✅ عدم تاثیر ایدئولوژی در نیکی و مهرورزی از سوی امام حسین 📝 #استاد_هادی_سروش 🔸 به گزارش اندیشه ما، استاد هادی سروش در سخنرانی خود به مناسبت میلاد حضرت امام حسین(ع) در جمع هیئت انصارالمهدی تهران، با تمرکز بر مفهوم «مروت» به‌عنوان کلید شخصیت امام حسین، بر این نکته تأکید کرد که نیکی، جوانمردی و مهرورزی در سیره آن حضرت، تابع مرزبندی‌های ایدئولوژیک، اعتقادی و اجتماعی نیست. به باور او، مروت به معنای «گوارا بودن» در اخلاق انسانی است؛ وصفی که در انسانی متجلی می‌شود که حضورش برای جامعه آرام‌بخش، سخاوتمندانه و بی‌تبعیض است. 🔹 سروش با تفکیک میان «فتوت» و «مروت» توضیح داد که اگر فتوت کلید شخصیت امیرالمؤمنین(ع) است، مروت محور فهم شخصیت امام حسین(ع) به شمار می‌رود. مروت، بیش از آنکه بر فداکاری قهرمانانه تکیه داشته باشد، بر بزرگواری، کرامت و خدمت بی‌چشمداشت به انسان‌ها دلالت دارد. وی با استناد به آیات قرآن و روایات تاریخی، امام حسین را نعمتی عظیم دانست که جامع میراث اخلاقی پیامبران الهی است. 🔸 این استاد حوزه با نقد تمرکز تاریخی صرف بر ده روز پایانی عمر امام حسین(ع)، بر ضرورت توجه به تمام ۵۷ سال زندگی آن حضرت تأکید کرد و نمونه‌هایی از رفتار اجتماعی، خانوادگی و سیاسی امام را شاهدی بر عظمت روحی و اخلاقی او دانست؛ از شیوه معیشت مستقل و پرهیز از رانت در دوران خلافت امیرالمؤمنین(ع) تا رفتار کریمانه با نیازمندان، همسر، بردگان و حتی مخالفان. 🔹 به گفته سروش، اوج مروت امام حسین در آنجاست که نیکی را محدود به «اهل» نمی‌داند و تصریح می‌کند که خیرخواهی باید همچون باران، همگان را دربرگیرد؛ مؤمن و غیرمؤمن. این نگاه، نشان می‌دهد که در منطق حسینی، انسانِ دردمند موضوع اخلاق است، نه تعلق ایدئولوژیک او. از همین رو، مهرورزی امام حسین الگویی فرازمانی برای اخلاق اجتماعی و انسانی تلقی می‌شود. #اخلاق_و_عرفان ⬇️ادامه‌ی مطلب را در سایت بخوانید: https://andishehma.com/5221-2 📣پایگاه اندیشه ما https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034

✔️ معرفی کتاب: عفو و مجازات در اسلام و مسیحیت ✏️ مولف: #شوکت_مکاری 🔄 ترجمه: #محمد_هادی_طلعتی 🚩 مرکز نشر: نگاه معاصر تهران 🗓  سال انتشار: ۱۳۹۶ 💡 #تهیه_و_تنظیم_معرفی_کتاب_توسط_اندیه_ما 📌 وقتی عفو از اخلاق فردی به مسئله‌ای تمدنی بدل می‌شود 🔸 کتاب عفو و مجازات در اسلام و مسیحیت اثر شوکت مکاری، با ترجمه محمدهادی طلعتی، از سوی نشر نگاه معاصر تهران در سال ۱۳۹۶ منتشر شده است. این اثر، پژوهشی تطبیقی در حوزه اخلاق دینی و الهیات اجتماعی است که می‌کوشد مفهوم «عفو» را در دو سنت بزرگ ابراهیمی، نه صرفاً به‌مثابه فضیلتی فردی، بلکه به‌عنوان هنجاری مؤثر در سامان اجتماعی و حتی روابط بین‌الملل بررسی کند. 🔹 انگیزه اصلی شکل‌گیری این اثر، به زمینه‌ای دانشگاهی بازمی‌گردد. در زمستان ۱۳۸۹، پیشنهاد طراحی و تدریس مشترک درسی با عنوان «اخلاق عفو در سنت اسلامی و مسیحی» در دانشگاه اوبرلین آمریکا، نویسنده را با یک خلأ جدی علمی مواجه کرد: فقدان ادبیات منسجم، دانشگاهی و روش‌مند درباره عفو در سنت اسلامی، به‌ویژه به زبان انگلیسی. این در حالی بود که در الهیات مسیحی، آثار متعددی درباره بخشایش، آشتی و گذار از خشونت وجود داشت. 