اندیشه ما
✅ درس گفتارهای تفسیر سوره وطن (جلسه دهم) 🎙 #آیت_الله_سید_مصطفی_محقق_داماد 📌 «کرامت ذاتی انسان» محور
✅ درس گفتارهای تفسیر سوره وطن (جلسه یازدهم)
🎙 #آیت_الله_سید_مصطفی_محقق_داماد
📌 «اعلامیه جهانی حقوق بشر» بر کرامت ذاتی و برابری انسانها تأکید دارد
🔹 سید مصطفی محقق داماد در یازدهمین جلسه «تفسیر سوره وطن» با تشریح مواد اعلامیه جهانی حقوق بشر، «کرامت ذاتی انسان» و «وحدت خانواده بشری» را مبنای حقوق و آزادیهای اساسی دانست.
🔸 اندیشه ما- محققداماد در ادامه مباحث خود درباره «تفسیر سوره وطن»، با اشاره به اعلامیه جهانی حقوق بشر، تأکید کرد: در مقدمه این سند، شناسایی کرامت ذاتی انسانها و حقوق برابر و انتقالناپذیر آنان، بهعنوان اساس آزادی، عدالت و صلح جهانی مطرح شده است.
🔹 وی افزود: این اصل، با آموزههای اسلامی نیز همراستا است و بهویژه در آیات قرآن، از جمله آیه سیزدهم سوره حجرات، بر «وحدت خانواده بشری» تأکید شده است.
🔸 برابری و منع تبعیض
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به ماده نخست اعلامیه، گفت: همه انسانها آزاد و برابر آفریده شدهاند و باید با روح برادری با یکدیگر رفتار کنند. همچنین در ماده دوم، اصل منع تبعیض مورد تأکید قرار گرفته است.
🔹 مروری بر حقوق اساسی در اعلامیه
محققداماد در ادامه به مهمترین حقوق مندرج در این اعلامیه پرداخت و از جمله به مواردی چون حق حیات، آزادی و امنیت شخصی، ممنوعیت بردگی و شکنجه، برابری در برابر قانون، حق دادخواهی، آزادی اندیشه و بیان، حق مشارکت سیاسی، حق کار، آموزش و رفاه اجتماعی اشاره کرد.
🔸 به گفته وی، این مجموعه مواد، چارچوبی جامع از حقوق مدنی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را برای انسانها ترسیم میکند.
🔹 محدودیتهای حقوق و آزادیها
وی همچنین به ماده ۲۹ اعلامیه اشاره کرد و توضیح داد: حقوق و آزادیهای انسانی مطلق نیستند و ممکن است در چارچوب قانون، برای حفظ حقوق دیگران، اخلاق عمومی و نظم اجتماعی محدود شوند.
🔸 جمعبندی
محققداماد در پایان با تأکید بر پیوند میان آموزههای دینی و مفاهیم حقوق بشری، تصریح کرد: اصل کرامت انسانی، هم در سنت اسلامی و هم در اسناد بینالمللی، بهعنوان بنیاد مشترک نظم عادلانه جهانی مطرح است.
#سخنرانی
#دفاع_از_وطن_در_اندیشه_دینی
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/tafsir-sore-vatan-11
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ نقد رادیکال میراث یورگن هابرماس؛ از «عقل ارتباطی» تا بنبست اروپامحوری
🔸 در گفتوگوی احمد غلامی با حسین مصباحیان، پروژه فکری هابرماس با نگاهی انتقادی واکاوی شد؛ پروژهای که با وجود ایدههای درخشان، بهدلیل ادعای همهشمولی عقل غربی و نادیدهگرفتن «دیگری»، به نوعی «خشونت معرفتی» و بنبست نظری رسیده است.
🔹 اندیشه ما- در این گفتوگو، مصباحیان با تفکیک میان «ایده» و «رویکرد» در فلسفه، تأکید میکند که هرچند هابرماس از مهمترین متفکران معاصر است، اما ایدههای او—از جمله «کنش ارتباطی» و «استعمار زیستجهان»—در مواجهه با واقعیتهای سیاسی امروز، کارآمدی خود را از دست دادهاند.
🔸 به گفته وی، مسئله اصلی در اندیشه هابرماس، «اروپامحوری» و ادعای «همهشمولی عقلانیت غربی» است؛ ادعایی که به حذف و طرد دیگر سنتهای فکری میانجامد و نوعی خشونت در سطح معرفت تولید میکند.
🔻 از مکتب فرانکفورت تا نقد عقل مدرن
مصباحیان با اشاره به ریشههای فکری هابرماس در مکتب فرانکفورت، او را ادامهدهنده اما در عین حال منتقد نسل اول این مکتب، یعنی تئودور آدورنو و ماکس هورکهایمر میداند.
🔸 او توضیح میدهد که برخلاف نگاه بدبینانه این متفکران در کتاب «دیالکتیک روشنگری»، هابرماس تلاش کرد با طرح «عقلانیت ارتباطی»، امکان رهایی از سلطه را احیا کند؛ تلاشی که به باور منتقدان، در پاسخ به نقدهای بنیادین ناکام مانده است.
♦️ پروژه ناتمام مدرنیته و شکست در واقعیت
یکی از محورهای اصلی این گفتوگو، نقد ایده «پروژه ناتمام مدرنیته» در اندیشه هابرماس است؛ ایدهای که با الهام از ایمانوئل کانت، بر تداوم فرایند روشنگری تأکید دارد.
🔸 مصباحیان معتقد است این پروژه در سطح نظری جذاب است، اما در عمل—بهویژه در حوزه سیاست جهانی و نقش نهادهای بینالمللی—با شکست مواجه شده و به «توهمی فلسفی» تبدیل شده است.
