🔵مهدی خراتیان: انسداد تنگه هرمز درست یا نادرست؟ قسمت اول: نقش ذخایر جهانی نفت بر قیمت نفت
مساله لزوم یا عدم لزوم افزایش تنش در تنگه هرمز پس از توافق اسلام آباد در حال حاضر به یکی از مسائل روز در محافل سیاسی ایران مبدل شده است.
سوال اساسی این است: آیا بستن تنگه هرمز از ابتدا کار درستی بود؟ اگر درست بود چرا قیمت نفت آنچنان که باید جهش نکرد؟ آیا ایران باید به هر قیمتی تنش را در سطوح پایین نکه میداشت؟ آیا شرایط بازار جهانی نفت پس از تنشهای اخیر به نفع ایران تغییر کرده است؟ در مسابقه تاب آوری میان اقتصاد ایران و اقتصاد جهانی، آیا ایران شانسی دارد؟
در بخش اول این ویدیوی دو بخشی، نشان میدهیم که سه عامل اساسی یعنی استفاده از ذخایر جهانی فراوان نفت، کاهش مصرف نفت از جانب مصرف کنندگان و افزایش تولید از جانب برخی دیگر از تولیدکنندگان در مهار شوک نفتی هرمز بسیار موثر بوده است.
به طور خاص اقدامات اوپک پلاس در افزایش عرضه در ۲۰۲۵ و افزایش بیش از ۵۰۰ میلیون بشکهای ذخایر جهانی نفت در آن سال در تسهیل شعله ور شدن جنگ علیه ایران و کاهش اثر انسداد تنگه هرمز بر بازار نفت بسیار موثر بوده است و اساسا تفاوت جنگ ایران و جنگ اوکراین در تفاوت قابل توجه ذخایر جهانی نفت در مقطع زمانی آغاز این دو جنگ است.
اکنون با از بین رفتن نسبی اثر این افزایش قابل توجه در ذخایر نفت (در سال ۲۰۲۵)، بازار نفت به افزایش تنشها در آینده حساستر خواهد شد.
#تنگه_هرمز #نفت #ترامپ #جنگ #ایران #امريكا
https://youtu.be/iG18f7F0Vt0?is=MccKyvjyGqVKoBou
🔵مهدی خراتیان: انسداد تنگه هرمز درست یا نادرست؟ قسمت دوم: اثر منفی جهش قیمت نفت بر بازار اوراق قرضه
در امتداد بخش اول ویدئوی حاضر و در بخش دوم آن، نشان خواهیم داد که به دلیل همبستگی قابل توجه رشد بازدهی اوراق قرضه در آمریکا و قیمت نفت، بازار اوراق قرضه آمریکا در حال نشان دادن علائم اولیه یک چالش است که اگر به درستی مدیریت نشود، میتواند زمینهساز تکرار وقایعی چون بحران بانکی ۲۰۲۳ شود.
از طرف دیگر وضعیت پیچیده بازار اوراق قرضه در ژاپن (در کنار سایر کشورهای جهان) و تاثیرات مهم آن بر بازارهای مالی آمریکا و جهان، فضا را برای هضم و پذیرش یک شوک نفتی بسیار محدودتر از گذشته کرده است.
این ریسکها و همچنین کاهش ذخایر جهانی نفت از عواملی است که ترامپ را در راه اندازی یک جنگ تمام عیار مجدد علیه ایران محتاط تر از قبل کرده است، لذا وی ترجیح میدهد در شرایط فعلی شانس خود را در مسیر اعمال فشار حداکثری اقتصادی به ایران امتحان نماید.
#نفت #تنگه_هرمز #ایران #بازار_جهانی #اوراق_قرضه #جنگ #ترامپ
https://youtu.be/NYkcrDUpZrk?is=leC3aupU-sFDSMhJ
در سال ۱۹۲۷، پژوهشگر جوان روسی برای صرف ناهار وارد کافهای در برلین شد و متوجه رفتار متفاوتی در پیشخدمت شد، بیآنکه بداند این مشاهدهی ساده قرار است روانشناسی را برای همیشه تغییر دهد.
من به پیشخدمت نزدیک شدم و سؤال بسیار سادهای از او پرسیدم…
چند هفته بعد، این مشاهدهی تصادفی به یکی از معروفترین کشفیات روانشناسی در قرن بیستم تبدیل شد.
