*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄*
📝خلاصه درس نود و چهارم
✅ ادامه معانی «مِن»
1⃣1⃣ تنصیص علی العموم : (تصریح بر اینکه عمومیّت مجرور مراد است)مانند: « مـاجـائنی رجلٌ»
🔺اولاً: زائـده است
🔻ثانیاً: اگر «مِن »در مثال« مـاجـائنی رجلٌ» نباشد. دو احتمال وجود دارد:
🔅الف: نفی وحده : ( یک مرد ) مراد باشد.
🔅ب: نفی جنس(جنس مرد ) مراد باشد.
و قید« بَل رَجُلانَ» توضیح دهنده آن خواهد بود و با آمدن «من» تصریح در عمومیّت می شود و مراد نفی جنس به تنهایی خواهد بود و دخول قید «بَل رَجُلانِ »دیگر جائز نیست و احتمال عمومیت در ماقبل، با آمدن «مِن» تصریح به عمومیّت می شود و مشخص خواهد شد که مقصود متکلم عموم «رجل» و جنس مرد مراد بوده است .
2⃣1⃣ توکید العموم : (تاکید و تقویت عمومی که از قبل فهمیده می شود .)مانند: :«ما جائنی من أحدٍ»و« مِن دَیّارٍ»
🔅 الف: این قسم هم زائده است
🔅ب:عمومیت از ماقبل« مِن» فهمیده می شود چون نکره« أحد و دیار» در سیاق نفی مفید عموم هستند لکن با آمدن « مِن »همان عمومیّت تأکید می شود.
📢 نکته: شرائط زائده بودن «مِن»
1⃣ «مِن» بعد از یا :
🔅 الف: نفی باشد مانند:« ماتری فِی خَلق الرّحمن مِن تَفاوتٍ»
🔅ب: نهی باشد مانند:« لا یَقُم مِن اَحَـدٍ »
🔅ج: استفهام به «هلْ »باشد :« فَـارجعِ البَصَر هَل تَری مِن فُطور »
2⃣ مجرور «مِن »نکره باشد .
3⃣ مجرور در اصل ( قبل از دخول مِن )یا:
🔹الف: فاعل باشد .
🔸ب: مفعول به باشد .
🔹ج: مبتـدا باشد .
📢نکات:
1⃣ اقوال در قبول شرائط «مِـن» زائده:
1⃣ اخفش : دو شرط اول را قبول ندارد بدلیل :« لَقَد جاءکَ مِنْ نَبَأِالمُرسَلین »(، نَبـأ اضافه شده به مُرسَلین و معرفه شده است کلام هم مثبت است)
2⃣ کوفیین : شرط اول را قبول ندارند بدلیل :« قَـد کانَ مِن مَطَرٍ» که کلام مثبت است و شرط اول را نفی می کند
✴️مسألة :« مِن» در آیه« مـا یَوَدُّ الَّـذین کَفَـروا مِنْ أهلِ الکتابِ وَ لا المُشرِکینَ أن یُنَزّلَ علیکُم مِنْ خیرٍ مِنْ ربِّکُم »
⬅️سه« مِن »ذکر شده :
1⃣ «من» اول برای تبیین به خاطر اینکه کافران دو نوع اند«کتابیون ومشرکین»
2⃣«من» دوم : زائده
3⃣« مِن »سوم : برای ابتداء غایت .
