موضوع امشب با توجه به خطبه 39 نهج البلاغه ایستادگی در مقابل ترفندهای دشمن میباشد
نهج البلاغه و صحیفه سجادیه :
حکایت دین یا غیرت
https://eitaa.com/a_fatemi24/1541
متن خطبه ۳۹
https://eitaa.com/a_fatemi24/1542
۴گلایه حضرت در خطبه ۳۹
https://eitaa.com/a_fatemi24/1544
۵نکته در بعد روانشناسی
https://eitaa.com/a_fatemi24/1545
۵نکته در رابطه تهدیدات دشمن
https://eitaa.com/a_fatemi24/1546
💟حکایتی از نهج البلاغه
💢دین یا غیرت
♦️نامش نعمان بن بشیر بود. او به شکم پرستی شهرت داشت و از هواداران طاغوت به شمار میرفت تا جایی که برای رسیدن به آنچه که میخواهد از معاویه درخواست نمود تا سپاهی را در اختیار او قرار دهد تا بتواند به یکی از بخشهایی که جزو قلمرو حکومتی حضرت علی (ع) است، حمله نماید. معاویه موافقت کرد و دو هزار نفر را تحت فرماندهی او قرار داد.
♦️نعمان تصمیم گرفت با این لشکر به سمت شهرک «عین التمر» رفته و آنجا را تصرف کند. حاکم این شهرک فردی به نام مالک بن کعب بود که از سوی امام علی (ع) برای این امر گماشته شده بود.
♦️مالک هنگامی که با حمله لشکر دو هزار نفری مواجه شد به مولای متقیان نامه نوشت و او را از جریان این حمله و اینکه تنها بیش از هزار نفر یاور برای مقابله دارد و نیاز به نیرو است، مطلع نمود.
♦️نعمان شکم پرست با سپاهیان خود به شهرک حمله کردند. #مالک نیز به کمک همان نیروهایی که داشت به مقابله و دفاع از شهرک از داخل آن کرد. این افراد به حدی برای دفاع آماده بودند که #غلافهای خویش را شکسته بودند تا شمشیرشان را در غلاف قرار نداده و به جنگ ادامه دهند.
♦️در این میان مالک #شخصی را به نزد یاران امام علی (ع) که در نزدیکی شهرک سکونت داشتند فرستاد تا نیروی کمکی ارسال کنند. آن شخص با 50 نفر برگشت. افراد با دیدن نیروی کمکی #روحیه مضاعفی گرفتند و توانستند نیروی دشمن را دفع نمایند و از سویی ترس به دل دشمن افتاد و باعث شد که شکست خورده و به شام بازگردند.
🟩پس از این رخداد مالک به امام علیه السلام نامه داد و پیروزی را به ایشان اطلاع داد.
♦️زمانی که نامه نخست که درخواست کمک بود به امام رسید. ایشان با جمع کردن مردم #خطبهای برای آنان خواند و به رفتن به جبهه برای دفاع از شهرک دعوت کرد. این دعوت با #مسامحه عموم مردم رو به رو شد. حضرت بسیار ناراحت شد و آنان را #توبیخ کرد تا جایی که فرمود: آیا دین ندارید که شما را دور هم جمع کند؟ و یا غیرتی ندارید که شما را (نسبت به جسارت دشمن) خشمگین سازد/ در میان شما برخاستم و هر چه فریاد کمک سر میدهم به کلام من گوش نمیدهید و از امر من تبعیت نمیکنید.