امروزه این اتفاق تصادفی توضیح میدهد که چرا بسیاری از بزرگسالان خستگی خفیف اما مستمری را احساس میکنند، حتی زمانی که مشغول هیچ فعالیت بدنی خاص و شدیدی نیستند.
نام این پژوهشگر بلُما زایگارنیک بود. او ۲۶ سال داشت و برای تحصیل در آزمایشگاه کورت لِوین، یکی از تأثیرگذارترین روانشناسان آن زمان، به برلین آمده بود.
لوین کارکرد ذهن را در زندگی واقعی و موقعیتهای روزمره بررسی میکرد، نه فقط در شرایط مصنوعی آزمایشگاهی.
همین رویکرد بود که زایگارنیک را به مشاهدهای رساند که درک ما از حافظه و توجه را به شکلی بنیادی تغییر داد.
آن روز عصر، زایگارنیک همراه گروهی از همکارانش به کافه رفت. آنها غذاهای زیادی سفارش دادند. پیشخدمت بدون اینکه چیزی یادداشت کند، تمام سفارشها را به خاطر سپرد و همهچیز را درست و بدون حتی یک اشتباه سرو کرد.
پس از پرداخت صورتحساب، همه آمادهی رفتن میشدند. وقتی زایگارنیک به درِ خروجی رسید، متوجه شد چیزی را روی میز جا گذاشته است و برگشت.
من به همان پیشخدمت نزدیک شدم و صرفاً از او پرسیدم:
«میشود لطفاً تکرار کنید که ما امروز چه چیزهایی سفارش داده بودیم؟»
پیشخدمت با تعجب به او نگاه کرد. او حتی یک جزئیات کوچک از سفارش را هم به یاد نمیآورد.
همین چند دقیقه پیش، او تمام اطلاعات را به شکل کامل حفظ بود. اما حالا، با تسویه شدن صورتحساب و دریافت پول، تمام آن اطلاعات طوری ناپدید شده بود که گویی از اول وجود نداشته است.
برای زایگارنیک، این حادثه نقطه شروع یک پرسش پژوهشی مهم شد: چرا مغز کارهای نیمهکاره را به یاد میآورد و کارهای تمامشده را فراموش میکند؟
او پس از بازگشت به آزمایشگاه، آزمایش سادهای طراحی کرد.
به شرکتکنندگان حدود بیست تکلیف مختلف داده شد. نصف آنها توانستند کارهایشان را تمام کنند، در حالی که کارِ نصف دیگر در منتهاالیه وسطِ مسیر متوقف شد و از آنها خواسته شد به سراغ فعالیت دیگری بروند.
سپس از آنها پرسیدم: امروز کدام تکالیف را انجام دادید؟ لطفاً آنها را فهرست کنید.
نتایج در تمام مراحل آزمایش یکدست و روشن بود.
شرکتکنندگان تکالیفِ نیمهکاره (رهاشده) را تقریباً دو برابر بیشتر از تکالیفِ تکمیلشده به یاد میآوردند.
تکالیف بلاتکلیف به راحتی کمرنگ نمیشدند. آنها همچنان بخشی از حافظه و توجه را اشغال میکردند، گویی درخواست داشتند که دوباره پیگیری و تمام شوند.
زایگارنیک یافتههای خود را در سال ۱۹۲۷ در یک مجله روانشناسی آلمانی منتشر کرد.
امروزه این پدیده با نام «جلوه زایگارنیک» یا «تأثیر زایگارنیک» شناخته میشود.
نزدیک به یک قرن گذشته است. انسان بزرگسالِ امروز در شرایطی زندگی میکند که زایگارنیک هرگز نمیتوانست تصورش را بکند.
آنها همزمان دهها کار نیمهکاره دارند: یک ایمیل بیپاسخ، یک گفتگوی مهم به عقب افتاده، یک پروژه ناتمام، یک مسئله خانوادگی حلنشده.
هر چیزی که نیمهکاره رها شود، در پسزمینه بخشی از ذهن را اشغال میکند؛ درست مثل سفارشی که پیشخدمت فراموش کرده است.