♒️مسألة : « مِن » در دو آیه « لَـآکِلونَ مِن زَقُّـوم »و« وَ یَومَ نَحشُرُ مِن کُلِّ اُمَّةٍ فَـوَجـاً مِمَّن یُکَذِّبُ »
1⃣ «مِن» اول در آیه اول و دوم: برای ابتداء غایت
2⃣ « مِن» دوم در آیه دوم : برای تبیین
🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺
#ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات
🌾🌾🌾🌾🌾
مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee
ارتباط با ما @Amir205
─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─
✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨
—•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—
*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄*
📝خلاصه درس نود و پنجم
✅« مهمـا »
1⃣ نوع کلمه: اسم است زیرا که مرجع ضمیر قرار می گیرد .مانند :« مَهما تأتینا بِهِ مِن آیَهٍ لِتَسحـرنا بِهِـا»
2⃣ معانی:
1⃣برای «مالایعقل غیرزمان» دارای معنای شرط ( اگر چیزی ) :« مَهما تأتینا بِهِ مِن آیَهٍ لِتَسحـرنا بِهِـا»
⬅️ترکیب و اعراب« مَهمـا :
1⃣ مبتدا و مابعد خبرش
2⃣ منصوب و مفعول فعل محذوف که به قرینه فعل مذکور که دارای معنای آن فعل است حذف شده واز باب اشتغال است و مقدم بر فعل محذوف زیرا اسم شرط است و صدارت طلب تقدیر آیه «مهما تحضرنا تأتنا به »
2⃣ برای زمان و شرط ( ظرف زمان و مفعولٌ فیه )
🔅اولاً: دراین صورت هم جازمه است
🔅ثانیاً: ظرف برای فعل شرط می باشد
🔅 ثالثاً: این معنا را ابن مالک ذکر کرده و دلیل ایشان هم چند بیت شعر است :« اِنّک مَهمـا تُعط بَطَنَکَ سُؤلَهُ وَ فَرَجَکَ نالا .. .»
3⃣ «استفهام »ابن مالک گفته است و دلیل ایشان این بیت « مَهما لِیَ الـلَیلَه مَهما لیة ...» است.(چه شبی بود برای من چه شبی؟)
🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺
#ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات
🌾🌾🌾🌾🌾
مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee
ارتباط با ما @Amir205
─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─
✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨
—•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—
*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄*
📝خلاصه درس نود و ششم
✅« حرف نون »
1⃣اولین قسم از اقسام نـون مفـرده :نون تأکید:
🔴 اقسام :
🔅الف: خفیفه :« یَضرِبَنْ»
🔅ب: ثقیله : «یَضرِبَنَّ »
🟠 کیفیت تلفظ و استعمال:
🔺الف: کوفیین: در صورتی که مخففه باشد جایز است کهبه صورت «الف» نوشته شود مانند:« لیکوناً من الصاغرین» و در صورت وقف بر همان «الف» وقف می شود
🔻ب:بصریین: جایز است در صورت وقف به نون وقف شود همانگونه استعمال شایع آن است.
🟡 کاربرد : تأکید فعل خود و البته ثقیله بنا به گفته آقای خلیل تاکیدش بیشتر و شدیدتر است.
🟣احکام و حالات دخول بر فعل:
1⃣ بر فعل امرداخل می شود مطلقاً وارد می شود ولو اینکه ( دعائی باشد )
2⃣ بر فعل ماضی داخل نمی شود مطلقاً
3⃣بر فعل مضارع :
🔻 ممتنع الإلحاق :
🔅الف : وقتی مضارع مختص به زمان حال باشد .
🔅ب: وقتی فعل مضارع منفی به« لَم »و «لَمّـا» باشد .
🔻واجب الإلحاق: وقتی فعل مضارع مستقبل باشد و جواب قسم قرارگرفته باشد و از «لام» جواب قسم هم فاصله نداشته باشد مانند:« تَـالـلّـه لَـأکیـدَنَّ» در این صورت باید دائماً با «لام»جواب قسم و «نون»تاکید ذکر شود.
🔻 قریب الواجب : وقتی فعل مضارع بعد از إمّـا باشد :« إمّـا تَخـافَنَّ..»
🔻کثیر الإلحـاق : وقتی فعل مضارع بعد از طلب باشد : «لا تَحسَبَنَّ...»
🔻قلیل الإلحـاق : در غیر موارد مذکور .
🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺
#ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات
🌾🌾🌾🌾🌾
مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee
ارتباط با ما @Amir205
─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─
✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨
—•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—
*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄*
📝خلاصه درس نود و هفتم
✅دومین قسم از اقسام نـون مفـرده :
⬅️« نون تنوین»
🔹الف:تعریف : نون زائده ساکنه ای که بر آخر اسمها داخل می شود و برای تأکید است : هرکدام از قیود به ترتیب خارج می کند
نون حسنَ 2-ضیفنٌ 3- منکسر 4- لیکونَنَّ
🔸ب:اقسام تنوین :
1⃣ تنوین « تمکین»:
🔻الف: تعریف: تنوینی است که بر آخر اسماء معرب منصرف داخل می شود مانند: « زیـدٍ» و « رجلٍ» و « رجالٍ»
🔻ب:علّت دخول : این است که اسماء به اصل خود باقی هستند و شباهت به حرف ندارد که مبنی گردد و شباهت به فعل ندارد که غیر منصرف گردد .
🔺ج: نام دیگر :1⃣ صَرف 2⃣ امکنیه
2⃣ تنوین « تنکیر»:
🔺الف: تعریف : تنوینی است که بر آخر اسماء مبنی داخل می شود تا بفهماند که این اسماء نکره اند مثلاً فرق بین «صَهْ »با«صَهٍ» این است وقتی تنوین دارد نکره است یعنی از مخاطب طلب سکوت می شود مطلقاً سخن نگفتن را طلب می کند و در صورتی که بدون تنوین باشد فقط طلب سکوت از یک موضوع خاص می کند و گفته می شود فقط در این موضوع خاص سخن نگو.
🔺ب: محل دخول :
🔅 سماعاً: به اسماء افعال داخل می شود : «مـهٍ » ، « صـهٍ»
🔅 قیاساً: بر اسم عَلَم مختوم به« ویـه » داخل می شود :« مَرَرتُ سیبویه و سیبویهٍ آخر»
📣تذکر : بنابر آنچه ذکر کردیم تنوین« رجلٍ » تنوین تمکین است نه تنکیر ،زیرا«رجل »نکره اگرچه که علم شود برای فردی بازهم تنوین می گیرد.
3⃣ تنوین مقابله : بر جمع مونث سالم داخل می شودکه در مقابل نون جمع مذکر آورده می شود :« مُسلمـاتٍ» = «مُسلمونَ
4⃣ تنوین عوض :
🔴 عوض حرف اصلی محذوف : «جوارٍ » و« غَواشٍ» تقدیر (جواری وغواشی)
🟠عوض از مضاف الیه محذوف
🔻الف: مضاف الیه « مفرد» محذوف : تنوین «کلٌّ» و «بعضٍ»تقدیر (کل أحد) تنوین «کُلٌ »و «بَعضٌ» وقتی از اضافه قطع شد بجای مضاف الیه محذوف مثلاً «أحدٍ» تنوین ذکر شد .قال الله تعالی «و کُلّاً ضربنا لهُ الأمثال» قال علیٌّ(علیه السلام) « ودکَّ بعضُها بعضاً من هیبة جلالته»
🔻ب: مضاف الیه « جمله » محذوف :« حِینَئِـذٍ» تقدیر(حین إذا کان کذا...) جمله ی مضاف الیه حذف شدبخاطر وجود قرینه و علم به آن وبعد هم تنوین عوض آن جمله آورده شد «ذال» کسره داده شد بخاطر رفع التقاء ساکنین.
5⃣تنوین« ترنم: :
🔸الف: تعریف : تنوینی است که بر آخر قافیه های شعری می آید در صورتیکه آخر قافیه همراه با حروف اطلاق باشد( واو ، یا ،الف )
🔹ب: اقوال در این تنوین:
1⃣ابن یئیش : تنوین محصَّل ترنم و تغنّی است یعنی وقتی تنوین در آخر قافیه ذکر شود باعث تغنی(چهچه) می شود.
2⃣سیبویه و محققین : تنوین قطع ترنم و تغنی است یعنی وقتی درآخرقافیه ذکرشود دیگرازتغنی قطع می شود و حروف اطلاق اند که باعث تغنی اند چون این حروف قبول مد و کشیدن صوت را دارند ودرصورتی که شعر گفته شود و ترنم نشود نون در آخر آورده می شود .