🔹 او همچنین به بیانیه بحثبرانگیز هابرماس در سال ۲۰۲۳ اشاره کرده و آن را نه یک خطای سیاسی، بلکه برآمده از مبانی فکری او و نیز تجربه تاریخی آلمان پس از جنگ جهانی دوم میداند.
♦️ خشونت معرفتی و طرد دیگری
در این تحلیل، تأکید میشود که ادعای جهانشمولی عقل غربی، عملاً به نوعی «استعمار دیگری» منجر میشود؛ مفهومی که به باور مصباحیان، در تضاد با خود ایده «شمول دیگری» در آثار هابرماس قرار دارد.
🔸 او در این زمینه به نقدهای متفکرانی چون میشل فوکو و ژاک دریدا اشاره میکند که عقل مدرن را در پیوند با قدرت و سلطه تحلیل کردهاند.
🔻 بدیل پیشنهادی؛ مدرنیتههای متکثر
مصباحیان در مقابل، از ایده «تجدد سنت» و شکلگیری «مدرنیتههای بومی» دفاع میکند؛ رویکردی که بهجای نسخه واحد غربی، بر تنوع مسیرهای مدرنشدن در فرهنگهای مختلف تأکید دارد.
🔹 به گفته او، مدرنیته غربی تنها یکی از اشکال ممکن مدرنیته است و سایر جوامع باید با رجوع انتقادی به سنتهای خود، مسیرهای خاص خود را طراحی کنند.
♦️ درسهایی برای ایران
در جمعبندی، مصباحیان تأکید میکند که مهمترین درس از هابرماس، نه ایدههای او بلکه «رویکرد» اوست؛ بهویژه رویکرد پسامتافیزیکی، تواضع فلسفی و پذیرش محدودیتهای معرفت در جهان معاصر.
🔹 او همچنین بر اهمیت گفتوگوی میانرشتهای و تمرکز فلسفه بر مسائل «اکنون» تأکید میکند و معتقد است این عناصر میتوانند برای مواجهه با مسائل پیچیده امروز راهگشا باشند.
#گفتگو
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/soghut-payambar-modernite
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ درس گفتارهای تفسیر سوره وطن (جلسه دوازدهم)
🎙 #آیت_الله_سید_مصطفی_محقق_داماد
📌 کنوانسیونهای ژنو معیارهای رفتار انسانی در جنگ را تعیین کردند.
🔹 سید مصطفی محقق داماد در دوازدهمین جلسه «تفسیر سوره وطن» با تشریح کنوانسیونهای ژنو، بر نقش این اسناد در حمایت از غیرنظامیان، اسیران جنگی و میراث فرهنگی در درگیریهای مسلحانه تأکید کرد.
🔸 اندیشه ما- محققداماد در ادامه مباحث خود درباره نسبت آموزههای اسلامی و حقوق بینالملل، با اشاره به کنوانسیونهای ژنو گفت: پس از تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر، مجموعهای از معاهدات بینالمللی شکل گرفت که بر اصل «کرامت ذاتی انسان» تأکید دارند.
🔹 وی افزود: در پی تجربیات جنگ جهانی دوم، جامعه جهانی به این نتیجه رسید که باید قواعدی مشخص برای کاهش رنجهای انسانی در جنگ تدوین شود.
🔸 چهار کنوانسیون ژنو و پروتکلهای الحاقی
این استاد حوزه و دانشگاه با تشریح ساختار کنوانسیونهای ژنو توضیح داد: این مجموعه شامل چهار کنوانسیون است که به ترتیب به حمایت از مجروحان و کادر پزشکی، نیروهای دریایی آسیبدیده، اسیران جنگی و غیرنظامیان در زمان جنگ میپردازد.
🔹 به گفته وی، در سال ۱۹۷۷ نیز پروتکلهای الحاقی به این کنوانسیونها افزوده شد که چارچوب حقوق حقوق بینالملل بشردوستانه را تکمیل کرد.
🔹 حفاظت از میراث فرهنگی در جنگ
محققداماد با اشاره به مفاد این اسناد، تصریح کرد: بر اساس پروتکلهای الحاقی، هرگونه حمله به آثار تاریخی، اماکن مذهبی و میراث فرهنگی — مگر در شرایط بسیار استثنایی — ممنوع است و استفاده نظامی از این اماکن نیز محدودیتهای جدی دارد.
🔸 وی افزود: این مقررات، میراث فرهنگی را بهعنوان «میراث مشترک بشریت» مورد حمایت قرار میدهد.
🔹 جنایت جنگی و مسئولیت کیفری
وی در ادامه به دیوان کیفری بینالمللی اشاره کرد و گفت: در اساسنامه این نهاد، حمله عمدی به اماکن تاریخی و فرهنگی، در صورت نداشتن کاربری نظامی، «جنایت جنگی» محسوب میشود و میتواند مسئولیت کیفری بینالمللی برای عاملان بهدنبال داشته باشد.
🔸 نقش بشردوستانه و حمایت از غیرنظامیان
محققداماد تأکید کرد: تمرکز اصلی کنوانسیونهای ژنو بر حمایت از غیرنظامیان و افرادی است که در جنگ مشارکت ندارند، از جمله بیماران، مجروحان و کادر درمانی.
🔹 وی همچنین نقش کمیته بینالمللی صلیب سرخ را در ترویج ارزشهای بشردوستانه و اجرای این کنوانسیونها بسیار مهم دانست.