و هرچه کارهای نیمهکاره بیشتری انباشته شوند، انرژی کمتری برای زندگی عادی باقی میماند.
https://fxtwitter.com/vanmutoka1/status/2091229159448346962
معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
https://x.com/Majidshakeri8/status/2091210270563561476
🔹مجید شاکری:
در ادبيات جريان اصلى بعد از مقايسه سه عامل رشد نرخ بلند مدت( انتظارات تورمى ناشى از جنگ، كاهش اعتماد به سياست مالى دولت فدرال و قرض گيرى براى AI) به عنوان راه حلى كه بايد حتما از آن شروع كرد همواره به لزوم توقف جنگ با ايران اشاره مى شود.
https://x.com/Majidshakeri8/status/2091504659319988611
🔹مجید شاکری:
چين با فروش گسترده اوراق در ماه مارس( فراتر از كاهش قيمت با رشد نرخ بهره، فراتر از تبديل ديرش، فراتر از عدم خريد ورقه جديد) نقش بسيار مهمى در وضع فعلى اوراق ده ساله داشت. اكنون نرخ بهره ده ساله مهمترين ترمز رفتارهاى تهاجمى ترامپ عليه ايران است.
https://x.com/Majidshakeri8/status/2091502578185945290
🔹سعید رضوی فقیه: برخی چهرههای شاخص اصلاحات از اصلاحطلبی عبور کردهاند
سعید رضوی فقیه، تحلیلگر سیاسی، با بیان اینکه برخی چهرههای شاخص اصلاحات از اصلاحطلبی عبور کردهاند، گفت: اصلاحطلبان از همان دوران اوج قدرت، فاقد نگاه آیندهنگر و برنامهریزی برای تربیت نسلهای بعدی بودند؛ موضوعی که امروز به یکی از مهمترین علتهای فرسودگی تشکیلاتی و ناتوانی آنان در جذب نیروهای جوان تبدیل شده است.
او با اشاره به وضعیت امروز اصلاحطلبان، سه بحران اساسی را برای این جریان برشمرد: بحران گفتمان، از دست دادن بدنه اجتماعی و فروپاشی انسجام تشکیلاتی.
رضویفقیه همچنین گفت برخی چهرههای شاخص اصلاحات عملاً از اصلاحطلبی عبور کردهاند و حتی قانون اساسی را نیز کارآمد نمیدانند، هرچند این مواضع را آشکارا بیان نمیکنند.
متن کامل در سایت انصاف نیوز:
https://ensafnews.com/657012/
🔻اینکه عدهای انتظار دارند دبیر شعام حرف نزند یا درباره موضوعاتی مانند مذاکره، جنگ، محاصره، تنگه هرمز و یا سایر بحرانهای کشور موضع نگیرد، از عجایب است. مسئله البته روشن است و آنهم سیاست داخلی و منازعات جناحی پیرامون آن است؛ درحالی که آقا محسن اصولا نگاه جناحی ندارد و خود را ذیل هیچ جریان سیاسی تعریف نمیکند.
به دلایل مختلف، صفآرایی کسانی که در دولت مسئولیت دارند یا با دولت مرتبط هستند و یا به دولت مشاوره میدهند در برابر دبیر شعام اشتباه است و نه به صلاح دولت است، نه کشور و نه نسبتی با ایده وفاق دکتر پزشکیان دارد. به ویژه اینکه وقتی مخاطب آقا محسن دشمن خارجی بوده است!
مسئلهی امروزما فقر سرمایه انسانی یا فقدان نیروی متخصص نیست، بلکه «بحران شایستهسالاری» و سیطرهی شبکههای رانتی است. فاجعه دقیقا از جایی آغاز میشود که جایگاههای کلیدی، توسط حلقهای بسته از افراد فاقد صلاحیت غصب شده که تنها مزیت رقابتیشان، وابستگی و روابط غیرشفاف است، نه تخصص و کارآمدی.
🎯 ایلان ماسک بهتر از همه میداند ایجاد تصور پیروزی مهمتر از خود پیروزی است
♦️ آتلانتیک، چارلی وارزل — اسپیسایکس همزمان یک شرکت موشکی، یک ابزار مالی پیچیده و یک «میم» است. مدتها پیش از آنکه عرضۀ اولیۀ سهام اسپیسایکس، ماسک را -دستکم روی کاغذ- به اولین تریلیونر تاریخ تبدیل کند، این کارآفرین فناوری بهطور شهودی «پویاییهای اقتصاد توجه» را درک کرده بود. دوجکوین، ارز دیجیتالی که بر پایۀ یک میم ساخته شده، درخشانترین نمونه از توانایی ماسک در معطوفکردن توجه به چیزهای بیارزش و سپس ارزشمند کردن آن در چشم دیگران است.
