eitaa logo
امیرمحمد مولایی
5 دنبال‌کننده
9 عکس
0 ویدیو
0 فایل
دانشجوی مهندسی برق | دانشگاه صنعتی اراک تحلیلگر اقتصاد نوآوری و توسعه فناورانه فعال استارتاپی | پیوند دانشگاه، صنعت و بازار اینجا از تقاطع تخصص فنی، اقتصاد و یک نگاه متفاوت به آینده می‌نویسم. 👀ویراستی در خدمتم: virasty.com/ammolaei_com
مشاهده در ایتا
دانلود
کل مشکل دنیا اینست که ابلهان و متعصبان همیشه از خود مطمئن هستند؛ در حالی که افراد عاقل‌تر پر از شک و تردید هستند. 🌀براتراند راسل 🌐 eitaa.com/ammolaei_com
انسان چیه؟!🤔 انسان، موجودیست در حال شدن... ماه، ماه‌تر نمیشه طاووس، طاووس‌تر نمیشه اما انسان تکامل پیدا می‌کنه... شما خوبی، خوب و خوب و خوب‌تر میشی من بَدَم، خوب میشم خوبم، ممکنه بد بشم انسان، موجودیست اثرگذار... و اثرپذیر... 👤محمد اقبال _ قدیمی‌ترین کتابفروش مسهد 🌐 eitaa.com/ammolaei_com 🖇 ble.ir/ammolaei_com 🔗 virasty.com/ammolaei_com
«موش مصنوعی» رفت تو پیام‌رسان‌ها، انگار نه انگار فقط می‌خواستیم پیام بدهیم. بله، سروش‌پلاس، روبیکا...هرکدام شده «اپران همه‌چیزدان»! هوش اضافه زده‌اند به جانمان. خدا را چه دیدی؟ شاید فردا خودش بدون ما جواب سلام‌مان را هم بدهد!🤖😂 🌐 eitaa.com/ammolaei_com 🖇 ble.ir/ammolaei_com 🔗 virasty.com/ammolaei_com
موشکافی پدیده «هوش مصنوعی در پیام‌رسان‌های ایرانی»: از خودنمایی تا زورگیری 🐭آن موش همه‌جا چند سال قبل، حرف از «موش مصنوعی» بود، موجودی افسانه‌ای که همه کار می‌کرد. امروز، آن موش نه‌تنها زنده است، بلکه رفته توی جیب همه ما، میان پیام‌های خصوصی‌مان لانه کرده. بله، سروش‌پلاس، روبیکا، ایتا و بقیه، هرکدام یک هوش مصنوعی زیر دامنشان قایم کرده‌اند؛ انگار قرار است برنده جایزه «پرمحتواترین اپ» شوند نه «کاربردی‌ترین پیام‌رسان». نتیجه شده اپلیکیشن‌هایی که من را مجبور می‌کنند با یک ربات گپ بزنم درحالی که فقط می‌خواستم به دوستم «باشه» بگویم. ریشه‌ها – چرا این اتفاق افتاد؟ سه ریشه اصلی دارد. اول، بازاریابی از راه ترس: هر کسی می‌خواست نشان دهد از قافله هوش مصنوعی عقب نیست، پس دکمه یک چت‌بات به اپلیکیشنش چسباند، بی‌آنکه بپرسد کاربر واقعاً به آن نیاز دارد یا نه. دوم، اشتباه گرفتن قابلیت با هویت: این پیام‌رسان‌ها فراموش کرده‌اند وظیفه اصلی‌شان «پیام» است نه «هوش». سوم، فشار رقابت نابرابر: با محدودیت تحریم و فیلترینگ، اضافه کردن قابلیت‌های عجیب‌غریب را جایگزین رقابت سالم کرده‌اند. حاصل شده «اپران همه‌کاره» (Over-App) که نه پیامش حرفه‌ای است نه هوشش. جزئیات فنی – آن هوش مصنوعی واقعاً چیست؟ بخش عمده این «هوش‌ها» چیزی جز API های ساده چت‌جی‌پی‌تی نیستند. یعنی سوالت به سرورهای آمریکا می‌رود، جواب برمی‌گردد، و پیام‌رسان ایرانی آن را به تو نشان می‌دهد. این یعنی سه مشکل بزرگ: اول، حریم خصوصی فاجعه – پیام‌رسانی که ادعای بومی و امن دارد، داده تو را می‌فرستد خارج. دوم، هزینه: نسخه رایگان دقت پایینی دارد، برای دقت بالا یا باید اشتراک بخری یا اپ از کلیک‌های تو سوءاستفاده می‌کند. سوم، در خیلی موارد اینها بات‌های خودکار هستند، نه هیچ هوش واقعی‌ای؛ فقط جواب‌های از پیش تعیین شده می‌دهند. راهکارهای جایگزین – واقع‌بینانه و عملی راهکار اول – طراحی مدولار: اپ اصلی فقط یک پیام‌رسان سبک و سریع باشد، و یک «فروشگاه ربات‌های هوشمند» داشته باشد. کاربر هر رباتی خواست نصب کند، نه اینکه مجبور باشد یک ربات اجباری و افتضاح را تحمل کند. راهکار دوم – شفافیت حریم خصوصی: هر اپ باید در صفحه تنظیماتش بنویسد پردازش داده‌های شما توسط کدام سرویس‌دهنده (OpenAI یا Gemini یا داخلی) انجام می‌شود. کاربر حق دارد بداند حرف‌های خصوصی‌اش با چه کسی است. راهکار سوم – هوش روی خود گوشی (On-Device AI): استفاده از مدل‌های زبانی کوچک مثل Phi یا Gemma که روی گوشی اجرا می‌شوند، بدون ارسال داده به خارج. حداقل برای کارهای ساده مثل خلاصه‌سازی پیام‌ها یا پیشنهاد پاسخ سریع. راهکار چهارم – کاربرمحوری: اجازه غیرفعال‌سازی کامل هوش مصنوعی را به کاربر بدهید. نظرسنجی کنید – واقعاً کاربران به آن دکمه رنگارنگ نیاز دارند یا اپلیکیشن ۴۰ مگابایت سبک‌تر؟ نتیجه‌گیری – بیایید خودمان باشیم موش مصنوعی را ول کنید، بگذارید برود دنبال کارش. اگر این پیام‌رسان‌ها می‌خواهند واقعاً «همه‌کاره» باشند، اول یاد بگیرند «یک کاره» درست عمل کنند. یک پیام‌رسان که پیامش دیر می‌رسد و هوشی که حرف حساب ندارد، حاصلش می‌شود یک تله‌کابین نصفه: هم بالا نمی‌رود، هم اذیت می‌کند. راهکارهای جایگزین وجود دارد؛ از شفافیت اخلاقی بگیرید تا طراحی مدولار. فقط کافی است از این خودنمایی‌های اجباری دست برداریم و دوباره «پیام فرستادن» را جدی بگیریم. ✍امیرمحمد مولایی 🌐 eitaa.com/ammolaei_com 🖇 ble.ir/ammolaei_com 🔗 virasty.com/ammolaei_com
نروژ؛ ثروتمندترین کشور بحران‌زده اروپا! 🇳🇴💰 با بسته شدن تنگه هرمز، قیمت نفت رفته بالای ۱۰۷ دلار. نروژ ماهانه ۲۱ میلیارد دلار فقط از فروش نفت و گاز درآمد دارد. یعنی روزی ۷۰۰ میلیون دلار! به نظر می‌رسد که این کشور برنده اصلی جنگ است، اما ماجرا پیچیده‌تر است. نروژ با وجود این ثروت، با بحران سوخت داخلی دست و پنجه نرم می‌کند. چرا؟ چون پالایشگاه کافی برای تبدیل نفت خام به بنزین و گازوئیل ندارد. در نتیجه، تنها ۲۰ روز ذخیره سوخت در کل کشور باقی مانده! دولت حتی طرح دورکاری اجباری را بررسی می‌کند تا مردم کمتر رفت‌وآمد کنند و سوخت کم نیاورند. نروژی‌ها اما دوچرخه‌سوار نیستند. فقط ۴ درصد سفرها با دوچرخه انجام می‌شود. آنها به جای آن، ماشین برقی سوار می‌شوند (بیش از ۸۰ درصد خودروهای نو فروخته شده تمام برقی است). مشکل اینجاست که حالا پالایشگاه ندارند و بنزین کافی در دسترس نیست! علاوه بر این، صندوق ثروت ۲.۲ تریلیون دلاری‌شان در بازارهای سهام سرمایه‌گذاری شده. اگر جنگ بحران اقتصادی جهانی ایجاد کند، این صندوق ضرر می‌کند. نمایندگان پارلمان اروپا هم می‌گویند نروژ باید بخشی از سودش را با اوکراین و مصرف‌کنندگان اروپایی تقسیم کند. خلاصه اینکه نروژ یک برنده موقت است که دارد با آتش بازی می‌کند: از یک طرف پول نفت را می‌گیرد، از طرف دیگر مردمش ممکن است مجبور شوند برای صرفه‌جویی در مصرف بنزین، سر کار نروند! 🌐 eitaa.com/ammolaei_com 🖇 ble.ir/ammolaei_com 🔗 virasty.com/ammolaei_com
