https://surahquran.com/44.html
📖 متن
https://eitaa.com/Shefae/4117
🎙 ترتیل
https://eitaa.com/Shefae/4134
🎧 ترجمه صوتی
https://eitaa.com/Shefae/4136
https://eitaa.com/Shefae/4138
#سورة الدخان | مكية 🕋
رقم السورة: 44
عدد آياتها : 59
عدد كلماتها : 346
اسمها بالانجليزي : The Smoke
❖ شماره سوره: ٤٤ | جزء: ٢٥ | تعداد آیات: ٥٩
ساختار
https://eitaa.com/Shefae/4126
محور
https://eitaa.com/Shefae/4128
مفاهیم
https://eitaa.com/Shefae/4130
نکات
https://eitaa.com/Shefae/4132
│✨ @Shefae
╰─── ─ ─ ─ ─
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیم
حم ﴿١﴾
وَالْکِتَابِ الْمُبِینِ ﴿٢﴾
إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةٍ مُبَارَکَةٍ إِنَّا کُنَّا مُنْذِرِینَ ﴿٣﴾
فِیهَا یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ ﴿٤﴾
أَمْرًا مِنْ عِنْدِنَا إِنَّا کُنَّا مُرْسِلِینَ ﴿٥﴾
رَحْمَةً مِنْ رَبِّکَ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ ﴿٦﴾
رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا إِنْ کُنْتُمْ مُوقِنِینَ ﴿٧﴾
لا إِلَهَ إِلا هُوَ یُحْیِی وَیُمِیتُ رَبُّکُمْ وَرَبُّ آبَائِکُمُ الأوَّلِینَ ﴿٨﴾
بَلْ هُمْ فِی شَکٍّ یَلْعَبُونَ ﴿٩﴾
فَارْتَقِبْ یَوْمَ تَأْتِی السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِینٍ ﴿١٠﴾
یَغْشَى النَّاسَ هَذَا عَذَابٌ أَلِیمٌ ﴿١١﴾
رَبَّنَا اکْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ ﴿١٢﴾
أَنَّى لَهُمُ الذِّکْرَى وَقَدْ جَاءَهُمْ رَسُولٌ مُبِینٌ ﴿١٣﴾
ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوا مُعَلَّمٌ مَجْنُونٌ ﴿١٤﴾
إِنَّا کَاشِفُوا الْعَذَابِ قَلِیلا إِنَّکُمْ عَائِدُونَ ﴿١٥﴾
یَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْکُبْرَى إِنَّا مُنْتَقِمُونَ ﴿١٦﴾
وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاءَهُمْ رَسُولٌ کَرِیمٌ ﴿١٧﴾
أَنْ أَدُّوا إِلَیَّ عِبَادَ اللَّهِ إِنِّی لَکُمْ رَسُولٌ أَمِینٌ ﴿١٨﴾
وَأَنْ لا تَعْلُوا عَلَى اللَّهِ إِنِّی آتِیکُمْ بِسُلْطَانٍ مُبِینٍ ﴿١٩﴾
وَإِنِّی عُذْتُ بِرَبِّی وَرَبِّکُمْ أَنْ تَرْجُمُونِ ﴿٢٠﴾
وَإِنْ لَمْ تُؤْمِنُوا لِی فَاعْتَزِلُونِ ﴿٢١﴾
فَدَعَا رَبَّهُ أَنَّ هَؤُلاءِ قَوْمٌ مُجْرِمُونَ ﴿٢٢﴾
فَأَسْرِ بِعِبَادِی لَیْلا إِنَّکُمْ مُتَّبَعُونَ ﴿٢٣﴾
وَاتْرُکِ الْبَحْرَ رَهْوًا إِنَّهُمْ جُنْدٌ مُغْرَقُونَ ﴿٢٤﴾
کَمْ تَرَکُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ ﴿٢٥﴾
وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ کَرِیمٍ ﴿٢٦﴾
وَنَعْمَةٍ کَانُوا فِیهَا فَاکِهِینَ ﴿٢٧﴾
کَذَلِکَ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا آخَرِینَ ﴿٢٨﴾
فَمَا بَکَتْ عَلَیْهِمُ السَّمَاءُ وَالأرْضُ وَمَا کَانُوا مُنْظَرِینَ ﴿٢٩﴾
وَلَقَدْ نَجَّیْنَا بَنِی إِسْرَائِیلَ مِنَ الْعَذَابِ الْمُهِینِ ﴿٣٠﴾
مِنْ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ کَانَ عَالِیًا مِنَ الْمُسْرِفِینَ ﴿٣١﴾
وَلَقَدِ اخْتَرْنَاهُمْ عَلَى عِلْمٍ عَلَى الْعَالَمِینَ ﴿٣٢﴾
وَآتَیْنَاهُمْ مِنَ الآیَاتِ مَا فِیهِ بَلاءٌ مُبِینٌ ﴿٣٣﴾
إِنَّ هَؤُلاءِ لَیَقُولُونَ ﴿٣٤﴾
