✅ لزوم بازاندیشی فقهی در مفاهیم جنگ رمضان
📝#دکتر_علی_راد
🔸 حجتالاسلام والمسلمین دکتر علی راد، استاد دانشگاه، در یادداشتی با اشاره به تحولات جنگهای معاصر، بر ضرورت بازنگری فقهی در مفاهیم قتال و «شهید» تأکید کرده و اختلافنظرها درباره شمول این مفاهیم بر مصادیق جدید را مطرح کرده است.
🔹 اندیشه ما- حجتالاسلام والمسلمین دکتر علی راد در یادداشتی با عنوان «لزوم بازاندیشی فقهی در مفاهیم جنگ رمضان» به بررسی نسبت میان تحولات جنگهای مدرن و مفاهیم فقهی پرداخته است.
🔸 وی در ابتدای این یادداشت، پرسش اصلی را امکان اطلاق عنوان «شهید معرکه» بر افرادی دانسته که در چارچوب منازعات نظامی جدید و در نتیجه عملیات هدفمند کشته میشوند. به نوشته او، در این زمینه دو رویکرد متفاوت وجود دارد.
🔸 بر اساس یک دیدگاه، ادله شرعی مربوط به شهید، مقید به شرایطی همچون حضور در میدان جنگ و رویارویی مستقیم است و بنابراین، این عنوان بر مصادیق جدید قابل انطباق نیست. در این تلقی، مفاهیم فقهی در چارچوب تاریخی خاصی محدود در نظر گرفته میشوند.
🔹 در مقابل، دیدگاه دیگری با استناد به بررسی اجتهادی نصوص، تأکید دارد که مفاهیم قتال و شهادت ناظر به حقیقت و غایت جنگ هستند، نه شکل و ابزار آن. در این چارچوب، تغییر در شیوهها و ابزارهای جنگی، موجب تغییر در اصل موضوع نمیشود.
🔸 نویسنده با اشاره به «مناط حکم» در عنوان شهید، آن را کشته شدن در مسیر دفاع از جامعه و مواجهه با دشمن دانسته و تأکید میکند که این امر میتواند در شرایط مختلف و با اشکال متفاوت تحقق یابد.
🔹 در ادامه، چند مبنای اصولی برای این رویکرد مطرح شده است؛ از جمله اینکه اوصاف تاریخی جنگ نقش تعبدی ندارند و باید بهعنوان ویژگیهای غالبی در نظر گرفته شوند. همچنین موضوعات این حوزه از نوع عرفی تلقی شده و با تغییر عرف جنگ، صورت تحقق آنها نیز تغییر میکند.
🔸 وی همچنین به مقاصد شریعت در باب جهاد اشاره کرده و حفظ کیان جامعه و دفع تجاوز را از اهداف اصلی دانسته است؛ امری که به گفته او، اقتضا میکند مفاهیم فقهی متناسب با این اهداف تفسیر شوند.
🔹 در جمعبندی، این یادداشت تأکید میکند که عنوان «شهید معرکه» میتواند بر مصادیق جدید جنگ نیز صدق کند، مشروط بر آنکه ملاک اصلی یعنی کشته شدن در مسیر مقابله با دشمن تحقق یافته باشد.
#مسائل_ایران
#یادداشت
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/baz-andishi-feghhi
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ دو روایت از لاریجانی؛ از «جفا در ردصلاحیت» تا اختلاف بر برجام
🔹 در گفتوگوی خبرآنلاین با #محسن_غرویان و #کامران_غضنفری، ابعاد مختلف شخصیت و عملکرد علی لاریجانی بررسی شده است؛ از تأکید بر «جفا در ردصلاحیت» و ویژگیهای شخصیتی تا اشاره به اختلافنظرها درباره برجام و مواضع سیاسی او.
🔸 اندیشه ما- به نقل از خبرآنلاین، با گذشت بیش از چهل روز از درگذشت علی لاریجانی، محسن غرویان، استاد حوزه، و کامران غضنفری، نماینده تهران در مجلس، در گفتوگویی به مرور ویژگیهای شخصیتی و سیاسی او پرداختهاند.
🔹 محسن غرویان با اشاره به آشنایی دیرینه خود با لاریجانی، از «حجب و حیا» و «سکوت در برابر جفاها» بهعنوان ویژگیهای برجسته او یاد کرده و گفته است که رفتارهای سیاسی وی را «حکیمانه و مدبرانه» میدانسته است. او همچنین با اشاره به ردصلاحیت لاریجانی در انتخابات ریاستجمهوری، تصریح کرده که «به ایشان جفا شده است» و در عین حال، لاریجانی برای حفظ نظام سکوت کرده است.
🔸 غرویان در بخش دیگری از سخنان خود به روحیه مدیریتی و نحوه تعامل او با موافقان و مخالفان اشاره کرده و از «مدارا» و «برخورد مؤدبانه» بهعنوان ویژگیهای مدیریتی او نام برده است. وی همچنین با نقل خاطرهای، تأکید کرده که لاریجانی تمایلی به دنبالکردن مناصب بالاتر نداشته است.
🔹 در مقابل، کامران غضنفری با بیان اینکه آشنایی نزدیکی با لاریجانی نداشته، او را از چهرههای مؤثر در ساختار سیاسی کشور توصیف کرده و گفته است که مانند هر سیاستمداری، دارای موافقان و مخالفانی بوده است.