♦️اسپیسایکس بیتردید یک داستان موفقیت واقعی است. اما جذابیت این شرکت به ترکیبی از روایتپردازی و تصویر شخصی خود ماسک نیز وابسته است؛ آن هم به شیوههایی که الزاماً با واقعیت ارتباطی ندارند. برای مثال، ماسک بارها جدولهای زمانی غیرواقعبینانهای برای پروژههایش اعلام کرده است؛ از جمله وعدۀ فرستادن یک فضاپیما به مریخ تا سال ۲۰۱۸. افزون بر این، سال گذشته موشک اصلی اسپیسایکس در سه پرواز آزمایشی دچار «سقوط سریع و برنامهریزینشده» شد.
♦️با این حال، اسناد عرضۀ اولیۀ سهام اسپیسایکس بیش از آنکه بر وضعیت کنونی شرکت متمرکز باشند، بر بلندپروازیها و پیروزیهای فرضی آینده آن تأکید داشتند. یکی از مشاوران این معامله نیز ماه گذشته گفت: «از منظر مالی و تأمین سرمایه شرکتی، این ارزشگذاری هیچ منطقی ندارد. اما ایلان در واداشتن مردم به رؤیاپردازی فوقالعاده است».
♦️شاید بهجز دونالد ترامپ، دشوار بتوان گفت کسی در این زمینه موفقتر از ماسک بوده است. نقطۀ قوت ماسک این نیست که همیشه برنده میشود؛ بلکه این است که میفهمد در منطق مالیشده عصر ما، خودِ پیروزی به اندازۀ این تصور که قرار است برنده شوی، اهمیت ندارد.
🔗 آتلانتیک | ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶ | The Myth of SpaceX
🔗 چارلی وارزل؛ عضو هیئت تحریره آتلانتیک است.
🎯 اگر میخواهید تحریم را بفهمید باید تاریخ بمبارانهای هوایی را بخوانید
📌هدف تحریمهای اقتصادی چیست؟ آیا پادزهری برای جنگ هستند؟ یا موجب براندازی رژیمهای سیاسی میشوند؟ شاید پاسخ این پرسشها چندان دشوار نباشد: بررسیهای تاریخی میگویند تحریمها، بیش از هر چیزی، موجب آسیبدیدن آدمهای معمولی میشوند. پس چرا قدرتهای بزرگ هنوز برای پیشگیری از جنگ یا تغییر رفتار رژیمهای سیاسی به این «سلاح اقتصادی» متوسل میشوند؟
📌 برگرفته از مطلب «سلاح اقتصادی: ظهور تحریم بهمثابۀ ابزاری برای جنگ مدرن» که در شمارۀ ۲۵ مجلۀ ترجمان منتشر شده است.
🎬 تدوینگر: علی حاجی سالم
🎤 گوینده: رضا مداح
© کاری از ترجمان علوم انسانی
📍لید را ببینید، دنبال کنید و به دوستانتان معرفی کنید.
🔗 مشاهده در آپارات:
https://B2n.ir/hz8131
🎯 استادان برجستۀ دانشگاهها به شرکتهای هوش مصنوعی میپیوندند
♦️ آتلانتیک، لیلا شراف و رُز هارووی — شرکت آنتروپیک بهتازگی یک اقتصاددان از دانشگاه استنفورد و یک فیلسوف از دانشگاه تگزاس در آستین را استخدام کرده است. شرکت اوپناِیآی نیز برجستهترین ریاضیدانان و فیزیکدانان را به خدمت گرفته است. اما آیا قطع ارتباط استادان شاخص با دانشگاهها و ورود آنها به صنعت هوش مصنوعی پیامدهایی هم دارد؟
♦️در اواخر ژوئن، دستکم سه استاد علوم کامپیوتر به آزمایشگاه هوش مصنوعی شرکت متا ملحق شدند. دیپمایند هم مثل آنتروپیک، گروهی از فیلسوفان را در اختیار دارد. فراخوانهای شغلی اخیر آنتروپیک نیز نشان میدهد که آنها بهدنبال جذب متخصصان حقوق و علوم سیاسی هستند. دقیقاً مشخص نیست چه تعداد از استادانِ کنونی و سابق در شرکتهای هوش مصنوعی کار میکنند. ما در این چهار شرکتِ بررسیشده، بیش از ۸۰ نفر را شناسایی کردیم که اغلبشان متخصص علوم کامپیوترند. برخیشان بهطور کامل دانشگاه را رها کردهاند و برخی دیگر هنوز پارهوقت در دانشگاه تدریس میکنند. البته این آمار ۸۰ نفری احتمالاً بسیار کمتر از تعداد واقعی است.
