معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
توطئه علیه دولت از درون دفتر دولت؟ ▪️ شوخی سفارت سنایی در روسیه هم زیبا نیست! ▪️بخش اوّل 🔹 موسسه
⭕️فرصتسوزی بزرگ در روسیه؟
شنیدهها حکایت از آن دارد که قرار است کاظم جلالی کلید سفارتخانه ایران در روسیه را به مهدی سنایی واگذار کند. فردی که اعتقادی به روابط استراتژیک دو کشور ندارد.
نگاه او به برقراری روابط با شرق و مخصوصاً در حوزه روسیه به ایده و تفکرات وزیر پیشین امور خارجه یعنی محمدجواد ظریف نزدیک است، کمااینکه در دوران سفارت او نیز روابط ایران و روسیه در حوزه اقتصادی با گره زدن تعاملات به تحریمها و مذاکرات، پیشرفت لازم را نکرد.
حالا نیز این نگرانی وجود دارد که در شرایطی که ایران بیش از گذشته نیاز به تقویت روابط با شرق و کشورهایی از جمله چین و روسیه در تمام حوزههای راهبردی دارد، حاکم شدن نگاههایی بر روابط دیپلماتیک ایران و روسیه که منافع و تعاملات دوجانبه را به روابط با غرب و تحریمهای آنها گره میزند و نگاه دست چندمی به روابط ایران و روسیه دارند، میتواند بر تقویت، گسترش روابط و عبور از تعاملات سیاسی صرف، اثر منفی بگذارد.
نه نگاههای روسهراسانه میتواند در راستای منافع ایران حرکت کند و نه حتی نگاههای روسپرستانه. آنچه ایران در شرایط فعلی به آن نیاز دارد تقویت روابط با شرق از جمله روسیه در حوزههایی است که انتفاع دوجانبه برای هردوکشور که تحت تحریم آمریکا و اروپا قرار دارند را فراهم کند.
روسیه و چین به محض فعال شدن مکانیسم ماشه اعلام کردند که این تحریمها را به رسمیت نمیشناسند. وضعیت شهرآشوب جهان، این فرصت را در اختیار ایران قرار داده که از انزوای بینالمللی خارج شود و شرکای مشترکی پیدا کند که درد مشترکی مثل تحریم دارند و میتواند با کمک آنها تحریمها را دور بزند. ایران در حال حاضر نیاز به ایده و سیاستورزی هوشمندانه در برقراری روابط با روسیه دارد و برداشتن موانع و فرصتها از مسیر سفارتخانه میگذرد. طبیعتاً در این موقعیت نمیشود با نگاههای سادهانگارانه حاکم برایدههای وزیر پیشین، روابط ایران و روسیه را پیش برد.
خبرهایی که حکایت از انتصاب مهدی سنایی به عنوان سفیر ایران در روسیه دارد این نگرانی را تقویت میکند که اشتراک انتخابی دولت روحانی و دولت پزشکیان در انتصاب سفیر روسیه به این معنی است که نگاه هر دو دولت نسبت به روابط با روسیه یکسان بوده و قرار است سفیر جدید بازهم مسیر غفلت و کم توجهی به روابط ایران و روسیه را در پیش بگیرد یا این بار تفاوتی ماهوی و جدی در عملکرد سنایی ایجاد خواهد شد و با نگاهی ناشی از تغییرات بینالمللی و موقعیتی که ایران و روسیه در آن قرار دارند، با ایده روشن پیش خواهد رفت.