🔸 غضنفری با اشاره به فضای سیاسی کشور، اظهار داشته که اصولگرایان معمولاً لاریجانی را از خود میدانستند، در حالی که به گفته او، اصلاحطلبان «رابطه آنچنانی» با وی نداشتند، بهویژه در دوران مسئولیت او در صدا و سیما.
🔹 وی همچنین به مواضع لاریجانی در موضوع هستهای و برجام اشاره کرده و گفته است که «نگاه او تا حدودی مثبت بود» و در این زمینه، اختلافنظرهایی با برخی منتقدان وجود داشت. به گفته غضنفری، این تفاوت دیدگاهها «طبیعی» است و هر فرد بر اساس برداشت خود از منافع ملی موضع میگیرد.
در مجموع، این گفتوگو تصویری از لاریجانی ارائه میدهد که در کنار ویژگیهای شخصیتی مورد تأکید، با نقدها و اختلافنظرهایی در عرصه سیاسی نیز همراه بوده است.
#مسائل_ایران
#گفتگو
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/rad-salahiyat-va-zolm
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ تنوع قومیتی یهودیان اسرائیل و چالشهای هویتی
🔹 گزارشی درباره ساختار اجتماعی اسرائیل نشان میدهد جامعه یهودیان این کشور از نظر قومی و فرهنگی متنوع است؛ تنوعی که در کنار شکلدهی به هویت جمعی، با چالشهایی در زمینه انسجام اجتماعی همراه شده است.
🔸 اندیشه ما- در گزارشی با عنوان «آخرین آمار از جمعیت یهودیان در اسرائیل و معرفی بتا اسرائیل» به قلم پوریا سلطانیزاده، ساختار جمعیتی و تنوع قومی در جامعه اسرائیل مورد بررسی قرار گرفته است.
🔹 بر اساس این گزارش، جمعیت اسرائیل حدود ۹.۹ میلیون نفر برآورد شده که شامل یهودیان با سهم ۷۷ درصد، اعراب با ۲۰.۸ درصد و سایر اقلیتها با ۲.۲ درصد است. در این میان، یهودیان با جمعیتی حدود ۷.۵ میلیون نفر، بزرگترین بخش جمعیتی را تشکیل میدهند، اما خود به گروههای متنوعی تقسیم میشوند.
🔸 در این گزارش تأکید شده که هویت یهودیان در اسرائیل ترکیبی از مؤلفههای دینی و قومی است و همین مسئله باعث شکلگیری زیرگروههای مختلف با پیشینههای متفاوت شده است.
🔹 یهودیان اشکنازی، با ریشه در اروپای مرکزی و شرقی، از جمله گروههایی هستند که در شکلگیری ساختار سیاسی و مدیریتی اسرائیل نقش داشتهاند. در مقابل، یهودیان سفاردی که عمدتاً از کشورهای جنوب اروپا و برخی کشورهای اسلامی مهاجرت کردهاند، در دهههای پس از تأسیس اسرائیل به این سرزمین وارد شدند و در عرصههای مختلف اجتماعی و فرهنگی حضور یافتند.
🔸 یهودیان میزراخی نیز که از کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا آمدهاند، در سالهای اولیه با چالشهای اقتصادی و اجتماعی مواجه بودند و به گفته گزارش، این وضعیت به شکافهای اجتماعی در جامعه اسرائیل دامن زده است.
🔹 در بخش دیگری از گزارش به یهودیان اتیوپیایی موسوم به «بتا اسرائیل» اشاره شده که در دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ از طریق عملیاتهایی مانند «عملیات موسی» و «عملیات سلیمان» به اسرائیل منتقل شدند. این گروه نیز با مسائل مربوط به سازگاری فرهنگی و اجتماعی روبهرو بودهاند.
🔸 همچنین، یهودیان روستبار بهعنوان یکی از گروههای پرجمعیت، پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به اسرائیل مهاجرت کرده و به تدریج در ساختار اجتماعی و اقتصادی این کشور جایگاه پیدا کردهاند.
🔹 در جمعبندی، این گزارش تأکید میکند که تنوع قومی و فرهنگی در میان یهودیان، در کنار نقشآفرینی در شکلگیری جامعه اسرائیل، با چالشهایی در زمینه هویت، انسجام اجتماعی و روابط میان گروهها همراه است.
#مقاله
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/jamiat-yahudian-bete-israil
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ ایران، واتیکان و مسیحیت انجیلی؛ روایت مسجدجامعی از دین و سیاست جهانی
🎙 #دکتر_محمد_مسجدجامعی
📌 سفیر پیشین ایران در واتیکان با تشریح جایگاه این نهاد دینی در معادلات جهانی، از نقش جریانهای مسیحیت انجیلی در سیاست آمریکا و نگاه ویژه واتیکان به ایران بهعنوان یک «واقعیت تمدنی» سخن گفت.
🔹 اندیشه ما به نقل از ابنا- محمد مسجدجامعی، سفیر پیشین ایران در واتیکان، در گفتوگویی تفصیلی به بررسی نسبت دین و سیاست در جهان معاصر و جایگاه واتیکان در تحولات بینالمللی پرداخت.
🔸 وی در ابتدای این گفتوگو با تفکیک میان رویکرد نهادی واتیکان و دیدگاههای شخصی پاپها، تأکید کرد: نگاه واتیکان به ایران در چارچوب سیاست کلی این نهاد نسبت به خاورمیانه تعریف میشود؛ منطقهای که بهویژه پس از تحولات دهه ۱۹۹۰ اهمیت بیشتری یافته است.
