در #تزکیه مربی باید شناختهایی را که فرد، نیازمند به دست آوردن آنهاست، بشناسد.
🔹 او باید مشخص کند «کدام بیخبری برای متربی کشندهتر است؟» تا آنها را در او ایجاد کرده و از این طریق، موجب رهایی او از اسارت نفس، شیطان، خلق و دنیا شود.
🔸مفهوم تربیت به این معنا است که از آهن ماشین ساختن و از بشر آدم آفریدن.
🔸 مراد از انسان، موجود اجتماعی ابزارساز و یا حیوان ناطق و انتخاب کننده و آزاد و خلاق نیست که این همه تعریف بشر است.
🔸این استعدادها و غرایز فردی و عالی و اجتماعی، توضیح آدم است.
🔸 آدم کسی است که بر تمام استعدادهایش حکومت دارد و رهبری دارد و به آنها جهت میدهد.
🔸با این توضیحی که از استاد بیان شد روشن میشود که #مراد ما از تربیت، #تربیت_خاص است.
🔸منظور از تربیت خاص این است که استعدادهای بشر تا حد انسانی رشد کند.
حال منظور ما از #انسان چه موجوی میباشد؟
🔹منظور موجودی است که غریزههای خود را رد کرده است و به مرتبه بالاتری آمده است
🔹و در آن حد که وظیفه را در زندگی یعنی دین که لباس او، غذای او، هوس او، رفاقت او و نشستن و برخاستن او از غریزه الهام نمیگیرد و هیچ چیزی نمیتواند در او اثر کند و او را به تلاطم بیندازد.
🔹 در مورد وظیفه چنین فرمودهاند که “جز وظیفه آن هم وظیفهای از خدای او در او حرکت نمیآفریند.
🔹بهتر است که این طور بیان شود که حیوان است که به خاطر غریزه زندگی میکند، غذا میخورد، راه میرود،
🔹اما انسان باید از سطح غریزه بالاتر بیاید و حرکت کند به سوی بالا.
#حرکت_انسان نباید به سوی آنچه که مساوی خود است باشد بلکه باید به سوی وجودی برتر و بالاتر و بینیاز و نامحدود باشد نه به سوی وجودی پایینتر و نیازمند و محدود.
💬 “تربیت آن نظامی است که از بشر انسان میسازد.
🔸 انسانی که بار امانت را میتواند به دوش بگیرد و قدرتها و صنعتها و تکنیکهای پیشرفته در دست او و در زیر پای او، او را بالاتر و جلوتر میآورد
🔸 و این قدرت و ثروت و علم و صنعت برای او غروری #نمیآفریند که #وظیفهای_میسازد اینها بار امانت است #نه بال افتخار.
☑️ آنهایی که #حسین را کشتند، همان هایی بودند که از یک لقمه نگذشته بودند...
🔶استاد علی صفایی حائری
داستان حركت انسان، داستان كفر و شكر است. «لَئِنْ شَكَرتُم لَازيدَنَّكُم»
مدام نوسان دارد. در هر مرحله اگر اقدام نكنى، افت مىكنى و مدام پايين مىآيى و اگر اقدام كردى پيش مىروى و جلو مىافتى.
تو كه فهميدى بايد از اين لقمهى چرب بگذرى. اگر توجيه كردى، تو در همين جا نمىمانى كه رفته رفته، بخل در تو سبز مىشود. با اينكه چند لقمه دارى، از بشقاب رفيقت برمىدارى تا آنجا كه يك انبار احتكار كردهاى و باز هم نگاهت به كاسهى ديگران است تا آنجا كه مجبور مىشوى با كسانى دوست شوى كه احتكار مىكنند و چشم به انبارت ندارند تا آنجا كه در بزمشان راه مىيابى و... تا آنجا كه از دست مىروى.
و اگر در اين آخرين پله يك قدم برداشتى، يك حركت كردى، قدرت گام دوم را به تو مىدهند تا آنجا كه مىتوانى دو لقمه و بيشتر و بيشتر بدهى و از تمامى انبارهايت بگذرى.
داستان انسان، داستان شكر و كفر است، در هر لحظه پيش مىبرد و يا عقب مىافتد. اين طور نيست كه خيال كنى در يك جا ايستادن، در همانجا ماندن است، كه ايستادن عقب گرد است و پايين رفتن.
