#گزارش_تصویری
🔰 عدالت و معمای تعیین دستمزد
🔴 با ارائه :
🔻 دکتر مرتضی #مرتضوی_کاخکی
عضو هیات علمی و مدیر گروه اقتصاد دانشگاه علوم اسلامی رضوی
🕕 زمان: دوشنبه، ۶ بهمن ماه ۱۴۰۴
🌐مکان: منزل استاد حاج حیدر رحیم پور ازغدی
@razavi_eco
زمان:
حجم:
12.7M
#صوت
🔰 عدالت و معمای تعیین دستمزد
🔴 با ارائه :
🔻 دکتر مرتضی #مرتضوی_کاخکی
عضو هیات علمی و مدیر گروه اقتصاد دانشگاه علوم اسلامی رضوی
🕕 زمان: دوشنبه، ۶ بهمن ماه ۱۴۰۴
🌐مکان: منزل استاد حاج حیدر رحیم پور ازغدی
@razavi_eco
زمان:
حجم:
5.3M
#صوت
جلسه:
🔰 عدالت و معمای تعیین دستمزد
🔴 پرسش و پاسخ با
🔻 دکتر مرتضی #مرتضوی_کاخکی
عضو هیات علمی و مدیر گروه اقتصاد دانشگاه علوم اسلامی رضوی
🕕 زمان: دوشنبه، ۶ بهمن ماه ۱۴۰۴
🌐مکان: منزل استاد حاج حیدر رحیم پور ازغدی
@razavi_eco
🔻راه کاهش تبعات شوک درمانی اقتصاد چیست؟
🔹دکتر مرتضی #مرتضوی_کاخکی ، عضو هیئت علمی دانشگاه پاسخ میدهد.
@Neshaneh_TV
@razavi_eco
مدرس
#خلاصه
سخنرانی عدالت و معمای تعیین دستمزد
دکتر مرتضی #مرتضوی_کاخکی
۱. مقدمه و چارچوب بحث
- سخنران با حدیث «ظلم الجیر اجله من الکبائر» (ستم در پرداخت مزد کارگر از گناهان کبیره است) آغاز میکند و عدالت در دستمزد را موضوعی کلیدی میداند.
- سه مقدمهٔ کوتاه ارائه میدهد:
1. تبریک اعیاد ماه شعبان (ماه تمرین عدالت).
2. تعظیم به مرحوم حاج حیدر که عمری برای عدالت فکر و گفتوگو کرد.
3. تسلیت مصیبتهای واردشده بر جامعهٔ ایرانی در اثر سیاستهای نادرست (از جمله سیاستهای دستمزد).
۲. دیدگاه اسلام دربارهٔ نظام کار و دستمزد
- در اسلام اجیر شدن (کار در ازای دستمزد) مکروه است؛ نه حرام، ولی نظامی که کل کار را بر اساس اجیر کردن بنا کند، از ابتدا با عدالت فاصله دارد.
- احکام فقهی متعددی برای رابطهٔ اجیرکننده و اجیرشده وجود دارد؛ مانند:
- پرداخت مزد باید پیش از خشک شدن عرق کارگر انجام شود.
- نباید بر سر کارگر فشار آورد یا او را تحقیر کرد.
- سخنران مقایسهای میان احکام عبد و مولا (برده و ارباب) با شرایط کارگر امروزی ترسیم میکند و اشاره میکند که قواعد رابطهٔ عبد و مولا از نظر تأمین مسکن، خوراک و نکاح، ممکن است بهمراتب عادلانهتر از وضعیت کنونی کارگران باشد.
۳. تحولات تاریخی بازار کار
- گذار از فئودالیسم (رعیت و ارباب) به سیستم اجارهداری و سپس شکلگیری بازار کار مدرن تحت تأثیر رونق تجارت بینالملل و پیشرفت کشتیرانی.
- برای مطالعهٔ دقیقتر این تحولات، کتاب «تاریخ مختصر سرمایهداری یا حرفهایی دربارهٔ اقتصاد با دخترم» اثر یانیس واروفاکیس معرفی میشود.
۴. نقد بازار کار از منظر عدالت و ظهور دولت رفاه
- انتقادات تاریخی (مثلاً در مجلس عوام انگلستان) نشان میدهد که قوانین ناعادلانه میتوانند جامعه را از ثروت به فقر بکشانند.
- پس از جنگ جهانی دوم (۱۹۴۵)، دولتهای رفاه شکل گرفتند و قوانین حمایتی مانند حداقل دستمزد و بیمهٔ تأمین اجتماعی را بهوجود آوردند.
- نظریهٔ دستمزد کارایی (مبتنی بر تجربهٔ فورد) بیان میکند که پرداخت دستمزد بالاتر از سطح تعادلی بازار، کارایی نیروی کار را افزایش میدهد و احساس استثمار را کاهش میدهد؛ همچنین از جذب کارگران به بلوک شرق جلوگیری میکند.
