*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄* 📝خلاصه درس نود و هفتم ✅دومین قسم از اقسام نـون مفـرده : ⬅️« نون تنوین» 🔹الف:تعریف : نون زائده ساکنه ای که بر آخر اسمها داخل می شود و برای تأکید است : هرکدام از قیود به ترتیب خارج می کند نون حسنَ 2-ضیفنٌ 3- منکسر 4- لیکونَنَّ 🔸ب:اقسام تنوین : 1⃣ تنوین « تمکین»: 🔻الف: تعریف: تنوینی است که بر آخر اسماء معرب منصرف داخل می شود مانند: « زیـدٍ» و « رجلٍ» و « رجالٍ» 🔻ب:علّت دخول : این است که اسماء به اصل خود باقی هستند و شباهت به حرف ندارد که مبنی گردد و شباهت به فعل ندارد که غیر منصرف گردد . 🔺ج: نام دیگر :1⃣ صَرف 2⃣ امکنیه 2⃣ تنوین « تنکیر»: 🔺الف: تعریف : تنوینی است که بر آخر اسماء مبنی داخل می شود تا بفهماند که این اسماء نکره اند مثلاً فرق بین «صَهْ »با«صَهٍ» این است وقتی تنوین دارد نکره است یعنی از مخاطب طلب سکوت می شود مطلقاً سخن نگفتن را طلب می کند و در صورتی که بدون تنوین باشد فقط طلب سکوت از یک موضوع خاص می کند و گفته می شود فقط در این موضوع خاص سخن نگو. 🔺ب: محل دخول : 🔅 سماعاً: به اسماء افعال داخل می شود : «مـهٍ » ، « صـهٍ» 🔅 قیاساً: بر اسم عَلَم مختوم به« ویـه » داخل می شود :« مَرَرتُ سیبویه و سیبویهٍ آخر» 📣تذکر : بنابر آنچه ذکر کردیم تنوین« رجلٍ » تنوین تمکین است نه تنکیر ،زیرا«رجل »نکره اگرچه که علم شود برای فردی بازهم تنوین می گیرد. 3⃣ تنوین مقابله : بر جمع مونث سالم داخل می شودکه در مقابل نون جمع مذکر آورده می شود :« مُسلمـاتٍ» = «مُسلمونَ 4⃣ تنوین عوض : 🔴 عوض حرف اصلی محذوف : «جوارٍ » و« غَواشٍ» تقدیر (جواری وغواشی) 🟠عوض از مضاف الیه محذوف 🔻الف: مضاف الیه « مفرد» محذوف : تنوین «کلٌّ» و «بعضٍ»تقدیر (کل أحد) تنوین «کُلٌ »و «بَعضٌ» وقتی از اضافه قطع شد بجای مضاف الیه محذوف مثلاً «أحدٍ» تنوین ذکر شد .قال الله تعالی «و کُلّاً ضربنا لهُ الأمثال» قال علیٌّ(علیه السلام) « ودکَّ بعضُها بعضاً من هیبة جلالته» 🔻ب: مضاف الیه « جمله » محذوف :« حِینَئِـذٍ» تقدیر(حین إذا کان کذا...) جمله ی مضاف الیه حذف شدبخاطر وجود قرینه و علم به آن وبعد هم تنوین عوض آن جمله آورده شد «ذال» کسره داده شد بخاطر رفع التقاء ساکنین. 5⃣تنوین« ترنم: : 🔸الف: تعریف : تنوینی است که بر آخر قافیه های شعری می آید در صورتیکه آخر قافیه همراه با حروف اطلاق باشد( واو ، یا ،الف ) 🔹ب: اقوال در این تنوین: 1⃣ابن یئیش : تنوین محصَّل ترنم و تغنّی است یعنی وقتی تنوین در آخر قافیه ذکر شود باعث تغنی(چهچه) می شود. 2⃣سیبویه و محققین : تنوین قطع ترنم و تغنی است یعنی وقتی درآخرقافیه ذکرشود دیگرازتغنی قطع می شود و حروف اطلاق اند که باعث تغنی اند چون این حروف قبول مد و کشیدن صوت را دارند ودرصورتی که شعر گفته شود و ترنم نشود نون در آخر آورده می شود . 🔻ج: فرق ترنم با غیر : این تنوین مخصوص اسم نیست بلکه بر فعل یا ذواللام هم داخل می شود مانند :« أقلّی اللوم عاذل والعتاباً و قولی إن أصبت لقد أصاباً» 🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺 #ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات 🌾🌾🌾🌾🌾 مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee ارتباط با ما @Amir205 ─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─ ✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨ —•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—