🔹 جمعبندی
این حقوقدان در پایان خاطرنشان کرد: کنوانسیونهای ژنو با ایجاد یک چارچوب حقوقی الزامآور، به کاهش رنج انسانی در جنگها کمک کرده و در عین حال، با اصول اخلاقی و آموزههای دینی در حمایت از کرامت انسان همسو هستند.
#سخنرانی
#دفاع_از_وطن_در_اندیشه_دینی
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/tafsir-sore-vatan-12
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ شهید مطهری و حرکت بر محور نیازهای انسان و جامعه
📝 #دکتر_سید_علیرضا_صفوی
🔹 صفوی: شهید مطهری با تمرکز بر نیازهای انسان، الگوی تربیت و عدالتمحوری را تبیین کرد
🔸 سید علیرضا صفوی در یادداشتی به مناسبت سالگرد شهادت مرتضی مطهری، رویکرد این متفکر را مبتنی بر شناخت نیازهای انسان و جامعه دانست و بر نقش او در پیوند میان آموزش، عدالت و استقلال تأکید کرد.
🔹 اندیشه ما- صفوی در این مقاله با تبیین مبانی فکری شهید مطهری نوشت: حرکت انبیاء و پیشوایان دینی همواره بر پاسخ به نیازهای واقعی انسان و جامعه استوار بوده و مطهری نیز در همین مسیر، رویکردی زمانشناسانه و اجتماعی اتخاذ کرده است.
🔸 وی با اشاره به تأثیرپذیری مطهری از استادان خود، از جمله روحالله خمینی و محمدحسین طباطبایی، تأکید کرد: توجه به مسائل اجتماعی، خواست مردم و نقش قوانین در ساماندهی جامعه از محورهای مشترک این اندیشهها بوده است.
🔹 آموزش و پرورش؛ محور رشد فکری
این پژوهشگر آموزش و پرورش را یکی از مهمترین عرصههای مورد توجه مطهری دانست و افزود: از نگاه وی، هدف تعلیم و تربیت صرفاً انتقال محفوظات نیست، بلکه باید به رشد قدرت تحلیل و تفکر در دانشآموزان بینجامد.
🔹 به گفته صفوی، مطهری بر «روح علمی» تأکید داشت؛ روحی که مبتنی بر حقیقتجویی، پرهیز از تعصب و استقلال فکری است و میتواند انسان را از جمود و تقلید رهایی بخشد.
🔸 نقد نظام آموزشی حافظهمحور
وی با اشاره به نقدهای مطهری نسبت به نظام آموزشی، تصریح کرد: تمرکز صرف بر حفظ مطالب و روشهای دستوری، نهتنها موجب رشد فکری نمیشود، بلکه خلاقیت و مهارتهای زندگی را نیز تضعیف میکند؛ موضوعی که همچنان در نظام آموزشی مورد بحث است.
🔹 عدالت؛ هدف بنیادین تربیت
صفوی عدالتخواهی را یکی از اهداف اصلی تربیت از دیدگاه مطهری معرفی کرد و نوشت: در نگاه وی، انسان در صورت تربیت صحیح، به مرحلهای میرسد که عدالت را بر منافع فردی ترجیح میدهد.
🔸 وی افزود: مطهری عدالت اجتماعی را شرط تحقق معنویت در جامعه میدانست و معتقد بود فقدان عدالت، به بروز ناهنجاریهای روانی و اجتماعی میانجامد.
🔹 آزادی و استقلال؛ دو رکن اساسی
این پژوهشگر با اشاره به دیدگاه مطهری درباره آزادی، آن را «واقعیتی مقدس» توصیف کرد که در شکل انسانی آن، زمینهساز شکوفایی استعدادهاست.
🔸 وی همچنین استقلال را در سه بعد سیاسی، اقتصادی و بهویژه فرهنگی حائز اهمیت دانست و افزود: مطهری استقلال فکری و مکتبی را زیربنای سایر ابعاد استقلال معرفی میکند.
🔹 نقد خودباختگی و استعمار فکری
صفوی در ادامه به نقد مطهری از پدیده «خودباختگی» اشاره کرد و نوشت: از نظر این متفکر، استعمارگران با تضعیف اعتماد به نفس ملتها و بیاعتبار کردن فرهنگ بومی، زمینه سلطه سیاسی و اقتصادی را فراهم میکنند.
🔸 به گفته وی، مطهری بر ضرورت حفظ هویت فرهنگی و پرهیز از تقلید از مکاتب بیگانه تأکید داشته و آن را شرط بقای یک ملت مستقل میدانست.
🔹 جمعبندی
صفوی در پایان نتیجهگیری کرد: اندیشههای شهید مطهری، با تأکید بر آموزش عقلمحور، عدالتخواهی و استقلال فرهنگی، همچنان میتواند راهنمایی مؤثر برای پاسخگویی به نیازهای انسان و جامعه معاصر باشد.
#معارف_و_کلام
#مقاله
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/shahid-motahari
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ پایان آن چگونه رقم میخورد
📝 #خرم_حسین
📌 پایان جنگها نه در میدان، بلکه در میزهای پیچیده مذاکره رقم میخورد.
🔹 خرم حسین در یادداشتی در روزنامه داون با مقایسه جنگهای معاصر تأکید میکند که پایان جنگها فرآیندی زمانبر و وابسته به موازنه قدرت است؛ فرآیندی که حتی در شرایط محدودتر نیز به سادگی محقق نمیشود.
🔸 اندیشه ما- خرم حسین در مقالهای با عنوان «پایان آن چگونه رقم میخورد» با اشاره به تجربه جنگ ویتنام مینویسد: پایان این جنگ مستلزم پنج سال مذاکره فشرده بود که نهایتاً به امضای توافقنامه صلح پاریس ۱۹۷۳ انجامید.