متن کامل گزارش زهرا طیبی، خبرنگار فرهیختگان
https://farhikhtegandaily.com/page/274014/
*محسن شریف خدایی*، سفیر پیشین ایران در کرواسی، *شرق*:
*فناوری نهتنها ابزار جنگ، بلکه خود میدان نبرد است.* رقابت برای تسلط بر فناوریهای نوین، به رقابت برای تسلط بر آینده تبدیل شده است. جنگهای مدرن، دیگر نبرد میان ارتشها نیستند؛ بلکه نبرد میان تواناییهای فناورانه، ظرفیتهای اطلاعاتی و قدرت پردازش الگوریتمها هستند. این تحول، نهتنها ساختار ارتشها را دگرگون کرده، بلکه مفاهیم سنتی قدرت، امنیت و بازدارندگی را نیز بهکلی بازتعریف کرده است.
*مصطفی غفاری*، استادیار علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)، *بازاندیشی*:
مسئله این نبود که در #شرمالشیخ باشیم یا نباشیم؛ مسئله این است که طرحی برای آیندهٔ منطقه روی میز نگذاشتهایم. میتوانیم هرچه دلمان بخواهد از الهیات سیاسی مصرف کنیم و مخاطبِ متقاعد تبلیغات خودمان باشیم؛ اما تا اینجا برندهٔ رقمزدن نظم جدید منطقه اسرائیل است که ابتکار عمل را در دست دارد. این هشداری برای ماست، نه بازی در زمین دشمن.
*ذبیح اله مهریپور*، کارشناسارشد روابط بینالملل، *ایرنا*:
در چارچوب نظریه نظام جهانی والرشتاین، تابآوری گفتمان مقاومت نه امری صرفاً سیاسی یا اعتقادی، بلکه پدیدهای ساختاری و گفتمانی است. این گفتمان باید در برابر سه چالش بنیادین تاب بیاورد: جذبشدن در منطق سرمایهداری جهانی، فروکاهش به سطح نمادین و شعارین بدون پشتوانه نهادی، و ناتوانی در بازنمایی جهانی و تولید روایت مؤثر.
اگر گفتمان مقاومت بتواند در برابر این چالشها ایستادگی کرده و شبکهای از معانی، نهادها و ائتلافهای همافزا پدید آورد، میتواند نهتنها بقا یابد، بلکه در مسیر گذار تاریخی نظام جهانی، به یکی از نیروهای فعال در شکلدهی به «نظام جهانی پساسرمایهداری» تبدیل شود؛ همان گذاری که خود والرشتاین، در افق قرن بیستویکم، آن را محتمل میدانست.
فرهاد قنبری
صدایی که شنیده نمیشود
ناصر تقوایی از اولین کارگردانان ایرانی بود که بحران هویتی طبقه شبهمدرن شکل گرفته در دهه چهل ایران را به تصویر کشید.
تقوایی در فیلم آرامش در حضور دیگران (البته دو سال قبل از آن فیلم «بیتا» از هژیر داریوش یا «بیگانه» مسعود کیمیایی یا کتاب «سفر شب» از بهمنشعلهور هم در توصیف چنین فضایی ساخته و نوشته شده است) با اقتباس از داستانی از غلامحسین ساعدی اثری قابل تامل در نقد شبهمدرنیسم و شبهروشنفکری شکل گرفته در جامعه ایرانی دهه چهل شمسی ارائه میدهد.
در این فیلم پدر (سرهنگ بازنشسته) به عنوان مرجع اقتدار و نماینده سنت، خود دچار افسردگی و جنون و منگی و اختگی کارکردی شده و حامل هیچ اصل و ارزشی نیست، خانواده فروپاشیده و دچار بحران هویت است و نسل جدید در تلاش برای تقلید از مد و پارتی و مصرفگرایی وارداتی از جوامع غربی، مشغول سفسطه و وراجی با فلسفه و هنر و آرمان و تعهد است.