*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄* 📝خلاصه درس نود و هشتم ✅سومین قسم از اقسام نـون مفـرده : « نون إناث» : 🔴الف: در جمع های مونث مضارع ؛ درصورتی که فعل اسناد به همان ضمیر داده شده باشد مانند:« النسوة یذهبْنَ» 🟠ب:حرف است: بنابر قول کسانی که در مثال« یَذهَبنَ النسوةُ» می گویند فعل جمع آمده تا دلالت برجمع بودن فاعل کند مثل : «أکَلونی البراغیثُ» 📢نکته: البته در مثال« یَذهَبنَ النسوةُ» بعضی گفته اند« نون» اسم است و ضمیرفاعلی و«النسوة» : یا بدل از آن است و یا هم مبتدای موخر است و جمله ی فعلیه قبل خبر مقدم 💟چهارمین قسم از اقسام نـون مفـرده : « نون وقایه»: 1⃣ تعریف : نونی است که بین« یاء» متکلم و کلمه قبل قرار می گیرد تا مانع مکسور شدنِ کلمه شود «ضَرَبنی ». 2⃣ موارد الحاق 🟧الف: قبل از «یاء» متکلم منصوب 1⃣بین فعل و «یاء» متکلم: 🔻الف: فعل متصرف : «ضَربنی» ،« تعرفوننی» 🔺ب: فعل جامد : «عَسانِی»و« لیسنی» ،«ما عدانی» 2⃣ بین اسم فعل و «یاء» متکلم: « دَراکَنی »،«تراکنی»و« علیکَنی» 📢نکات: 1⃣ دخول نون وقایه در دو مورد فوق (با فعل و یاء متکلم – اسم فعل و یاء متکلم )لازم و واجب است. 2⃣ نون وقایه از فعل جامد در ضرورت شعری حذف می شود «عددت قومی...إذ ذهب القوم الکرام لیسی » 3⃣ نون وقایه در افعال مانند«تأمرونَنِی» جایز ادغام « تأمرونِّی » و جایز است فکّ ادغام« تأمرونَنِی » 3⃣ بین حروف مشبهه ٌ بالفعل و «یاء» مانند:«إنَّنی»: 🔅در صورتی که«یاء»متکلم همراه با: 🟤الف:«إنَّ»،«أنَّ»،«لکنَّ»و«کَأنَّ»باشد جائز الحذف است. ⚪️ب:«لَعَلَّ» غالباً محذوف است « لعلّـی» ⚫️ج: «لیتَ» قلیل الحذف است «لیتنی» 🟪ب: قبل از یاء متکلم مجرور 1⃣ به حرف جر: 🔻الف بین« مِن »و «یاء» :« مِنّی » 🔻ب: بین «عنْ »و«یاء» : « عنّی» 📢نکته: نون وقایه در غیر این دو حرف( مِن - عَن) از سایر حروف جر بعنوان فاصل بین حرف و «یاء» قرار نمی گیرد مانند:«عَلیَّ»،«إلَیَّ»... 2⃣ به اضافه 🔺الف: بین« لَدُن»و «یاء» :« لَدُنِّی » 🔺ب: بین «قَـد» و «یاء» :« قَـدنی » 🔺ج: بین «قط» و« یاء» : « قَطنِی » 📢نکته : گاهی در غیر موارد مذکور نون وقایه ملحق می شود البته شَذوذاً :« بَجَلنی » به معنای «حسبی» 🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺 #ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات 🌾🌾🌾🌾🌾 مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee ارتباط با ما @Amir205 ─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─ ✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨ —•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—

*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄* 📝خلاصه درس نود و نهم ✅نـون مـرکبه « نَعَـم»: 1⃣کیفیت استعمال: فتح نون و عین : « نَعَم» 2⃣ نوع کلمه : حرف جواب است. 3⃣کاربرد: 🔻الف: حرف تصدیق : در صورتی که بعد از جملات خبریه ذکر شود: «قام زیدٌ» : نَعَم و « ما قام زیدٌ »: نَعَم 🔻ب: حرف وعد : در صورتی که بعد از طلب می آید : «هـلاتَفعَل ؟» : نَعم و « إضرِبْ زیداً» : نَعَم 🔻ج: حرف اعلام : بعد از استفهام می آید : « أ إنَّ لَنا لَأجـراً ؟» : نَعَم 📢نکته: «نعم»؛ اگر در ابتدای جمله باشد معنای تأکید دارد مانند:«نَعَمْ إنّکَ جندیٌّ شجاعٌ ». 