🔹 به گفته او، نقش ایران در مقابله با جریانهای تکفیری و جایگاه آن بهعنوان مرکز جهان تشیع، باعث شده تا در نگاه واتیکان بهعنوان یکی از کشورهای مهم منطقه تلقی شود؛ بهویژه از آن جهت که این نهاد همواره دغدغه حفظ حضور مسیحیان در خاورمیانه را داشته است.
🔸 جایگاه پاپ؛ احترام جهانی بدون الزام سیاسی
مسجدجامعی در ادامه با اشاره به جایگاه پاپ در جهان گفت: پاپ شخصیتی تأثیرگذار و مورد احترام در سطح بینالمللی است، اما این به معنای تبعیت سیاستمداران از دیدگاههای او نیست. به گفته وی، این تأثیرگذاری در کشورهایی مانند ایالات متحده پررنگتر از اروپاست.
🔹 او افزود: در اروپا حضور دین در عرصه رسمی سیاست محدودتر است، در حالی که در آمریکا استفاده از نمادهای دینی در سیاست رایجتر است؛ هرچند این امر همیشه به معنای باور واقعی دینی نیست.
🔸 سهگانه یهودیت، دین و اسرائیل
این دیپلمات پیشین با تفکیک میان یهودیت بهعنوان یک دین، یهودیان بهعنوان یک جامعه و اسرائیل بهعنوان یک دولت، تأکید کرد: موضع واتیکان نسبت به هر یک از این سطوح متفاوت و پیچیده است. به گفته او، روابط کلیسای کاتولیک با یهودیت پس از جنگ جهانی دوم دستخوش تحول اساسی شد و به سمت گفتوگو و همگرایی پیش رفت.
🔹مسیحیت انجیلی و سیاست آمریکا
مسجدجامعی در بخش دیگری از این گفتوگو به تبیین جریان «مسیحیت انجیلی» پرداخت و آن را شاخهای از پروتستانیسم دانست که بر تفسیر فردی از کتاب مقدس تأکید دارد. وی گفت: برخی از این جریانها با برداشتهای خاصی از متون دینی، حمایت از یهودیان و دولت اسرائیل را وظیفهای دینی تلقی میکنند.
🔸 به گفته او، این جریانها در سیاست آمریکا تأثیر قابل توجهی دارند و از جمله حامیان جدی دونالد ترامپ محسوب میشوند.
🔹 وی با اشاره به رفتارهای ترامپ افزود: «ترامپ به هیچ کلیسایی وابسته نیست»، در حالی که رؤسایجمهور پیشین آمریکا معمولاً عضویت مشخصی در کلیساها داشتهاند.
🔸 دین، سیاست و تصمیمسازیهای جنگی
مسجدجامعی تأکید کرد که در برخی موارد، تصمیمات کلان سیاسی و حتی جنگی، صرفاً بر پایه محاسبات اقتصادی و نظامی نیست، بلکه عوامل دینی نیز در آن نقش دارند؛ بهویژه در میان جریانهای انجیلی که برداشتهای آخرالزمانی دارند.
🔹 او همچنین با اشاره به مواضع بنیامین نتانیاهو گفت: استفاده گسترده از متون دینی در سخنرانیهای سیاسی در سالهای اخیر افزایش یافته و این مسئله نشاندهنده پیوند عمیقتر دین و سیاست در برخی سطوح تصمیمگیری است.
🔸 دیدار تاریخی نجف
این دیپلمات پیشین، دیدار پاپ فرانسیس با آیتالله علی سیستانی را رویدادی استثنایی توصیف کرد و گفت: این دیدار نهتنها از نظر تشریفاتی بیسابقه بود، بلکه نشاندهنده اهمیت گفتوگوی ادیان در شرایط بحرانی منطقه، بهویژه در دوره مقابله با گروههای تکفیری بود.
🔹 ایران؛ یک واقعیت تمدنی
مسجدجامعی در بخش پایانی با تأکید بر نگاه متفاوت جهانیان به ایران گفت: ایران تنها یک کشور نیست، بلکه یک «تمدن» است. به گفته او، بسیاری از نخبگان جهانی این واقعیت را درک میکنند و همین امر در نوع تعامل با ایران تأثیرگذار است.
🔸 وی افزود: حتی در گفتوگوهای واتیکان نیز ایران بهعنوان کشوری با پیشینه تاریخی و فرهنگی عمیق مورد توجه و احترام قرار میگیرد.
#گفتگو
#چالش_های_تمدن_غرب
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/iran-vatikan
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ سه مؤلفه مهم در مقاومت بینظیر مردم
🎙 #آیت_الله_سید_مجتبی_نورمفیدی
🔹 رئیس پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر با اشاره به ریشههای استقامت مردم ایران، سه مؤلفه اصلی شامل نقش رهبری، نصرت الهی و افزایش آگاهی عمومی را از عوامل شکلگیری این مقاومت بینظیر دانست.
🔸 اندیشه ما- سید مجتبی نورمفیدی، رئیس پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر، در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم به تبیین منشأ استقامت و حضور مردم در صحنه در شرایط کنونی و پیشینه تاریخی آن پرداخت.