🔹 به گفته وی، بخش مهمی از این روند در مذاکرات محرمانه میان هنری کیسینجر و له داک تو شکل گرفت؛ مذاکراتی که طی دهها دور برگزار شد و نشاندهنده پیچیدگی و حساسیت بالای فرآیندهای صلح است.
🔸 تفاوتهای ساختاری با وضعیت کنونی
این تحلیلگر با اشاره به تفاوتهای جنگ ویتنام با شرایط کنونی مینویسد: جنگ فعلی از نظر مدت، گستره درگیری زمینی و تعداد طرفهای درگیر بسیار محدودتر است؛ موضوعی که در ظاهر میتواند مسیر دیپلماسی را سادهتر کند.
🔹 با این حال، او تأکید میکند که حتی در چنین شرایطی نیز رسیدن به توافق نهایی بههیچوجه آسان نیست و نیازمند درک دقیق از اهرمهای قدرت هر یک از طرفین است.
🔸 اهرمهای فشار و زمانبندی مذاکرات
در این مقاله، یکی از نکات کلیدی، ارزیابی از اهرمهای فشار طرفین است. به نوشته خرم حسین، طرف ایرانی هنوز بهطور کامل ظرفیتهای فشار خود—بهویژه در حوزه اقتصادی—را به نمایش نگذاشته و ممکن است ترجیح دهد ابتدا اثر این فشارها در بازارهای جهانی آشکار شود.
🔹 وی معتقد است: این رویکرد میتواند زمان مذاکرات را به تعویق بیندازد، چراکه تا زمانی که آثار ملموس فشار اقتصادی نمایان نشود، انگیزهای برای توافق سریع وجود نخواهد داشت.
🔸 نشانههای بحران در بازار انرژی
این یادداشت به بروز نشانههایی از بحران در بازار جهانی انرژی نیز اشاره میکند. از جمله:
🔹 کاهش ذخایر جهانی نفت و سوخت
بروز کمبود انرژی در کشورهایی مانند پاکستان و بنگلادش
بازگشت سهمیهبندی سوخت در سریلانکا
افزایش تنش و صفهای طولانی سوخت در برخی کشورها
🔸 به گفته نویسنده، این وضعیت نشان میدهد بحران از مرحله «افزایش قیمت» به «کمبود فیزیکی» وارد شده است.
🔹 پیامدهای اقتصادی گستردهتر
خرم حسین همچنین به فشارهای اقتصادی در کشورهای حوزه خلیج فارس اشاره کرده و مینویسد: اقداماتی مانند انتشار اوراق اضطراری و درخواست خطوط اعتباری نشاندهنده افزایش فشار نقدینگی است.
🔸 وی هشدار میدهد که در صورت تداوم این روند، بحران میتواند ابعادی فراتر از بحران مالی جهانی ۲۰۰۸ پیدا کند.
🔹 محاسبه استراتژیک طرفین
در ادامه، این تحلیلگر به محاسبات راهبردی طرفین اشاره میکند و مینویسد: از نگاه ایران، گذر زمان میتواند فشار بیشتری بر آمریکا وارد کند، در حالی که خود توان تحمل شرایط را دارد.
🔸 در مقابل، پرسش کلیدی این است که آیا ایالات متحده و افکار عمومی آن نیز توان تحمل این فشارها را خواهند داشت یا خیر.
♦️ جمعبندی
خرم حسین در پایان نتیجه میگیرد: پایان جنگ زمانی رقم میخورد که یکی از طرفین—بهویژه طرف مقابل—واقعیتهای میدانی و اقتصادی را بپذیرد. در غیر این صورت، روند تنش ادامه خواهد یافت و حتی ممکن است به امتیازدهیهای راهبردی یا تغییرات مهم در حضور منطقهای بینجامد.
#مسائل_ایران
#مقاله
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/payan-jang
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ در مورد نقش زنان در دفاع ازوطن
🎙 #مصاحبه اختصاصی اندیشه ما با #دکتر_نفیسه_مرادی
🔻 دکتر مرادی: کنشگری زنان در دفاع از وطن، پدیدهای واحد با صورتهای متکثر است
🔸 دکتر نفیسه مرادی در گفتوگوی اختصاصی با «اندیشه ما» با تأکید بر پیشینه تاریخی کنشگری زنان ایرانی، حضور آنان در عرصههای مرتبط با دفاع از وطن را «معنادار، هویتساز و چندلایه» توصیف کرد و گفت: این کنشها را باید در قالب یک پدیده واحد با تجلیات متنوع تحلیل کرد.
🔹 اندیشه ما- مرادی در پاسخ به پرسشی درباره همزمانی حضور زنان در کنشهای اعتراضی و صحنههای رسمی مانند راهپیماییها و آیینهای ملی اظهار داشت: کنشگری زنان در ایران محدود به سالهای اخیر نیست و ریشه در تاریخ دارد. از حضور زنان در جریان تحریم تنباکو در دوران ناصرالدینشاه قاجار تا نقشآفرینی آنان در انقلاب مشروطه ایران و سپس انقلاب اسلامی ایران ۱۳۵۷، همواره با اشکال متنوعی از کنش اجتماعی مواجه بودهایم.
🔸 وی افزود: این کنشها را نمیتوان به دو الگوی کاملاً مجزا تقسیم کرد، بلکه با یک پدیده واحد روبهرو هستیم که در شرایط مختلف، صورتهای متفاوتی به خود میگیرد.
