📝اَساسنوشت
📍بر اساس کنوانسیون حقوق دریاها ۱۹۸۲ عبور از تنگههای بینالمللی نظیر #تنگه_هرمز، تابع مقررات «عبور ترانزیت» است که در این چارچوب، حق عبور و مرور، غیرقابل تعلیق است. با این حال، اگرچه جمهوری اسلامی ایران این کنوانسیون را امضا کرده، اما چون تشریفات تصویب در خصوص آن طی نشده، ایران به عضویت آن درنیامده و در نتیجه تعهدی از این حیث ندارد.
🌐مطلب مرتبط🌐
◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇
همراه ما باشید...⚖📜
@asaas_discourse
📝اَساسنوشت
حقِ عبور از تنگه، اهرم فشار یا استیفای حقوق کشور؟
📍جمهوری اسلامی ایران همواره تأکید داشته است که عبور از بخش ایرانی، آبهای سمت شمال #تنگه_هرمز، مصداق «عبور بیضرر» است. در نظام حقوقی عبور بیضرر، تعلیق عبور و مرور تحت شرایطی خاص امکانپذیر است؛ از جمله زمانی که کشور به طور موقت در معرض #خطر قرار گیرد، #امنیت_ملی آن اقتضا کند و این تعلیق به صورت محدود، در بخشی از سرزمین، با اطلاعرسانی قبلی و بدون تبعیض اعمال شود. اما نکته بسیار مهم آنکه مقررات و نظام حقوقی که ذکر شد، عمدتاً ناظر بر زمان #صلح است. در زمان بروز مخاصمه، تعهدات بینالمللی کشورها (به استثنای موارد خاصی مانند معاهدات مرزی و تعهدات عینی) به حالت تعلیق درمیآیند. با توجه به شرایط فعلی و وجود وضعیت مخاصمه در تنگه هرمز، جمهوری اسلامی ایران میتواند به طور کامل عبور و مرور را معلق نماید.
🌐مطلب مرتبط🌐
◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇
همراه ما باشید...⚖📜
@asaas_discourse
📝اَساسنوشت
📍آیا ایران میتواند در زمان صلح نیز بهطور کامل تنگه هرمز را تحت نظارت، کنترل و تعلیق قرار دهد؟
یک راهکار حقوقی در دسترس، استناد به قاعده #اقدام متقابل است.
جمهوری اسلامی ایران در طول سالیان متمادی تحت تحریمهای ایالات متحده و کشورهای همپیمان آن که از تحریمهای ثانویه تبعیت میکردند قرار داشته است و میتواند در واکنش به این تخلفات، نسبت به نقض برخی از تعهدات خود، از جمله تعهد به عبور بیضرر در زمان غیرمخاصمه، به #اقدام_متقابل متوسل شده و اقدامات لازم را در #تنگه_هرمز اعمال کند. حتی در صورت لغو و توقف تحریمها، از آنجا که #جبران_خسارت یک اصل کلی حقوقی است و کشورهای تحریمکننده به ایران بدهکار محسوب میشوند، حق اقدام متقابل برای ایران تا زمان ایفای کامل تعهد به جبران خسارت پابرجا خواهد بود.
🌐مطلب مرتبط🌐
◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇
همراه ما باشید...⚖📜
@asaas_discourse
🔹حقباوری؛ رمز انسجام و تابآوری ایرانیان مبعوث🔸
از پرسشهای مهم در تحلیل جوامع معاصر این است که چرا برخی جوامع در مواجهه با فشارهای شدید سیاسی، اقتصادی یا امنیتی به سرعت دچار فروپاشی اجتماعی میشوند، در حالی که برخی دیگر فرصت حفظ انسجام و بازسازی خود را در شرایط بحران پیدا میکنند. در ادبیات علوم اجتماعی، این پدیده غالبا با مفهوم #تابآوری_اجتماعی توضیح داده میشود؛ مفهومی که به ظرفیت یک جامعه برای تحمل فشارها، سازگاری با بحرانها و بازسازی نظم اجتماعی اشاره دارد.