4⃣استعمال هریک از «نعم» و« بلی » بعد جملات: 🔴الف :اگر بعد از خبر مثبت باشد ،« َنعَم» دلالت بر تصدیق می کند :« قامَ زیدٌ »،« نَعَم» (بله ایستاده است) 🟠ب: اگر بعد از خبر منفی باشد ،« َنعَم» دلالت بر تصدیق نفی می کند :« ما قام زیدٌ» :« نَعَم» (بله ایستاده نیست) 🟢ج: اگر بعد از جمله منفی« بَـلـی» بیاید ؛ دلالت بر تکذیب آن می کند : «ما قام زیدٌ»« بلی»،«زَعَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنْ لَنْ يُبْعَثُوا ۚ قُلْ بَلَىٰ وَرَبِّي لَتُبْعَثُنَّ» 📢نکته : تکذیب جملات منفی با «لا» نیست زیرا«لا» برای نفی اثبات است نه نفیِ نفی ⬅️بنابراین 🔺الف:تصدیق «قام زیدٌ» : «نَعَم»=« اثبات قیام » 🔺ب: تکذیب آن: «لا »=« نفی قیام » 🔻ج:تصدیق«ما قام زیدٌ» و« لَم یَقم زیدٌ»و «ألَم یَقِم زیدٌ» :« نَعَم »=« نفی قیام » 🔻د: تکذیب آنها :« بَلی»= « اثبات قیام» 🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺 #ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات 🌾🌾🌾🌾🌾 مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee ارتباط با ما @Amir205 ─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─ ✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨ —•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—

*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄* 📝خلاصه درس صدم ✅« حرف هـاء » 🔴الف: مفرده «هُ» 1⃣ ضمیر مفرد مذکر غایب : در حالت نصب و جر : « قالَ لَهُ صاحِبَهٌ وَ هوَ یُجاوِرُهُ » 2⃣حرف غایب : بعد از کلمه« إیّـا »که ضمیر بنابر نظر محققین همان« إیا» است و «هُ»حرف است که دلالت بر غیبت می کند 3⃣ هـاء سکت. بر آخر کلمه واقع می شود برای بیان حرکت یا حرف :« مـاهِیَه»،«هاهُناه» نکته:اصل در این ( هـا ) وقف بر اوست . ولی گاهی متصل می شود . اما باز هم مثل حالت وقف سکون دارد . ( رُبَّمـا وَصَلت بِنیه الوقف ) 🟠ب:«هـا» 1⃣ «اسم فعلِ» امر به معنای «خُذ 🔅وجـوه استعمالی: 🔻الف: مد الف« هاء» 🔻ب:بدون مد الف«ها» 🔻ج: با کاف : «هـاکَ»،«هاکما»،«هاکُم»،«هاکِ»«هاکما»،«هاکُنَّ» 🔻د: بدون کاف «هـاءَ» و صرف همره: «هـاءَ » مفرد مذکر، ««هـاءِ »مفرد مونث »، ««هـاؤُم» جمع مذکر » ،««هـاءُمـا » تثنیه »، ««هـاوُن»جمع مونث مانند:« هـاؤُم اقرَؤُا کِتابِیَه» 2⃣ « ضمیر» مفرد مؤنّث غائب ( در حالت نصب و جر ) : « فَألهَمَهـا فُجـورَهـا و تَقـواهـا » 3⃣« حرف تنبیه »: ♏️محل دخول: 🟡الف : بر اول اسم اشاره غیر مختص به بعید می آید «هؤلاء » «هذا » بخلاف «ثَمَّ» «هنّـا»و «هنالک» 🟢ب: بر ضمیر ی که مبتدا باشد و خبر آن اسم اشاره باشد« هـا اَنتُم اُولاء» ☑️اشکال : هاء تنبیه در آیه شریفه بر «اولاء » داخل شده لکن چون صدریت دارد بر اول می آید . 📣جواب : این اشکال شما در آیه ، « هـا أنتُم هـؤلاء» نیست . 🟣ج: بر نعت أیُّ ندائیه : «یا أیُّهَا الرَّسـول» 📢نکته: دخول« ها» واجب است زیرا تنبیه دهد که این نداء مختص به اسم ذواللام بعدش است . ⚪️د: بر لفظ جلاله «الله »(جلّ جلاله): در قَسَم وقتی حرف قسم حذف شود . 🔲 وجوه استعمال 1⃣ همزه قطع در« الله »و ثبوت الف «هـا» :« هـا ألله» 2⃣ همزه وصل در« الله» و ثبوت الف «هـا» :« هـا الله» 3⃣ همزه قطع در « الله» و حذف الف «ها» :« هَألله» 4⃣ همزه وصل در« الله» و حذف الف «ها»:« هَـالله» 🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺 #ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات 🌾🌾🌾🌾🌾 مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee ارتباط با ما @Amir205 ─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─ ✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨ —•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—

