی در مرد چنین احساسی وجود نداره. اینگونه انحصارطلبی در سرشت مرد نیست. لذا اگه مانع آمیزش زنش با مردان دیگر میشه، ریشهاش همون حراست و نگهبانی نسل است.
آیا زن رو با ثروت میشه قیاس کرد؟ 💰
نه! زن رو با ثروت هم نباید قیاس کرد.
· ثروت با مصرف کردن از بین میره. لذا مورد تنازع و کشمکش واقع میشه و حس انحصارطلبی بشر جلو استفاده دیگران رو میگیره.
· کامجویی جنسی یه نفر، مانع استفاده دیگران نیست. در اینجا مسئله انبار کردن و احتکار مطرح نیست.
یه نکته عمیق 💡
انسان این حالت رو داره که هرچی بیشتر در گرداب شهوات شخصی فرو بره و عفاف و تقوا و اراده اخلاقی رو از کف بده، احساس «غیرت» در وجودش ناتوان میگرده.
شهوتپرستان از اینکه همسرانشون مورد استفاده دیگران قرار بگیرن، رنج نمیبرن و احیاناً لذت میبرن و از چنین کارهایی دفاع میکنن.
برعکس: افرادی که با خودخواهیها و شهوات نفسانی مبارزه میکنن و ریشههای حرص و آز و طمع و مادهپرستی رو در وجود خودشون نابود میکنن و به تمام معنی «انسان» و «انساندوست» میگردن و خودشون رو وقف خدمت به خلق میکنن و حس خدمت به نوع در اونان بیدار میشه، چنین اشخاصی غیورتر و نسبت به همسران خودشون حساستر میگردن.
اینگونه افراد حتی نسبت به ناموس دیگران نیز حساس میگردن. یعنی وجدانشون اجازه نمیده که ناموس اجتماع مورد تجاوز قرار بگیره. ناموس اجتماع، ناموس خودشون میشه.
جمله عجیب علی علیهالسلام 🌟
علی علیهالسلام جمله عجیبی داره. میفرماید:
«ما زَنی غَیورٌ قَطُّ»
یعنی: هرگز یک انسان شریف و غیور زنا نمیکنه.
نفرموده: انسان حسود زنا نمیکنه. بلکه فرمود انسان غیور زنا نمیکنه. چرا؟
برای اینکه غیرت یه شرافت انسانی و یه حساسیت انسانی است نسبت به پاکی و طهارت جامعه.
انسان غیور همونطور که راضی نمیشه دامن ناموس خودش آلوده بشه، راضی نمیشه دامن ناموس اجتماع هم آلوده بشه.
زیرا غیرت غیر از حسادته:
· حسادت یه امر شخصی و فردی و ناشی از یه سلسله عقدههای روحیه
· غیرت یه احساس و عاطفه نوع بشریه
این خودش دلیله که «غیرت» از خودپرستی ناشی نمیشه. یه احساس خاصیه که قانون خلقت برای تحکیم اساس زندگی خانوادگی — که یه زندگی طبیعی است نه قراردادی — ایجاد کرده.
آیا حجاب اسلامی برای احترام به غیرت مرده؟ 🤔
جواب اینه که بدون شک اسلام همون فلسفهای که در حس غیرت هست — یعنی حفاظت پاکی نسل و عدم اختلاط انساب — رو منظور نظر داره.
ولی علت حجاب اسلامی منحصر به این نیست. ❌
در بخش بعد که تحت عنوان «فلسفه پوشش و حجاب در اسلام» بحث خواهیم کرد، این مطلب رو توضیح خواهیم داد.
ادامه دارد… 🌱
زندان
🔸حسادت — ریشه اخلاقی (قسمت دوم) آیا غیرت همون حسادته؟ 🤔 ما معتقدیم حسادت و غیرت دو صفت کاملاً متفا
🔸اگه بابت این بحث هنوز هم شبهه دارید میتونید برید کتاب اخلاق جنسی شهید مطهری رو مطالعه کنید یا اینکه صوتش رو گوش کنید
اگه درآمد یه ناخن کار بیشتر
از یه معلمه به این معنی نیست
که پول توی درس خوندن نیست
به این معنیه که مردم از ظاهر
زشتشون بیشترخجالت میکشن
تا مغز خالیشون