اندوشیری
مکانیسم هیگز ساده ترین مدل را برای توضیح جرم ذرات به روشی که با برهمکنش های الکتروضعیف Electroweak
رویکرد فیزیکدانان این است که از تولید ذرات سنگین در برخورد پرانرژی ذرات سبک بهره بگیرند و سپس از آن ذرات سنگین یک بوزون هیگز تولید کنند. برخورد دهنده هادرونی بزرگ LHC سرن ، پروتون هایی را برخورد می دهد که بیشتر از کوارک ها و گلوئون های بالا و پایین ساخته شده اند. رایج ترین راه برای تولید بوزون هیگز این است که یک جفت گلوئون، هر گلوئون بصورت مجزا از یکی از دو پروتون های برخورد کننده ، با هم برخورد کنند و یک کوارک سر top و یک پاد کوارک سر top به عنوان یک نوسان کوانتومی Quantum fluction بسیار کوتاه مدت ایجاد کنند. کوارک سر top سنگین ترین ذره شناخته شده است (حدود 184 برابر جرم پروتون) و بنابراین کوارک های سر top و پاد کوارک سر top به شدت با میدان هیگز برهمکنش می کنند و در نتیجه گهگاه یک بوزون هیگز تولید می کنند. اندکی بعد (حدود 10 ^ 22- ثانیه)، بوزون هیگز تجزیه می شود. حدود 2.6٪ از واپاشی ها به یک جفت بوزون Z مربوط می شود که خود آنها نیز تقریباً بلافاصله تجزیه می شوند، برای مثال هر یک به یک جفت الکترون-پوزیترون یا میون-پاد میون (به اصطلاح لپتون های باردار) واپاشی میشوند . این دنباله در شکل 2a نشان داده شده است.
پیک حدود 125 گیگا الکترون ولت مربوط به واپاشی بوزون های هیگز است، در حالی که پیک نزدیک به 91.2 گیگا الکترون ولت مربوط به واپاشی بوزون های منفرد Z (نه القا شده توسط هیگز) است . واپاشی به بوزونهای Z یکی از کانالهایی بود که برای کشف بوزون هیگز مورد استفاده قرار گرفت، با کانالهای کشف مهم دیگر، واپاشی به دو بوزون W و دو فوتون (این دومی از طریق نوسانات کوانتومی با کوارکهای top و بوزون های W پیش میرود. ).
اندوشیری
-بزرگترینکهکشان-
کهکشان آلسیونس بزرگترین کهکشان شناخته شده با طول حدود 5 میلیون پارسک (16.3 میلیون سال نوری) است. این کهکشان یک کهکشان رادیویی هست. فاصله این کهکشان از ما 3 میلیارد سال نوری است و در صورت فلکی سیاه گوش واقع شده است. این کهکشان حاوی فواره های عظیمی هست و دانشمندان بر این باورند که در مرکز این کهکشان یک سیاهچاله کلان جرم فعال وجود دارد که منبع این فواره های عظیم هست. این کهکشان 153.77 برابر کهکشان راه شیری است.
اندوشیری
سال ۱۹۹۹: کشف یک منظومه سیارهای فراخورشیدی منظومه اپسیلون اندرومدا
ستارهشناسها در آوریل ۱۹۹۹، سه سیاره در ابعاد سیارهی مشتری رو کشف کردند که مدار ستارهی زرد-سفیدی به نام اوپسیلون اندرومدای ای میچرخیدند. این منظومه که در فاصلهی ۴۴ سال نوری از زمین قرار دارد، اولین منظومه فراخورشیدی است که کشف شد.
کشف یادشده این مفهوم را به چالش کشید که منظومهی خورشیدی ما یک پدیدهی واحد در جهان است و نشان داد کشف دیگر منظومههای سیارهای به زمان و فناوری وابستگی دارد. همچنین ستارهشناسها در سال ۲۰۱۰ متوجه شدند که برخلاف سیارههای منظومه شمسی، سیارههای مشتریمانند در این منظومهی فراخورشیدی روی یک صفحهی یکسان قرار ندارند؛ بلکه دارای شیب ۳۰ درجهای نسبت به یکدیگر هستند. این یافته به دانشمندان کمک کرد تا در نظریههای شکلگیری و تکامل سیارهها بازنگری کنند. تا آوریل ۲۰۲۴، ستارهشناسها ۹۰۰ ستاره کشف کردند که میزبان دو یا چند سیاره بودند.
تصویرسازی هنری از منظومه سیارهای اوپسیلون آندرومدا. در این منظومه سه دنیای مشتریمانند در مدار ستارهی زرد-سفید اوپسیلون اندرومدای ای میچرخند.
اندوشیری
وا چرا باید زشت باشه
کلان جرم به طور کلی همون معنای لغوی خودش رو میده دیگه، جرمی که به نسبت بسیاری از اجرام دیگه به شدت بزرگتره(جرم بیشتری داره)
اغلب برای سیاهچاله ها به کار میبریم