🔸 مکاری در جریان جست‌وجوی منابع در کتابخانه‌های دانشگاهی آمریکا و کانادا، سرانجام به اثر حاضر دست یافت؛ کتابی که نخست به‌عنوان رساله دکتری در دانشگاه سوربن فرانسه تدوین و سپس در سال ۲۰۰۴ منتشر شده بود. اهمیت این اثر، در رویکرد تطبیقی روشمند آن است؛ رویکردی که عفو را در پیوند با مفاهیمی چون تکلیف، فضیلت، عدالت، مجازات و نظم اجتماعی تحلیل می‌کند. 🔹 یکی از نتایج محوری کتاب، تمایز مفهومی میان جایگاه عفو در دو سنت دینی است: در اخلاق مسیحی، بخشایش غالباً به‌مثابه یک «وظیفه اخلاقی» تلقی می‌شود، در حالی که در نظام اخلاقی اسلام، عفو در مرتبه «فضیلت متعالی» قرار می‌گیرد؛ فضیلتی که تحقق آن، وابسته به شرایط، مصلحت اجتماعی و نسبت آن با عدالت است. این تمایز، مبنای بسیاری از تفاوت‌ها در نسبت عفو و مجازات در دو سنت به شمار می‌آید. 🔸 کتاب همچنین نشان می‌دهد که عفو، از اواخر قرن بیستم، به‌تدریج وارد ادبیات سیاست، دیپلماسی و صلح‌پژوهی شده و تجربه‌هایی چون گذار آفریقای جنوبی از آپارتاید، جایگاه آن را در مهار خشونت‌های ساختاری برجسته کرده است. از این منظر، مکاری پیوندی میان الهیات عفو و مطالعات معاصر صلح برقرار می‌کند. 🔹 عفو و مجازات در اسلام و مسیحیت را می‌توان اثری مرجع در اخلاق تطبیقی دانست؛ کتابی که خلأ مطالعات روشمند درباره عفو در سنت اسلامی را یادآور می‌شود و در عین حال، امکانی برای گفت‌وگوی جدی میان الهیات دینی و مسائل جهان معاصر فراهم می‌آورد. ⬇️ ادامه را در سایت بخوانید: 🌐 https://andishehma.com/afve-va-mojazat #معرفی_کتاب #اخلاق_و_عرفان 📣 پایگاه اندیشه ما https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034

✅ نادیده گرفتن مرز اعتراض و اغتشاش، زمینه‌ساز سوءاستفاده دشمنان می‌شود 🎙 #دکتر_سید_محمود_مرویان_حسینی 🔸 به گزارش اندیشه ما، دکتر سید محمود مرویان حسینی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، در تحلیلی از تحولات اجتماعی اخیر، تفکیک‌نکردن میان اعتراض‌های مشروع اقتصادی و رفتارهای سازمان‌یافته تخریبی را یکی از چالش‌های جدی فضای عمومی کشور دانست؛ چالشی که به گفته او، می‌تواند بصیرت اجتماعی را تضعیف کرده و مسیر سوءاستفاده جریان‌های معاند را هموار سازد. 🔹 به باور وی، بخش قابل توجهی از نارضایتی‌های موجود، ریشه در فشارهای واقعی معیشتی و اقتصادی دارد و اعتراض در چنین شرایطی، امری قابل فهم و در چارچوب مطالبه‌گری اجتماعی است. با این حال، آنچه در برخی صحنه‌ها بروز یافته، تخریب اموال عمومی، ایجاد ناامنی، آسیب به زیرساخت‌ها و اخلال در زندگی روزمره مردم بوده که هیچ نسبتی با خواسته‌های اقتصادی شهروندان ندارد و ماهیتی متفاوت و هدفمند دارد. 🔸 این استاد حوزه و دانشگاه، نقش آگاهی عمومی و رفتار مسئولانه نیروهای حافظ امنیت را در ناکام‌ماندن پروژه ناامن‌سازی کشور تعیین‌کننده ارزیابی کرد و معتقد است صبر اجتماعی مردم، در کنار خویشتنداری نیروهای انتظامی و مردمی، موجب شد چهره واقعی جریان‌های آشوب‌طلب برای افکار عمومی آشکار شود. به گفته او، حمایت علنی برخی مقامات غربی و رسانه‌های وابسته از خشونت‌های خیابانی، نه‌تنها کمکی به مشروعیت این جریان‌ها نکرد، بلکه پیوند آن‌ها با عوامل بیرونی را عیان‌تر ساخت. 🔹 مرویان حسینی در بخش فقهی تحلیل خود، میان معترضان ناآگاه و عناصر آموزش‌دیده و وابسته تفکیک قائل شد و تأکید کرد: بر اساس فقه شیعه، اقدام آگاهانه برای ایجاد ناامنی و اخلال در حیات عادی جامعه اسلامی، می‌تواند مصداق بغی یا محاربه باشد؛ اما برخورد با افراد فریب‌خورده باید بر پایه آموزش، تبیین و رأفت اجتماعی استوار باشد، نه صرفاً رویکرد قهری. 