رشد این طبقه در دهه چهل و پنجاه شمسی که عموما از اقشار برخوردار از رانت و ثروتمند جامعه محسوب میشدند و بر آزادیهای فردی و لذتگرایی و مصرفگرایی و تقلید از ظواهر پر زرق و برق غرب تاکید داشتند، یکی از دلایل تند شدن فضای سیاسی کشور و اقبال اکثریت جامعه به روحانیون و انقلابیون مذهبی بود.(و در چنین فضایی است که کتابی مانند غربزدگی آل احمد که در نقد تقلید از ظواهر غرب است، مورد استقبال عمومی قرار میگیرد)
ارزشهایی این طبقه فرهنگی نوظهور که عموما فاقد خودآگاهی تاریخی بوده و بدون توجه به فرهنگ و تاریخ و سنتهای این سرزمین، مدل و الگوی زیستی و سیاسی مشابهی شبیه جوامع غربی را میطلبد، در دهه شصت و به واسطه فضای انقلابی و جنگ متوقف شد اما از دهه هفتاد و هشت و نود شمسی با سرعت بیشتری گسترش یافت و به بخش بزرگی از جامعه سرایت کرد.
این طبقه امروز بخش بزرگی از جامعه ایران را تشکیل میدهد. این طبقه به مانند جوانان غربی لباس میپوشد، به فیلم و سریال و موسیقی غربی بیشتر از آثار کلاسیک ادبی کشور علاقمند است. شناختش از بازیگران هالیوود و خوانندگان مشهور پاپ و رپ جهان بیشتر از حافظ و سعدی و فردوسی و.. است، به هیچ منبع اقتداری تن نمیدهد، به سنتها بیاعتناست، بدون خودآگاهی ساختاری و تاریخی مدام در حال مقایسه خود با همتایان خود در اروپا و آمریکاست و به کلان روایتهایی مانند دانش و سنت و ایدئولوژی و وطن و امثالهم تره هم خُرد نمیکند.
جمهوری اسلامی از سال ۵۷ که مشغول مبارزه با الگوهای فرهنگی و زیستی این طبقه است، هنوز تصور میکند که فضای جامعه همان فضای انقلابی دهه شصت است و هنوز با همان زبان تحقیر و تحکم میتواند این قشر را مطیع و منقاد خویش سازد.
اما حکومت در اصرار بر چرخاندن در بر همان پاشنه قدیم چند نکته مهم را نادیده میگیرد که ممکن آسیب در شرایط بحرانی آسیبهای جدی به کلیت و موجودیت کشور و جامعه وارد نماید:
- اول آنکه جامعه دیگر آن جامعه دهه شصت نیست و در برخورد قهری با این قشر، حمایت اکثریت مردم را ندارد.
- این قشر دیگر آن اقلیت فوکولی شمال شهر تهران و اقلیتی بسیار ناچیز در چند کلان شهر نیست و درصد قابل تاملی از شهروندان کشور را شامل میشود.
- این قشر عموما به مانند آن نسل انقلابی و جبهه رفته نیست که از حق و جان و رفاه و آسایش خود به خاطر ارزشهای مانند وطن و باور و امثالهم بگذرد.
- این قشر عموما تحت تاثیر رسانههای فارسیزبان دشمن ایران است و در صورت فشار داخلی بیشتر، حتی به دشمن موجودیت و کلیت جامعه و وطن خود تبدیل شده و در این راه به هیچ صراطی مستقیم نباشد.
#خرمگس #طبقهی_شبهمدرن #روشهای_ناکارآمد
مهمترین نکتهای که اصلاحطلبان وطنی باید بفهمند این است که آرمانشهرشان- نظم جهانی لیبرال - سال ۲۰۰۸ سکته کرد، ۲۰۱۶ مرد و در ۲۰۲۴ آخرین میخ تابوتش را زدند.
نظم لیبرال دو ستون داشت: هنجارها و نهادهایش و اراده هژمون برای تداومش. آمریکا انچه را از سال ۱۹۴۵ شروع کرد، ادامه نمیدهد.
روند فرسایش نظم جهانی لیبرال سه مرحله داشت:
در سال ۲۰۰۸ و بحران مالی بین المللی ناکارآمدی نهادها و سیاستهای مالی آن به وضوح مشخص و اعتماد به آن کم شد.