♦️حقوق و مزایا تنها بخشی از جذابیت این شرکتهاست. عصر فعلی پژوهشها در حوزۀ هوش مصنوعی به حجم عظیمی از توان پردازشی نیاز دارد و دانشگاهها تنها بخش کوچکی از منابعی را در اختیار دارند که سیلیکونولی میتواند فراهم کند. با قطع بودجههای علمی در دوران ترامپ، این شکاف حتی وسیعتر هم شده است.
♦️این مهاجرت گسترده میتواند امتیازاتی نیز داشته باشد، از جمله افزایش شتاب نوآوری و بازگشت پژوهشگران به دانشگاهها با دانش و تجربههای تازه. اما در این میان، پژوهشهایی که پیشتر در معرض دید همگان انجام میشد اکنون پشت درهای بسته محصور میشود و در انحصار غولهای فناوری میماند. بهعلاوه، وقتی استادانِ دانشگاه به آزمایشگاههای هوش مصنوعی میروند یا بیشتر وقتشان را صرف فعالیت در شرکتهای خود میکنند، شمار استادان دانشگاهها برای آموزش نسل بعدی پژوهشگران کمتر میشود.
🔗 آتلانتیک | ۲۱ ژوئیۀ ۲۰۲۶ | Where Did All the Computer-Science Professors Go
🔗 لیلا شراف و رز هاروویچ؛ هر دو خبرنگار آتلانتیکاند.
🎯 دانشمندان حالا بهجای انسانها، چتباتها را در آزمایشهای علمی میآزمایند
♦️ ناتیلوس، جولی سدیوی — دانشمندان علوم رفتاری در پژوهشهای خود بهتدریج هوش مصنوعی را جایگزین شرکتکنندگان انسانی میکنند. اما این جایگزینی چه چیزهایی دربارۀ رفتار انسان به ما میآموزند و چه جنبههایی ممکن است با حذف انسانها از فرایند آزمایش از دست برود؟
♦️مزیت اقتصادی این رویکرد کاملاً روشن است. بر اساس برآوردها، پژوهشی اکتشافی که اجرای آن با مشارکت انسانها ۳۷۵ هزار دلار هزینه دارد با استفاده از هوش مصنوعی تنها با ۲ هزار و ۱۲۵ دلار قابل اجراست. همچنین، مدلهای زبانی توانستهاند در آزمونهای روانشناختی جدید پاسخهایی قانعکنندهای ارائه دهند که شبیه پاسخهای انسان است. اما نکته اینجاست که بازتولید پاسخهای انسانی با بازتولید شیوۀ اندیشیدن انسان یکی نیست.
♦️مدلهای زبانی میتوانند الگوها را در حجمی از متن تشخیص دهند که هیچ انسانی قادر به جذب و پردازش کامل آن نیست. اما انسانها زبان را از طریق بدن، تجربههای زیسته، روابط اجتماعی و برداشتهایی که از ذهن دیگران دارند معنا میکنند. بنابراین، ماشینها لزوماً از همان مسیری که انسانها به جواب میرسند به پاسخ دست پیدا نمیکنند.
♦️احتمال بسیار وجود دارد زمانی که سامانههای هوش مصنوعی نتیجهای آشنا از آزمایشها بازتولید میکنند، این تفاوت نادیده گرفته شود. اما این موضوع هنگامی اهمیت بیشتری پیدا میکند که تنها تغییری جزئی در پرسش، با وجود آنکه واژگان آن تقریباً دستنخورده باقی ماندهاند، معنای آن را دگرگون میکند.
♦️جانشینهای مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند هزینۀ پژوهشهای علوم رفتاری را به میزان چشمگیری کاهش دهند و به دانشمندان امکان دهند ایدههای بیشتری را بیازمایند. اما اگر پژوهشگران از این جانشینها برای تصمیمگیری دربارۀ اینکه کدام ایدهها ارزش آزمایش با انسانهای واقعی را دارند استفاده کنند، ممکن است بهتدریج به پرسشهایی متمایل شوند که ماشینها از پیش در پاسخ به آنها خوب عمل میکنند.
🔗 ناتیلوس | ۲۱ ژوئیۀ ۲۰۲۶ | Why Are We Using Machines to Study Our Inner Lives
🔗 جولی سدیوی؛ زبانشناس، روانشناس و استاد دانشگاههای براون و کلگری
#ترجمان_علوم_انسانی