🔸 وی در عین حال، ریشه‌های نارضایتی را همچنان زنده دانست و از مسئولان خواست با فساد ساختاری، رانت‌خواری، سوءمدیریت و ترک فعل‌ها برخوردی قاطع و شفاف داشته باشند؛ چرا که بی‌توجهی به این عوامل، زمینه‌ساز تکرار بحران‌های اجتماعی خواهد بود. از نگاه او، بازسازی اعتماد عمومی بدون اصلاح مدیریت‌ها و استفاده از مدیران پاک‌دست، کارآمد و مسئولیت‌پذیر ممکن نیست. #سخنرانی #مسائل_ایران ⬇️ادامه‌ی مطلب را در سایت بخوانید: https://andishehma.com/eteraz-va-eghteshash 📣پایگاه اندیشه ما https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034

✅ بازشناسی مفهوم «تفقه در دین» در آیه نفر و نسبت آن با اخلاق 📝 #استاد_عبدالله_عمادی 📌 بازشناسی «تفقه در دین» در آیه نفر؛ از فهم عمیق تا غایت اخلاقی 🔸 اندیشه ما ـ آیه ۱۲۲ سوره توبه، مشهور به «آیه نفر»، از دیرباز یکی از کانون‌های بحث در فقه، اصول فقه و تفسیر قرآن بوده است. این آیه، که شأن نزول مشهور آن به دوره پس از جنگ تبوک بازمی‌گردد، مسلمانان را از حضور همگانی در جهاد بازمی‌دارد و بر ضرورت ماندن گروهی برای «تفقه در دین» و سپس «انذار» جامعه تأکید می‌کند. با این حال، دامنه و ماهیت این تفقه همواره محل مناقشه بوده است. 🔹 در پژوهشی با عنوان «بازشناسی مفهوم تفقه در دین در آیه نفر و نسبت آن با اخلاق»، استاد عبدالله عمادی، استادیار پژوهشگاه قرآن و حدیث، با بررسی لغوی، روایی، نحوی و تفسیری آیه، به واکاوی این مفهوم پرداخته است. به گفته وی، تفقه در لغت به معنای «فهم دقیق همراه با تأمل» است و در کاربرد قرآنی، فراتر از آموختن ظاهری احکام قرار می‌گیرد. منابع لغوی و نیز دیدگاه‌هایی چون تعریف راغب اصفهانی، تفقه را حرکتی از علم ظاهری به فهم باطنی می‌دانند؛ امری که بدون تزکیه نفس تحقق کامل نمی‌یابد. 🔸 در ادامه، این پژوهش با دسته‌بندی آرای مفسران شیعه و سنی درباره مخاطبان «نفر» و «تفقه»، پنج رویکرد تفسیری را شناسایی می‌کند. جمع‌بندی این دیدگاه‌ها نشان می‌دهد که تفسیر غالب، تفقه را ناظر به فهم آن چیزی می‌داند که از سوی پیامبر اکرم(ص) نازل شده است، نه صرفاً مشاهدات میدانی یا احکام جهاد. از این منظر، «دین» در آیه نفر به مجموعه معارف وحیانی ـ اعم از اعتقادات، احکام و اخلاق ـ اطلاق می‌شود. 🔹 نکته محوری دیگر در این تحلیل، بررسی رابطه نحوی میان «لیتفقهوا» و «لینذروا» است. بر اساس قرائت غالب مفسران، تفقه مقدمه‌ای برای انذار مؤثر است و بنابراین، باید همه دانش‌های لازم برای هدایت، تربیت و ایجاد انگیزه عملی را در بر گیرد. در این چارچوب، اخلاق نه‌تنها یکی از قلمروهای تفقه، بلکه شرط روش‌شناختی، ابزار تحقق و غایت نهایی آن به شمار می‌آید. 🔸 نتیجه این پژوهش آن است که آیه نفر چهار رسالت به‌هم‌پیوسته را ترسیم می‌کند: حرکت، فهم عمیق، هشدار و در نهایت تحول عملی و اخلاقی. تفقه‌ای که به اخلاق نینجامد، یا ناقص است یا اساساً محقق نشده است. #مقاله #اخلاق_و_عرفان ⬇️ادامه‌ی مطلب را در سایت بخوانید: https://andishehma.com/tafaghoh-din 📣پایگاه اندیشه ما https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034