قضیه پهپاد ارزان و هدف گران بخش اول: مقدمه و طرح مسئله این روزها در بسیاری از کانال‌ها و خبرگزاری‌ها می‌خوانیم که «ایران با پهپادهای چند هزار دلاری، سامانه‌های چند میلیون دلاری اسرائیل و آمریکا را منهدم می‌کند». راستش من وقتی این جمله را برای اولین بار خواندم، یک سؤال توی ذهنم شکل گرفت. ما که در ایران زندگی می‌کنیم و هر روز قیمت دلار را می‌بینیم، می‌دانیم که دیگر خبری از دلار ۲۸ هزار و پانصد تومانی نیست. امروز (اسفند ۱۴۰۴) دلار آزاد حدود یک میلیون و پانصد هزار تومان است. اگر یک پهپاد ۲۰ هزار دلاری را با این نرخ حساب کنیم، می‌شود ۳۰ میلیارد تومان! مگر ۳۰ میلیارد تومان برای یک وسیلهٔ یک‌بار مصرف ارزان است؟ پس چرا رسانه‌ها هنوز از «پهپادهای ارزان‌قیمت» حرف می‌زنند؟ 🌐 eitaa.com/ammolaei_com 🖇 ble.ir/ammolaei_com 🔗 virasty.com/ammolaei_com
بخش دوم: پاسخ صریح به سوال اساسی - اگر قطعات یکی بود چه می‌شد؟ ⚠️ این بخش را با دقت بخوانید. قبل از هر چیزی، بیایید صراحتاً به این نکته اشاره کنیم که خیلی از مردم، از جمله خود من، به این موضوع شک دارند که چرا یک پهپاد ایرانی باید از یک موشک اسرائیلی ارزان‌تر باشد. مگر قطعات در سراسر جهان قیمت یکسانی ندارند؟ مگر یک پردازنده، یک جی‌پی‌اس، یک ژیروسکوپ و یک موتور در چین یا آلمان یا ایران قیمت متفاوتی دارد؟ پاسخ صریح: بله، اگر دو محصول دقیقاً از همان قطعات و با همان سطح فناوری ساخته شده باشند، هزینهٔ تمام‌شده برای ایران و اسرائیل (پس از تبدیل ارز) تقریباً یکی خواهد بود. هیچ جادویی در اقتصاد ایران وجود ندارد که یک قطعهٔ ۱۰۰ دلاری را به ۱۰ دلار تبدیل کند. تحریم‌ها هم معمولاً قیمت را برای ایران بالاتر می‌برند، نه پایین‌تر. پس راز اختلاف قیمت کجاست؟ در این جملهٔ ساده: قطعات یکی نیستند. ایران عمداً از قطعاتی استفاده می‌کند که چندین برابر ارزان‌تر از قطعاتی هستند که اسرائیل یا آمریکا در تجهیزات خود به کار می‌برند. ولی این ارزانی یک جای کارش می‌لرزد: این قطعات ارزان، قابلیت‌های بسیار کمتری هم دارند. به عبارت دیگر، ایران به جای اینکه پهپادش را شبیه یک «ماشین مسابقهٔ ۵۰۰ هزار دلاری» طراحی کند، آن را شبیه یک «پیکان وانت ۵۰ میلیون تومانی» طراحی کرده. هر دو می‌روند، هر دو بار حمل می‌کنند، اما تفاوت در سرعت، دقت، امکانات و قیمت، حیرت‌آور است. 🌐 eitaa.com/ammolaei_com 🖇 ble.ir/ammolaei_com 🔗 virasty.com/ammolaei_com