إِنْ هِیَ إِلا مَوْتَتُنَا الأولَى وَمَا نَحْنُ بِمُنْشَرِینَ ﴿٣٥﴾
فَأْتُوا بِآبَائِنَا إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ ﴿٣٦﴾
أَهُمْ خَیْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ أَهْلَکْنَاهُمْ إِنَّهُمْ کَانُوا مُجْرِمِینَ ﴿٣٧﴾
وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالأرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا لاعِبِینَ ﴿٣٨﴾
مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلا بِالْحَقِّ وَلَکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لا یَعْلَمُونَ ﴿٣٩﴾
إِنَّ یَوْمَ الْفَصْلِ مِیقَاتُهُمْ أَجْمَعِینَ ﴿٤٠﴾
یَوْمَ لا یُغْنِی مَوْلًى عَنْ مَوْلًى شَیْئًا وَلا هُمْ یُنْصَرُونَ ﴿٤١﴾
إِلّا مَنْ رَحِمَ اللَّهُ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِیزُ الرَّحِیمُ ﴿٤٢﴾
إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ ﴿٤٣﴾
طَعَامُ الأثِیمِ ﴿٤٤﴾
کَالْمُهْلِ یَغْلِی فِی الْبُطُونِ ﴿٤٥﴾
کَغَلْیِ الْحَمِیمِ ﴿٤٦﴾
خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلَى سَوَاءِ الْجَحِیمِ ﴿٤٧﴾
ثُمَّ صُبُّوا فَوْقَ رَأْسِهِ مِنْ عَذَابِ الْحَمِیمِ ﴿٤٨﴾
ذُقْ إِنَّکَ أَنْتَ الْعَزِیزُ الْکَرِیمُ ﴿٤٩﴾
إِنَّ هَذَا مَا کُنْتُمْ بِهِ تَمْتَرُونَ ﴿٥٠﴾
إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی مَقَامٍ أَمِینٍ ﴿٥١﴾
فِی جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ ﴿٥٢﴾
یَلْبَسُونَ مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَقَابِلِینَ ﴿٥٣﴾
کَذَلِکَ وَزَوَّجْنَاهُمْ بِحُورٍ عِینٍ ﴿٥٤﴾
یَدْعُونَ فِیهَا بِکُلِّ فَاکِهَةٍ آمِنِینَ ﴿٥٥﴾
لا یَذُوقُونَ فِیهَا الْمَوْتَ إِلّا الْمَوْتَةَ الأولَى وَوَقَاهُمْ عَذَابَ الْجَحِیمِ ﴿٥٦﴾
فَضْلا مِنْ رَبِّکَ ذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ ﴿٥٧﴾
فَإِنَّمَا یَسَّرْنَاهُ بِلِسَانِکَ لَعَلَّهُمْ یَتَذَکَّرُونَ ﴿٥٨﴾
فَارْتَقِبْ إِنَّهُمْ مُرْتَقِبُونَ ﴿٥٩﴾
│✨ @Shefae
╰─── ─ ─ ─ ─
📖 #ساختار
ـــــــ ــ ـــ ـ ـــ ـــ ـــ ــ ـ ــ ــ ـــ ـ ـ
این سوره (۵۹ آیه) را میتوان به هفت بخش تقسیم کرد که در آن موضوعات مختلف برای رسیدن به هدف واحد کنار هم چیده شدهاند :
۱. آغاز و عظمت قرآن (آیات ۱-۳): سوره با حروف مقطعه «حم» و سوگند به قرآن آغاز میشود و نزول آن را در «شب مبارک» (شب قدر) اعلام میکند.
۲. توحید و نشانههای قدرت (آیات ۴-۸): پس از بیان نزول قرآن، به توصیف خداوند به عنوان ربّ آسمانها و زمین و تنها زندهکننده و میراننده میپردازد.
۳. سرنوشت کافران و عذاب دنیوی (آیات ۹-۱۶): با اشاره به شک و بازی مشرکان، آنها را به عذاب «دخان مبین» (دود آشکار) تهدید میکند و از پشیمانی و درخواست رفع عذاب توسط آنها خبر میدهد.
۴. عبرت از فرعون (آیات ۱۷-۳۳): برای بیدار کردن غافلان، داستان حضرت موسی (علیهالسلام) و بنیاسرائیل در برابر فرعون 👺 و نابودی او را به عنوان نمونهای تاریخی از سرکوب مستکبران بیان میکند.
۵. قیامت و عذاب دوزخیان (آیات ۳۴-۵۰): به انکار معاد توسط مشرکان پاسخ میدهد و صحنههای هولناک «روز فصل» و عذاب خوارکننده «شجره زقوم» برای مجرمان را ترسیم میکند.