🔹 وی با اشاره به سخن امام خمینی درباره برتری مردم این زمان نسبت به مردم صدر اسلام، تأکید کرد: این تعبیر بر پایه مشاهده عینی همراهی مردم در پیروزی انقلاب و مواجهه با تهدیدها بیان شده و جنبه تبلیغاتی نداشته است.
🔸 نورمفیدی با بیان اینکه چنین سطحی از ایثار، صبر و مقاومت در تاریخ کمنظیر است، افزود: مردم با وجود مشکلات اقتصادی و فشارهای مختلف، همچنان در حمایت از جبهه حق ایستادگی کردهاند.
🔹 سه مؤلفه اصلی مقاومت
وی در ادامه، سه عامل مهم در شکلگیری این استقامت را برشمرد:
🔸 نخست، نقش تربیتی رهبران انقلاب که با پیشگامی در تحمل سختیها و خطاب قرار دادن مردم، موجب افزایش اعتماد و بصیرت عمومی شدهاند.
🔹 دوم، نصرت الهی که به گفته وی در پی ایستادگی مردم در مسیر حق، موجب تقویت قدرت تشخیص و هدایت آنان در شرایط پیچیده میشود.
🔸 سوم، افزایش آگاهی مردم نسبت به ماهیت دشمنان که باعث شده در برابر ادعاهای آنان هوشیارانه عمل کنند و از مقاومت حمایت کنند.
🔹 پیروزی و ضرورت حفظ انسجام
رئیس پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر با اشاره به شرایط کنونی، تصریح کرد: بهرغم فشارها، دستاوردهای بهدستآمده نشاندهنده ناکامی دشمن در تحقق اهداف خود است.
🔸 وی با تأکید بر اهمیت حفظ «عمود خیمه انقلاب»، افزود: تداوم این مسیر نیازمند وحدت ملی، انسجام نیروها و تبعیت از رهبری است.
🔹 نقش روحانیت در جامعه
نورمفیدی همچنین به نقش روحانیت بهعنوان حلقه اتصال میان مردم، حاکمیت و رهبری اشاره کرد و گفت: روحانیت باید با سعهصدر و اخلاق، زمینه ارتباط میان لایههای مختلف اجتماعی را تقویت کند.
🔸 وی پاسخگویی به شبهات با ادبیات مناسب و متناسب با گروههای مختلف اجتماعی را از وظایف مهم حوزههای علمیه در شرایط کنونی دانست.
🔹 هشدار نسبت به راهبردهای دشمن
وی در پایان با تأکید بر اینکه ایجاد تفرقه، ناامیدی و بدبینی از مهمترین ابزارهای دشمن است، خاطرنشان کرد: هوشیاری در برابر این راهبردها و حفظ وحدت، از الزامات عبور از شرایط فعلی است.
#گفتگو
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/se-moalefe-mohem-maedom
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ درس گفتارهای تفسیر سوره وطن (جلسه دهم)
🎙 #آیت_الله_سید_مصطفی_محقق_داماد
📌 «کرامت ذاتی انسان» محور حقوق بشر است/ از منشور کوروش تا اعلامیه جهانی
🔹 سید مصطفی محقق داماد در دهمین جلسه «تفسیر سوره وطن» با تأکید بر مفهوم «کرامت ذاتی انسان»، آن را پایه مشترک سنت ایرانی، تعالیم اسلامی و حقوق بشر مدرن دانست.
🔸 اندیشه ما- محققداماد در ادامه درسگفتارهای «تفسیر سوره وطن»، با استناد به آیات آغازین سوره بلد، «کرامت انسانی» را بنیان اصلی حقوق بشر معرفی کرد و گفت: در اسناد بینالمللی نیز بر «کرامت ذاتی و انتقالناپذیر انسان» بهعنوان پایه آزادی، عدالت و صلح تأکید شده است.
🔹 از کوروش تا اسلام؛ ریشههای تاریخی حقوق بشر
وی با اشاره به کوروش بزرگ، منشور او را یکی از کهنترین اسناد حقوق بشری دانست و افزود: این سند بهعنوان نمادی از اصالت فرهنگ ایرانی در حوزه حقوق انسانها شناخته میشود و نسخهای از آن در سازمان ملل متحد نگهداری میشود.
🔸 محققداماد همچنین به نقش محمد در شکلگیری مفاهیم حقوق بشری اشاره کرد و گفت: پیامبر اسلام با اصلاحات اجتماعی گسترده، از جمله در حوزه عدالت، حقوق زنان، مقابله با بردهداری و حمایت از اقشار ضعیف، پایههای یک نظام اخلاقی و حقوقی نوین را بنیان نهاد.
🔹 منشور مدینه؛ الگویی از همزیستی
وی «منشور مدینه» را یکی از نمونههای برجسته تنظیم روابط اجتماعی در تاریخ اسلام دانست و تأکید کرد: این میثاق با هدف پایاندادن به نزاعهای قبیلهای، ساختاری از همزیستی میان مسلمانان، یهودیان و دیگر گروهها ایجاد کرد و مفهوم «امت» را شکل داد.
🔸 دیدگاه اندیشمندان غربی
محققداماد با اشاره به دیدگاههایی از متفکران غربی، از جمله جان اسپوزیتو و برنارد لوئیس، اظهار داشت: برخی پژوهشگران نیز بر جنبههای اصلاحگرانه و مساواتطلبانه تعالیم اسلامی در مقایسه با تمدنهای پیشین تأکید کردهاند.