سال ۲۰۱۶ با برامدن ترامپ در امریکا و برگزیت در بریتانیا پوپولیسم آن را به چالش کشید و از سال ۲۰۲۴ مشخصا ترامپ آن را رد میکند .
نکتهای که من مطرح کردهام ناظر به «ساخت قدرت در سیاست خارجی» یا نقش اجرایی جریان اصلاحطلب نیست، بلکه به افق فکری و پارادایم تحلیلی آن بازمیگردد. بحث من این است که بخش مهمی از گفتمان اصلاحطلب ایرانی، چه در دانشگاه و چه در سیاست، هنوز در چارچوب نظم جهانی لیبرال و مفروضات آن میاندیشد؛ نظمی که پس از بحران مالی ۲۰۰۸ و تحولات ژئوپولیتیکی پس از ۲۰۱۴، عملاً دچار فرسایش ساختاری شده است.
این مسئله ربطی به در دست داشتن یا نداشتن قدرت ندارد؛ بلکه به نوعی تخیل سیاسی مربوط است که هنوز معتقد است راهِ توسعه و ثبات از مسیر پیوستن به نهادها، هنجارها و سازوکارهای همان نظم میگذرد. سخن من این است که نظم لیبرال، دیگر ظرفیت بازتولید خود را ندارد و حتی در غرب، از واشنگتن تا بروکسل، نیروهای سیاسی در حال بازتعریف جایگاهشان در جهانی پسالیبرالاند.
بنابراین، نقد من به اصلاحطلبان وطنی، ناظر به این گسست تحلیلی است: آنها هنوز در جهانی میاندیشند که وجود خارجی ندارد. حتی اگر در سیاست خارجی تصمیمگیر نباشند، در سطح ایده و گفتار عمومی، همچنان تداومدهندهی زبانی هستند که از دههی ۱۹۹۰ بهجا مانده؛ زبانی که تصور میکند نهادهای بینالمللی، حقوق بشر و بازار آزاد، سه ستون بیبدیل نظم جهانیاند. در حالیکه تجربهی ۲۰۲۴ و حتی رقابت آمریکا و چین نشان میدهد نظم در حال واژگونی از درون است، نه صرفاً بحرانزده.
در چنین شرایطی، بازاندیشی در این پارادایم فکری ضرورت دارد. نقد من نه از موضع خصومت سیاسی، بلکه از موضع تحلیل ساختاری است: برای فهم موقعیت امروز، باید بپذیریم که جهانی که اصلاحطلبان میخواستند به آن بپیوندند، دیگر وجود ندارد.
اما این نقد به معنای تأیید نگاه اصولگرایان نیز نیست. نقد نظم لیبرال یا نقد نهادگرایی لیبرالِ دکتر ظریف، هیچ نسبتی با جهانبینی بسته و غیرواقعگرایانهای ندارد که در دوران احمدینژاد و جلیلی شاهدش بودیم. آن پروژه نه بدیل نظم لیبرال بود و نه راهی برای استقلال، بلکه تکرار همان خطای شناختی از زاویهای معکوس بود: نادیده گرفتن ساختارهای واقعی قدرت در جهان و جایگاه محدود ایران در آن.
اگر اصلاحطلبان در سطح تحلیل جهانی، در زمان گذشته منجمد ماندهاند، اصولگرایان در سطح فهم واقعیت بینالمللی، در جهان خیالی زندگی میکنند. یکی در آرزوی «بازگشت به لیبرالیسم جهانی» است و دیگری در توهم «استقلال مطلق»؛ در حالیکه جهان معاصر نه بازگشتپذیر است و نه گریزپذیر.