👈آن زنده دل گفته بود آنها كه در نينوا حسين را كشتند، همانهايى بودند كه از يك لقمه نگذشتند. از يك چاى داغ نگذشتند، از اول و دوم نگذشتند تا آنجا كه نتوانستند از گندم رى هم بگذرند تا آنجا كه دستشان را هم با خون حسين شستند.
📚 #صراط ، ص 92
بعد از اینکه مفهوم تربیت مشخص شد باید به سراغ نوع یا شکل تربیت برویم
🔸 که آیا تربیت انسان همانند تربیت دامها و درختها است و یا با آنها تفاوت خواهد داشت؟
🔸بله تربیت انسان با تربیت دیگر حیوانات و نباتات تفاوت دارد تربیت باید با دست خود انسان صورت گیرد و با انتخابی که خود انسان میکند شروع شود نه تربیتهای تلقینی و تقلیدی و تحمیلی و سنتی چون این تربیتها هیچ ارزشی به همراه خود ندارند بلکه ضد ارزش هم میباشند و در آخر باعث عصیان میشوند.
🔹تربیت انسان این است که “هنگامی که میخواهیم فردی را بسازیم و یا جامعهای را بازسازی کنیم، ناچاریم که در اعماق بکاویم و ریشهها را پیدا کنیم.
حال که مفهوم و نوع تربیت مشخص شد باید ببینیم برای تربیت چه روشهایی موجود میباشد.
🔸چهار روش را معرفی میکنند که عبارتند از “
◀۱) با شعارها داغ کردن و با تلقین حرارت دادن
◀۲) شاخ و برگ دادن و در سطح کاویدن
◀۳) به دوش کشیدن و بغل کردن
◀۴) کلیدها و ملاکها و روشها را به دست دادن و روشنی دادن و ریشه دادن و زنجیرها را باز کردن”
⬛ #اعمال_روز_عاشورا:
1ـ شایسته است شیعیان در این روز دست از #کسب_و_کار بکشند و نیازهاى خانه را امروز تهیّه و ذخیره نکنند و به عزادارى و نوحه سرایى بپردازند و همچون کسانى که عزیزترین افراد خویش را از دست داده اند، غم زده و #اندوهگین_باشند.
امام على بن موسى الرّضا(علیه السلام) فرمود: هر کس در روز عاشورا، دست از تلاش براى دنیا بردارد، خداوند حاجت هاى دنیوى و اخروى او را برآورده مى سازد، و هر کس که روز عاشورا، روز اندوه و غم و گریه اش باشد، خداوند روز قیامت را روز سرور و شادى او قرار دهد و در بهشت با دیدار ما، چشمش روشن مى شود، و هر کس که روز عاشورا را براى خود روز برکت بداند و در آن روز براى منزل خویش اموالى را ذخیره سازد، آن اموال براى او برکتى نخواهد داشت.(1) (البته کسانى که با مسائل بسیار ضرورى مردم سر و کار دارند مانند اطباى کشیک و امثال آنها از این امر مستثنا هستند)
همچنین در این روز از #لعن و بیزارى جستن از #قاتلان آن حضرت غافل نشوند و بر این امر تأکید کنند.
2ـ امام باقر(علیه السلام) فرمود: شیعیان در این روز به یکدیگر #تسلیت بگویند و چه بهتر که با این جمله ها باشد:
عَظَّمَ اللّهُ أُجُورَنا بِمُصابِنا بِالْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلامُ، وَ جَعَلَنا وَ إِیّاکُمْ مِنَ الطّالِبِینَ بِثارِهِ، مَعَ وَلِیِّهِ الاِْمامِ الْمَهْدِىِّ مِنْ آلِ مُحَمَّد عَلَیْهِمُ السَّلامُ.(3)
بزرگ گرداند خدا پاداش ما را در سوگواریمان بر حسین(ع) و قرار دهد خداوند ما و شما را از خون خواهانش به همراه ولیش امام مهدى از خاندان محمّد(ع).