۵. نظام حقوق کار در جمهوری اسلامی ایران
- قانون اساسی جمهوری اسلامی وظیفهٔ دولت را فراهم کردن اسباب کار برای هر فرد توانمند میداند، نه صرفاً تضمین زندگی کارگر.
- این اصول در قانون کار ترجمه شده و نهادهایی مانند شوراهای کارگری و تعاونیها پیشبینی شدهاند.
- اما در عمل، نظام دستمزدی (کارگر بهعنوان اجیر) غلبه یافته و ساختارهای مشارکتی (مانند شوراهای کارگری) کمرنگ شدهاند.
۶. شورای عالی کار و نقدهای ساختاری
- شورای عالی کار (مسئول تعیین دستمزد) از سه نماینده تشکیل شده است:
1. نمایندهٔ دولت (وزیر کار یا معاون).
2. نمایندهٔ کارفرمایان.
3. نمایندهٔ کارگران.
- نقدهای اصلی:
- دولت خود یک کارفرمای بزرگ است و ممکن است در موضع داوری جانب کارفرما را بگیرد.
- بیکاران در این شورا نماینده ندارند، درحالیکه هر افزایش دستمزد میتواند به بیکاری بیشتر بینجامد و آنان را بازنده کند.
- سیاستهای دستمزد ذاتاً برنده و بازنده دارند؛ افزایش دستمزد به نفع کارگران شاغل و به ضرر بیکاران تمام میشود.
۷. ناترازی بودجهٔ خانوار و ارتباط با دستمزد
- سرکوب دستمزد زیر سطح زندهمانی منجر به کسری بودجهٔ خانوار میشود.
- دولت برای جبران این کسری، بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم (مانند ارزانسازی انرژی) یارانه میدهد که خود ناترازی انرژی و سایر ناترازیهای کلان را ایجاد میکند.
- این ناترازی از خانوار شروع شده و با استقراض دولت از بانک مرکزی و سپس بانکهای دولتی، به تورم و ناترازی سیستم بانکی گسترش یافته است.
۸. راهحل پیشنهادی: افزایش دستمزد عادلانه
- ریشهیابی مشکل: ناترازی اقتصاد از کسری درآمد خانوارها آغاز میشود.
- راهحل بنیادین: افزایش درآمد خانوارها از طریق دستمزد عادلانه که حداقل زندهمانی را تأمین کند.
- اثرات مثبت:
- با توجه به سهم کم دستمزد (حدود ۲۰٪) در هزینهٔ تمامشدهٔ تولید و وجود ظرفیت خالی اقتصادی، افزایش دستمزد لزوماً به تورم بالا نمیانجامد.
- کاهش نیاز دولت به جبران کسری از طریق استقراض و یارانه، که خود از فشار تورم میکاهد.
- حتی میتواند به رونق اقتصادی منجر شود.
- برای مطالعهٔ بیشتر، کتاب «مبارزه با رکود» اثر پلمن (برندهٔ جایزهٔ نوبل) معرفی میشود.
مدرس
۹. جمعبندی و نتیجهگیری
- عدالت در دستمزد مستلزم اصلاحات ساختاری در نظام کار و سیاستگذاری است.
- شورای عالی کار نیازمند بازنگری است تا نمایندگی همهٔ ذینفعان (شامل بیکاران) را بهطور متوازن تأمین کند.
- افزایش دستمزد عادلانه نهتنها مشکل ناترازی خانوار را حل میکند، بلکه با توجه به ظرفیتهای خالی اقتصاد، میتواند به رونق تولید و کنترل تورم کمک نماید.
- سخنران در پایان بر لزوم توجه به مبانی فقهی و اقتصادی در طراحی نظام عادلانهٔ دستمزد تأکید میکند.
@razavi_eco
#توییت
ناترازی اقتصاد ایران از بانک، انرژی یا نفت شروع نشد؛ از «#سرکوب_دستمزد» شروع شد.
وقتی دستمزدها زیرحد «زندهمانی» نگه داشته شد، بودجه خانوار ناتراز شد و دولت ناچار شد کسری مردم را با یارانه، بانک و نفت جبران کند؛ مسیر مستقیم تورم و ناترازیهای زنجیرهای.
عدالتمزدی، مسئله اخلاقی–ساختاری اقتصاد است.
در حاشیه جلسه ارمان عدالت
دکتر مرتضی #مرتضوی_کاخکی
@razavi_eco
متاسفانه با خبر شدیم پدر گرامی آقایان محسن و مهدی نعمتی، رییس اداره اطلاع رسانی بورس کالا و مدیر روابط عمومی سپرده گذاری، دارفانی را وداع گفتند.
این ضایعه را به ایشان و خانواده گرامیشان تسلیت می گوییم.
" #مدرس_اقتصاد "
https://eitaa.com/Razavi_eco