🔹 کنشگری معنادار و هویتساز
این استاد دانشگاه با تأکید بر هویت مستقل زن ایرانی گفت: حضور زنان در عرصههای مرتبط با دفاع از وطن، صرفاً یک مشارکت اجتماعی نیست، بلکه کنشی معنادار و هویتساز محسوب میشود. به گفته وی، زنان در طول تاریخ ایران با خلاقیت و ابتکار، در بزنگاههای اجتماعی نقشآفرینی کردهاند.
🔸 مرادی با اشاره به نمونههای عینی از حضور زنان در سالهای اخیر افزود: از مشارکت در آیینهای ملی تا فعالیتهای میدانی مانند اداره موکبها، تولید نمادهای فرهنگی و حضور در فضاهای عمومی، همگی نشاندهنده درک فعال زنان از شرایط و ضرورت حضور در صحنه است.
🔹 حماسهسازی و تغییر انگارهها
وی درباره شکلگیری «حماسهآفرینی نمادین» توسط زنان توضیح داد: تکرار این حضورها در عرصه عمومی، به تدریج به شکلگیری یک ذهنیت جمعی و تغییر انگارههای پیشین درباره نقش زنان منجر میشود.
🔸 مرادی تأکید کرد: این روند میتواند به بازتولید گفتمان دفاع از وطن بینجامد؛ بهگونهای که حضور زنان در فضاهای عمومی به یک امر پذیرفتهشده و حتی مطالبه اجتماعی تبدیل شود.
🔹 از دفاع نظامی تا جنگ روایتها
این قرآنپژوه با اشاره به تحول مفهوم دفاع از وطن گفت: در جهان امروز، دفاع دیگر صرفاً به معنای نظامی نیست، بلکه ابعاد اجتماعی و رسانهای نیز پیدا کرده است.
🔸 وی افزود: حضور فیزیکی زنان در خیابانها را میتوان در قالب «دفاع اجتماعی» تحلیل کرد، در حالی که فعالیتهای رسانهای، تولید محتوا و روایتسازی، نوعی «حمله فرهنگی» در جنگ روایتها محسوب میشود.
🔹 چشمانداز آینده کنشگری زنان
مرادی در پایان با اشاره به آینده این روند تصریح کرد: اگرچه برخی از این کنشها ممکن است وابسته به شرایط مقطعی باشند، اما تجربه تاریخی نشان میدهد که چنین موقعیتهایی به شکلگیری الگوهای جدید منجر میشود.
🔸 وی خاطرنشان کرد: همانگونه که پس از انقلاب، حضور زنان در عرصههای مختلف تداوم یافت، در آینده نیز شاهد نقشآفرینی گستردهتر آنان در حوزههای مرتبط با دفاع ملی خواهیم بود.
#گفتگو
#دفاع_از_وطن_در_اندیشه_دینی
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/zanan-va-defae-az-vatan
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ اجازه مراجع جهت خرج وجوهات در ساخت منازل جنگزدگان
♦️مراجع عظام تقلید در مصرف خمس(سهم امام) جهت بازسازی منازل تخریب شده ناشی از جنگ با شرایطی اجازه دادند.
📌 آیتالله العظمی جوادی آملی: مصرف یکسوم سهم مبارک امام (ثلثِ نصف خمس) برای بازسازی منازل آسیب دیده در جنگ فعلی مانعی ندارد.
📌 آیتالله نوریهمدانی: چنانچه از طریق دیگر، خصوصاً کمکهای مردمی و خیرین، موفق به بازسازی نشدهاند تا یک سوم از کل خمس (سهمین) مجاز میباشند.
📌 آیتالله مکارم شیرازی اینچنین فرمودند:مومنین مجازند به مقدار نیاز، نصف سهم مبارک امام علیهالسلام (یکچهارم از کل خمس) را برای بازسازی خانههای مسکونی آسیب دیده از حمله نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی مصرف کنند.
📌 آیت الله سیستانی نیز با درج قیودی در رابطه با خرج کردن سهم امام برای جنگ زدگان اجازه فرمودند که شامل آسیب جدی، فقیر شدن جنگ زده در اثر خرابی ها، عدم کمک کردن سایر مردم و نهاد ها به فرد جنگ زده و هماهنگی با نمایندگان معظم له در هر استانی می باشد.
#سیاست_و_مرجعیت
#مسائل_ایران
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ ایستادگی اخلاقی ایرانیان؛ نماد بزرگ پیروزی در برابر توحش مدرن
■ تصویر کلی از بحث
در این مطلب مجموعهای از نگرانیها و برداشتها درباره شرایط جنگی اخیر، موقعیت ایران، پیامدهای انسانی و تخریبهای گسترده، و همچنین جایگاه رویکردهای مدنی و اصلاحی مطرح شده است. متن بر این محور میچرخد که در یک وضعیت بحرانی، جامعه با پرسش «کجا ایستادهایم؟» روبهروست؛ پرسشی که شامل مفهوم دفاع ملی، انسجام اجتماعی، کارکرد دیپلماسی، نقش مردم و اهمیت رویکردهای خشونتپرهیز میشود.
■ مردم و انسجام ملی
بر اساس محتوای متن، در شرایط جنگی، اولویت بر حفظ وحدت، همصدایی داخلی و تصمیمگیری مبتنی بر خرد جمعی گذاشته میشود. در این چارچوب، نقش مردم بهعنوان پایه اصلی ثبات اجتماعی، مهمترین عنصر قدرت معرفی شده است. تفاوت میان نگاه «مردمسالار» و «مردمابزار» نیز بهعنوان یک دوگانه مهم طرح شده؛ در این دیدگاه، انتظارات جامعه در دوران پساجنگ هم باید در نظر گرفته شود.