بخش سوم: قیاس فنی قطعه به قطعه - موتورسیکلت در مقابل موشک حالا برویم سراغ اصل قضیه. چرا یک پهپاد شاهد-۱۳۶ باید از یک موشک تامیر ارزان‌تر باشد؟ چون عمداً خیلی از قابلیت‌های گران‌قیمت از آن حذف شده است. بیایید قطعه به قطعه مقایسه کنیم تا ببینید وقتی می‌گوییم «قطعات یکی نیستند» یعنی چه. پهپاد شاهد-۱۳۶ (طراحی ایرانی-روسی): · موتور: یک موتور سادهٔ دو یا چهار زمانه، از همان موتورهایی که در موتورسیکلت‌های ۲۵ سی‌سی استفاده می‌شود. قیمت: ۲۰۰ تا ۳۰۰ دلار. · جی‌پی‌اس: یک ماژول مدنی معمولی، همانی که در ماشین‌های معمولی است. قیمت: ۵ تا ۱۰ دلار. · ژیروسکوپ: یک قطعهٔ فوق‌العاده ساده برای حفظ تعادل. قیمت: شاید ۲۰ دلار. · بدنه: فایبرگلاس ساده. قیمت: کمتر از ۱۰۰ دلار. · نکته کلیدی: این پهپاد هیچ راداری، هیچ جستجوگر فروسرخ، هیچ فیوز مجاورتی، و هیچ پردازندهٔ نظامی ندارد. موشک رهگیر تامیر (مخصوص گنبد آهنین اسرائیل): · موتور سوخت جامد پیشرفته با نازل متحرک: ده‌ها هزار دلار. · جستجوگر راداری فعال: ده‌ها هزار دلار. · فیوز مجاورتی هوشمند: چند هزار دلار. · پردازندهٔ نظامی با توان محاسباتی بالا: ده‌ها هزار دلار. · سیستم ضد اخلال: هزاران دلار. حالا می‌بینید که اختلاف قیمت از کجا می‌آید؟ این اختلاف ربطی به تحریم و نرخ ارز ندارد. حتی اگر همه چیز را با دلار آزاد آمریکا حساب کنیم، اختلاف هنوز ده‌ها برابر است. این اختلاف از «سادگی عمدی طراحی» می‌آید، نه از جادوی اقتصاد. 🌐 eitaa.com/ammolaei_com 🖇 ble.ir/ammolaei_com 🔗 virasty.com/ammolaei_com
بخش چهارم: معادله اقتصادی جنگ - چرا این تاکتیک جواب می‌دهد؟ حالا بیایید سناریو را تصور کنیم. فرض کنید ایران یک شاهد-۱۳۶ فرستاده است. هزینهٔ تمام‌شده برای ایران (با نرخ امروز دلار یک میلیون و پانصد هزار تومانی) چیزی حدود ۷.۵ میلیارد تومان است. در طرف مقابل، اسرائیل برای زدن این پهپاد باید یک موشک تامیر شلیک کند که قیمت جهانی آن ۵۰ هزار دلار است، یعنی حدود ۷۵ میلیارد تومان به نرخ امروز. یعنی اسرائیل برای زدن یک هدف ۷.۵ میلیارد تومانی، مجبور است ۷۵ میلیارد تومان هزینه کند. این یعنی ده برابر. حالا سه حالت پیش می‌آید: حالت اول: پهپاد به هدف اصلی می‌خورد → پیروزی کامل برای مهاجم. حالت دوم: پهپاد زده می‌شود اما یک موشک ۷۵ میلیارد تومانی مصرف می‌کند → باز هم مهاجم برنده است. حالت سوم: دشمن برای صرفه‌جویی موشک شلیک نمی‌کند → همان پهپاد به هدف می‌خورد. در هر سه حالت، طرف مهاجم برندهٔ اقتصادی است. این همان چیزی است که در جنگ اوکراین هم دیدیم: روسیه با شاهدهای ایرانی، پدافند اوکراین را مجبور به مصرف موشک‌های گران‌قیمت غربی کرد. 🌐 eitaa.com/ammolaei_com 🖇 ble.ir/ammolaei_com 🔗 virasty.com/ammolaei_com
بخش پنجم: نقطه اغراق رسانه‌ها - قضیه سامانه ۱۰۰ میلیون دلاری یک جای کار هست که رسانه‌ها معمولاً زیادی بزرگنمایی می‌کنند. گاهی می‌گویند: «ایران با یک پهپاد ۲۰ هزار دلاری، یک سامانهٔ پدافندی ۱۰۰ میلیون دلاری را نابود کرد.» این جمله از نظر ریاضی درست به نظر می‌رسد، اما از نظر واقعیت میدانی گمراه‌کننده است. یک سامانهٔ پدافندی ۱۰۰ میلیون دلاری یعنی یک مجموعهٔ کامل شامل رادار، خودروهای فرماندهی، لانچرهای موشک، ده‌ها موشک رهگیر، و نیروی انسانی آموزش‌دیده. اگر یک پهپاد به یک آنتن رادار یا یک کامیون سوخت برخورد کند، نمی‌توانیم بگوییم کل سامانه را نابود کرده است. شاید فقط ۵ تا ۱۰ درصد آن آسیب دیده باشد. رسانه‌ها برای دراماتیک شدن ماجرا، کل عدد ۱۰۰ میلیون را به پای یک اصابت می‌نویسند. این مثل این است که بگوییم با یک سنگ ۱۰۰ تومانی یک ویترین لوکس ۱۰۰ میلیونی را شکستیم. درست است که ویترین شکسته، اما کل فروشگاه که از بین نرفته است. 🌐 eitaa.com/ammolaei_com 🖇 ble.ir/ammolaei_com 🔗 virasty.com/ammolaei_com