#حسین_قتیب
دکترین انسجام اجتماعی اخیرا تبدیل به شاهبیت سخنرانی مقامات سیاسی شدهاست. این دکترین تا جایی پیش رفته که مقامات سیاسی آن را عامل موضع ایران در جنگ ۱۲ روزه میپندارند. برجستهسازی مفهوم انسجام در برابر نظامیگری ایران ناشی از یک پروژه سیاسی است و نگارنده آن را در جهت پازل خلعسلاح بعنوان مطالبه ترامپ از ایران میفهمد.
در حال حاضر دکترین "انسجام بجای سلاح" در حال تبدیل به دکترین "مردم بجای موشک" است. دکترینی که با روایت کپنهاگی از امر امنیت بدنبال تعامل با غرب میباشد و به نحوی با تقلیل جایگاه نقش نظامیگری در جنگ ۱۲روزه، در یک مغالطه بدنبال رودررو قرار دادن مردم و موشک است.
علاوه بر این فهم موجود از مفهوم انسجام نیز وضع مبتذلی به خود گرفته است. پیگیری سیاستهای آزادسازی از شناور کردن نرخ دلار و رساندن آن به رقم ۱۱۰ هزار تومان و در عین حال برنامهریزی برای چند برابر کردن نرخ بنزین که فشار تورمی این دو سیاست باعث ایجاد تعارض اقتصادی در جامعه میگردد. حال ذهنیتی که ایجادکننده این تعارض اقتصادی و شوک تورمی است برای جبران تعارض، انسجام را در مبتذلترین روایت در کنسرت درمانی و عبور از شریعت میبیند.
#سیدنیما_موسوی #ظریف
نکاتی پیرامون گزارش اخیر برنامهی ۲۰:۳۰ مورخ ۲۲ مهر ۱۴۰۴ و نسبت دادن خبری کذب به اینجانب
۱. در حاشیه مناظره مفصل اخیر اینجانب با جناب دکتر قهرمانپور در برنامه @azadsocial_ که در تاریخ ۱۵ مهرماه ۱۴۰۴ (۷ اکتبر ۲۰۲۵) منتشر شد و موضوع آن واکاوی ابعاد حقوقی اسنپ بک و نقش چین و روسیه در تقابل با آن بود، مساله هشدارهای مکرر کشورهای دیگر به ایران - من جمله ترکیه - در مورد قریب الوقوع بودن حمله اسرائیل توسط اینجانب مطرح گردید.
۲. بارها تذکر داده ایم که برش یک بخش کوتاه از یک مناظره طولانی که دارای ابعاد فنی وسیع است، امری خلاف اخلاق و وجدان علمی است، چرا که متن را از زمینه آن میگسلد و موجب سوء تفاهم مخاطب میشود و متاسفانه همانطور که در ادامه عرض خواهد شد، اقدامات برخی رسانهها در قبال مطالب اینجانب، فراتر از «تقطیع» و مصداق بارز «نشر اکاذیب» و حتی «افترا» میباشد.
۳. در مطالب مطروحه توسط اینجانب هیچ اشارهای به نام @araghchi نشد و صرفا در عرایض بنده این نکته وجود داشت که فیدان در کنار سایر کشورها تلاش داشته تا به ایران پیش از حمله اسرائیل (ولو دیر هنگام) هشدار دهد.
۴. متاسفانه برخی از خبرگزاریها با این پیش فرض نادرست که چون فیدان وزیر خارجه ترکیه است، لاجرم نکته بنده متعرض وزیر خارجه بوده، این سخن نادرست را به اینجانب نسبت دادند که بنده از «تماس فیدان با عراقچی» سخن گفته ام که کذب محض است. این در حالیست که فیدان به دلیل سابقه وسیع خود در دستگاههای امنیتی ترکیه و حزب AK Party شبکه ارتباطی بسیار وسیعی در ایران (فراتر از وزارت خارجه) دارد و طبیعی است که در شرایط خاص شب جنگ لزوما به دنبال ارتباط با وزیر خارجه نباشد.
