🌑 شهادت امام باقر (علیه السلام) تسلیت باد.
☑️ امام صادق(ع):
«پدرم (امام باقر) کثير الذّکر بود؛ من با او راه ميرفتم و او ذکر ميگفت، من با او غذا ميخوردم و او ذکر ميگفت، و با مردم سخن ميگفت و اين سخنگفتن او را از ذکر خدا باز نميداشت و ميديدم که (پيوسته)... ميگويد: لا إله إلا الله...».
📚كليني، الكافي، ج2، ص498-499.
☑️ دو ماجرا دربارۀ سیره معنوی امام باقر(ع) متناسب با ایام ذی الحجه:
یک) امام باقر(ع)، بنا به نقل غلامشان، افلح، يکبار در حج، همينکه وارد مسجد الحرام شد و نگاهش به کعبه افتاد، صدايش به گريه بلند شد، بهگونهاي که مردم نيز گريستند. پس هنگامی که از ایشان خواسته شد که آرام باشد، در پاسخ فرمود: «اميد است با چنين گریهاي، خداوند به من نظر رحمت کند و فردا(ي قيامت) رستگار شوم». بنا به این روایت، حضرت پس از طواف، در سجدۀ نماز چنان گریست که تمام موضع سجدهاش از اشکهايش خیس شد.
دو) امام باقر(ع) در مجاور کعبه، در پاسخ به یک اعرابی که پرسيد: «آیا خدا را هنگامی که عبادت می کنی، ميبيني»(؟!)، نخست سکوت کرد و سپس فرمود: «کسی را که ندیده باشم، عبادت نمی کنم» و به او توضیح داد که خدا را نه با چشم (عادی)؛ بلکه با قلب و با حقیقت ایمان می توان دید.
📚ابن عساكر، تاريخ مدينة دمشق، ج54، ص280و282.
✍️حامد منتظری مقدم
🏴https://eitaa.com/Tashayo
☑️وصيتي از امام باقر(عليه السلام)
به روايت امام صادق(عليه السلام)، پدر بزرگوارشان امام باقر(عليه السلام) به ايشان وصيت کرد که برايش در «مِنا» به وقت حضور و تجمع حاجيان براي مدت ده سال سوگواري (و به تعبیری، ذکر فضایل ایشان) کنند و مبلغ مشخصي نيز براي آن معين کرد.
عن أبيعبدالله(عليه السلام) قال: قال لي أبي: يا جعفر أوقف لي من مالي كذا وكذا النوادب تندبني عشر سنين بمنى أيام منى.
📚 الکافي، ج5، ص117.
🔶نکته مهم:
در اين وصيت، زمان و مکان معينشده براي سوگواري و یا مجلس ذکر فضایل، بسيار اهميت دارد و بهوضوح گوياي توجه امام باقر(عليه السلام) به ظرفيت و فرصت ايام حج براي زندهنگهداشتن نام اهلبيت(عليهم السلام) و در واقع يک کنش سياسي است.
🔷نکتهاي ديگر و يک سؤال:
روايت يادشده ميتواند گزارشي تاريخي از يک وصيت و در همين حال، يک رفتار سياسي مهم از امامي معصوم به شمار آيد، اما سؤال:
آيا ميتوان با استناد به اين روايت گفت که امام صادق(ع) طبق وصيت، در مدت دهسال در منا براي پدر بزرگوارش مجلس سوگ يا ذکر فضایل بر پا کرد؟
🔸اين، نمونهاي از «تعامل حديث و تاريخ» است. احتمال دارد که امام صادق(عليه السلام) بدون مواجهه با منع و مشکلي، اين وصيت را محقق کرده باشد، نيز محتمل است که به علت کارشکني و ممانعت حاکمان وقت، اين وصيت محقق نشده باشد؛ البته اگر گزارشي از ممانعت بود، به احتمال زياد در تاريخ يا روايات انعکاس مييافت؛ همچنين اجراي وصيت نيز انعکاس نيافته است. بر اين اساس، ميتوان گفت آن وصيت از سوي امام صادق (عليه السلام) با رعايت تقيه و بدون ايجاد حساسيت و ممانعت حکومت، اجرايي شد.
✍️حامد منتظری مقدم
🏴https://eitaa.com/Tashayo
✅#وصايايي از امام #باقر(عليه السلام) به #شيعيان
🔹امام باقر(ع) شيعيان را به:
«همياري مالي، مهرورزي و همدلي،
گردهمايي در کارها،
دوري از غشّ و خيانت،
پشتنکردن به دوست
و روينیاوردن به بيگانه»
سفارش کرد،
و «اولياي خدا و رسول از شيعيان» را:
«راستگو، پايبند به عهد،
امانتدار و پايدار در حق»
دانست و فرمود:
«شيعيان ما با دشمنان ما همنشين نميشوند،
مؤمن را اکرام و از جاهل دوري ميکنند،
بيسروصدا و بيطمعاند،
تنها از برادران خود ياري ميجويند،
سخن ما را ميگويند و در حبّ ما به دیگران نزدیک و در بُغض ما از دیگران دور میشوند».