♦️در این میان تنها عدی بن حاتم لبیک گفت و با هزار نفر از قبیله «طی» آمادگی خویش را اعلام نمود. امام به او فرمود که به لشکرگاه نخیله بروند تا دستور حرکت داده شود که نامه دوم مالک به دست امام رسید. پس خشنود شده، نامه را برای کوفیان ساخت و در پیشگاه خداوند شُکر به جای آورد
https://eitaa.com/c/2241136/1244
🌸🍃﷽🌸🍃
وَ مِنْ خُطْبَة لَهُ (عَلَيْهِالسَّلامُ)
از خطبه هاى آن حضرت است
در نکوهش یاران، و دعوت به جهاد
۱. توبيخ اهل الكوفة
«مُنيتُ بِمَنْ لَا یُطیعُ اِذا اَمَرْتُ»۱
به مردمى گرفتار شده ام که دستورم را پیروى نمى کنند
«وَ لَا یُجیبُ اِذا دَعَوْتُ»۲
و دعوتم را پاسخ نمى گویند
«لَا اَباً لَكُمْ»۳
اى بى ریشه ها
«ما تَنْتَظِرُونَ بِنَصْرِکُمْ رَبَّکُمْ؟»۴
براى یارى حق به انتظار چه هستید؟
«اَما دینٌ یَجْمَعُکُمْ؟ »۵
آیا دینى نیست که شما را متحد کند؟
۲. عللّ سقوط الكوفيين
«وَ لاَ حَمِیَّةٌ تُحْمِشُکُمْ؟»۶
غیرتى ندارید که خشم شما را به حرکت درآورد؟
«اَقُومُ فيكُمْ مُسْتَصْرِخاً»۷
فریادزنان در بین شما مى ایستم
«وَ اُنادیکُمْ مُتَغَوِّثاً»۸
و با صداى بلند از شما یارى مى خواهم
«فَلَا تَسْمَعُونَ لى قَوْلاً»۹
سخنم را گوش نمى دهید
«وَ لَا تُطیعُونَ لى اَمْراً»۱۰
و فرمانم را نمى برید
«حَتّى تَکَشَّفَ الْأُمُورُ عَنْ عَواقِبِ الْمَساءَةِ»۱۱
تا وقتى که بدى عاقبت امور آشکار شود
«فَما یُدْرَکُ بِكُمْ ثارٌ»۱۲
انتقام خونى را به وسیله شما نمى توان گرفت
«وَ لَا یُبْلَغُ بِكُمْ مَرامٌ»۱۳
و به توسط شما امکان رسیدن به مقصودى نیست
«دَعَوْتُکُمْ اِلى نَصْرِ اِخْوانِکُمْ،»۱۴
شما را به یارى برادرانتان خواندم
«فَجَرْجَرْتُمْ جَرْجَرَةَ الْجَمَلِ الْأَسَرِّ»۱۵
ولى همانند شتر بیمار و خسته فریاد کردید
«وَ تَثاقَلْتُمْ تَثاقُلَ النِّضْوِ الْأَدْبَرِ»۱۶
و همچون شتر لاغر زخمدیده از حرکت سنگینى نمودید
«ثُمَّ خَرَجَ اِلَىَّ مِنْكُمْ جُنَیْدٌ مَتَذائِبٌ ضَعیفٌ»۱۷
آن گاه از شما لشگرى اندک و مضطرب و ناتوان به سوى من آمد که
(کَأَنَّمَا یُسَاقُونَ إِلَی الْمَوْتِ وَ هُمْ یَنظُرُونَ) (۱)۱۸
«گویى به سوى مرگ رانده مى شوند و صحنه مرگ را به چشم خود مى نگرند.»
https://eitaa.com/c/2241136/1244
✍️در خطبه ۳۹ نهجالبلاغه، امام علی (ع) شکایت و گلههایی نسبت به کوتاهی و #سستی_یاران خود ابراز میکنند. حضرت به وضوح از فقدان تعهد و همکاری کامل یاران خویش گلایه میکنند که برخی از مهمترین نشانههای این کوتاهی عبارتند از:
۱. عدم پیروی و پذیرش دستورها: امام (ع) اشاره میکنند که یاران از دستورهای ایشان کاملاً پیروی نمیکنند و نسبت به هدایت و راهبری ایشان تعلل میورزند.
۲. سستی در مقابله با دشمن: ایشان میفرمایند که یارانش در جبههها و مواجهه با دشمنان سستی و ضعف نشان میدهند، بهگونهای که این امر موجبات نگرانی حضرت را فراهم کرده است.
۳. تعلل در انجام وظایف دینی و اخلاقی: حضرت از بیتوجهی به وظایف دینی و اخلاقی یاران انتقاد میکنند که این وضعیت باعث تضعیف اتحاد جامعه اسلامی میشد.
۴. کمتوجهی به اولویتهای اجتماعی و سیاسی: برخی از یاران توجه کافی به مسائل حیاتی جامعه اسلامی نداشتند و در امور سیاسی و اجتماعی مشارکت ضعیفی داشتند.