۵. متاسفانه برخی از رسانهها به دلیل برخی رقابتهای سیاست داخلی، تخریب وزیر خارجه را در دستور کار خود قرار داده و با جعل خبر و تحریف سخنان اینجانب، به زعم خویش مستمسکی برای تحت فشار قرار دادن ایشان پیدا کرده اند. بارها عرض شد که سرایت دادن منازعات سیاست داخلی به مسائل امنیتی و سیاست خارجی یکی از بزرگترین خیانتهایی است که یک جریان سیاسی میتواند مرتکب شود، و متاسفانه و با کمال تعجب برخی به دلیل اینکه مساله جنگ و اسنپ بک نتوانست «آنگونه که باید» در جامعه ایرانی التهاب و دودستگی ایجاد کند، به شدت از وزیر خارجه فعلی عصبانی هستند.
۶. همین امر موجب شد که دکتر عراقچی ادعای تماس تلفنی فیدان با خود را تکذیب کند، که کاملا طبیعی و حق وزیر محترم است.
۷. متاسفانه تحریریه برنامه ۲۰:۳۰ بدون دقت به نکات فوق و بدون هیچ اشاره به زمینه بحث مفصل اینجانب در برنامه آزاد، همان راه غلط رسانههای یاد شده را رفت و با تقطیع و تحریف آشکار سخنان بنده، عملی خلاف اصول حرفه ای رسانه ای را مرتکب شد.
۸. تعجب وقتی مضاعف میشود که در برنامه یاد شده، اسکرین شات توییت کوت شده در زیر، نشان داده شده و با لحنی کنایه آمیز که ناشی از عدم درک ظرایف سیاسی و امنیتی است، تلاش شده به مخاطب اینطور القا شود که بنده در روش و منش خود دچار تناقض هستم. این در حالیست که اشاره به هشدارهای «تلفنی» کشورها به تهران - که قطعا تحت اشراف و شنود طرف متخاصم است - در جهت آسیب شناسی عوامل غفلت راهبردی منتهی به جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل است؛ اما سوال اینجاست که تخلیه اطلاعاتی افراد سرشناس جهت بیان وضعیت خود در شرایط جنگ و بیان مکالماتشان با سایرین در شرایط حساس امنیتی - که به احتمال زیاد تحت اشراف طرف مقابل نیست - مصداق درز اطلاعاتی نیست؟ قطعا هست؛ و حال چرا برنامه ۲۰:۳۰ تصمیم گرفته در چنین قیاس مع الفارقی این چنین بنده را مورد عنایت قرار دهد، خود سوالی است مبهم، که شائبه سازماندهی شده و عمدی بودن این برنامه را - حداقل توسط جمعی محدود - تقویت میکند.
۸. حداقل انتظار از سازمان محترم صدا و سیما این است که در همان برنامه ۲۰:۳۰ خبر کذب منتسب به اینجانب پس گرفته شده و تحریریه این برنامه اعلام نماید که سخنان اینجانب در برنامه آزاد به هیچ عنوان متعرض وزیر محترم امور خارجه نبوده است.
۹. مطالب یاد شده در بالا صرفا متوجه برنامه ۲۰:۳۰ است و اینجانب اطمینان دارد که بخش عمدهای از بدنه و کادر مدیریتی سازمان - که برخی از آنها به شدت به این حقیر لطف داشته و دارند- از مطالب فوق مبرا میباشند.
۱۰. در نهایت خطاب به جریان حاشیهسازی که در پستوها جا خوش کرده، عرض میکنم که اولا تصور نکنید پناه گرفتن در تاریکیها شما را نجات خواهد داد؛ و ثانیا بدانید که تلاش شما برای ترور شخصیت افراد ره به جایی نخواهد برد. زمان نشان داده و خواهد داد که آنچه ماندنی است صداقت و دانش است و آنچه رفتنی است، کذب، جهل، ریا و تزویر است.
والسلام علی من اتبع الهدی
#مهدی_خراتیان