✅ معارف امام سجاد (ع) با زبانی متناسب برای سطوح مختلف جامعه عرضه شود 📝 #آیت‌_الله‌_العظمی_جوادی_آملی 📌 دعا به مثابه برنامه تمدنی؛ نگاه آیت‌الله جوادی آملی به معارف امام سجاد(ع) 🔸 اندیشه ما ـ حضرت آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی در جلسه درس فقه پنجم بهمن، هم‌زمان با ولادت امام سجاد(ع)، به تبیین جایگاه دعا و «رساله الحقوق» آن حضرت پرداختند و تأکید کردند این معارف باید با زبانی متناسب برای سطوح مختلف جامعه عرضه شود. 🔹 ایشان خاطرنشان کردند دعاهای هفتگی امام سجاد(ع) نظم تربیتی و برنامه‌ای برای زندگی فردی و اجتماعی مؤمنانه ایجاد می‌کند و دعاهای مناسبتی نیز برای شرایط و حوادث خاص راهنمای عملی ارائه می‌کنند. «رساله الحقوق» نیز چارچوب علمی و عملی برای تنظیم روابط خانوادگی، اجتماعی و سیاسی انسان است. 🔸 آیت‌الله جوادی آملی تصریح کردند این مجموعه سه‌گانه باید برای نوجوانان، جوانان، بزرگسالان و خانواده‌ها به‌گونه‌ای تبیین شود که هدایت امام سجاد(ع) در عمل جاری گردد. همچنین تأکید شد که توکل و طلب از خداوند، راهنمایی مسیر و حل مشکلات را تضمین می‌کند. #سخنرانی #اخلاق_و_عرفان ⬇️ادامه‌ی مطلب را در سایت بخوانید: https://andishehma.com/emam-sajad 📣پایگاه اندیشه ما https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034

✅ بررسی تطبیقی دیدگاه تفصیلی فقه امامیه و اخلاق پزشکی در بیهوشی محکومان به حدود 📝 #حسین_زارع #حمید_رضا_قربانی_مبین 💡 #تولید_شده_توسط_اندیشه_ما 🔸 اندیشه ما ـ پژوهش حسین زارع و حمیدرضا قربانی مبین به موضوع نوینی در تقاطع فقه اسلامی، اخلاق پزشکی و حقوق کیفری پرداخته است: جواز یا عدم جواز استفاده از روش‌های بیهوشی و بی‌حسی در اجرای مجازات‌های بدنی (حدود) در نظام قضایی اسلام. پیشرفت‌های پزشکی مدرن امکان اجرای مجازات‌هایی مانند شلاق، قطع عضو یا اعدام را بدون درد یا با حداقل رنج فراهم کرده و این پرسش‌ها را ایجاد کرده که آیا کاهش درد با فلسفه تشریع حدود سازگار است و نقش پزشک در این فرآیند چیست. 🔹 مجازات‌های حدی در فقه امامیه به دو دسته تقسیم می‌شوند: دسته‌ای که درد بخشی ذاتی حکم است (مانند شلاق و رجم) و دسته‌ای که درد شرط تحقق مجازات نیست (مانند قطع عضو در سرقت یا اعدام). در دسته اول، بیهوشی ممنوع است زیرا درد بخشی از فلسفه مجازات و بازدارندگی حکم است؛ اما در دسته دوم، کاهش درد با بیهوشی مغایرتی با اهداف شرعی ندارد. این تفصیل در فتاوای فقهایی مانند آیت‌الله حکیم، آیت‌الله بهجت، آیت‌الله خامنه‌ای و آیت‌الله مکارم شیرازی بازتاب یافته است. 🔸 پژوهش حاضر دیدگاه تفصیلی فقه امامیه را با چهار اصل بنیادین اخلاق پزشکی غربی (احترام به خودمختاری، عدم زیان رسانی، نیکوکاری و عدالت) تطبیق داده است. رعایت خودمختاری در فقه مشروط به تأیید حاکم شرع، کاهش درد در مجازات‌های دسته دوم با اصل عدم زیان رسانی هم‌سو است، و اقدام به بیهوشی در این موارد جلوه‌ای از نیکوکاری محسوب می‌شود. هم‌زمان، عدالت کیفری و تحقق فلسفه مجازات، محدودیت‌های فقهی و تفاوت‌های مبنایی با اخلاق پزشکی سکولار را نشان می‌دهد. 🔹 نتیجه‌گیری این پژوهش حاکی از آن است که دیدگاه تفصیلی فقه امامیه الگویی منسجم برای پاسخگویی به چالش‌های نوین اجرای حدود فراهم می‌آورد و می‌تواند چارچوبی برای تلفیق هوشمندانه مبانی دینی با ملاحظات اخلاق پزشکی در سیاست‌گذاری عدالت کیفری باشد. #مقاله #اخلاق_و_عرفان ⬇️ادامه‌ی مطلب را در سایت بخوانید: https://andishehma.com/didgah-tafzili 📣پایگاه اندیشه ما https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034