3ـ مرحوم «ابن قولویه»(رحمه الله) مطابق روایتى مى گوید: کسى که در روز عاشورا کنار #قبر_امام_حسین(علیه السلام) باشد و زائران را (کمک کند و) آب دهد، مانند کسى است که لشکر آن حضرت را سیراب کرده باشد و گویا با آن حضرت در کربلا حاضر بوده است.(4)
4ـ هزار مرتبه بر قاتلان آن حضرت #لعنت کند و بگوید: اَللّهُمَّ الْعَنْ قَتَلَةَ الْحُسَیْنِ(علیه السلام).(5)
5ـ خواندن هزار مرتبه #سوره «توحید» در این روز فضیلت فراوانى دارد.
امام صادق(علیه السلام) فرموده است: هر کس در روز عاشورا هزار مرتبه سوره «توحید» را بخواند، خداوندِ رحمان به وى نظر (رحمت) افکند و هر کس را که خداوندِ رحمان (با دیده رحمت) نظر کند، وى را مجازات نخواهد کرد.(6)
6ـ در روز عاشورا شایسته است که #از_خوردن_و_آشامیدن - بدون قصد روزه - #خوددارى_نمایند تا این که وقت عصر فرا رسد و از غذا و آب مختصرى (که مصیبت زدگان استفاده مى کنند)، تناول نمایند.(7)
مرحوم «علاّمه مجلسى» در کتاب «زاد المعاد» گفته است که بهتر است روز نهم و دهم ماه محرّم را روزه نگیرند، زیرا بنى امیّه این دو روز را براى برکت و شکر بر قتل امام حسین(علیه السلام) (به عنوان ظاهرسازى) روزه مى گرفتند; از طریق اهل بیت(علیهم السلام) احادیث فراوانى در مذمّت روزه این دو روز، مخصوصاً روزه روز عاشورا نقل شده است.
همچنین در این روز، از #مزاح_و_خنده و دیگر سرگرمى هاى مسرّت بخش دنیوى خوددارى نمایند.(8)
7ـ سزاوار است #هنگام_غروب روز عاشورا، به یاد مصائب فرزندان و اطفال و زنان حرم امام حسین(علیه السلام) باشند، زیرا آن هنگام از #سخت_ترین_لحظات حرم آل پیامبر(صلى الله علیه وآله) بود. دشمنان سرمست از باده پیروزى، و اجساد شهیدان روى خاک کربلا، و زنان و کودکان نالان و گریان و پریشان بودند; در همان زمان دستور غارت و آتش زدن خیمه ها صادر شد. اطفال یتیم، زنان بى سرپرست و کودکان تشنه، هر کدام به سویى مى دویدند و در آن میان، زینب و زین العابدین و امّ کلثوم(علیهم السلام) پناهگاه این مصیبت دیدگان بودند و همه غم ها را به دل و جان مى خریدند و همه دشوارى ها را بر خویش هموار مى ساختند، تا دیگران را آرام کنند.
در آن غروب، مصائبى بر خاندان رسول اللّه(صلى الله علیه وآله) رفت که قابل تصوّر نیست و اندوهى بر آنان فرود آمد که قابل بیان کردن نمى باشد; مصائبى که اشک ها را از دیده ها سرازیر مى سازد و اعماق روح و جان را آزار مى دهد.
8ـ سزاوار است عاشقان و علاقه مندان مکتب سالار شهیدان امام حسین(علیه السلام) در روز عاشورا برخیزند و بر رسول خدا و علىّ مرتضى و فاطمه زهرا و حسن مجتبى و سایر امامان از ذریّه آن حضرت(علیهم السلام) سلام کنند و آنان را در این مصیبت هاى بزرگ، با دلى سوزان و اشکى روان تسلیت گویند و #زیارت_وارث را بخوانند
9ـ خواندن زیارت امام حسین(علیه السلام)معروف به «زیارت عاشورا» در این روز ثواب فراوانى دارد.
این زیارت را مى توان از راه دور یا نزدیک خواند و بسیار بافضیلت و یکى از کیمیاهاى سعادت است و در بخش زیارات تحت عنوان « #زیارت_عاشورا» گذشت (صفحه 392).
1. همان مدرک، صفحه 578. (مرحوم علاّمه مجلسى در کتاب «زاد المعاد»، صفحه 372 مى گوید: بنى امیّه براى برکت، آذوقه یکساله خود را در روز عاشورا، ذخیره مى کردند).