🔸يکي از حاضران به امام عرض کرد:
«چنين کساني کجا يافت ميشوند»؟!
امام پاسخ داد:
«چنين شيعياني کم و گمناماند و زندگيشان دشوار است،
(در این حال) آنان چراغ و نور و رهبران اهل طاعتَند».
📖 قاضي نعمان، دعائم الإسلام، ج1، ص64-66
🔰https://eitaa.com/Tashayo
✅ انواع #شيعه در سخني از امام باقر (ع)
🔷 امام #باقر(عليه السلام):
«شيعيان ما سه گروهاند: گروهي به اسم ما مردم را ميدوشند، گروهي همچون شيشه ميشکنند و گروهي مانند طلاي سرخ و ناب، در کورة آتش (سختيها) نيکوتر ميشوند».
شيعتنا ثلاثة أصناف: يأكلون الناس بنا و صنف كالزجاج ينهشم و صنف كالذهب الأحمر كلما أدخل النار ازداد جودة
📖 ابن عساكر، تاريخ مدينة دمشق، ج54، ص291؛
اربلي، کشف الغمة، ج2، ص395
💢در اين روايت، امام باقر(ع) شيعيان را بر سه قسم ميداند:
يک) کساني که حقيقتاً شيعه نيستند و از نام اهلبيت(ع) سوء استفاده ميکنند؛
دو) شيعياني که مانند شيشه ضعيف و شکنندهاند؛
سه) شيعيان حقيقي که همچون طلاي ناب در سختيها محکم و استوار و ارزشمند هستند.
✍️ حامد منتظري مقدم
🔰https://eitaa.com/Tashayo
✅ نشانههاي شيعه راستين:
امام باقر(ع) ميفرمايد:
«...شيعة ما نيست مگر کسيکه تقواي الهي داشته باشد و از خداوند اطاعت کند
و شيعيان ما شناخته نميشوند مگر با: فروتني و افتادگي و امانتداري،
و فراوانيِ ياد خدا و روزه و نماز، و نيکي به پدر و مادر،
و رسيدگي به همسايگان نادار و بيچارگان و بدهکاران و يتيمان،
و راستگويي و تلاوت قرآن،
و زبان نگشودن از مردم جُز به نيکي، و شيعيان ما هميشه امانتداران خاندانهاي خويشاند.
در ولايت ما به يکديگر ميبخشند، و در مودت ما به هم مهر ميورزند، و براي زندهداشتن امر ما به ديدار هم ميروند.
هنگام خشم ستم نميکنند و در خشنودي از اندازه برون نميروند،
ماية برکت و فزوني براي همسايگان، و آرامش براي همنشينان خويشاند».
📚صدوق، صفات الشيعه، ص11-13.
🔰https://eitaa.com/Tashayo
✅ شيعيان راستين از نگاه امام باقر (عليه السلام) (2)
هنگاميکه ابواسماعيل به امام باقر(ع) گفت:
«شيعيان نزد ما فراوانَند»،
امام(ع) از او پرسيد:
«آيا در ميان ايشان غني بر فقير مهرباني ميکند؟
آيا کسي که نيکي کرده از کسي که بدي کرده درميگذرد؟
آيا با يکديگر "مواسات" ميکنند»؟
پاسخ ابواسماعيل به اين سؤالات منفي بود.
امام(ع) فرمود:
«آنان شيعه نيستند، شيعه کسي است که اين گونه باشد».
...هل يعطف الغني على الفقير؟...
📚كليني، الكافي، ج2، ص173.
🔰https://eitaa.com/Tashayo
✅ اقسام شيعه
معمولا شيعه به انواع: اعتقادي، محبتي، سياسي و عراقي و... تقسيم ميشود.
اين تقسيم را ميشود تقسيم عرْضي دانست.
شيعه در تقسيم طولي (مراتب تشيع) بر سه قسم است:
محبتي، اعتقادي و رفتاري.
در اين تقسيم:
يک- نقطه ورودي تشيع، محبت اهلبيت(ع) است؛
دو- در رتبه بالاتر، اعتقاد به امامت اهلبيت، به تشيع چهارچوب ميدهد؛
سه- در بالاترين رتبه، شيعه در رفتارهاي خود، از اهلبيت (ع) پيروي و از خداوند اطاعت ميکند.
ائمه(ع) شيعيان (واقعي) را کساني دانستهاند که پيرو ايشانند و از دستورات خداوند اطاعت ميکنند.