*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄* 📝خلاصه درس صد و یکم ✅« هَـلْ » 🔴الف: نوع کلمه : حرف استفهام است 🟠ب: کاربرد : برای طلب تصدیق ایجابی،یعنی: 🔹اولاً: برای طلب تصور نمی آید و بنا براین : 🔻الف: مثال:«هل زیدٌ قائمٌ أم عمروٌ »در صورتی که «أم» متصله باشد صحیح نیست زیرا «هل»نشانگر آن است که اصل تصدیق حاصل نشده و اینکه « زید» مثلا نیاستاده است و متکلم از ایستادن او سوال می کند ولی «أم» متصله که برای طلب تصور و طلب تعیین است نشانگر تحقق وحصول اصل نسبت است و اینکه یک فردی ایستاده است اما از فرد ایستاده سوال می شود. بنابراین بین «هل»(نمی دانم فردی ایستاده هست یا خیر😔)و «أم»(می دانم کسی ایستاده است اما فرد ایستاده مشکوک است) تنافی است. 📢نکته: مثال:«هل زیدٌ قائمٌ أم عمروٌ »:در صورتی که«أم» منقطعه باشد صحیح است زیرا بین «هل» و«أم»تنافی نیست چون بوسیله «هل زیدٌ قائمٌ» طلب تصدیق نموده وبوسیله «أم» إضراب کرده وطلب تصدیق دیگر است . 🔺ب: مثال«هل زیداً ضربتَ» صحیح نیست زیرا تقدیم «زیداً» بیانگر آن است که اصل نسبت تحقق پیدا کرده است(اینکه ضرب و زدن اتفاق افتاده است) و«هل» بیانگر آن است که نسبت محقق نشده است(سوال از ضرب و زدن می کند) بنا بر این بین تقدیم «زیداً »(معلوم و مشخص است زدن اتفاق افتاده است) و«هل» (سوال از ضرب است که آیا اتفاق افتاده است🤔) تنافی است . 🔸ثانیاً : برجمله منفی داخل نمی شود وبنا بر این مثال «هَلْ لَمْ یَقُمْ زیدٌ »صحیح نیست زیرا مدخول «هل» جمله منفی است . 📢تذکر : فرق بین هَل و أَم منقطعه با أَم متصله و اسماء استفهام و همزه استفهام دارای سه حکم کلی است : 🔅«هَل» و« أَم» منقطعه: فقط برای طلب تصدیق می آیند. 🔅«أَم» متصله و اسماء استفهام : فقط برای طلب تصورمی آیند . 🔅همزه استفهام : مشترک بین تصور و تصدیق است . 🟤ج: فرق های «هَل» و همزه استفهام: 1⃣«هَـل» مختص به طلب تصدیق است: «هل دَفَعَتِ الاَرقاب؟» بخلاف همزه« أزیدٌ عندک أم عمروٌ» 2⃣« هَـل » فقط مختص به جملات مثبت است «هَـل زیـدٌ قـائِمٌ » بخلاف همزه « ألَم نَشرَح» 3⃣ « هَـل» فعل مضارع را مستقبل می کند: «هَـل تُسافِرُ » بخلاف همزه « أَ تَظُنُّـهُ قـائِمـاً » 4⃣«هَـل» بر ادات شرط داخل نمی شود بخلاف همزه :« أفَـإِن مِتَّ فَهُمُ الخالِدون» و« أ إنْ ذُکّرتُم» 5⃣«هَـل» بر«إِنَّ» داخل نمی شود بخلاف همزه :« أإنَّک لَأنتَ یُوسُفُ» 6⃣ « هَـل» بر اسمی که بعدش فعلی باشد در حال اختیار داخل نمی شود بخلاف همزه : « أبَشَراً منّا واحداً نَتَّبِعُهُ» 7⃣« هَـل » بعد از حرف عطف قرار میگیرد نه قبلش :«فَـهَل یُهلَکُ إلّا القَـومُ الفاسقون») بخلاف همزه«أفَلَم یسیروا.....» ،«أوَلَم ینظُروا» 8⃣ « هَـل» بعد از« أَمْ» قرار میگیرد بخلاف همزه : «أَمْ هَـلْ تَستوی الظُّلُمـاتُ وَ النُّـور» 9⃣ می توان بوسیله استفهام به « هَـل» نفی اراده شود بخلاف همزه :« هَـل جَـزاء الإِحسان إِلّا الإحسان» 🔔اشکال : ما در همین کتاب در باب همزه گفتیم که همزه استفهام برای معنای انکار ابطالی است و به نوعی دارای معنای نفی است پس چه فرق است بین« هَـل» و همزه که می گوئید «هَـل» دارای معنای نفی است و همزه اینگونه نیست ؟ 