هدایت شده از شبکه نسیم
17M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
وحدت پایدار با تبیین و مطالبهگری هوشمند
(گزیده هماندیشی ۲ مرداد ماه ۱۴۰۴)
🔺 وحدت به وجود آمده پس از دفاع مقدس ۱۲ روزه را عوامل متعددی تهدید میکند:
- طرح اختلافات و دعواهای غیر ضروری و غیر فوری
- اظهارات نسنجیده و محرک برخی مسئولین و فعالان رسانه
- تلاش دشمن برای بزرگنمایی ضعفها و ناکارآمدیها
- سبک مدیریت قدیمی و غیر متناسب با شرایط فعلی
- و...
از جمله عوامل تهدیدکننده این اتحاد ملی هستند.
🔺 در این میان ناترازی انرژی و مشکلات انباشته سالهای گذشته، زخمیست که سر باز کرده و مردم محدودیتها را ملموستر حس میکنند.
▫️ اتحاد و انسجام فعلی نتیجه اقتدار نظام در مقابله با دشمن خارجی بود و باید بتوانیم این اقتدار را در حوزه داخلی و مقابله با مشکلات کشور نیز به نمایش بگذاریم
🔸 راهکارهای مناسب فعالان حوزه تبلیغ و رسانه
✅ مطالبهگری دقیق و کارشناسی شده
مطالبهگری در عین دفاع از کارآمدی نظام حرکت بر روی لبه تیز و حساسی است که ظرافتهای خاص خود را میطلبد. مطالبهگری احساسی و به دور از کار کارشناسی به این امر لطمه جدی وارد کرده است.
▫️اگر بتوان مطالبهگری را با کار کارشناسی دقیق کرد، دست دولت و دستگاههای اجرایی در حل مشکلات پر میکند.
▫️چرا که بسیاری از راهکارهای موجود با موانعی همراه است که معمولاً به آنها توجهی نمیشود؛ راهکارهایی باید مطالبه شود که ناظر به موانع و رو به جلو باشد.
▫️همچنین مطالبهگری منحصر در مطالبه از بالاترین مقامات مسئول نیست؛ در بسیاری از موارد، مسئولین میانی و یا شهرداریها میتوانند مخاطب این مطالبهگریها باشند و به میدان عمل نیز نزدیک خواهد بود.
✅ تبیین و اقنای افکار عمومی متناسب با شرایط موجود
👈 سیاست یک خطی: دشمنان (اسرائیل و آمریکا) هم وحشی هستند هم ضعیف
با چهار خط اساسی میتوان شرایط فعلی را به خوبی تبیین کرد:
اول: بیان وحشیگریها و ظلم اسرائیل و آمریکا به ملتهای جهان و نابودی مردم
دوم: تبیین نصرت الهی؛ که روحیه مقاومت را در مخاطبین افزایش میدهد.
سوم: بیان اقتدار و قوت نظام در برابر دشمنان؛ که امید را در دلها زنده میکند.
چهارم: فعال شدن مساجد؛ به عنوان پایگاههای مردمی مقاومت (هر مسجد و محله راهکارهای خاص بومی خود را احصا و اجرا کند)
🔸 مجموع اینها باعث افزایش تاب آوری عمومی شده که اتحاد ملی را نیز حفظ خواهد کرد.
✅ دیگر نکات مهم
🔎 با طرح مسائل و ارائه راهکارها توسط طلاب متخصص در رسانه ملی و رسانههای مطرح، همچنین ضریب دادن به آنها در دیگر رسانهها و شبکههای اجتماعی، میتوان گفتمان مطالبهگری تخصصی را سرعت بخشید.
🇵🇸 بیان مصائب و مشکلات در غزه، هم وحشیگری دشمن را نمایش میدهد و هم همدلی نسبت به آرمان فلسطین را بیشتر میکند، و هم تاب آوری را نسبت به مشکلات موجود افزایش میدهد.