بخش ششم: چرا رسانه‌ها از اعداد قدیمی استفاده می‌کنند؟ اینجا به نقطهٔ اصلی بحثمان می‌رسیم. بسیاری از رسانه‌های خارجی و حتی داخلی، هنوز قیمت پهپادهای ایرانی را با فرض نرخ ارز ۲۸.۵۰۰ تومانی یا دلار ۴۲۰۰ تومانی محاسبه می‌کنند. چون این اعداد برای آنها جا افتاده و تکرارشان راحت است. مثلاً می‌گویند «شاهد-۱۳۶ حدود ۲۰ هزار دلار قیمت دارد» بدون اینکه توضیح بدهند این ۲۰ هزار دلار بر اساس چه نرخی محاسبه شده است. اگر همان ۲۰ هزار دلار را با نرخ امروز (۱.۵ میلیون تومان) حساب کنیم، می‌شود ۳۰ میلیارد تومان. رقمی که اصلاً کم نیست. ولی اگر منصف باشیم و هزینهٔ واقعی تولید در ایران را برآورد کنیم، به عددی بین ۵ تا ۱۰ هزار دلار می‌رسیم که با نرخ امروز می‌شود ۷.۵ تا ۱۵ میلیارد تومان. باز هم برای یک وسیلهٔ یک‌بار مصرف عدد بالایی است، اما در مقایسه با موشک ۷۵ میلیارد تومانی اسرائیل، هنوز ارزان‌تر محسوب می‌شود. نکته مهم: حذف ارز ۲۸.۵۰۰ تومانی و افزایش شدید نرخ دلار، هزینهٔ ساخت این پهپادها را برای ایران چند برابر کرده، اما نسبت اختلاف با دشمن را نه. چون طرف مقابل هم قطعاتش را با همان دلار آزاد می‌خرد. 🌐 eitaa.com/ammolaei_com 🖇 ble.ir/ammolaei_com 🔗 virasty.com/ammolaei_com
بخش هفتم: جمع‌بندی و نتیجه‌گیری بگذارید صریح بگویم. اصل گزارهٔ «ایران با تجهیزات ارزان‌تر، اهداف گران‌تر دشمن را می‌زند» از نظر اقتصادی درست است. حتی با دلار یک میلیون و پانصد هزار تومانی هم این اختلاف وجود دارد. اما رسانه‌ها برای جذابیت ماجرا، معمولاً از ارقام قدیمی و بعضاً اغراق‌آمیز استفاده می‌کنند. واقعیت این است: · پهپادهای ایرانی واقعاً ارزان‌تر از موشک‌های رهگیر دشمن هستند، چون عمداً ساده و کم‌قابلیت طراحی شده‌اند. · اگر قطعات یکی بود، قیمت‌ها هم یکی می‌شد؛ اما قطعات یکی نیست. · اختلاف قیمت شاید ده برابر باشد، نه هزار برابر. (۷.۵ میلیارد در مقابل ۷۵ میلیارد تومان، نه ۲۰ هزار دلار در مقابل ۱۰۰ میلیون دلار) · حذف ارز ۲۸.۵۰۰ تومانی، هزینه را برای ایران بالا برده اما نسبت اختلاف را تغییر نداده است. در نهایت، این استراتژی یک راهبرد هوشمندانه در جنگ نامتقارن است. اما برای دفاع از آن، نیازی به استفاده از اعداد منسوخ و اغراق‌آمیز نیست. کافی است همان اعداد واقعی و به‌روز را ارائه دهیم و صراحتاً بگوییم: بله، قطعات یکی نیستند؛ به همین دلیل قیمت‌ها هم یکی نیستند. آن وقت است که هر مخاطب منطقی، حتی با نرخ دلار یک میلیون و پانصد هزار تومانی، باز هم می‌پذیرد که این تاکتیک از نظر اقتصادی به نفع ایران تمام می‌شود. 🌐 eitaa.com/ammolaei_com 🖇 ble.ir/ammolaei_com 🔗 virasty.com/ammolaei_com