😊این موارد نشاندهنده سختیهایی است که امام علی (ع) در راه اصلاح جامعه و استقرار عدالت با آن روبهرو بودند.
https://eitaa.com/a_fatemi24/1540
🔺خطبه ۳۹ نهجالبلاغه از منظر روانشناسی نیز میتواند آموزههایی عمیق ارائه دهد که به درک شخصیت، رفتار اجتماعی و انگیزشهای انسانی کمک کند. برخی از نکات #روانشناسی این خطبه عبارتند از:
۱. آگاهی از نقاط ضعف و قوت جامعه:
امام علی (ع) به بررسی ضعفهای یاران خود میپردازند و این نشاندهنده اهمیت خودآگاهی جمعی است. از منظر روانشناسی، شناخت ضعفهای جمعی و فردی اولین قدم برای اصلاح و بهبود است.
۲. نقش انگیزش در موفقیت:
ایشان با بهرهگیری از سخنان الهامبخش و هشدارهای متقاعدکننده سعی در ایجاد انگیزه و تقویت روحیه در میان یاران خود دارند. این نکته به ارزش کلمات انگیزشی در رهبری و مدیریت اشاره دارد.
۳. مدیریت ناامیدی و استرس:
امام علی (ع) با وجود تمام مشکلات و سستیها، امید به اصلاح و تغییر را از دست نمیدهند. این رفتار الگویی برای مدیریت استرس و ناامیدی در شرایط بحرانی است.
۴. تأکید بر مسئولیتپذیری فردی و جمعی:
در این خطبه به وضوح نقش مسئولیتپذیری در حفظ اتحاد و حل مشکلات برجسته میشود. این مسئله به اهمیت نقش هر فرد در جامعه از دید روانشناختی اشاره دارد.
۵. ارزش اتحاد و همکاری:
از نگاه روانشناسی اجتماعی، تاکید بر وحدت و همکاری میان افراد جامعه به عنوان یکی از اصول بنیادی تقویت روابط انسانی قابل توجه است.
https://eitaa.com/a_fatemi24/1540
✋بر اساس مفاهیمی که از خطبه ۳۹ نهجالبلاغه برداشت میشود، حضرت علی (ع) تأکید بسیاری بر وحدت، تقوا و مسئولیتپذیری در برابر مشکلات و تهدیدات دارند. از این خطبه میتوان #آموزههای کاربردی برای #مواجهه با تهدیدات دشمن برداشت کرد:
۱. حفظ وحدت و پرهیز از تفرقه:
حضرت علی (ع) از تفرقه و پراکندگی به شدت انتقاد میکنند و بر اهمیت اتحاد تأکید دارند. در مواجهه با تهدیدات دشمن، حفظ انسجام داخلی کلید اصلی است.
۲. تعهد به وظایف دینی و اجتماعی:
هر فرد باید مسئولیت خود را در برابر جامعه انجام دهد. کوتاهی در عمل به وظایف دینی و اجتماعی میتواند جامعه را آسیبپذیر کند.
3. افزایش آمادگی و هوشیاری:
حضرت با اشاره به سستی برخی یاران، به اهمیت هوشیاری و آمادگی در برابر خطرات اشاره میکنند. ما نیز باید در برابر دشمن با آگاهی کامل و برنامهریزی دقیق عمل کنیم.
۴. تکیه بر اخلاق و تقوا:
تقوای الهی و اخلاقیات، سنگبنای قدرت درونی جامعه است. طبق آموزههای این خطبه، پرهیز از ظلم و فساد داخلی باعث کاهش نقاط ضعف ما در برابر دشمن میشود.
۵. مقابله فعالانه با تهدیدها:
حضرت علی (ع) به طور ضمنی به ضرورت عمل کردن بهجای منفعل بودن اشاره دارند. بنابراین، نباید در برابر تهدیدات دشمن منفعل بود؛ بلکه باید استراتژی مناسب و اقدامات دقیق را در پیش گرفت.
✍️از آموزههای این خطبه میتوان یاد گرفت که پیروزی در برابر تهدیدات به ترکیبی از اتحاد، اخلاق، و اقدام هوشمندانه نیاز دارد.
https://eitaa.com/a_fatemi24/1540