■ دیپلماسی و میدان
در متن، «میدان» و «دیپلماسی» دو محور مکمل معرفی شدهاند؛ یکی برای حفاظت از امنیت سرزمینی و دیگری برای کاهش هزینهها و مدیریت پیامدهای بینالمللی. اشارههایی نیز به نقش کارشناسان حقوقی و سیاسی و ظرفیتهای موجود برای مذاکره یا تنظیم رویکردهای حسابشده ارائه شده است.
■ حملهها و پیامدهای انسانی
یکی از محورهای پررنگ متن، اشاره به تخریب گسترده زیرساختهای آموزشی، فرهنگی، درمانی و دانشگاهی است؛ مواردی که بهعنوان مصادیق خسارتهای انسانی و زیرساختی ذکر شدهاند. همچنین بحثهایی درباره واکنشهای جهانی و پرسشهایی درباره کارآمدی یا اعتبار ساختارهای بینالمللی در مواجهه با این نوع حملات مطرح شده است.
■ رویکردهای گذار و اصلاح
در بخشی دیگر، چهار مسیر گذار سیاسی و اجتماعی توضیح داده شده و «رویکرد مبتنی بر جامعه مدنی» بهعنوان مدلی با ویژگیهایی چون تدریج، عقلانیت، خشونتپرهیزی و اتکا به سازوکارهای مدنی معرفی شده است. این دیدگاه بر نبود «میانبُر» و ضرورت فرآیندهای بلندمدت تأکید دارد.
■ نظم جهانی و برداشتها از تحولات اخیر
در بخش پایانی، برداشتهایی از اسناد راهبردی آمریکا و تغییرات در نظم جهانی ذکر میشود؛ از جمله بحثهایی درباره ساختارهای نوین قدرت و رقابتهای ژئوپلیتیک. همچنین نگرانیهایی درباره پیامدهای این تغییرات برای ایران مطرح شده است.
■ جمعبندی
متن در نهایت بر مقاومت، تابآوری، همبستگی اجتماعی و پایبندی به راهبردهای غیرخشونتآمیز تأکید میکند و این موارد را در چارچوب یک مواجهه سخت، بهعنوان نقطه قوت اخلاقی جامعه توصیف مینماید.
#مسائل_ایران
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/moqavemat-e-akhlaghi-piroozi-ye-namadin-e-iran
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ میناب، میزان است
📝 #مریم_تقی_دوست
📌 هیچ هدفی کشتار کودکان را توجیه نمیکند
🔹 مریم تقیدوست در یادداشتی با محکومیت صریح جنگ و نقض حقوق بشردوستانه، «میناب» را معیاری برای سنجش صداقت اخلاقی جریانها دانست و تأکید کرد: هیچ هدفی— آزادی یا تغییر سیاسی—مجوز کشتار کودکان نیست.
🔸 به گزارش «اندیشه ما»، مریم تقیدوست در تحلیلی انتقادی، با اشاره به نقض گسترده قواعد حقوق بینالملل بشردوستانه، تأکید کرد: جنگی که آغاز و روند آن مغایر اصول حقوقی است، باید بدون هیچ ملاحظهای محکوم شود.
🔹 او با طرح مفهوم «میناب بهمثابه میزان»، نوع مواجهه با این رخداد را معیاری برای سنجش پایبندی افراد و جریانها به اصول اخلاقی دانست و نوشت: هرگونه تردید یا توجیه در برابر چنین جنایتی، نشانهای نگرانکننده برای آینده کنشگران سیاسی است.
🔸 تقیدوست با نگاهی فلسفی، ریشه بسیاری از خشونتهای معاصر را در «طمع» و زیادهخواهی انسان مدرن تحلیل کرد و افزود: با وجود پیشرفتهای معرفتی و تدوین اسنادی چون اعلامیه جهانی حقوق بشر، همچنان شاهد نقض گسترده «حق حیات» هستیم؛ مسئله نه ناآگاهی، بلکه بحران اخلاقی در عمل است.
🔹 این مدرس حقوق بشر، یکی از چالشهای اصلی را «عادیسازی جنایت» توسط ناظران و افکار عمومی دانست و تصریح کرد: خطرناکتر از عاملان خشونت، تماشاگرانی هستند که با توجیهاتی مانند «هزینه آزادی» یا «ضرورت جنگ»، به مشروعیتبخشی خشونت کمک میکنند.
🔸 او در ادامه با رد صریح گزاره «هدف وسیله را توجیه میکند»، تأکید کرد: عبور از خطوط قرمزی مانند ممنوعیت کشتار کودکان یا شکنجه، نهتنها اخلاق، بلکه بنیانهای حیات اجتماعی را فرو میپاشد.
🔹 تقیدوست برای تبیین این موضوع، به تجربه قانونگذاری در ایران اشاره کرد و گفت: حتی در شرایط اضطراری نیز اصولی مانند ممنوعیت مطلق شکنجه، بهعنوان خطوط غیرقابلعبور حفظ شدهاند.
🔸 وی همچنین ادعای «اشتباه» در حملات نظامی را از منظر حقوقی ناکافی دانست و توضیح داد: در حقوق، اقداماتی که نوعاً کشندهاند— بدون قصد مستقیم—مسئولیت کیفری ایجاد میکنند و نمیتوان با توسل به خطا، از پاسخگویی گریخت.
🔹 در بخش پایانی، تقیدوست ضمن تأکید بر مسئولیت اخلاقی افراد در قبال سکوت یا توجیه خشونت، خاطرنشان کرد: جامعهای که کشتار کودکان را بهعنوان «هزینه» بپذیرد، از مسیر توسعه و انسانیت خارج شده و به نوعی بازگشت به بدویت را تجربه میکند.
