سحابی سر اسب از محل پیدایش ستارههای جدید یا اصطلاحا پرورشگاه ستارگان است. این سحابی احتمالا حاوی بیش از ۱۰۰ نوع گاز ارگانیک و غیرارگانیک و نیز مولکولهای بزرگ ارگانیک از جنس غبار است.
وقتی نور سحابی درخشانتر IC 434 به سحابی سر اسب میتابد، غبارهای تیره و تاریک در زمینه نورانی سحابی، سیاه دیده میشوند. لذا این سحابی بهآسانی از دید رصدگران زمینی قابل تشخیص است. آنچه بهشکل سر اسب دیده میشود، در اصل توده بزرگی از ابر غبارآلود است که چون نور از آن عبور نمیکند، تیره و تاریک است.
پشت این سحابی مملو از گاز هیدروژن است. گرمای ناشی از پنج ستاره پرنور مجاور این سحابی موسوم به ستارههای شکارچی سیگما هیدروژن را یونیزه و آن را از حالت گاز به حالت پلاسما میکند. در اثر این پدیده، هیدروژن نور صورتی از خود متساعد میکند و نتیجتاً ابرهای گازی و غبارهای تیرهرنگ سحابی نیز در اثر تابش این نور میدرخشند. این سحابی اگر با نور مرئی عکاسی شود، تیره و سایهوار دیده میشود، اما اگر با طولموج فروسرخ عکاسی شود، شفاف به نظر میرسد و میتوان بخشهایی از کهکشان راه شیری و برخی از سایر کهکشانها را در پسزمینه آن مشاهده کرد.
در آوریل ۲۰۱۳ تلسکوپ فضایی هابل جزییات مهمی از این سحابی را ثبت کرد و دو ستاره جدید در ستون بالایی سحابی کشف شد. یکی از این دو ستاره پرتو شدید فرابنفش منتشر میکند و سبب میشود تا ابرها از هم بپاشند. ابرهای گازی اطراف سحابی تدریجا پراکنده میشوند اما هیدروژن و هلیوم و نیز غبارهای ناحیه راس اسب نسبتا متراکمترند. لذا سر اسب مثل سایبان روی ابرهایی که در پس آن واقع شدهاند سایه میاندازد. لذا در آن ناحیه، ابرهای هیدروژنی کمتری در اثر تابش نور ستارگان تبخیر شدهاند که در نتیجه آن، ستونی بهشکل گردن اسب پدید آمده است.
اندوشیری
گرانشی که گرد و غبار را به هم جذب میکند و منجر به تشکیل سحابی میشود، ناشی از جرم ذرات خود آن گرد و غبار و گاز است. در فضا، هر جرم، هرچند کوچک، نیروی گرانش تولید میکند. این گرانش اصولاً از قوانین نیوتن و نظریه نسبیت عام اینشتین ناشی میشود. حالا بیایید مرحله به مرحله این فرآیند رو توضیح بدم:
1. ذرات گاز و گرد و غبار در فضا
در نواحی خاصی از کهکشانها، گرد و غبار و گاز به صورت پراکنده وجود دارد. این ذرات جرم بسیار کمی دارند، اما به دلیل تعداد زیادشان، یک میدان گرانشی جمعی ایجاد میکنند.
2. گرانش اولیه
هر ذره گازی یا گرد و غباری نیروی گرانش ایجاد میکند که سایر ذرات اطرافش را به سمت خود جذب میکند. این نیرو هرچند ضعیف است، اما در طول زمان باعث تجمع تدریجی ذرات میشود.
3. ایجاد توده اولیه
زمانی که این ذرات شروع به تجمع میکنند، تودههای کوچکی شکل میگیرند. با افزایش جرم این تودهها، نیروی گرانش قویتر میشود و ذرات بیشتری را از محیط اطراف جذب میکند.
4. تشکیل سحابی
اگر شرایط مناسب باشد، این تجمعات به یک ابر بزرگ و چگال از گاز و غبار تبدیل میشوند که به آن سحابی میگویند. در این مرحله، گرانش کل این ابر گازی و غباری بسیار قویتر از گرانش ذرات اولیه است.
5. منشأ گرانش
گرانش ذاتاً یک خاصیت بنیادی ماده است. هر ذرهای که جرم داشته باشد، گرانش ایجاد میکند. این خاصیت به هیچ منبع خارجی وابسته نیست، بلکه از ذات خود ماده ناشی میشود و توسط نظریه نسبیت عام توضیح داده میشود.
چرا این گرانش به وجود میآید؟
گرانش ناشی از انحنای فضا-زمان است. هر جسم دارای جرم، فضا-زمان اطراف خود را خم میکند، و این انحنا باعث میشود ذرات دیگر به سمت آن حرکت کنند.
این فرآیند به صورت خودبهخودی رخ میدهد و تا زمانی که جرم وجود دارد، گرانش نیز وجود خواهد داشت.
در نهایت، همین گرانش است که سحابیها را تشکیل میدهد و در مقیاسهای بزرگتر به تشکیل ستارهها و سیارات منجر میشود.
اندوشیری
سحابی سر اسب
سحابی نعل اسب
سحابی اسب تاریک
سحابی خرچنگ
سحابی جغد
سحابی اسکیمو
سحابی سهتکه
سحابی اومگا
سحابی رتیل
سحابی عقاب
سحابی پیچهای
سحابی پروانه
سحابی پرده
سحابی شاهتخته
سحابی چشم گربه
سحابی شعله
سحابی حلقه
سحابی مرداب
سحابی دمبل
سحابی پشمک
سحابی پوماهی
سحابی پلیکان
سحابی پیله
سحابی آمریکای شمالی
سحابی گلسرخ
سحابی حباب
سحابی خرطوم فیل
سحابی دمبل کوچک
سحابی دوقطبی
سحابی زحل
سحابی ساعتشنی
سحابی شکارچی
سحابی عنکبوت قرمز
سحابی کالیفرنیا
سحابی قلب
سحابی مورچه
سحابی مخروطی
سحابی مکنیل
انجیسی ۱۴۳۵
سحابی هلالی
آیسی ۲۱۱۸
انجیسی ۶۰۴
انجیسی ۶۳۳۴
یونشیا یونیزش فرایند فیزیکی تبدیل اتمها یا مولکولها به یون بهوسیلهٔ افزودن یا کاستن ذرات باردار از قبیل الکترون یا سایر یونهاست.