✅ تمایز بنیادی فقه و اخلاق 📝 #حجت_الاسلام_و_المسلمین_محمد_عالم_زاده_نوری 📌 تمایز بنیادی فقه و اخلاق؛ بازخوانی یک نسبت مفهومی در اندیشه اسلامی 🔸 اندیشه ما ـ حجت‌الاسلام والمسلمین محمد عالم‌زاده نوری در همایش ملی «فقه و اخلاق» که در مؤسسه دارالحدیث قم برگزار شد، با طرح بحث «تمایز بنیادی فقه و اخلاق»، به تبیین دقیق مرزهای مفهومی و کارکردی این دو دانش پرداخت. وی تأکید کرد که خلط فقه و اخلاق، هم به فقه آسیب می‌زند و هم به اخلاق، و مانع فهم درست هر یک می‌شود. 🔹 به گفته او، فقه ناظر به کشف تکلیف و حکم شرعی است و دغدغه اصلی آن تأمین حجت برای عمل مکلف، برائت ذمه و تخلص از عذاب الهی است. گزاره‌های فقهی ماهیت انشایی و اعتباری دارند و بر پایه جعل تشریعی خداوند شکل می‌گیرند. در مقابل، اخلاق به دنبال کشف حسن و قبح واقعی افعال و تأثیر حقیقی رفتار انسان در کمال و سعادت اوست، حتی اگر هیچ جعل و انشای شرعی در کار نباشد. 🔸 عالم‌زاده نوری با اشاره به تمایز در موضوع، توضیح داد که فقه تنها افعال مکلف را بررسی می‌کند، در حالی که اخلاق شامل رفتار هر انسان مختار، اعم از مکلف و غیرمکلف است. از نظر محمول نیز، فقه با احکام پنج‌گانه تکلیفی سروکار دارد، اما اخلاق از مفاهیمی چون خوب و بد، درست و نادرست سخن می‌گوید. 🔹 وی تفاوت در هدف را از تمایزات کلیدی دانست و افزود: فقه حداقل‌های الزامی را برای صحت و امتثال مشخص می‌کند، اما اخلاق ناظر به مراتب کمال، رشد معنوی و تعالی وجودی انسان است. از همین رو، گزاره‌های اخلاقی ماهیتی تشکیکی و دارای شدت و ضعف‌اند، در حالی که گزاره‌های فقهی غالباً دوارزشی‌اند. 🔸 این استاد حوزه و دانشگاه در پایان با اشاره به تفاوت در منبع، زبان و ضمانت اجرا، تصریح کرد: فقه ذاتاً درون‌دینی و غیرقابل سکولارشدن است، اما اخلاق می‌تواند با زبانی عقلانی و حتی سکولار نیز تبیین شود. به باور او، فهم صحیح نسبت فقه و اخلاق، شرط لازم برای بازسازی نظام هنجاری دین در دنیای معاصر است. #سخنرانی #اخلاق_و_عرفان ⬇️ادامه‌ی مطلب را در سایت بخوانید: https://andishehma.com/tamayoz-bonyadin-fegh-va-akhlagh 📣پایگاه اندیشه ما https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034

✅ کارکردهای علم فقه در علم اخلاق 📝 #محمد_نظری_پشتکوهی #سید_کاظم_سید_باقری 📌 بازخوانی یک نسبت مغفول در نشست علمی اندیشه دینی 🔸 نشست علمی «کارکردهای علم فقه در علم اخلاق» با ارائه محمد نظری پشتکوهی و سید کاظم سیدباقری، به بررسی یکی از نسبت‌های کمتر واکاوی‌شده در منظومه معارف اسلامی اختصاص داشت؛ نسبتی که به‌جای تمرکز بر تأثیر اخلاق بر فقه، نقش و کارکرد فقه در سامان‌دهی و تقویت دانش اخلاق را محور قرار می‌دهد. 🔹 سخنرانان این نشست با اشاره به تقسیم‌بندی مشهور معارف اسلامی به سه حوزه عقاید، اخلاق و فقه، تأکید کردند که هرچند درباره تعامل این علوم پژوهش‌های متعددی صورت گرفته، اما اغلب این تحقیقات ناظر به تأثیر اخلاق بر فقه بوده و نقش فقه در فرآیند تفقه اخلاقی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. از همین رو، هدف اصلی این نشست پاسخ به این پرسش بود که فقه چه کارکردهایی در تبیین، انسجام و روش‌مندی علم اخلاق دارد. 🔸 در ادامه، ارائه‌دهندگان با تبیین فرضیه اصلی پژوهش خود بیان داشتند که دانش فقه، به‌واسطه برخورداری از نظام اجتهادی منسجم، می‌تواند در پردازش دقیق مسائل اخلاقی، پرهیز از تسامح در استنباط اخلاقی، تبیین اهداف اخلاق و ارائه روش مطلوب تفقه اخلاقی نقش مؤثری ایفا کند. به باور آنان، فقه به‌عنوان نظامی جامع برای هدایت حیات انسانی، ظرفیت آن را دارد که در جهت‌دهی به اهداف اخلاق و شناسایی موانع تحقق فضایل اخلاقی نقش راهبردی داشته باشد. 