ایران معاصر در دهههای اخیر، با مجموعهای از فشارهای بیرونی و درونی، از تحریمهای اقتصادی تا تنشهای امنیتی و بحرانهای منطقهای مواجه بوده است. با این حال تجربه تاریخی، نه گسست و فروپاشی، که در مواردی ترمیم سرمایه اجتماعی و حتی تقویت نوعی همبستگی جمعی را نشان میدهد. فهم این پدیده از یک منظر، مستلزم توجه به بنیانهای هنجاری جامعه است. یکی از مفاهیمی که میتواند در تبیین این امر نقش مهمی ایفا کند، مفهوم #حق در سنت #الهیات_اسلامی است.
در بسیاری از نظریههای مدرن حقوقی و سیاسی، حق غالبا به عنوان مفهومی ارادهمحور فهم میشود. حق در این تلقی، چه در ساحت امر عمومی چه امر اخلاقی، عمدتا به معنای نوعی آزادی یا اختیار فردی برای انتخاب و مطالبه است. با این حال، در نگرش اسلامی، حق عمدتا در تقابل با باطل به کار میرود. این تقابل بدان معناست که حق در درجه نخست به حقیقتی مستقل از اراده انسان اشاره دارد. در این چارچوب، حق را میتوان مفهومی حقیقتمحور دانست؛ مفهومی که در حقیقت هستی ریشه دارد و باطل، خلاف این حقیقت است.
چنین تلقی از حق، پیامدهای مهمی برای فهم نظم اجتماعی و هنجاری دارد. نخستین پیامد آن این است که معیارهای قضاوت اجتماعی از سطح ترجیحات فردی فراتر میروند. اگر حق امری حقیقتبنیاد باشد، آنگاه ارزیابی رفتارها و نهادهای اجتماعی با معیارهایی سنجیده میشود که فراتر از اراده فردی قرار دارند که نهایتا موجب میشود جامعه خود را در برابر حقیقتی متعالی مسئول بداند. همچنین، در ادامه، نوعی مسئولیت اجتماعی نسبت به حق شکل میگیرد.
اگر حق امری مستقل از اراده افراد باشد، حفظ و پاسداری از آن به یک #تکلیف_اجتماعی تبدیل میشود. در این چارچوب، دفاع از حق یا مقابله با باطل صرفاً فضیلتی فردی نیست، بلکه وظیفهای است که میتواند ابعاد جمعی و اجتماعی پیدا کند. بسیاری از مفاهیم اخلاقی و دینی در سنت اسلامی، از جمله عدالت در چنین بستری معنا پیدا میکنند.
سومین پیامد مهم این تلقی، پیوند خوردن اخلاق و نظم اجتماعی است. در جوامعی که حق به عنوان مفهومی حقیقتمحور درک میشود، اخلاق و سیاست تقاطع مفهومی مییابند؛ زیرا معیارهای اخلاقی نیز به همان حقیقتی ارجاع دارند که مفهوم حق بر آن مبتنی است. در نتیجه، نظم اجتماعی بر پایه مجموعهای از ارزشهای هنجاری مشترک استوار میشود. این وضعیت، افق معنایی مشترکی در جامعه ایجاد میکند. هنگامی که اعضای یک جامعه #درک مشترکی از حق و باطل داشته باشند، امکان داوری مشترک درباره بسیاری از مسائل اجتماعی فراهم میشود.
در این نقطه، پیوند میان مفهوم حق و مسئله تابآوری اجتماعی آشکار میشود. در جوامعی با فهم مشترک حقیقتمحور از حق، فشارهای بیرونی به تقویت احساس مسئولیت جمعی میانجامد؛ چراکه واکنش به بحرانها صرفاً به عنوان یک مسئله سیاسی یا اقتصادی درک نمیشود، بلکه میتواند در چارچوب هویتیِ دفاع از حق نیز تفسیر شود. در مورد جامعه ایران، فرهنگ دینی و گفتمانهای عمومی به طور مکرر به مفاهیمی مانند حق، عدالت و مقابله با باطل ارجاع میدهند. با این حال، روشن است این بدان معنا نیست که مفهوم حق به تنهایی میتواند همه ابعاد تابآوری اجتماعی ایرانیان را توضیح دهد. عوامل اقتصادی و سیاسی و فرهنگی نیز در این زمینه نقش دارند که خارج از چارچوب بحث حاضر است.
✍🏻دکتر زهرا زندیه
دانش آموخته دکتری حقوق عمومی دانشگاه قم
◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇
همراه ما باشید...⚖📜
@asaas_discourse
📝 اَساسنوشت
📍این #امت در مسیر امام شدن است!