2. بحارالانوار، جلد 28، صفحه 73، حدیث 32 و کتاب سلیم بن قیس، صفحه 916.
3. زاد المعاد، صفحه 374.
4. کامل الزیارات، باب 71، صفحه 174، حدیث 5.
5. زاد المعاد، صفحه 372.
6. اقبال، صفحه 577.
7. زاد المعاد، صفحه 372.
8. زاد المعاد، صفحه 372 .
9. بحارالانوار، جلد 98، صفحه 222، حدیث 34.
◀از بین این #چهار_روش میتوان گفت که #روش_چهار بهترین روش میتواند برای تربیت انتخاب شود
🔹برای اینکه با #روش_اول آنهایی که با شعارها داغ شدهاند تا جایشان عوض میشود و در محیط دیگر قرار میگیرند زود سرد میشوند و از بین میروند
🔸 و با #روش_دوم آنهایی که شاخ و برگ دارند با آمدن توفانی سنگین شاخ و برگهای خود را میریزند و از بین میروند.
🔹 و آنهایی که طبق #روش_سوم بغل کردهایم و به جلو بردهایم بغلی شدهاند و اگر آنها را هم همان جا رها کنیم جیغ و داد میکنند و نق میزنند و همان جا میمانند و به خواب میروند.
#معرفی_کتاب_تربیتی
📚 #تربیت_چه_چیز_نیست
🔹 این کتاب با نگاهي سلبي به مفهوم و جايگاه تربيت سعي دارد آنچه را كه در جامعة كنوني به نام تربيت انجام ميگيرد از بنياد واژگون نشان داده و پيامدهاي منفي آن را برملا سازد.
🔸 در اين كتاب ميخوانيم:
“همانگونه كه انسان، مشكل انسان است، تربيت نيز مشكل اصلي تربيت است و "تربيت كردن" ، مانع اصلي "تربيت شدن" است. در واقع، بنا نيست ما به كودكان را راستگويي و صداقت بياموزيم بلكه بناست كاري نكنيم كه صداقت و راستگويي آنها تبديل به رياكاري و دروغ گويي شود. بنا نيست كودكان را دين دهي كنيم بلكه بايد كاري نكنيم كه فطرت ديني و انگيزه خداپرستي و حقيقت جويي آنها به خاطر روشهاي غلط تربيتي بزرگسالان تضعيف شود... .
🔸در اين اثر، گفتارهايي با عنوان؛ "تربيت علم نيست"، تربيت "اجتماعي كردن نيست" ، تربيت "دخالت كردن نيست"، "نصيحتكردن نيست"، "عادت دادن" نيست، "آموزش دادن" نيست، "شكل دادن"، نيست، "رام كردن"، نيست، و... به چشم ميخورد.
فهرست:
مقدمه
بخش اول
تربیت چه چیز نیست!
فصل اول
تربیت علم نیست!
فصل دوم
تربیت، اجتماعی کردن نیست!
فصل سوم
تربیت بارآوردن نیست!
فصل چهارم
تربیت تغییر دادن نیست!
فصل پنجم
تربیت عادت دادن نیست!
فصل ششم
تربیت، سرعت بخشیدن به مراحل رشد نیست
فصل هفتم
تربیت آموزش دادن نیست
فصل هشتم
تربیت، شکل دادن نیست
فصل نهم
تربیت، دخالت کردن نیست
فصل دهم
تربیت، شکوفا کردن استعدادها نیست
فصل یازدهم
تربیت، الگو دادن نیست
فصل دوازدهم
تربیت، برخوردار ساختن نیست
فصل سیزدهم
تربیت، رام کردن نیست
فصل چهاردهم
تربیت، سازش دادن نیست
فصل پانزدهم
تربیت، ارائه کردن نیست
فصل شانزدهم
تربیت، شبیه سازی نیست
فصل هفدهم
تربیت رفع موانع نیست
بخش دوم
چگونه تربیت نکنیم!
فصل اول
چگونه دخالت نکنیم!