🔹 در این نشست همچنین تأکید شد که بهره‌گیری اخلاق از قواعد و ساختارهای فقهی، موجب خروج استنباط‌های اخلاقی از حالت پراکندگی، سلیقه‌محوری و برداشت‌های غیرمستند می‌شود و آن را در چارچوب موازین الهی و شرعی استقرار می‌بخشد. با این حال، سخنرانان تصریح کردند که این تعامل به‌هیچ‌وجه به معنای تغییر ماهیت علم اخلاق نیست، بلکه اخلاق با حفظ استقلال خود، از ظرفیت‌های فقه برای اتقان، انسجام و دقت بیشتر بهره‌مند می‌شود. 🔸 جمع‌بندی این نشست نشان داد که بازاندیشی در نسبت فقه و اخلاق می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری رویکردی منسجم‌تر در اخلاق اسلامی و تقویت پیوند میان شریعت و فضیلت در سطح فردی و اجتماعی باشد. #مقاله #اخلاق_و_عرفان ⬇️ادامه‌ی مطلب را در سایت بخوانید: https://andishehma.com/elm-fegh-va-akhlagh 📣پایگاه اندیشه ما https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034

✅ فلسفه اسلامی، فلسفه‌های مضاف، فصول مختلف یک کتاب واحد هستند 📝 #سعید_کریم_داداشی 🔸 سعید کریم داداشی، پژوهشگر حوزه فلسفه، در یادداشتی تحلیلی که در سرویس دین و اندیشه ایبنا منتشر شده، با واکاوی دقیق مفهوم «فلسفه مضاف» تلاش کرده است تمایزی روشن میان معنای لغوی و معنای اصطلاحی این مفهوم برقرار کند و جایگاه آن را در سه سنت فلسفیِ اسلامی، آلمانی و تحلیلی آنگلوساکسون بازخوانی نماید. به گفته او، آنچه امروز در فضای آکادمیک با عنوان فلسفه‌های مضاف شناخته می‌شود، ریشه در سنت تحلیلی دارد و تعمیم بی‌واسطه آن به فلسفه اسلامی یا آلمانی، خطای روشی و مفهومی به همراه دارد. 🔹 داداشی در این نوشته توضیح می‌دهد که فلسفه مضاف در معنای مصطلحِ تحلیلی، ناظر به شاخه‌هایی از فلسفه است که با رویکردی جزءنگر، مسئله‌محور و مبتنی بر تحلیل منطقی–زبانی، به بررسی یک حوزه خاص مانند علم، ذهن یا اخلاق می‌پردازند. هدف این رویکرد، نه ساخت یک نظام فلسفی کلان، بلکه شفاف‌سازی مفاهیم، رفع ابهام‌ها و حل معماهای مفهومی در همان حوزه محدود است. از این منظر، فلسفه‌های مضاف می‌توانند استقلال نسبی داشته باشند و الزاماً ذیل یک متافیزیک یا فلسفه اولی واحد تعریف نشوند. 🔸 در مقابل، نویسنده با تأکید بر سنت فلسفه آلمانی، یادآور می‌شود که هرچند مباحثی چون فلسفه تاریخ، فلسفه هنر، فلسفه دین یا فلسفه حقوق در آثار فیلسوفانی مانند کانت، هگل، هایدگر و هابرماس طرح شده‌اند، اما این مباحث نه به معنای فلسفه مضاف اصطلاحی، بلکه به‌مثابه اجزاء یا تجلیات یک دستگاه فلسفی کل‌نگر قابل فهم‌اند. در این سنت، فلسفه همواره ناظر به کل معنا، تاریخ و ساختار واقعیت است و پرداختن به حوزه‌های خاص، بسط اندام‌وار همان کل محسوب می‌شود. 🔹 داداشی سپس به فلسفه اسلامی می‌پردازد و استدلال می‌کند که در این سنت، اساساً امکان طرح فلسفه مضاف به معنای تحلیلی آن وجود ندارد. فلسفه اسلامی، به‌عنوان فلسفه اولی و علم اعلی، ناظر به «وجود بما هو وجود» است و همه حوزه‌های معرفتی را ذیل واقعیت مطلق و نظام تشکیکی وجود معنا می‌کند. از این‌رو، آنچه گاه فلسفه‌های مضاف خوانده می‌شود، در حقیقت ابواب و فصول مختلف یک کتاب واحد است که هسته آن هستی‌شناسی توحیدی است. 