🔈جواب: 🔴اولاً : در باب همزه گفته شد همزه برای انکار است که لازمه انکار ( نفی ) می شود . یعنی به دلالت التزامی دلالت بر نفی می کند نه مطابقی امّا« هَـل» به دلالت مطابقی دلالت بر نفی می کند .بنابراین همزه ابتداءً معنای نفی ندارد و بهمین خاطر مثال :«أقامَ إلّا زیدٌ» صحیح نیست اما مثال: «هل قامَ إلّا زیدٌ» صحیح است.و استثناء از نوع مفرغ است. 🟡ثانیاً انکار سه قسم است: 🔻الف: انکار مُدّعِی : لازمه اش نفی ( انکار ابطالی )= مخصوص«همزه» 🔻ب: انکار فاعل : لازمه اش انجام فعل ( انکار توبیخی ) = مخصوص«همزه» 🔻ج: انکار فعل : دلالت مطابقی اش نفی ( معنای نفی )= مخصوص« هَـل» 🔟«هَـل»در صورتی که همراه فعل باشد گاهی دارای معنای« قَـد» دارد بخلاف همزه ؛و ابن عباس : در آیه «هَل أتی علی الإنسانِ »)«هَـل» را به معنای« قَـد» تفسیر کرده است . 📢نکته: اقوال در این فرق: 1⃣ آقای زمخشری : «هَـل »دائمـاً معنای قَـد دارد و استفهام از همزه ای است که قبل «هَـل» غالباً محذوف است ، استفاده می شود . 2⃣ قوم : عکس آن چیزی را که زمخشری بیان کرده گفته اند ، یعنی «هَـل» معنای« قَـد» ندارد ، اصلاً 3⃣مصنف : قول قوم که عکس زمخشری است صحیح است و جماعتی هم گفته اند تفسیر ابن عباس از «هَـل أَتـی » این بوده که «هَـل »برای استفهام تقریری و مجازی است نه اینکه معنای« قَـد» دارد . 🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺 #ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات 🌾🌾🌾🌾🌾 مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee ارتباط با ما @Amir205 ─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─ ✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨ —•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—

*┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄┄* 📝خلاصه درس صد و دوم ♒️« هَـلّـا» 1⃣ نوع کلمه: حرف تحضیض و تندیم 2⃣ محل دخول: فقط بر فعل داخل می شود. 3⃣ کاربرد: 🟠الف: اگر بر فعل مضارع داخل شود دلالت بر تحریک به انجام فعل و ترک سستی و کوتاهی می کند مانند:«هَلّا یرتدع فلان ٌ عن غَیّه»( چرا فلانی دست از گمراهی بر نمی دارد) یعنی ( بس کن ، دست بردار) 🟡ب: اگر بر فعل ماضی داخل شود دلالت بر توبیخ و تندیم و سرزنش می کند مانند: « هَلّا إجتهدتَ » (چرا تلاش نکردی) 📢نکته: در صورتی که بعد از«هَلّا» اسم مرفوعی ذکر شود آن اسم فاعل فعل محذوف است که با مابعد خود تفسیر می شود مانند:«هَلّا زیدٌ یتعلّم » 🈂« هُـو » 1⃣ اسم : غالباً ضمیر غائب است مانند:« هُوَ اللهُ الذی لا إله إلّا هُو» 2⃣ حرف: در صورتی که ضمیر فصل باشد : « فَـإِنَّ الشاهِـدَ هُـو الحاکمُ» 📢نکته: در صورتی که ضمیر فصل باشد حرف است و محلی از اعراب ندارد. 🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺 #ادبیات_عرب #الکافی_فی_المفردات 🌾🌾🌾🌾🌾 مطالب این کانال براساس درس روزانه الکافی بار گذاری می شودhttps://eitaa.com/alkafee ارتباط با ما @Amir205 ─✾࿐༅🍃•⊰ ⃟ ⃟❈🍃༅࿐✾ ─ ✨بازنشر بدون ذکر منبع جایز نیست✨ —•⊰⊹✿[(✨ 📖 ✨ )]✿⊹⊱•—