غزه فرصت بازنمایی اوج وحشیگری صهیونیستهاست و یادآوری به جهان اسلام که نوبت شما هم خواهد رسید.
🗓 برنامهریزی کوتاهمدت برای تبیین و تولید محصولات و تبلیغی، ما را از نگاه به آینده و برنامهریزی کلان نباید غافل کند.
🏷 اندیشکده زمانه
🆔 @ZamanehThinkTank
نبرد تمدنی یا درگیری تاکتیکی؟!
📌جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحلیلها!
(گزیده هماندیشی ۹ مرداد ماه ۱۴۰۴)
🔹 جنگ ۱۲ روزه را مانند هر پدیده مهم دیگری میتوان از سطوح مختلفی مورد بررسی و تحلیل قرار داد. سطح ملی و بین المللی، سطح راهبردی، سطح تاکتیکی و... از مهمترین نگاهها و سطح تحلیلها، تحلیل تمدنی این پدیده کمنظیر است.
🔹 با توجه به اظهارات دشمن و تجهیز و هماهنگی بیسابقه، جنگی که گذشت، به معنای حقیقی یک نبرد تمدنی و مظهر تام جنگ حق و باطل بود و در واقع ریشه جنگ، همین موضوع بوده است.
هر تحلیل غیر از این، خصوصا تحلیل تاکتیکی و تمرکز بر جزئیات، کامل نبوده و ورود به معرکه پرشبهه و پرسوالی است که تمامی ندارد و همچنین اطلاعات غیرمحرمانه کافی برای پاسخ به همه سوالات نیز موجود نیست.
🔺 غرب به دنبال تثبیت هژمونی خود در برابر سه ابر قدرت چین، روسیه و از همه مهمتر ایران است. که تقابل با ایران به دلیل اینکه یک الگوی حکمرانی جدید ارائه میکند از آن دو مهمتر و جدیتر است.
به همین دلیل بود که رژیم این جنگ را «جنگ وجودی» نامید.
🔻 توجه به این نکته مهم است که دو سناریوی اصلی در مقابل دشمن وجود داشت:
۱. ایجاد آشوب و اغتشاش داخلی و در نهایت حمله؛ که اصطلاحا با قدرت ضربه، کار نظام تمام شود.
۲. به دلیل اینکه اپوزیسیون و مردم ناراضی، قدرت کافی ندارند، اول حمله و ضربه نظامی صورت بگیرد، سپس آشوب و اغتشاش داخلی کشور را مختل کند.
🔺 پنتاگون سناریوی اول را در اولویت خود قرار داده بود اما نتانیاهو از ترس موجودیت رژیم، سناریوی دوم را تحمیل کرد.
🔺 دشمن اهداف متنوعی را برای این جنگ در نظر گرفته بود که تجزیه ایران، تسلیم کامل جمهوری اسلامی، مهار تهدید ایران، ترور عالیترین مقام کشور، از کار انداختن پدافند هوایی و نیروگاههای هستهای، آشوب به اغتشاش داخلی که عملاً در همه این موارد با شکست مواجه شدند.
🔺 لبه تکنولوژی دنیا و بالاترین فناوریها را وارد این جنگ کردند. ۱۲ کشور در مقابل ما مستقیما با رژیم همکاری داشتند.
▫️در طول یک سال بزرگترین لجستیک را برای این جنگ تدارک دیده بودند و براساس همان تحلیل تمدنی، «کل غرب» در برابر «ایران» این صفآرایی بزرگ و سنگینی انجام داد.
▫️گروههای ضد انقلاب و تجزیه طلب در مرزهای ایران سازماندهی شده بودند در کنار تجزیه طلبان کرد و عرب، تجزیه طلبان بلوچ با یک سازماندهی بزرگتر آماده ورود به کشور بودند.