🔸 به باور نویسنده، جداسازی این فصول از کل نظام فلسفی، به سطحی‌شدن و از دست رفتن عمق مفهومی می‌انجامد. بر همین اساس، داداشی پیشنهاد می‌کند به‌جای تقلید از الگوهای آنگلوساکسون، ظرفیت‌های درونی فلسفه اسلامی، به‌ویژه حکمت متعالیه، به‌صورت نظام‌مند فعال شود؛ ظرفیتی که می‌تواند پدیده‌های نوپدید معرفتی و انسانی را از درون یک دستگاه فلسفی خودبسنده و کل‌نگر تبیین کند. #معارف_و_کلام #یادداشت ⬇️ادامه‌ی مطلب را در سایت بخوانید: https://andishehma.com/516769-2 📣پایگاه اندیشه ما https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034

✅ کشورهای مدعی حقوق بشر خود بزرگ‌ترین تهدیدها برای بشریت هستند ✳️ مسئولان بحران اقتصادی را جدی بگیرند 🎙 #آیت_الله_اشرفی_شاهرودی 🔸 آیت‌الله اشرفی شاهرودی، از اساتید حوزه علمیه مشهد، با انتقاد از دخالت کشورهای مدعی حقوق بشر در امور داخلی ملت‌ها، تأکید کرد این قدرت‌ها با ترجیح منافع خود بر ارزش‌های انسانی، بزرگ‌ترین تهدید برای بشریت به شمار می‌روند. وی قوانین حقوق بشری غرب را ابزاری برای ظاهرسازی و مداخله دانست و تصریح کرد که خودِ تدوین‌کنندگان این قوانین به اصل عدم مداخله پایبند نیستند. 🔹 این استاد حوزه با اشاره به وضعیت اقتصادی کشور، از مسئولان خواست بحران معیشتی مردم، تورم و کاهش ارزش پول ملی را جدی بگیرند و در برابر مسببان آن قاطع باشند. وی در عین تأکید بر حق اعتراض مردم، هشدار داد اعتراضات نباید بهانه‌ای برای سوءاستفاده جریان‌های معاند و ضربه به امنیت و تمامیت ارضی کشور شود #سخنرانی #مسائل_ایران ⬇️ادامه‌ی مطلب را در سایت بخوانید: https://andishehma.com/hoghogh-bashar 📣پایگاه اندیشه ما https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034

✅ خودمحوری سکولاریسم به جای خدا محورید 🎙 #حجت_‌الاسلام_و_المسلمین_عبدالکریم_بهجت‌پور 📌 سکولاریسم نتیجه حذف ایمان به غیب از جامعه‌پردازی دینی است 🔸حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالکریم بهجت‌پور، مفسر قرآن کریم، ششم بهمن‌ماه در ادامه سلسله مباحث تفسیری خود در حرم مطهر حضرت معصومه(س)، با تبیین آیات آغازین سوره بقره، به تشریح مؤلفه‌های قرآنی جامعه‌پردازی دینی و نقد مبانی سکولاریسم پرداخت. 🔹 وی با بیان اینکه ابتدای سوره بقره ناظر به شکل‌گیری جریان‌های اجتماعی است، تصریح کرد: قرآن سه جریان اصلی کفار، منافقین و متقین را در بستر جامعه در حال تأسیس معرفی می‌کند و تنها جریانی که با برنامه هدایتی الهی هماهنگ است، جریان تقواست. متقین کسانی‌اند که ظرفیت جامعه‌سازی دارند و هدایت الهی در آنان به مرحله استقرار می‌رسد. 🔸 بهجت‌پور ایمان به غیب را نخستین رکن جامعه دینی دانست و اظهار کرد: اگر جامعه‌ای قوانین پنهان و غیبی الهی را نپذیرد، به ناچار به سکولاریسم می‌رسد. سکولاریسم یعنی واگذاری کامل انسان به خود و جانشین کردن خودمحوری به جای خدا‌محوری در تقنین و اداره جامعه، در حالی که جامعه اسلامی باید بر محور قوانین الهی شکل بگیرد. 🔹 این استاد حوزه علمیه با تأکید بر تمایز «اقامه نماز» و «خواندن نماز» گفت: اقامه نماز به معنای جاری‌سازی روح بندگی در زندگی فردی و اجتماعی است و تنها کسانی که آمادگی زیست در پرتو عبودیت را دارند، می‌توانند جامعه دینی را بنا کنند. صرف تدین فردی بدون تعهد اجتماعی، قدرت جامعه‌سازی ایجاد نمی‌کند. 