🔹 اعلامیه جهانی حقوق بشر
این استاد دانشگاه در ادامه به تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر در سال ۱۹۴۸ اشاره کرد و آن را نخستین سند جامع بینالمللی در حوزه حقوق بشر دانست که با رأی مثبت اکثریت کشورهای عضو سازمان ملل به تصویب رسید.
🔸 وی افزود: ایران نیز در زمره کشورهایی بود که به این اعلامیه رأی مثبت داد و این سند بهعنوان «فهم مشترک ملتها از حقوق و آزادیهای اساسی» جایگاه مهمی در نظام بینالملل دارد.
🔹 جمعبندی
محققداماد در پایان با تأکید بر پیوستگی تاریخی مفهوم کرامت انسانی، از ایران باستان تا تعالیم اسلامی و اسناد مدرن، این اصل را بنیاد مشترک فرهنگها و شرط تحقق صلح و عدالت جهانی دانست.
#سخنرانی
#دفاع_از_وطن_در_اندیشه_دینی
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/tafsir-sore-vatan-10
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
📍 چرا در جنگ و بحران آمار خودکشی کاهش مییابد؟
(تحلیل روانی و اجتماعی یک تناقض ظاهری)
✍️ #مصطفی_سلیمانی
🔹 جنگ و بحران، با همهی تلخی و ویرانیشان، یک اثر غیرمنتظره دارند: میل به خودکشی در بسیاری موارد کاهش پیدا میکند. این پدیده در نگاه اول متناقض به نظر میرسد؛ مگر نه اینکه فشار، ترس و فقدان بیشتر شده؟ اما واقعیت این است که شرایط بحرانی، ذهن انسان را از پراکندگی به تمرکز میکشاند. در لحظهی خطر، زندگی دیگر یک مفهوم مبهم نیست؛ تبدیل میشود به یک امر فوری و ملموس: زنده بمان.
🔸 افزایش همبستگی اجتماعی
یکی از مهمترین عوامل، افزایش همبستگی اجتماعی است. در بحران، آدمها به هم نزدیکتر میشوند، حتی اگر پیشتر غریبه بوده باشند. روابط، از حالت تشریفاتی و سطحی خارج میشود و به سطحی از ضرورت میرسد. این نزدیکی، احساس تعلق را تقویت میکند. وقتی فرد خود را درون یک جمع میبیند، جدا شدن از آن جمع به شکل خودکشی، سختتر و پرهزینهتر میشود.
🔹 پیدا شدن معنا در دل عمل
عامل دیگر، پیدا شدن معنا در دل عمل است. در زندگی عادی، بسیاری از افراد با بحران معنا دستوپنجه نرم میکنند، اما در شرایط جنگی، معنا از دل وظیفه بیرون میآید. مراقبت از دیگران، حفظ جان، کمک کردن، همه به زندگی جهت میدهند. این معنا شاید ساده باشد، اما کارآمد است. انسان وقتی بداند چرا باید ادامه دهد، تحمل چگونه ادامه دادن را هم پیدا میکند.
🔸 انتقال تعارضهای درونی به بیرون
در بحران، تعارضهای درونی به بیرون منتقل میشوند. در حالت عادی، ذهن میتواند درگیر افکار منفی، سرزنش خود و احساس بیارزشی شود. اما در شرایط خطر، توجه به مسائل بیرونی معطوف میشود. فرد دیگر فرصت یا انرژی زیادی برای درگیریهای ذهنی ندارد. این تغییر کانون توجه، یکی از دلایل مهم کاهش افکار خودکشی است.
🔹 جمعی شدن رنج
همچنین، رنج وقتی جمعی میشود، قابلتحملتر میشود. درد شخصی، وقتی در سکوت و تنهایی تجربه شود، میتواند ویرانگر باشد. اما وقتی همان درد میان دیگران هم وجود دارد، تبدیل به تجربهای مشترک میشود. حرف زدن، همدلی، حتی سکوتهای مشترک، بار روانی را سبکتر میکند.
🔸 واکنش زیستی در وضعیت بقا
از نظر زیستی هم، بدن در وضعیت بحران وارد حالت بقا میشود. این حالت، فرد را به سمت عمل و واکنش سوق میدهد، نه انفعال. در چنین وضعی، انرژی روانی به جای فرو رفتن در رخوت و ناامیدی، صرف کنار آمدن با شرایط میشود. همین فعال بودن، میتواند مانعی در برابر افکار خودکشی باشد.
🔹 کوتاه شدن افق زمانی
در نهایت، بحران افق زمانی را کوتاه میکند. افراد کمتر به آیندههای دور فکر میکنند و بیشتر درگیر اکنون میشوند. این تمرکز بر لحظهی حال، باعث میشود تصمیمهای شدید و نهایی مثل خودکشی به تعویق بیفتد. گاهی همین به تعویق افتادن، خودش نوعی نجات است.
🔸 ماهیت ناپایدار وضعیت
با این حال، این وضعیت پایدار نیست. همان عواملی که در کوتاهمدت از فرد محافظت میکنند، اگر طولانی شوند، میتوانند فرساینده شوند. به همین دلیل، کاهش خودکشی در بحران را نباید به معنای حل شدن مسئله دانست. این بیشتر شبیه یک مکث است؛ مکثی که در آن، زندگی موقتاً دست بالا را پیدا میکند.