🔸 او نتیجه گرفت: محکومیت صریح و بیلکنت جنگ و جنایات آن، حداقل وظیفه اخلاقی و ملی هر شهروند است و «میناب» آزمونی روشن برای سنجش این تعهد به شمار میرود.
#مسائل_ایران
#یادداشت
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/minab-mizan
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ «عیون اخبار الرضا» از کتاب تا گفتمان
📝 #دکتر_علی_راد
📌 «عیون اخبار الرضا» ظرفیت تبدیل به یک گفتمان معاصر دینی را دارد
🔹 علی راد با تأکید بر جایگاه کتاب عیون اخبار الرضا، این اثر را فراتر از یک مجموعه حدیثی دانست و گفت: «عیون» قابلیت تبدیل شدن به یک گفتمان فراگیر در حوزه اندیشه دینی و مطالعات تمدنی را دارد.
🔸به گزارش ایبنا، علی راد، استاد دانشگاه تهران، در یادداشتی تحلیلی، «عیون اخبار الرضا» را متنی دارای ظرفیت گفتمانسازی توصیف کرد و نوشت: این اثر، علاوه بر نقل روایات، تصویری منسجم از جایگاه امامت و نظام معرفتی مرتبط با امام رضا ارائه میدهد.
🔹 وی در تبیین ویژگیهای این کتاب، به «معماری معنا» در ساختار آن اشاره کرد و افزود: چینش هدفمند احادیث در «عیون»، نشاندهنده نوعی روششناسی آگاهانه در ارائه معارف دینی است؛ بهگونهای که خود ساختار کتاب نیز حامل پیام معرفتی است، نه صرفاً محتوای روایات.
🔸 این استاد دانشگاه، یکی دیگر از ظرفیتهای مهم اثر را «خوانش ثقلینی» دانست و توضیح داد: در این کتاب، نسبت میان قرآن و سنت بهعنوان دو بُعد از یک حقیقت واحد فهم میشود؛ امری که میتواند مبنای شکلگیری گفتمان جدیدی در اندیشه دینی باشد که در آن، امامت نقش تبیینی در ساحتهای مختلف ایفا میکند.
🔹 راد همچنین- با اشاره به ابعاد اجتماعی اثر، تصریح کرد: «عیون اخبار الرضا» تنها به مباحث اعتقادی محدود نمیشود، بلکه با بازنمایی مناظرات، کنشهای اجتماعی و مواجهههای فکری، الگویی از «امام بهمثابه معمار جامعه» ارائه میدهد که قابلیت بهرهگیری در بحثهای جامعهسازی و تمدنی را دارد.
🔸 وی در ادامه، بر ضرورت عبور از نگاه صرفاً سنتی به این اثر تأکید کرد و گفت: در صورت خوانش میانرشتهای و پیوند دادن مفاهیم آن با مسائل معاصر، این کتاب میتواند به محور گفتوگوهای علمی در حوزههایی چون فلسفه دین، اخلاق و حتی گفتوگوی بینالادیانی تبدیل شود.
🔹 این پژوهشگر در جمعبندی خاطرنشان کرد: برای تبدیل «عیون اخبار الرضا» به یک گفتمان فعال، باید مراحلی چون فهم روشمند، استخراج دستگاه مفهومی، و پیوند آن با نیازهای فکری و اجتماعی امروز طی شود.
#معارف_و_کلام
#یادداشت
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/az-ketab-ta-gofteman
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ برگی در نکوداشت مرد تدبیر و وفا؛ بنده خدا شهید علی لاریجانی
📝 #حجت_الاسلام_و_المسلمین_مصطفی_پورمحمدی
📌 لاریجانی نماد پیوند عقلانیت و ایمان در سیاستورزی بود
🔹 حجتالاسلام والمسلمین مصطفی پورمحمدی در یادداشتی به مناسبت چهلمین روز شهادت علی لاریجانی، او را از چهرههای برجسته سیاست معاصر ایران توصیف کرد که با تلفیق «عقلانیت انقلابی» و «ادب سیاسی»، الگویی ماندگار در حکمرانی بر جای گذاشت.
🔸 به گزارش «اندیشه ما»، حجتالاسلام والمسلمین مصطفی پورمحمدی در آستانه چهلمین روز شهادت علی لاریجانی، با انتشار یادداشتی، به تبیین ابعاد شخصیتی، مدیریتی و فکری او پرداخت.
🔹 پورمحمدی در این یادداشت، لاریجانی را «سیاستمداری حکیم و مشاوری امین» خواند و تأکید کرد: او از معدود شخصیتهایی بود که طی چهار دهه فعالیت در عرصههای مختلف، تصویری از «عقلانیت مؤمنانه» و «تدبیر متعهدانه» ارائه داد.
🔸 وی با اشاره به ویژگیهای فکری لاریجانی افزود: او شخصیتی میانرشتهای داشت که توانسته بود میان دانش فنی، فلسفه و علوم انسانی پیوند برقرار کند و همین امر، از او چهرهای ممتاز در میان سیاستمداران معاصر ساخته بود.
پورمحمدی در بخش دیگری از این یادداشت، با اشاره به رویکرد فرهنگی لاریجانی، تصریح کرد: در دوره مدیریت او بر صداوسیما، تلاش شد رسانه به سمت تقویت گفتوگوی عقلانی و تولید محتوای عمیق حرکت کند و ارزش رسانه نه در ظواهر، بلکه در اثرگذاری فکری تعریف شود.