فصل دوم
چگونه اقدام نکنیم
🍀 شخصیت بخشی به کودکان
✅ «جابر بن یزید جُعفی» گوید: از امام باقر(ع) درباره #کودکان نابالغی که در صفوف نماز(جماعتِ) واجب میایستند، سؤال کردم.
حضرت فرمودند: آنها را از نماز واجب پس نرانید، بلکه میانشان جدایی بیاندازید. (بینشان بایستید تا اتصال صفوف جماعت برقرار شود.) الكافي، ج۳، ص۴۰۹
✅ یکی از خصلتهای انسان، بهویژه در سن کودکی، «تقلید» است. این ویژگی یکی از ابزارهایی است که خداوند در انسان قرار داده است تا رشد کند. اصولاً انسانها با دیدن رفتار کسی که او را بزرگ میدانند، ناخودآگاه میل دارند از او تقلید کنند. به این ترتیب کمکم در زمینههای مختلف رشد میکنند.
📌 البته آسیبی که ممکن است از این ناحیه به انسان وارد شود، این است که در شناخت فرد برتر اشتباه کند و راه غلطی پی گیرد. اما به هرحال والدین باید این فرصت را غنیمت شمارند و از این طریق رفتارهای مورد نظرشان را در فرزندانشان نهادینه سازند.
💠 توضیح بیشتر حدیث...
✅ کودکان نابالغی وارد مسجد میشوند و دوست دارند مثل بزرگترها نماز بخوانند. به اینترتیب هم به نماز خواندن عادت میکنند و هم آداب و احکام آن را کمکم میآموزند. بنابراین این تقلید، #تقلید_مثبتی است و باید آن را غنیمت شمرد.
📌 اگر #کودکان را تحویل نگیریم و اجازه ندهیم بین بزرگترها نماز بخوانند (کاری که متأسفانه در بعضی مناطق انجام میشود!!!)، هم شخصیتشان خرد میشود و هم این فرصت از دست میرود و اشتیاقشان به نماز کور میشود.
#احادیث_تربیتی
🌸#امام_سجاد(ع):🌸
✍... #بهترين_مردم هر زمان، كسانى هستند كه #ظهور_مهدى(عج) را #انتظار میکشند.
📚بحارالأنوار، ج ۵۲، ص ۱۲۲.
◀ ۴۰ مرتبه اللهم عجل لولیک الفرج
https://eitaa.com/Tarbiatm
#اسارت
⭕آنها كه از هواها آزاد شدهاند، اسير حرفها هستند.
⭕آنها كه از اين هم آزاد شدهاند، اسير جلوهها هستند.
⭕آنها كه از اين هم آزاد شدهاند، اسيرِ شيطان و در دست او و بازيچه او هستند
⭕و آنهايى كه از اين حد هم بيرون آمده و درحصن توحيد نشستهاند، باز ممكن است كه اسيرِ آزادىخود باشند و غرور آزادى، آنها را به ركود برساند.
ما اگر #لباس کسی را عوض کردیم.
#نماز خوانش کردیم و با یکسری از #شعارها داغش کردیم
بدون اینکه #علاقهها و #عشقهایش را عوض کنیم و باعث روشنی درونش بشویم
◀اگر در محیط دیگر قرار گیرد خیلی زود #سرد میشود و از دوباره به حالت اول خود برمیگردد.
🔹 “این برگهایی که ما به افراد میچسبانیم، در برابر نسیمی دوام نخواهند آورد، چه رسد به توفانهای کوهافکن این قرن.
#شناخت_انسان
🔸براى شناخت اينكه براى چه هستم، بايد بدانم با چه چيزهايى هستم.
🔸از وسائلى كه در يك اتاق هست مىتوان كشف كرد كه اين اتاق براى چيست و براى چه آفريده شده.
🔸از استعدادها و نيروهاى انسان هم مىتوان كشف كرد كه او براى چيست و براى چه آفريده شده است.
📚رشد، ص۲۰
#جملات_منفی
🔺شاید تعجب کنید اگر بگویم مغز ما با همه پیچیدگیش قادر نیست جملات منفی را از مثبت #تفکیک کند:
⭕به جمله ً منفی ً زیر توجه کنید:
" لطفا به #لباس_قرمز فکر نکنید "
ذهن شما اکنون به چه چیزی فکر می کند
بدون شک ذهن شما اکنون در حال فکر کردن به #لباس_قرمز است.