▫️ هستههای داعش در آمادهباش کامل بودند و حتی امرای داعش که با هدف مدیریت میدانی صحنه به کشور آمده بودند، در تهران دستگیر شدند.
▫️حملات سهمگین سایبری متعدد دشمن توسط سیستمهای دفاع سایبری دفع شد؛ در یک نمونهای بسیار حساس حمله به بانک مرکزی در نبرد سایبری چند ساعته دفع شد که اگر موفق نمیشدیم، با هک کامل سیستم تمام سرمایه ایرانیان نابود میشد و یک فاجعه رخ میداد. همچنین حملات سایبری متعددی به سیستم پمپ بنزینها شد که مقابله خوبی صورت گرفت.
🇮🇷 موضوع مهم این است که ایران با ظرفیت بومی و به تنهایی در مقابل این امپراتوری بزرگ ایستاد؛ به گونهای که رژیم روز هفتم به این نتیجه رسید که جنگ را مغلوبه شده و به دنبال راهی برای رهایی از این جنگ بود.
🔻 خسارات وارده به رژیم بسیار زیاد است. در یک نمونه فقط ارتش اسرائیل اعلام کرد اگر بخواهیم به قبل از دوران جنگ ۱۲ روزه برگردیم ۱۶ میلیارد دلار خسارات نظامی و ۲۲ میلیارد دلار خسارات غیرنظامی باید جبران شود.
🔻رژیم صهیونیستی خودش را مرکز r&d جهان معرفی کرده و پروژههای عظیم فناوری جهان در اسرائیل فعالیت میکردند
بنابر گزارشها ۴۵ پروژه عظیم آزمایشگاهی به طور کل نابود و خمیر شد که شامل نتایج سالها تحقیق و پژوهش و آزمایش بوده است؛ ۲۰ آزمایشگاه هم آسیب جدی دیدند.
🔺 به اعتراف رژیم هر ارتشی در دنیا با این ضربه روبرو میشد از هم میپاشید اما ایران توانست ظرف چند ساعت جواب کوبنده بدهد.
☑️ برخی اعترافات دشمن در این جنگ بسیار قابل تأمل است:
▫️ اذعان کردند که تاب آوری رژیم و مردم اسرائیل بسیار پایین است و باید بتوانند این تاب آوری را افزایش دهند. (نظرسنجیهای منتشر شده رژیم نیز همین موضوع را تایید میکند)
▫️ دشمن اعتراف کرد برای اولین بار روایت اول دست جمهوری اسلامی بود و تلاش آنها برای تسلط رسانهای ناکام ماند.
▫️رژیم معترف است در این ایام محتوای عبری به صورت انبوه توسط ایران تولید شد و این اولین بار بود که از سوی ایران با مردم اسرائیل به صورت مستقیم صحبت میشود.
(ادامه در پیام بعدی👇)
🏷 اندیشکده زمانه
🆔 @ZamanehThinkTank
(ادامه از پیام قبل👇)
🔹مسئله مهم این است که بتوانیم همدلی جهانی موجود با ایران و غزه را بالا نگه داریم و از این موقعیت برای فشار بیشتر افکار عمومی جهانی علیه رژیم و آمریکا استفاده کنیم.
🔸 مسئله دیگری که جا دارد بیشتر مورد بررسی قرار گیرد پاسخ به این پرسش است که چه شد مردم ایران با این حجم از همبستگی و همدلی با نظام جمهوری اسلامی، پای کار آمدند؟
- از جمله اتفاقاتی که منجر به این موضوع شد، عدم لجاجت نظام با افکار عمومی است. تایید صلاحیت آقای پزشکیان و انتخاب وی از این موارد است.
- همچنین پذیرش مذاکره از سوی نظام، ایران را در موضع صلحطلبی خود تثبیت کرد.
🔸 سوال مهم دیگر این است که چرا باید همبستگی در این سطح صرفاً با جنگ به دست بیاید؟! باید بتوانیم حفظ و افزایش همبستگی را از راههای دیگر طراحی و ایجاد کنیم.