🔻ج: فرق ترنم با غیر : این تنوین مخصوص اسم نیست بلکه بر فعل یا ذواللام هم داخل می شود مانند :« أقلّی اللوم عاذل والعتاباً و قولی إن أصبت لقد أصاباً»
🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺
#ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات
🌾🌾🌾🌾🌾
مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee
ارتباط با ما @Amir205
─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─
✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨
—•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—
*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄*
📝خلاصه درس نود و هشتم
✅سومین قسم از اقسام نـون مفـرده : « نون إناث» :
🔴الف: در جمع های مونث مضارع ؛ درصورتی که فعل اسناد به همان ضمیر داده شده باشد مانند:« النسوة یذهبْنَ»
🟠ب:حرف است: بنابر قول کسانی که در مثال« یَذهَبنَ النسوةُ» می گویند فعل جمع آمده تا دلالت برجمع بودن فاعل کند مثل : «أکَلونی البراغیثُ»
📢نکته: البته در مثال« یَذهَبنَ النسوةُ» بعضی گفته اند« نون» اسم است و ضمیرفاعلی و«النسوة» : یا بدل از آن است و یا هم مبتدای موخر است و جمله ی فعلیه قبل خبر مقدم
💟چهارمین قسم از اقسام نـون مفـرده : « نون وقایه»:
1⃣ تعریف : نونی است که بین« یاء» متکلم و کلمه قبل قرار می گیرد تا مانع مکسور شدنِ کلمه شود «ضَرَبنی ».
2⃣ موارد الحاق
🟧الف: قبل از «یاء» متکلم منصوب
1⃣بین فعل و «یاء» متکلم:
🔻الف: فعل متصرف : «ضَربنی» ،« تعرفوننی»
🔺ب: فعل جامد : «عَسانِی»و« لیسنی» ،«ما عدانی»
2⃣ بین اسم فعل و «یاء» متکلم: « دَراکَنی »،«تراکنی»و« علیکَنی»
📢نکات:
1⃣ دخول نون وقایه در دو مورد فوق (با فعل و یاء متکلم – اسم فعل و یاء متکلم )لازم و واجب است.
2⃣ نون وقایه از فعل جامد در ضرورت شعری حذف می شود «عددت قومی...إذ ذهب القوم الکرام لیسی »
3⃣ نون وقایه در افعال مانند«تأمرونَنِی» جایز ادغام « تأمرونِّی » و جایز است فکّ ادغام« تأمرونَنِی »
3⃣ بین حروف مشبهه ٌ بالفعل و «یاء» مانند:«إنَّنی»:
🔅در صورتی که«یاء»متکلم همراه با:
🟤الف:«إنَّ»،«أنَّ»،«لکنَّ»و«کَأنَّ»باشد جائز الحذف است.
⚪️ب:«لَعَلَّ» غالباً محذوف است « لعلّـی»
⚫️ج: «لیتَ» قلیل الحذف است «لیتنی»
🟪ب: قبل از یاء متکلم مجرور
1⃣ به حرف جر:
🔻الف بین« مِن »و «یاء» :« مِنّی »
🔻ب: بین «عنْ »و«یاء» : « عنّی»
📢نکته: نون وقایه در غیر این دو حرف( مِن - عَن) از سایر حروف جر بعنوان فاصل بین حرف و «یاء» قرار نمی گیرد مانند:«عَلیَّ»،«إلَیَّ»...
2⃣ به اضافه
🔺الف: بین« لَدُن»و «یاء» :« لَدُنِّی »
🔺ب: بین «قَـد» و «یاء» :« قَـدنی »
🔺ج: بین «قط» و« یاء» : « قَطنِی »
📢نکته : گاهی در غیر موارد مذکور نون وقایه ملحق می شود البته شَذوذاً :« بَجَلنی » به معنای «حسبی»
🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺
#ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات
🌾🌾🌾🌾🌾
مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee
ارتباط با ما @Amir205
─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─
✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨
—•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—