۶. پاداش پرهیزکاران (آیات ۵۱-۵۷): در تقابل با عذاب مجرمان، جایگاه امن و نعمتهای جاودان بهشتی را برای متقین توصیف میکند.
۷. پایانبندی (آیات ۵۸-۵۹): سوره با تأکید بر آسان بودن قرآن برای پندگیری و دستور به پیامبر (صلیالله علیه وآله) برای انتظار کشیدن (و همچنین انتظار مشرکان) پایان مییابد.
│✨ @Shefae
╰─── ─ ─ ─ ─
🎯 #محور سوره دخان
ـــــــ ــ ـــ ـ ـــ ـــ ـــ ــ ـ ــ ــ ـــ ـ ـ
محور اصلی و غرض نهایی این سوره، «انذار و هشدار» است.
به طور خاص، هدف سوره تهدید و آگاهسازی کسانی است که در حقّانیت قرآن و وعدههای الهی شک دارند .
👥 مخاطب اصلی: مشرکان مکه و کافران .
🚨⚠️🚫 این انذار از سه طریق دنبال میشود:
👈 نخست با بیان مضامین هشداردهنده درباره عذاب 🔥
👈 دوم با یادآوری عبرتهای تاریخی (مانند فرعون 👺)
👈 و سوم با مقایسه سرانجام شوم مجرمان با عاقبت خوش پرهیزکاران در قیامت .
│✨ @Shefae
╰─── ─ ─ ─ ─
💡 #مفاهیم سوره دخان
ـــــــ ــ ـــ ـ ـــ ـــ ـــ ــ ـ ــ ــ ـــ ـ ـ
مفاهیم بلند این سوره را میتوان در چند گزاره کلیدی خلاصه کرد:
✓ نزول قرآن در شب قدر: سوره دخان از نخستین سورههایی است که به صراحت نزول قرآن را در «لیلة مبارکه» (شب قدر) بیان میکند؛ شبی که در آن هر امری به طور محکم و دقیق تقدیر و تعیین میشود .
✓ توحید و ربوبیت مطلق: خداوند تنها مالک و مدبر آسمانها و زمین است و هیچ شریکی در زنده کردن و میراندن ندارد. این پیام در برابر شرک مشرکان مکه بسیار تأکید شده است .
✓ عبرتآموزی از تاریخ: داستان فرعون 👺 نشان میدهد که قدرت ظاهری و شوکت مستکبران هرگز مانع اراده الهی برای نابودی آنها نیست.
خداوند متعال قومی را که به جای #ایمان به رسول، به سرکشی و تکذیب پرداختند، غرق کرد و بنیاسرائیل را نجات داد .
✓ تفکیک سرانجامها (قیامت): سوره تصویری دقیق از «یوم الفصل» (روز جدایی) ارائه میدهد. مجرمان با خوردن از درخت زقوم (مانند مس گداخته) و نوشیدن آب جوشان عذاب میشوند، در حالی که متقین در «مقام امین» (جایگاه امن) با لباسهای ابریشمی و امنیت کامل متنعماند.
✓ هدفمندی خلقت: در آیات ۳۸ و ۳۹ تأکید میشود که آفرینش آسمانها و زمین «بازی» نبوده، بلکه بر اساس «حق» و هدفی متعالی است. این مفهوم پاسخی به پوچانگاری و انکار معاد است .
│✨ @Shefae
╰─── ─ ─ ─ ─
✨ #نکات کلیدی سوره دخان
ـــــــ ــ ـــ ـ ـــ ـــ ـــ ــ ـ ــ ــ ـــ ـ ـ
✍ وجه تسمیه: نام «دخان» از واژه «دخان» (دود) در آیه دهم گرفته شده است که به یکی از نشانههای عذاب دنیوی یا قیامت اشاره دارد .
🕋 مکی بودن و جایگاه: این سوره از سورههای مکی است (در ترتیب نزول، شصت و چهارمین سوره) و در جزء بیست و پنجم قرآن قرار دارد. لحن آیات آن به دلیل فضای مکه، بیشتر بر اصول اعتقادی (مبدأ و معاد) متمرکز است .
💚 قرابت با سورههای «حوامیم»: سوره دخان پنجمین سوره از سورههای هفتگانه «حوامیم» (سورههایی که با حم آغاز میشوند) است و به لحاظ سبک و محتوا با آنها همراستاست .
🌟 فضیلت قرائت: در روایات برای قرائت این سوره، به ویژه در شب و روز جمعه، فضیلتهای بسیاری نقل شده است؛ از جمله بخشش گناهان، #استغفار هفتاد هزار فرشته و ساختن خانهای در بهشت. همچنین قرائت آن در شبهای قدر (به ویژه شب بیست و سوم ماه رمضان) سفارش شده است .
│✨ @Shefae
╰─── ─ ─ ─ ─