🏷 اندیشکده زمانه
🆔 @ZamanehThinkTank
📌 جنگ آینده و نارضایتیها؛ راهکارهایی برای فعالین اجتماعی و رسانهای
(گزیده هماندیشی ۳۰ مرداد ماه ۱۴۰۴)
🔹 با توجه به تجربه آمریکا در دو سال گذشته، به نظر میرسد توان کافی برای مدیریت و حل و فصل همزمان بحرانهای متعدد دخیل در آن را ندارد و به سمت حل تک تک موضوعات به صورت مرحلهای پیش میرود.
▫️ به طور مثال موضوع چین و ایران فعلاً مسکوت مانده و تمرکز دولت ترامپ بر حل موضوع اوکراین رفته است.
امریکا تمایل دارد با توجه به افول قدرتش و تعدد قدرتهای موازی، پروندههای مفتوح را یک به یک پیش ببرد به همین دلیل موضوع ایران و جنگ را روی میز ندارد.
🔺 اما دیر یا زود به این مسئله خواهد رسید به نظر میرسد مسئله خاورمیانه و ایران را به صورت جدی با شخص نتانیاهو پیش میبرد.
🔺 تلاش آمریکا و رژیم مشترکاً ایجاد نارضایتی عمومی و شکستن موج همبستگی ایجاد شده بعد از جنگ ۱۲ روزه است و ایجاد یک فتنه از درون و توسط طیفهای عمومی مردم مطلوب آنهاست که بتوانند با استفاده از آن جنگ را مجدداً آغاز کنند.
🔺 امکان دارد بیانیه اصلاحات نیز مزاجشناسی افکار عمومی بوده و طبیعتا باید آمادگی از درون برای شرایط احتمالی پیش رو وجود باشد.
🔹 توجه به این نکته ضروری است که اسرائیل به عنوان یک غده سرطانی در حال نابودی، مانند هیولایی است که هر اقدامی از او امکان دارد سر بزند اما برعکس آمریکا در چنین شرایطی نبوده و در تلاش است هژمونی خود را حفظ، یا از افول خود بکاهد.
🔸 متاسفانه با وضعیت فعلی موضوعات متعددی وجود دارد که در حال شکلدهی یک نارضایتی عمومی است و آن سرمایه اجتماعی به دست آمده را دچار اختلال میکند که موارد ذیل از آن جمله است:
- قطعی مکرر برق و به تبع آن آب
- تداوم افزایش قیمتها و تورم
- کمبود نیروهای مهاجر افغانی (نیروی کار ارزان) و به تبع آن افزایش قیمت تولید و کارهای خدماتی
🔸 به نظر میرسد فعالان اجتماعی و فعالان رسانهای میتوانند در شرایط فعلی موضوعات ذیل را مد نظر قرار دهند:
- ترویج حس حماسی، نترسیدن از دشمن و رجز خواندن که دشمن هیچ غلطی نمیتواند بکند؛ در جهت ایجاد آرامش در جامعه
- ادامه روایت پیروزی از جنگ ۱۲ روزه
- پرهیز جدی از تخریب دولت و مسئولین چرا که جز ناامیدی و نارضایتی از کل نظام حاصلی ندارد.
- در مقابل حمایت از اقدامات و اظهارات خوب دولت و مسئولین (هرچند نظرات متفاوت داشته باشیم)
- پرهیز جدی از تخطئه افرادی که به آقای پزشکیان رای دادند چرا که تک تک رای دهندگان، به اصل نظام رای دادند و باید بابت مردم خوب ایران شکرگزار باشیم.
- افزایش و تقویت حس همدلی در جهت تقویت دولت. البته قطعا دولت نیاز به نقد هم دارد، اما نقد دلسوزانه و همدلانه است که میتواند مفید باشد.