🔸 وی ویژگی دیگر متقین را هزینه‌کردن ظرفیت‌ها و داشته‌ها در عرصه اجتماعی دانست و افزود: «مما رزقناهم ینفقون» تنها به مال محدود نیست، بلکه علم، مدیریت، جایگاه اجتماعی و آبرو را نیز دربرمی‌گیرد. انباشت نعمت برای خود و بخل‌ورزی، جامعه را فرسوده می‌کند، اما انفاق، پیشران حل مسائل اجتماعی است. 🔹 بهجت‌پور با اشاره به نگاه وحدت‌گرای قرآن تأکید کرد: جامعه دینی بر طرد و حذف دیگران بنا نمی‌شود، بلکه بر ائتلاف توحیدی و همبستگی اجتماعی استوار است. متقین باور دارند که زندگی هدفمند است و یقین به آخرت، انسان را به ثبات، تکلیف‌پذیری و تاب‌آوری اجتماعی می‌رساند. 🔸 وی در پایان با بیان اینکه آیات ابتدایی سوره بقره در پی معرفی متقین جامعه‌ساز است، خاطرنشان کرد: خمیرمایه جامعه اسلامی تقواست و هرگاه این پنج ویژگی در افراد تقویت شود، جامعه دینی حتی در حضور کفر و نفاق، مسیر هدایت و استقرار را طی خواهد کرد. #سخنرانی #قرآن_و_حدیث ⬇️ادامه‌ی مطلب را در سایت بخوانید: https://andishehma.com/khod-mehvari 📣پایگاه اندیشه ما https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034

✅ تمایز فقه واخلاق؛ مطالعه موردی زنان 🎙 #دکتر_سید_کاظم_طباطبایی 📌 تمایز فقه و اخلاق در احکام زنان، نشانه استقلال علم‌شناختی دو دانش است. 🔸 دهمین پیش‌نشست همایش ملی «فقه و اخلاق» با تمرکز بر بررسی نسبت‌های علم‌شناختی میان دو دانش فقه و اخلاق برگزار شد. در این نشست، دکتر سیدکاظم طباطبایی با طرح سه نسبت قابل فرض میان فقه و اخلاق ــ تعامل، تعارض و اتحاد ــ فرضیه «تمایز علم‌شناختی» این دو دانش را محور اصلی بحث قرار داد و آن را با مطالعه موردی احکام مرتبط با زنان تبیین کرد. 🔹 وی در تبیین چارچوب نظری خود، فقه را دانشی مستقل با مبانی، اصول و سازوکار اجتهادی خاص دانست که بر آیات، روایات و میراث هزارساله فقه شیعه استوار است. در مقابل، اخلاق نیز دانشی مستقل تلقی شد که در بسیاری موارد بر بدیهیات و اولیات اخلاقی، به‌ویژه در غیاب نصوص صریح فقهی، تکیه دارد. به گفته طباطبایی، هرچند خروجی‌های فقه و اخلاق در حدود ۹۸ تا ۹۹ درصد موارد همسان است، اما وجود حتی تعداد اندکی از اختلاف‌ها برای اثبات عدم اتحاد و تمایز این دو دانش کفایت می‌کند. 🔸 ارائه‌دهنده نشست تأکید کرد که در موارد تعارض میان نتایج فقهی و اصول اخلاقی، اولویت با فقه است و حکم شرعی باید بر اساس نص آیه و روایت اجرا شود، حتی اگر امکان تبیین یا توجیه اخلاقی آن به‌صورت کامل فراهم نباشد. وی تغییر احکام فقهی بر اساس قواعد اخلاقی را موجب استحاله فقه و تبدیل آن به «فقه‌ای جدید» دانست که دیگر قابل انتساب به فقه ریشه‌دار شیعه نخواهد بود. 🔹 در ادامه، مجموعه‌ای از احکام فقهی مرتبط با زنان به‌عنوان شواهد تمایز مطرح شد؛ از جمله تفاوت در احکام عده وفات، تمکین و نشوز، اجازه خروج از منزل، دیه و ارث، حق ابتدایی طلاق، سن تکلیف و الزام به حجاب. طباطبایی تصریح کرد که این موارد عمدتاً از سنخ احکام حقوقی‌اند و نه صرفاً آداب اجتماعی، و دقیقاً در همین نقاط است که تمایز علم‌شناختی فقه و اخلاق به‌صورت عینی و قابل بررسی رخ می‌نماید. 🔸 این نشست با تأکید بر ضرورت تفکیک دقیق قلمروها و پرهیز از یکسان‌انگاری ساده‌انگارانه فقه و اخلاق به کار خود پایان داد. #سخنرانی #مسائل_زنان ⬇️ادامه‌ی مطلب را در سایت بخوانید: https://andishehma.com/tamayoz-fegh-va-akhlagh 📣پایگاه اندیشه ما https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034