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
15.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
«امیرالمؤمنین و خط قرمز بیتالمال؛ حتی برای نزدیکترین آدمها»
🎙 دکتر محمد رضا یوسفی
⏱️ زمان مورد نیاز برای مشاهده این ویدیو: ۴ دقیقه
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
اندیشه ما
✅ درس گفتارهای تفسیر سوره وطن (جلسه دهم) 🎙 #آیت_الله_سید_مصطفی_محقق_داماد 📌 «کرامت ذاتی انسان» محور
✅ درس گفتارهای تفسیر سوره وطن (جلسه یازدهم)
🎙 #آیت_الله_سید_مصطفی_محقق_داماد
📌 «اعلامیه جهانی حقوق بشر» بر کرامت ذاتی و برابری انسانها تأکید دارد
🔹 سید مصطفی محقق داماد در یازدهمین جلسه «تفسیر سوره وطن» با تشریح مواد اعلامیه جهانی حقوق بشر، «کرامت ذاتی انسان» و «وحدت خانواده بشری» را مبنای حقوق و آزادیهای اساسی دانست.
🔸 اندیشه ما- محققداماد در ادامه مباحث خود درباره «تفسیر سوره وطن»، با اشاره به اعلامیه جهانی حقوق بشر، تأکید کرد: در مقدمه این سند، شناسایی کرامت ذاتی انسانها و حقوق برابر و انتقالناپذیر آنان، بهعنوان اساس آزادی، عدالت و صلح جهانی مطرح شده است.
🔹 وی افزود: این اصل، با آموزههای اسلامی نیز همراستا است و بهویژه در آیات قرآن، از جمله آیه سیزدهم سوره حجرات، بر «وحدت خانواده بشری» تأکید شده است.
🔸 برابری و منع تبعیض
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به ماده نخست اعلامیه، گفت: همه انسانها آزاد و برابر آفریده شدهاند و باید با روح برادری با یکدیگر رفتار کنند. همچنین در ماده دوم، اصل منع تبعیض مورد تأکید قرار گرفته است.
🔹 مروری بر حقوق اساسی در اعلامیه
محققداماد در ادامه به مهمترین حقوق مندرج در این اعلامیه پرداخت و از جمله به مواردی چون حق حیات، آزادی و امنیت شخصی، ممنوعیت بردگی و شکنجه، برابری در برابر قانون، حق دادخواهی، آزادی اندیشه و بیان، حق مشارکت سیاسی، حق کار، آموزش و رفاه اجتماعی اشاره کرد.
🔸 به گفته وی، این مجموعه مواد، چارچوبی جامع از حقوق مدنی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را برای انسانها ترسیم میکند.
🔹 محدودیتهای حقوق و آزادیها
وی همچنین به ماده ۲۹ اعلامیه اشاره کرد و توضیح داد: حقوق و آزادیهای انسانی مطلق نیستند و ممکن است در چارچوب قانون، برای حفظ حقوق دیگران، اخلاق عمومی و نظم اجتماعی محدود شوند.
🔸 جمعبندی
محققداماد در پایان با تأکید بر پیوند میان آموزههای دینی و مفاهیم حقوق بشری، تصریح کرد: اصل کرامت انسانی، هم در سنت اسلامی و هم در اسناد بینالمللی، بهعنوان بنیاد مشترک نظم عادلانه جهانی مطرح است.
#سخنرانی
#دفاع_از_وطن_در_اندیشه_دینی
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/tafsir-sore-vatan-11
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ نقد رادیکال میراث یورگن هابرماس؛ از «عقل ارتباطی» تا بنبست اروپامحوری
🔸 در گفتوگوی احمد غلامی با حسین مصباحیان، پروژه فکری هابرماس با نگاهی انتقادی واکاوی شد؛ پروژهای که با وجود ایدههای درخشان، بهدلیل ادعای همهشمولی عقل غربی و نادیدهگرفتن «دیگری»، به نوعی «خشونت معرفتی» و بنبست نظری رسیده است.
🔹 اندیشه ما- در این گفتوگو، مصباحیان با تفکیک میان «ایده» و «رویکرد» در فلسفه، تأکید میکند که هرچند هابرماس از مهمترین متفکران معاصر است، اما ایدههای او—از جمله «کنش ارتباطی» و «استعمار زیستجهان»—در مواجهه با واقعیتهای سیاسی امروز، کارآمدی خود را از دست دادهاند.
🔸 به گفته وی، مسئله اصلی در اندیشه هابرماس، «اروپامحوری» و ادعای «همهشمولی عقلانیت غربی» است؛ ادعایی که به حذف و طرد دیگر سنتهای فکری میانجامد و نوعی خشونت در سطح معرفت تولید میکند.
🔻 از مکتب فرانکفورت تا نقد عقل مدرن
مصباحیان با اشاره به ریشههای فکری هابرماس در مکتب فرانکفورت، او را ادامهدهنده اما در عین حال منتقد نسل اول این مکتب، یعنی تئودور آدورنو و ماکس هورکهایمر میداند.
🔸 او توضیح میدهد که برخلاف نگاه بدبینانه این متفکران در کتاب «دیالکتیک روشنگری»، هابرماس تلاش کرد با طرح «عقلانیت ارتباطی»، امکان رهایی از سلطه را احیا کند؛ تلاشی که به باور منتقدان، در پاسخ به نقدهای بنیادین ناکام مانده است.
♦️ پروژه ناتمام مدرنیته و شکست در واقعیت
یکی از محورهای اصلی این گفتوگو، نقد ایده «پروژه ناتمام مدرنیته» در اندیشه هابرماس است؛ ایدهای که با الهام از ایمانوئل کانت، بر تداوم فرایند روشنگری تأکید دارد.