- اختلاف نظرهای داخل گفتمانی و دامن زدن به آن در فضای مجازی و فضای عمومی به سرمایه اجتماعی نظام آسیب جدی وارد میکند.
- علاوهبراین باید بتوانیم دیگران را نیز به این جمعبندی برسانیم که حمایت منطقی و همدلانه از دولت به افزایش ماندگاری سرمایه اجتماعی نظام کمک میکند.
🏷 اندیشکده زمانه
🆔 @ZamanehThinkTank
📷 حضور اساتید محترم در هماندیشی ۲۴ مهرماه ۱۴۰۴
📎مکان: موسسه زمانه
🏷 اندیشکده زمانه
🆔 @ZamanehThinkTank
📌 «تغیرپاردایم» واقعیت یا روایتسازی؟!
(گزیده هماندیشی ۲۴ مهرماه ۱۴۰۴)
🔹موضوع تغییر پارادایم در جمهوری اسلامی، از موضوعات پرتکرار این روزهای محافل علمی و رسانهها است و گفته میشود که جمهوری اسلامی از شعارهای اصلی خود عقب نشینی یا در راهبردهای خود تجدید نظر کرده است. به نظر میرسد این عقبنشینی، در حوزههای «سیاست خارجه» و مسئله «حجاب» بیش از موضوعات دیگر مورد بحث و مناقشه است.
🔺 در حوزه سیاست خارجه، رفتارهایی وجود دارد که نشان از یک تغییر نه چندان سطحی است؛ به طور مثال گفته میشود صِرف تمایل دولت به حضور در اجلاس شرمالشیخ و یا ادامه مذاکره با امریکا حتی پس از حمله به تأسیسات اتمی، نشانه تغییراتی در راهبردهای کلان حاکمیتی است.
🔺یا در موضوع حجاب و تغییر پوشش به سمت بیحجابی یا بدحجابی، بر اساس مشاهدات میدانی و همینطور پیمایشهای دقیق، در دوسال گذشته، هرچند عموما حجاب عرفی مراعات میشود اما افراد بیشتری به سمت تغییر پوشش و بیحجابی رفتهاند. تغییر وضعیت در مناطق گردشگری، مناطق آزاد و برخی استانها با ترکیب جمعیتی متفاوت، بسیار محسوستر و نگران کنندهتر است.
🔺یا به طور مثال از قوه قضاییه و نیروی انتظامی که تضمین اجرای قوانین هستند، صداهایی شنیده میشود که گویا فشارهای بیرونی اثر کرده و تمایل چندانی به برخورد با بیقانونی در حوزه حجاب و عفاف چه در بین مردم عادی، چه پلتفرمها، چه بین سلبریتیها و رسانهها ندارند.
🔻از مشاهدات این چنینی میتوان نتیجه گرفته میشود که حداقل در بخشی از نظام و مجموعههای حاکمیتی، گویا تغییر پارادایم شکل گرفته و اقدامات (یا ترک فعلها) به سوی ارزشهای دیگری در حال تغییر است.
آیا این نشانهها نشان از یک تغییر پارادایم واقعی دارند یا با یک ادبیاتسازی مواجه هستیم؟!
🔸 اگر این تغییرات را در دو حوزه مردم و مسئولین تفکیک کنیم، میتوان اینگونه نتیجه گرفت به نظر میرسد که:
▫️ آنچه در بین مسئولین اتفاق افتاده، تغییر جدی پارادایم نیست، اما برخی از مسئولین که با ارزشهای اصلی جمهوری اسلامی زاویه داشتند و یا به درستی آن ارزشها را فهم نکرده بودند، وارد فاز جدیدی شده و این موضوع را علنی کرده و پرده از یک دوگانگی برداشتهاند. دوگانگی بین اقدامات نه چندان انقلابی و ارزشی با شعارهای به ظاهر انقلابی که قبلا داده میشد؛ الان و با فضای ایجاد شده، به راحتی راجع به آن صحبت میکنند.