امام شدن خود امت، خیالپردازی سادهلوحانه یا لفاظی ژورنالیستی نیست. وعده قرآنی و منت خدا بر مستضعفان است
{وَ نُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُواْ فِي ٱلْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةࣰ وَ نَجْعَلَهُمُ ٱلْوَٰرِثِينَ}
این امت، نمیخواهد عبرت تاریخ شود. #آرمان مقدسی چون اسوه و الگو و گواه شدن برای بشریت را در سر دارد.
{وَکَذٰلِکَ جَعَلنٰکُم اُمَّةً وَّسَطًا لِّتَکُونُوا شُهَدَآءَ عَلَی النَّاسِ}
🌐مطلب مرتبط🌐
◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇
همراه ما باشید...⚖📜
@asaas_discourse
📝 اَساسنوشت
📍حضور مقتدرانه و حیرتآور مردم، مایه سوءاستفاده نیست!
#معجزه عظیمی در حال رخداد است.
الان درست دو ماه است که مردمی خداباور، مقاوم و مقتدر و البته زجرکشیده، خیابانهای سراسر ایران را تبدیل به خاکریز دفاع از هویت خود و نمایشگاهی برای عظمت خود در برابر جنایات #وحشیهای_ادکلنزده و مجهز به مدرنترین تجهيزات نظامی کردهاند.
اما تکرار معجزه، نبايد آن را عادی کند. هویت و معنای آن هم نبايد بیمایه یا تحریف شود.
حضور مکرر مردم، کارکرد صرفا حمایتی ندارد. نمایشی تزئینی برای قدرتنمایی نیست. اعلام حمایت از هر آنچه خواهد شد و همراهی با هر تصمیمی که نیمهشبی اعلام شود نیست!
🌐مطلب مرتبط🌐
◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇
همراه ما باشید...⚖📜
@asaas_discourse
📝 اَساسنوشت
📍امت بیدار، سربازِ عاقل انقلاب...
این امت برانگيخته شده، کنشگری آگاهانه دارد، چشمباز #تحلیل میکند و چارهجوئی و راهیابی میکند، همبسته با امامِ خود آرمانها را پیگیری میکند و مانع از #دستبستهشدن امام خود میشود. هزینههای گرانسنگ مادی و معنوی که در راه عزت و شرافت و کرامت خود نقداً پرداخت کرده را فراموش نمیکند و بسیار دقیقتر از برخی سیاستورزان و دولتمردان و تصمیمسازان، فضای عمومی و عرصه نبرد را رصد و تحلیل میکند.
زیست عادی در زمانه جنگ را مییابد و میخواهد ولی آن را با بیتفاوتی و خوابآلودگی تخدیری يکسان نمیگیرد.
🌐مطلب مرتبط🌐
◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇
همراه ما باشید...⚖📜
@asaas_discourse
📝 اَساسنوشت
مجلس، چشمِ خوابآلودی که باید بیدار شود!
📍در تاریخی ترین لحظه هایی که بر کشور عزیزمان می گذرد شاهد #تعطیلی صحن علنی مجلس شورای اسلامی هستیم؛ مجلسی که خانه ملت، #قانونگذار کشور و چشم بیدار مردم است. مجلسی که به بیان امام راحل(ره) در #رأس_امور است.
این نهاد والا به شکلی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تعبیه شده است که در هیچ زمانی کشور بدون مجلس نباشد. (اصل ۶۳) تصویب قوانین(اصل ۵۸)، نظارت سیاسی بر قوه مجریه(اصول ۷۶، ۸۷ و ۸۹) و پیگیری مطالبات مردم از همه نهادها(اصل ۹۰) بر عهده مجلس شورای اسلامی است.
راه قانونگذاری و راه #نظارت با بستن مجلس بسته می شود...
🌐مطلب مرتبط🌐
◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇
همراه ما باشید...⚖📜
@asaas_discourse
📖شاهنامه؛ میراثی ماندگار برای اندیشهی حقوق عمومی ایرانیان🇮🇷
شاهنامهی حکیم ابوالقاسم فردوسی، تنها یک حماسهی منظوم نیست؛ بلکه یکی از کهنترین رهنمودها برای اندیشهی حقوق اساسی ایرانیان است. داستان برآمدن ضحاک ماردوش و استیلای او بر ایرانزمین، یکی از درخشانترین و در عین حال تلخترین تمثیلها در باب «انتقال ارادی حاکمیت ملی به بیگانه» و «تأسیس ساختار استبداد» در دانش حقوق عمومی است.