به نظر شما اگر به فرزند و متربی گفته شود
💬در خیابان بدو بدو نکن،
💬به این وسایل دست نزن،
💬امروز با بچه ها در مدرسه دعوا نکن،
چه پیغامی در مغز او مخابره می شود؟
⭕همه این جملات در ذهن او #مثبت برداشت شده و گویی که به او دستور داده اید که این کار را انجام دهد،
🔸 در واقع در فرمان دادن باید به فرزند و متربی گفته شود چه کاری #باید_انجام_دهد نه اینکه چه کاری #نباید_انجام_دهد.
🔄بنابراین با فرزند و متربی خود اینگونه سخن بگویید:
💬- به جای مخالفت نکن بگو کاری که گفتم را انجام بده
💬- به جای فحش نده بگو حرف خوب بزن
💬- به جای دستم را ول نکن بگو دستم را محکم بگیر
💬- به جای ندو بگو آرام راه برو
💬- به جای خودرأی نباشید بگو با هم مشورت کنید
🔰انواع روشهای تدریس نوین:
🌀شماره یک: روش تدریس طنز بهجای استبدادِ دقت
بگذارید قصه بگویم: مدرس وارد کلاس میشود و یک مطلب را بهصورت بسیار علمی و دقیق توضیح میدهد. کلاس کاملاً ساکت است. مدرس تصور میکند که این سکوت نشانه رضایت است و با شجاعت از مخاطبین میپرسد:
🌀سؤالی دارید؟
🌀باکمال تعجب میبیند بهترین شاگردش سؤالی بسیار بدیهی و ساده میپرسد، انگار هیچچیز متوجه نشده است. دوباره به همان روشِ دقیق و خشک تدریس میکند این بار در کلاس همهمه میشود، انگار همه خسته شدهاند. استاد بعد از یک ساعت تدریس واقعاً خسته شده، صدایش گرفته و فقط سعی میکند کلاس را آرام کند.
استاد میگوید: ببینید میدانم این مبحث سخت است اما چارهای نیست!
☑مشکل اینجاست که تمام جلسات این استاد به همین شکل شروع میشود و به پایان میرسد.
اشکال از کجاست؟
اشکال از استبدادِ دقت است!
🌀استبداد دقت چیست؟ استبداد دقت زمانی به وجود میآید که یک مدرس میخواهد یک موضوع علمی را با تمام جزئیات علمی و غیرضروری آموزش دهد.
🌀مدرس هنرمند باید بتواند مسائل علمی را ساده کند، جزییات را حذف نماید و مباحث سخت علمی را بهصورت قصه دربیاورد، باید بتواند شخصیتسازی کند و به عبارتی تدریس با قصه را بلد باشد.
🌀نشانههای استبداد دقت چیست؟
🌀استفاده از کلمات سخت به جای کلمات ساده:
از صحبت کردن صمیمی و ساده نترسید اگر مطلب را خوب منتقل کنید شمارا بهعنوان یک استاد خوب میشناسند و نمیگویند شما بیسواد هستید. برخی تمایل دارند از واژه های لاتین در حالی که معادل فارسی ساده و روان وجود دارد استفاده کنند. (البته در برخی محیطهای تخصصی این کار پذیرفته است)
🌀استفاده از مترادف های خسته کننده:
🌀مثال نادرست: تفاهم، مرافقت و سازگاری باعث پیشرفت کلاس میشود. مثال درست: تفاهم باعث پیشرفت کلاس می شود.
🌀مانع شدن از خندههای طبیعی در کلاس:
سه چیز باعث تمایز یک استاد می شود:
🔰توانایی علمی
🔰اخلاق
🔰طنز
https://eitaa.com/Tarbiatm
راستى كه حسین، گل گل عشق است. حسین آتش عشق است. حسين ساقى، حسين جام، حسين هستى، حسين مى، حسين شور و شعور است، زندگى است، لطف است، خبير است، دقيق است. حسين اندازه میشناسد، براى همه حساب باز میكند براى خدا، براى دين خدا، براى عالِم، براى جاهل، براى دشمن، براى دوست، براى اهل بيت، براى اصحاب...
چهلحدیث، ص۲۱۷