▫️آن تغییراتی در جامعه و مردم رخ داده، محصول عدم دستیابی به اهدافی است که بارها و بارها اعلام شده و جزو شعارهای اصلی انقلاب بوده ولی در دستیابی کامل به آنها کامیاب نبودهایم. همچنین همان دوگانگی در رفتار و شعار مسئولین، بخشی از علت تغییر رفتار در مردم بوده است.
🔴 البته به نظر میرسد این دوگانگی، یک دوگانگیِ واقعیِ بزرگ است! به این بیان که ما در ساحتهای مختلف زندگی و حکمرانی، نه تنها الگوهای بومی پیشرفت و حکمرانی را تقویت نکردیم، بلکه همان الگوهای برگرفته از نظام مدرن غربی در ایران اجرا شده که پیامدش، فاصله میان ارزشهای انقلابی و واقعیت میدانی است.
👈 مثال بارز این دوگانگی در سبک زندگی و حوزه معماری است؛ ما شعار فرزندآوری، زندگی عفیفانه، رعایت همسایه، خانواده مقاوم و ... میدهیم اما با اجرای سیاستهای انبوهسازی و عمودیسازی در معماری، عملا سبک زندگی ایرانی_ اسلامی را در حد شعار باقی نگه داشتیم. یا شعار عدالت و پیشرفت میدهیم اما واقعیتی که درک میشود وضعیت معیشتی نامناسب، تورم بالا و بیثباتی اقتصادی واقعیتی است.
🔹 در واقع تغییر پارادایم در حوزه اندیشه انقلابی، سیاستها و راهبردهای کلان نظام اسلامی، تقریباً وجود ندارد اما در حوزه اجرا و پیادهسازی باورها و ارزشهای دینی و انقلابی، به درستی عمل نشده و منشاء این دوگانگی شده است.
🔹 اگر از زاویه دیگر به موضوع تغییر پارادایم بنگریم، تغییر پارادایم وجود دارد اما اولا تصمیم نظام نیست؛ دوما این تغییر نتیجه دوگانگی درازمدتی است که در بالا شرح داده شد و الان تبدیل به یک فشار اجتماعی از از سوی مردم و افکار عمومی شده است.
(ادامه در پیام بعدی👇)
🏷 اندیشکده زمانه
🆔 @ZamanehThinkTank
(ادامه از پیام قبلی)
✅راهکارها
راهکارها در حوزه حکمرانی، نیازمند یک اراده جدّی از سوی افراد تأثیرگذار است و راهکارهای ارائه شده در این نوشتار، صرفا ناظر به جریانها، گروهها و ظرفیتهای مردمی و رسانهای است. (که عموما امت حزب الله در این حوزهها فعال است)
▫️راهکار فوری و اولویت اصلی، جهاد تبیین نسبت به پارادایمها و ارزشهای اصلی نظام و دستاوردهای آن تا به امروز است.
▫️ورود جدی و تخصصی به مسائل ضروری است. دوری از کلیگویی، دوری از راهکارهای کلی و غیرتخصصی از ضروریات «مسئله محوری» است باید در برنامههای، فرهنگی_اجتماعی، تبلیغی_تبیینی و ... مورد توجه قرار گیرد.
▫️باید بتوانیم با ایجاد مطالبه درست و فضاسازیِ گفتمانی، علما و نخبگان جریان انقلابی و حزباللهی را نسبت به موضعگیری درست در قبال تغییرات ایجاد شده و دوگانگیها سوق دهیم.
▫️رسانهها نقش مهمی در تقویت یا تضعیف نبض جامعه نسبت به یک موضوع دارند؛ که به نظر میرسد در دو موضوع مهم «سیاست خارجی» و «مسأله حجاب» با سستی و انفعال برخورد شده که ضروری است نسبت به این موضوعات حساسیت عاقلانه نشان داده و راهکارهای عملی مناسب کنشگران مردمی را تبیین کنند.