امام باقر(ع) ميفرمايد: «شيعه ما نيست مگر کسي که مطيع خداست»
📚 کليني، الکافي، ج2، ص73؛
مقاله «بازشناسي تاريخي مفاهيم «شيعه»»، نشريه تاريخ در آينه پژوهش، ش 35.
✍️ حامد منتظری مقدم
🔰 https://eitaa.com/Tashayo
✅ امام و مردم:
امام باقر (عليه السلام) ميفرمود:
«گرفتاري مردم بر ما بزرگ است، اگر آنان را دعوت کنيم نميپذيرند، و اگر رهايشان کنيم به غير از ما هدايت نميشوند».
بلية الناس علينا عظيمة، إن دعوناهم لم يستجيبوا لنا، وإن تركناهم لم يهتدوا بغيرنا.
📚 مفيد، الإرشاد، ج2، ص167-168
🔰https://eitaa.com/Tashayo
✅ محبت امام به شيعيان
🔷امام باقر(ع) خطاب به صحابی خود، مَيْسِر(بنعبدالعزيز نَخَعي مدائني): «آيا با يکديگر، خلوت، و درباره هر آنچه ميخواهيد، گفتوگو ميکنيد»؟
ميسر: «آری»؛
امام باقر(ع): «به خدا سوگند، دوست دارم در برخي از اين محافل با شما باشم،... من رایحه و روح و روان شما را دوست دارم...».
📖کليني، الکافي، ج2، ص187.
✍️ حامد منتظري مقدم
🔰https://eitaa.com/Tashayo
🟢 سخن پُرمهر و محبت امام #باقر(ع) با شیعیان و سفارشی مهم:
🔷 امام صادق(ع) گوید: من و پدرم امام باقر(ع) وارد #مسجدالنبی(ص) شدیم. من برخی از #شیعیان را میان مرقد و منبر پیامبر (روضۀ شریفه) دیدم. آنان را به پدرم نشان دادم. پس پدرم به سوی آنان رفت, به آنان #سلام کرد و فرمود: «به خدا سوگند من بوی شما و روح و روان شما را دوست دارم؛ پس مرا با #پرهیزگاری و #کوشش خود یاری کنید... هنگامی که #بنده ای را #امام خویش قرار میدهید، به او تأسی کنید...»
(الکافي، ج8، ص240) .
✍️ چند نکته درباره این حدیث:
یک) امام باقر(ع) پس از حضور در مسجد النبی(ص) هنگامی که متوجه حضور شیعیان شد، نزد ایشان رفت؛ ظاهرا این اقدام حتی پیش از رفتن نزد مرقد پیامبر(ص) بود. همچنین امام منتظر نماند تا شیعیان نزد او بیایند؛
دو) امام در سلام دادن به شیعیان تقدم جست؛ منتظر نشد به او سلام کنند؛
سه) ابتدا با بیانی بسیار عاطفی اعلام کرد: من «بو» و «روح و روان» شما را دوست دارم؛ شاید معادل امروزی: «من عاشق شما هستم»؛
چهار) در سفارشی بسیار مهم، از آنان خواست با پرهیزگاری و کوشش، او را یاری کنند (...فأعينوا (فأعينوني) مع هذا بورع واجتهاد...)؛ تعبیر «یاری کنید» کاملا مهرآمیز و به دور از ادبیات دستوری است؛
پنج) در تأکید بر آن سفارش مهم، خود را «بندۀ» (خدا) و «امام» (پیشوای) شیعیان معرفی کرد (...إذا ائتممتم بعبد فاقتدوا به (فليعمل بعمله)...) و پرهیزگاری و کوشش (در بندگی) را راه و رسم خود خواند و از شیعیان خواست (بیان امام به گونه ای است که اگر جسارت نباشد، میتوان گفت «التماس کرد») که به او تإسی کنند و پرهیزکار و کوشا باشند.
🔰https://eitaa.com/Tashayo
اوصاف مهدي(عج) در روايات امام باقر عليه السلام.pdf
حجم:
1.2M
📖 مقاله علمي- پژوهشي:
گونه شناسي و بسترشناسي اوصاف مهدي (عج) در روايات امام باقر (عليه السلام)
✍️حامد منتظري مقدم
حسن غفاري فر
صفورا سالاريه
نشريه مشرق موعود، زمستان 1403، شماره هفتاد و چهارم
🔷... مهدينمايي در عصر امام باقر (عليه السلام) شدت بيشتري يافت. امام باقر (ع) جزئيات اوصاف مهدي (عجل الله فرجه) را براي شناخت دقيقتر و مقابله با مهدينماها بيان فرمودند...
متن مقاله را بخوانيد.
🔰https://eitaa.com/Tashayo