🔹 وی همچنین «ادب سیاسی» را یکی از شاخصههای مهم لاریجانی دانست و گفت: او همواره از تندروی، برچسبزنی و هیاهوهای جناحی پرهیز میکرد و سیاست را عرصهای برای گفتوگو و تأمین منافع ملی میدانست.
🔸 پورمحمدی با اشاره به سوابق مدیریتی لاریجانی، از جمله ریاست ۱۲ ساله مجلس شورای اسلامی، این دوره را نماد «سیاستورزی عقلانی» توصیف کرد و افزود: او توانست در عین پایبندی به اصول، با واقعیتهای میدانی نیز برخوردی هوشمندانه داشته باشد.
🔹 در این یادداشت، بر «عقلانیت انقلابی» بهعنوان محور اصلی اندیشه لاریجانی تأکید شده و آمده است: این رویکرد، ترکیبی از ثبات در باورها و انعطاف در عمل بود که امکان حل مسائل ملی را فراهم میکرد.
🔸 پورمحمدی در ادامه، لاریجانی را فردی دانست که در سیاست خارجی نیز با رویکردی مبتنی بر «منطق قدرت» و «مصلحت ملی» عمل میکرد و همزمان بر تعامل سازنده با جهان تأکید داشت.
🔹 وی در پایان، با اشاره به شهادت لاریجانی، او را «نماد درخشان پیوند عقل و ایمان» خواند و تأکید کرد: میراث فکری و عملی او میتواند الگویی ماندگار برای سیاستورزی در ایران باشد.
#مسائل_ایران
#یادداشت
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/bargi-dar-nekodasht
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034
✅ مأمون مسئلهٔ اساسی خود را در مواجهه با علیبنموسیالرضا (علیهالسلام) میدید
📝 #حجت_الاسلام_و_المسلمین_محمدرضا_نوراللهیان
🔸 حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا نوراللهیان با اشاره به اهداف سیاسی مأمون عباسی در فراخواندن امام رضا(ع) به خراسان، تأکید کرد که مناظرات علمی آن حضرت نهتنها موجب ناکامی مخالفان شد، بلکه به افزایش چشمگیر محبوبیت ایشان در جهان اسلام انجامید.
🔹 به گزارش «اندیشه ما»، حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا نوراللهیان، رئیس سابق سازمان حوزهها و مدارس علمیه خارج از کشور، در گفتوگو با شفقنا به بررسی ابعاد تاریخی، علمی و تمدنی حضور امام رضا(ع) در ایران پرداخت.
🔸 وی با اشاره به شرایط سیاسی دوران عباسیان گفت: مأمون عباسی، مسئله اساسی خود را در مواجهه با امام رضا(ع) میدید و برای کنترل جایگاه اجتماعی و دینی ایشان، آن حضرت را از مدینه به خراسان فراخواند تا مانع گسترش نفوذ امامت در حجاز شود.
🔹 نوراللهیان با بیان اینکه این سفر اجباری، سرآغاز تحولی بزرگ در تاریخ ایران و جهان اسلام بود، افزود: حضور امام رضا(ع) در خراسان موجب شکلگیری یک کانون مهم علمی، فرهنگی و دینی شد که آثار آن پس از قرنها همچنان باقی است.
🔸 وی در بخش دیگری از سخنان خود به مناظرات علمی امام رضا(ع) اشاره کرد و گفت: این مناظرات که اسناد آنها در منابع تاریخی ثبت شده، همواره با تسلط علمی بینظیر امام همراه بود و هیچیک از مخالفان نتوانستند در برابر استدلالهای ایشان موفق شوند.
🔹 نوراللهیان تأکید کرد: در این جلسات، دانشمندان ادیان و مکاتب مختلف حضور داشتند و امام رضا(ع) با استناد به منابع معتبر همان ادیان، به پرسشها پاسخ میدادند؛ رویکردی که به اقناع مخاطبان و گسترش نفوذ فکری ایشان انجامید.
🔸 وی افزود: بازتاب این مناظرات به حدی گسترده بود که شرکتکنندگان پس از بازگشت به شهرهای خود، این گفتوگوها را نقل میکردند و همین امر باعث افزایش روزافزون محبوبیت امام رضا(ع) در میان افکار عمومی شد.
🔹 این استاد حوزه همچنین به واقعه تاریخی نیشابور اشاره کرد و گفت: استقبال گسترده مردم و نقل حدیث معروف «سلسلةالذهب» از سوی امام رضا(ع)، نشاندهنده جایگاه رفیع علمی و معنوی ایشان در میان مسلمانان آن عصر است.
🔸 نوراللهیان با اشاره به منابع روایی شیعه، از جمله کتاب «عیون اخبار الرضا(ع)»، تأکید کرد: بخش مهمی از معارف مربوط به امام رضا(ع) از طریق تلاش محدثانی همچون شیخ صدوق بهصورت مستند و با ذکر سلسله اسناد به دست ما رسیده است.
🔹 وی در ادامه، خراسان را طی قرون متمادی یک پایگاه مهم علمی دانست و گفت: حضور امام رضا(ع) در این منطقه، زمینهساز شکلگیری جریانهای علمی و فرهنگی گستردهای شد که تا امروز نیز استمرار دارد.
🔸 نوراللهیان در پایان، با اشاره به شرایط معاصر، بر نقش تاریخی و تمدنی امام رضا(ع) در هویت دینی و فرهنگی ایران تأکید کرد و این میراث را عامل تداوم پویایی علمی و معنوی جامعه دانست.
#گفتگو
#معارف_و_کلام
⬇️ ادامهی مطلب را در سایت بخوانید:
https://andishehma.com/mamon-va-imam-reza
📣پایگاه اندیشه ما
https://eitaa.com/joinchat/3881369777C45aea07034