▫️تبیین منطقی از منویاتِ دقیقِ رهبر معظم انقلاب مدظلهالعالی به عنوان امام جامعه و فصلالخطاب بودن بیان ایشان، در برخی از جریانات انقلابی کمرنگ شده که ضرورت دارد ضمن تحلیل فرمایشات معظمله، صدای واحدی نسبت به تایید و پیروی از آنها شنیده شود.
▫️همزیستی و همنشینی با مردم برای رفع وء برداشتها نسبت به هر دو طرف ضروری است. این همزیستی و همنشینی هم ذهنیت ما را نسبت به واقعیت جامعه و اعتقادات و باورهای مردم باز میکند و هم سوء برداشتهای مردم نسبت به امت حزبالله و جریان انقلابی و برطرف میکند.
▫️تشتت در کارها واجرای ناقص عملیاتهای فرهنگی_تبیینی بسیار آسیبزا است که ضرورت دارد به سمت پیگیری طرحها و برنامههای مستمر در طول سال برویم.
▫️باید اولا خودمان حقوق مردم را به رسمیت بشناسیم و دوما تلاش کنیم حقوق عامه مردم در دستگاههای اجرایی و قضایی به رسمیت شناخته شود.
▫️باید بتوانیم رفتار دوگانه مسئولین را به سمت اصلاح دوگانگیها سوق دهیم: مطالبه اقتصاد پایدار، عدالت، فرهنگسازی ایرانی_اسلامی و...
🏷 اندیشکده زمانه
🆔 @ZamanehThinkTank
📌فرصتها، ظرفیتها و آسیبشناسی «هیئات مذهبی»
(گزیده هماندیشی ۸ آبانماه ۱۴۰۴)
🔸 در فضای پویا و عمیق هیئات مذهبی، که همواره کانون تربیت، خودسازی و اجتماع دلباختگان اهل بیت علیهم السلام بوده، تأمل و بازخوانی نقش و کارکرد آنها در شرایط کنونی جامعه، امری ضروری و اجتنابناپذیر است. این نهادهای مردمی و ارزشی، با برخورداری از پشتوانهای عظیم از اعتماد و اقبال عمومی، ظرفیتهای بیبدیلی را در خود جای دادهاند؛ اما در عین حال، برای تداوم اثرگذاری و نقشآفرینی در عصر حاضر، نیازمند بازشناسی دقیق ظرفیتها و چالشهای پیش رو هستند.
🔹 بر این اساس، جلسه این هفته اندیشکده زمانه با محوریت بارش فکری پیرامون موضوع آسیبشناسی هیئات مذهبی، با نگاهی به فرصتها، تهدیدها و در نهایت، ارائه راهکارهای عملیاتی تشکیل شد و آنچه مورد تأکید قرار گرفت، این بود که «تدوین و فهرستبندی منظم این مباحث، گام اول و زیربنایی برای هرگونه برنامهریزی و اقدام جدی در جهت تقویت و تعالی هیئات است.» بدون این طبقهبندی دقیق، هرگونه اقدامی ممکن است جزئی، مقطعی و فاقد نقشه راه جامع باشد.
در ادامه، حاصل این گفتوگوی جمعی را در قالب جمعبندی نظرات ارائه شده، مرور خواهیم کرد.
▫️ضرورت دارد هیئت را به عنوان یک سازمان و تشکل مردمی ببینیم که در طول زمان ساختار پیدا کرده و یک سازمان مردم نهاد قوی با پشتوانه عمیق دینی و اجرایی است.
▫️ همچنین یکی از بسترهای مهم برای انتقال مفاهیم دینی و مکانی برای ابراز و تعمیق محبت و مودت نسبت به اهل بیت علیهم السلام به تعمیق این رابطه احساسی با حضرات معصومین است.
