#مهم
فارن پالیسی
«جنگ، فضای عمومی را دوباره به حکومت ایران بازگرداند»
این مقاله در نشریه Foreign Policy منتشر شده و نویسنده آن سعید گلکار، استاد علوم سیاسی دانشگاه تنسی در چاتانوگا و مشاور ارشد سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» است. مقاله تلاش میکند توضیح دهد که جنگ اخیر ایران و آمریکا/اسرائیل، برخلاف تصور برخی تحلیلگران، نهتنها به تضعیف فوری جمهوری اسلامی منجر نشده، بلکه باعث شده حکومت دوباره کنترل خیابانها و فضای عمومی شهرهای ایران را به دست بگیرد. نویسنده استدلال میکند که یکی از مهمترین تحولات جنگ، بازگشت نیروهای حکومتی و هواداران جمهوری اسلامی به خیابانها و عقبنشینی جامعه عادی از فضای عمومی بوده است.
مقاله توضیح میدهد که از آغاز جنگ، جمهوری اسلامی بهطور فعال نیروهای بسیج، شبکههای نزدیک به سپاه پاسداران و هواداران حکومت را به خیابانهای تهران و دیگر شهرها فرستاده است. این گروهها با خودروهای مجهز به بلندگو، شعارهای مذهبی و ضدآمریکایی سر میدهند، قرآن میخوانند و تجمعهای خیابانی برگزار میکنند. یکی از شعارهای اصلی آنان «حیدر، حیدر» است که اشاره به امام علی(ع) دارد. نویسنده میگوید این تجمعها فقط محدود به مناطق خاص نیست و در میدانها، خیابانهای اصلی و محلههای مسکونی شهرهای بزرگ گسترش یافتهاند. در برخی موارد، سپاه موشکهایی را که آماده شلیک معرفی میشوند در سطح شهر نمایش میدهد و مردم طرفدار حکومت در کنار آنها نماز جمعی برگزار میکنند.
استدلال اصلی مقاله این است که این وضعیت، روندی را معکوس کرده که طی سالهای گذشته در ایران شکل گرفته بود. نویسنده با استفاده از مفهوم «پیشروی آرام» یا «تجاوز آرام» آصف بیات توضیح میدهد که جامعه ایران طی دهههای گذشته بهتدریج و بدون سازماندهی رسمی، بخشی از فضای عمومی را از کنترل حکومت خارج کرده بود. مردم از طریق رفتارهای روزمره، سبک زندگی و تغییرات فرهنگی، نظم ایدئولوژیک جمهوری اسلامی را به چالش میکشیدند. زنان ایرانی بهتدریج حجاب اجباری را عقب راندند؛ ابتدا با شلتر کردن حجاب و سپس، بهویژه پس از اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سال ۲۰۲۲، با کنار گذاشتن کامل حجاب در فضای عمومی.
مقاله مثالهای دیگری نیز از این تغییرات اجتماعی میآورد؛ از جمله حضور آزادانهتر زنان و مردان در کافهها و پارکها، روابط اجتماعی بازتر میان جوانان، و حتی افزایش حضور سگها و حیوانات خانگی در فضای عمومی — موضوعی که حکومت سالها با آن مخالفت میکرد. نویسنده معتقد است فضای شهری ایران بهتدریج کمتر ایدئولوژیک و بیشتر شبیه زندگی عادی شده بود و حکومت دیگر نمیتوانست مانند دهه اول انقلاب، کنترل کامل بر سبک زندگی مردم داشته باشد.
در مقابل، حامیان حکومت و نیروهای مذهبی سنتی به مرور به فضاهای بستهتر و کنترلشدهتر عقبنشینی کرده بودند؛ مانند شهرکهای وابسته به سپاه و بسیج، یا مدارس، رستورانها و کافههایی که تحت کنترل نیروهای حکومتی بودند. مقاله از مناطقی مانند شهرک محلاتی نام میبرد که به محل زندگی خانوادههای سپاه و نیروهای وفادار به حکومت تبدیل شدهاند. اما نویسنده میگوید جنگ باعث شد این روند برعکس شود: اکنون که بسیاری از همان مردم مخالف به خانهها عقبنشینی کردهاند، نیروهای طرفدار حکومتی دوباره به خیابانها بازگشتهاند و میخواهند نشان دهند کنترل فضاهای عمومی دوباره در دست آنان است.
به همین دلیل، ایده «تغییر رژیم» اکنون پیچیدهتر از قبل به نظر میرسد، زیرا پایگاه اجتماعی حکومت — هرچند محدود — همچنان وجود دارد و در فضای جنگی حتی آشکارتر و فعالتر شده است. مقاله در پایان میگوید جنگ فقط در آسمان و با موشکها جریان ندارد، بلکه در خیابانهای تهران و شهرهای ایران نیز در حال وقوع است؛ و فعلاً این خیابانها دوباره به دست طرفداران حکومت افتادهاند.
🔻➕این مقاله در ابعاد مختلفی مهم است و جای کار دارد
یکی از ابعاد اصلی اش این است که نشان میدهد که چقدر ماجرای حجاب و کافه و ... زیست اجتماعی و سبک زندگی برای غرب و آمریکا مهم و اصلا موضوعی اجتماعی نیست و در واقع همان ادامه جنگ هست اما در خیابان.
اینکه دوباره و بلافاصله بعد از جنگ ماجرا را تشدید کرده نشاندهنده همین موضوع است. امیدواریم دوستان، حتی دوستان انقلابی و همراستا که موضوع مذاکره براشون اهمیت بالایی دارد اهمیت این ماجرای جنگ خیابان ها را درک کنند که به نظر ما از مذاکره و جنگ و ....هم حساس تر و مهم تر است و نتیجه جنگ نه در مذاکره که در نبرد خیابان است که تعیین خواهد شد
♦️نظریه حکمرانی مسجد محور
🔹طراحی شده در سال ۹۷ بر اساس روندهای ملی وتمدنی.
🔹 ارائه شده در سال ۱۴۰۴ در پژوهشکده حکمرانی دانشگاه شیراز.
🔹آینده محقق شده و در حال مصرف حکمرانان و سیاست گذاران کشور.
حسن قرونه
🔻رئیس مرکز آینده پژوهی پژوهشکده حکمرانی دانشگاه شیراز
🔻عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز
🔰 روابط عمومی پژوهشکده حکمرانی دانشگاه شیراز
🌐ارتباط با ما
🔻 ایتا:
https://eitaa.com/Shirazuni_futurestudies
🔻تلگرام:
https://t.me/shirazuni_futurestudies
نظریه مسجد به عنوان حلقه میانی- ارائه.pdf
حجم:
168.6K
نظریه حکمرانی مسجد محور