🔸 مصباحیان معتقد است این پروژه در سطح نظری جذاب است، اما در عمل—بهویژه در حوزه سیاست جهانی و نقش نهادهای بینالمللی—با شکست مواجه شده و به «توهمی فلسفی» تبدیل شده است.
🔹 او همچنین به بیانیه بحثبرانگیز هابرماس در سال ۲۰۲۳ اشاره کرده و آن را نه یک خطای سیاسی، بلکه برآمده از مبانی فکری او و نیز تجربه تاریخی آلمان پس از جنگ جهانی دوم میداند.
♦️ خشونت معرفتی و طرد دیگری
در این تحلیل، تأکید میشود که ادعای جهانشمولی عقل غربی، عملاً به نوعی «استعمار دیگری» منجر میشود؛ مفهومی که به باور مصباحیان، در تضاد با خود ایده «شمول دیگری» در آثار هابرماس قرار دارد.
🔸 او در این زمینه به نقدهای متفکرانی چون میشل فوکو و ژاک دریدا اشاره میکند که عقل مدرن را در پیوند با قدرت و سلطه تحلیل کردهاند.
🔻 بدیل پیشنهادی؛ مدرنیتههای متکثر
مصباحیان در مقابل، از ایده «تجدد سنت» و شکلگیری «مدرنیتههای بومی» دفاع میکند؛ رویکردی که بهجای نسخه واحد غربی، بر تنوع مسیرهای مدرنشدن در فرهنگهای مختلف تأکید دارد.
🔹 به گفته او، مدرنیته غربی تنها یکی از اشکال ممکن مدرنیته است و سایر جوامع باید با رجوع انتقادی به سنتهای خود، مسیرهای خاص خود را طراحی کنند.
♦️ درسهایی برای ایران
در جمعبندی، مصباحیان تأکید میکند که مهمترین درس از هابرماس، نه ایدههای او بلکه «رویکرد» اوست؛ بهویژه رویکرد پسامتافیزیکی، تواضع فلسفی و پذیرش محدودیتهای معرفت در جهان معاصر.
🔹 او همچنین بر اهمیت گفتوگوی میانرشتهای و تمرکز فلسفه بر مسائل «اکنون» تأکید میکند و معتقد است این عناصر میتوانند برای مواجهه با مسائل پیچیده امروز راهگشا باشند.
#گفتگو
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/soghut-payambar-modernite
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ درس گفتارهای تفسیر سوره وطن (جلسه دوازدهم)
🎙 #آیت_الله_سید_مصطفی_محقق_داماد
📌 کنوانسیونهای ژنو معیارهای رفتار انسانی در جنگ را تعیین کردند.
🔹 سید مصطفی محقق داماد در دوازدهمین جلسه «تفسیر سوره وطن» با تشریح کنوانسیونهای ژنو، بر نقش این اسناد در حمایت از غیرنظامیان، اسیران جنگی و میراث فرهنگی در درگیریهای مسلحانه تأکید کرد.
🔸 اندیشه ما- محققداماد در ادامه مباحث خود درباره نسبت آموزههای اسلامی و حقوق بینالملل، با اشاره به کنوانسیونهای ژنو گفت: پس از تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر، مجموعهای از معاهدات بینالمللی شکل گرفت که بر اصل «کرامت ذاتی انسان» تأکید دارند.
🔹 وی افزود: در پی تجربیات جنگ جهانی دوم، جامعه جهانی به این نتیجه رسید که باید قواعدی مشخص برای کاهش رنجهای انسانی در جنگ تدوین شود.
🔸 چهار کنوانسیون ژنو و پروتکلهای الحاقی
این استاد حوزه و دانشگاه با تشریح ساختار کنوانسیونهای ژنو توضیح داد: این مجموعه شامل چهار کنوانسیون است که به ترتیب به حمایت از مجروحان و کادر پزشکی، نیروهای دریایی آسیبدیده، اسیران جنگی و غیرنظامیان در زمان جنگ میپردازد.
🔹 به گفته وی، در سال ۱۹۷۷ نیز پروتکلهای الحاقی به این کنوانسیونها افزوده شد که چارچوب حقوق حقوق بینالملل بشردوستانه را تکمیل کرد.
🔹 حفاظت از میراث فرهنگی در جنگ
محققداماد با اشاره به مفاد این اسناد، تصریح کرد: بر اساس پروتکلهای الحاقی، هرگونه حمله به آثار تاریخی، اماکن مذهبی و میراث فرهنگی — مگر در شرایط بسیار استثنایی — ممنوع است و استفاده نظامی از این اماکن نیز محدودیتهای جدی دارد.
🔸 وی افزود: این مقررات، میراث فرهنگی را بهعنوان «میراث مشترک بشریت» مورد حمایت قرار میدهد.
🔹 جنایت جنگی و مسئولیت کیفری
وی در ادامه به دیوان کیفری بینالمللی اشاره کرد و گفت: در اساسنامه این نهاد، حمله عمدی به اماکن تاریخی و فرهنگی، در صورت نداشتن کاربری نظامی، «جنایت جنگی» محسوب میشود و میتواند مسئولیت کیفری بینالمللی برای عاملان بهدنبال داشته باشد.