▫️ هیئت اثر مستقیمی بر تربیت نسلها داشته و فضای معنوی جامعه را در سطح خرد تا کلان، در جهت اهداف انسانی اسلامی تنظیم میکند.
🔸 فرصتها در هیئات مذهبی:
▫️ هیئت و مردم
- محلی برای تجمیع ظرفیتهای خُرد مردمی
- دارا بودن ظرفیت عظیم مردمی و شبکه ارتباطات غیررسمی
- بستر و محلی برای فعالیتهای دینی_اجتماعی مردم
- امکان بسیج سریع و داوطلبانه نیروها و منابع برای برنامههای مختلف
- حضور جدی و فعال قاطبه مردم در هیئات مذهبی در طول سال خصوصاً مناسبتها
- ایجاد حس تعلق و هویت جمعی سالم از طریق فعالیتهای گروهی
- خودگردان وبدون وابستگی به دولتها
▫️هیئت و معنویت
- ایجاد فضای معنوی و تامین نیازهای معنوی جامعه
- خواستگاه همدلی عموم مردم (اصطلاحا قشر خاکستری) با اهل بیت علیهم السلام
- بستر تعظیم شعائر دینی و مذهبی
▫️ هیئت و معرفت
- بستر و محلی برای نشر معارف دینی
- کانونی برای پاسخگویی به سؤالات دینی و معنوی جوانان
- ایجاد بستر برای خلاقیتهای هنری
🔺 آسیبها در هیئات مذهبی:
▫️محتوایی و معنوی
- سنگینتر شدن کفه احساسات به کم عمق شدن محتوا در هیئات
- افزایش شخص محوری به جای محتوا محوری
- مداح محوری و دور شدن از فضای سخنرانی
- ضعف در محتوای ارائه شده در هیئات و یا تکراری شدن محتوا
- منیت و خودمحوری در ارکان هیئت
دور شدن از گفتمان اصلی اهل بیت علیهمالسلام و جریان ولایت، در مقابل ترویج تفکرات سلیقهای و یا سکولار
▫️شکلی و مناسکی
- ظهور رفتارهای جدید و افزایش بدعتها از جمله: سبکهای نامتعارف مداحی/ افزایش استفاده از تمثال در هیئات/ سبکهای نامتعارف سینه زنی/ مداحیهای استودیویی نامتعارف
- دور شدن از فرایند استاد و شاگردی و انتقال تجربه
- عدم تخاطب جدی و عمیق با مخاطب
- ناتوانی در ارتباط مؤثر با نسل جوان
- اشرافیگری، تجملات، چشموهمچشمی و رقابتهای ناسالم
▫️ نهادی و ساختاری
- کمبود برنامه در غالب هئیتها و جدی نگرفتن برنامهریزی بلندمدت
- کاهش جمعیت در برخی هیئات مذهبی
- تشکیل سازمان و نهادهای دولتی و شبه دولتی مربوط به هیئت و فاصله گرفتن از تشکلهای مردمی هیئات
- کم توجهی و بیبرنامگی شکلها برای ارکان هیئت
✅ راهکارها
- افزایش و تقویت گعده و گفتگو بین هیئتداران، مداحان، سخنرانان و به طور کلی ارکان هیئات
- ضرورت شنیده شدن دغدغهها، ایدهها و انتقادات مخاطبین عمومی (قشر خاکستری)
- ضرورت تبدیل تهدیدها به فرصت در بستر هیئت
- تقویت جریان ولایت با تمرکز محتوایی و عملیاتی در این حوزه
- تقویت فرایند تربیت نسل در هیئات
✨به نظر میرسد با فهرستبندی اولیه و سپس عمقبخشی و توسعه این موارد، به جمعبندی اجمالی در این حوزه خواهیم رسید و در ادامه ضریبدهی به هرکدام و بررسی تخصصی موارد اولویتدار راهگشا خواهد بود.
🏷 اندیشکده زمانه
🆔 @ZamanehThinkTank