🔸 نقش بشردوستانه و حمایت از غیرنظامیان
محققداماد تأکید کرد: تمرکز اصلی کنوانسیونهای ژنو بر حمایت از غیرنظامیان و افرادی است که در جنگ مشارکت ندارند، از جمله بیماران، مجروحان و کادر درمانی.
🔹 وی همچنین نقش کمیته بینالمللی صلیب سرخ را در ترویج ارزشهای بشردوستانه و اجرای این کنوانسیونها بسیار مهم دانست.
🔹 جمعبندی
این حقوقدان در پایان خاطرنشان کرد: کنوانسیونهای ژنو با ایجاد یک چارچوب حقوقی الزامآور، به کاهش رنج انسانی در جنگها کمک کرده و در عین حال، با اصول اخلاقی و آموزههای دینی در حمایت از کرامت انسان همسو هستند.
#سخنرانی
#دفاع_از_وطن_در_اندیشه_دینی
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/tafsir-sore-vatan-12
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ شهید مطهری و حرکت بر محور نیازهای انسان و جامعه
📝 #دکتر_سید_علیرضا_صفوی
🔹 صفوی: شهید مطهری با تمرکز بر نیازهای انسان، الگوی تربیت و عدالتمحوری را تبیین کرد
🔸 سید علیرضا صفوی در یادداشتی به مناسبت سالگرد شهادت مرتضی مطهری، رویکرد این متفکر را مبتنی بر شناخت نیازهای انسان و جامعه دانست و بر نقش او در پیوند میان آموزش، عدالت و استقلال تأکید کرد.
🔹 اندیشه ما- صفوی در این مقاله با تبیین مبانی فکری شهید مطهری نوشت: حرکت انبیاء و پیشوایان دینی همواره بر پاسخ به نیازهای واقعی انسان و جامعه استوار بوده و مطهری نیز در همین مسیر، رویکردی زمانشناسانه و اجتماعی اتخاذ کرده است.
🔸 وی با اشاره به تأثیرپذیری مطهری از استادان خود، از جمله روحالله خمینی و محمدحسین طباطبایی، تأکید کرد: توجه به مسائل اجتماعی، خواست مردم و نقش قوانین در ساماندهی جامعه از محورهای مشترک این اندیشهها بوده است.
🔹 آموزش و پرورش؛ محور رشد فکری
این پژوهشگر آموزش و پرورش را یکی از مهمترین عرصههای مورد توجه مطهری دانست و افزود: از نگاه وی، هدف تعلیم و تربیت صرفاً انتقال محفوظات نیست، بلکه باید به رشد قدرت تحلیل و تفکر در دانشآموزان بینجامد.
🔹 به گفته صفوی، مطهری بر «روح علمی» تأکید داشت؛ روحی که مبتنی بر حقیقتجویی، پرهیز از تعصب و استقلال فکری است و میتواند انسان را از جمود و تقلید رهایی بخشد.
🔸 نقد نظام آموزشی حافظهمحور
وی با اشاره به نقدهای مطهری نسبت به نظام آموزشی، تصریح کرد: تمرکز صرف بر حفظ مطالب و روشهای دستوری، نهتنها موجب رشد فکری نمیشود، بلکه خلاقیت و مهارتهای زندگی را نیز تضعیف میکند؛ موضوعی که همچنان در نظام آموزشی مورد بحث است.
🔹 عدالت؛ هدف بنیادین تربیت
صفوی عدالتخواهی را یکی از اهداف اصلی تربیت از دیدگاه مطهری معرفی کرد و نوشت: در نگاه وی، انسان در صورت تربیت صحیح، به مرحلهای میرسد که عدالت را بر منافع فردی ترجیح میدهد.
🔸 وی افزود: مطهری عدالت اجتماعی را شرط تحقق معنویت در جامعه میدانست و معتقد بود فقدان عدالت، به بروز ناهنجاریهای روانی و اجتماعی میانجامد.
🔹 آزادی و استقلال؛ دو رکن اساسی
این پژوهشگر با اشاره به دیدگاه مطهری درباره آزادی، آن را «واقعیتی مقدس» توصیف کرد که در شکل انسانی آن، زمینهساز شکوفایی استعدادهاست.
🔸 وی همچنین استقلال را در سه بعد سیاسی، اقتصادی و بهویژه فرهنگی حائز اهمیت دانست و افزود: مطهری استقلال فکری و مکتبی را زیربنای سایر ابعاد استقلال معرفی میکند.
🔹 نقد خودباختگی و استعمار فکری
صفوی در ادامه به نقد مطهری از پدیده «خودباختگی» اشاره کرد و نوشت: از نظر این متفکر، استعمارگران با تضعیف اعتماد به نفس ملتها و بیاعتبار کردن فرهنگ بومی، زمینه سلطه سیاسی و اقتصادی را فراهم میکنند.
🔸 به گفته وی، مطهری بر ضرورت حفظ هویت فرهنگی و پرهیز از تقلید از مکاتب بیگانه تأکید داشته و آن را شرط بقای یک ملت مستقل میدانست.
🔹 جمعبندی
صفوی در پایان نتیجهگیری کرد: اندیشههای شهید مطهری، با تأکید بر آموزش عقلمحور، عدالتخواهی و استقلال فرهنگی، همچنان میتواند راهنمایی مؤثر برای پاسخگویی به نیازهای انسان و جامعه معاصر باشد.
#معارف_و_کلام
#مقاله
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/shahid-motahari
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034