برای کالبدشکافی این رویداد از منظر حقوق عمومی، باید فرآیند این گذار شوم را در دو پردهی حقوقی تحلیل کنیم:
پردهی اول
تفویض حاکمیت ملی به بیگانه
نقطهی عطف روایت، نه در ذات بیگانهی ضحاک، بلکه در #خطای استراتژیک و انفعال خود ایرانیان نهفته است. آنها به جای تکیه بر خرد جمعی و اتکا به ظرفیتهای درونی برای حل نابسامانیهای داخلی، دچار #استعمارپذیری_فکری شدند و به سوی ضحاک شتافتند تا یک بیگانه را به عنوان منجی برگزینند.
سواران ایران همه شاهجوی / نهادند یکسر به ضحاک روی
به شاهی بر او آفرین خواندند / ورا شاه ایرانزمین خواندند
این اقدام نابخردانهی ایرانیان و سپردن قدرت به دست بیگانهای که هیچگونه تعلق به بافتار جامعهی آنها نداشت نتیجهای جز به مسلخ رفتن حاکمیت ملی را رغم نزد و این تفویض سرابگونه، گسستِ قطعی میان «حاکمیت» و «منافع ملی» را رقم زد.
پرده دوم
استبدادی آشکار، استثماری نهادین و قربانی شدن سرمایهی ملی
پیامد محتوم این واگذاری ارادی، استقرار یک ساختار استثماری بود. ضحاک به عنوان نماد استعمار بیگانه، برای تداوم هژمونی خود، نیازمند تغذیه از مغز جوانان ایرانی بود که این موضوع استعارهای درخشان از «غارت سیستماتیک منابع انسانی» و «تهیسازی ظرفیتهای» یک ملت تحت سلطه است.
پندی که حکیم طوس برای ایرانیان به ارث گذاشته است، یک هشدار بنیادین در حقوق عمومی است.
پناه بردن یک ملت به نیروی #بیگانه برای رهایی از بحرانهای درونی، مصداق بارز «خودکشی سیاسی» است. واگذاری حاکمیت به غیر، به استعمار و استثمار ساختاری میانجامد و هزینهی این خطای تاریخی، با نابودی سرمایههای حیاتی یک ملت (مغزهای جوانان) پرداخت خواهد شد.
رشد یک ملت، تنها از مسیر بیداری ملی و اتکا به #نیروهای_درونی همان ملت قابل تحقق است و استمداد از بیگانه هدیهای به جز نقض استقلال، نابودی سرمایههای ملی و تباهی کیان کشور نخواهد داشت.
✍🏻مریم سادات بنیهاشمی
دانشجوی کارشناسی ارشد رشته حقوق عمومی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇
همراه ما باشید...⚖📜
@asaas_discourse
⛔️ ترسوها حق ندارند اسم عقلانیت را بیاورند! ۱۳۹۷/۰۷/۲۱
⚖ برخورد با وحشتپراکنان، وظیفه حتمی قوه قضائیه
1⃣ این روزها برخی رسانهها با تیترهایی دلهرهآور، تصویری بحرانی از اقتصاد کشور ترسیم میکنند؛ تصویری که گاه ایران را در آستانه سقوط نشان میدهد و از آیندهای بهمراتب سختتر خبر میدهد. اما پرسش اینجاست که آیا چنین فضاسازیهایی را میتوان رویکردی حرفهای و قابل قبول در رسانه دانست؟
2⃣ در ادبیات قرآنی، برای توصیف اینگونه رفتارها از واژه #مرجفون استفاده شده است؛ تعبیری که به ایجاد اضطراب و ناامیدی در جامعه اشاره دارد. مبتنی بر آیات قرآن امام شهیدمان{قدس الله نفسه الزکیه} بارها در سخنان خود نسبت به ابعاد خطرناک ارجاف هشدار داده و بر ضرورت برخورد جدی با آن تأکید کردهاند.
3⃣ مرجفون کسانی هستند که #امنیت_روانی جامعه را نشانه می گیرند. اما اینکه چه تحلیلی را باید #ارجاف دانست و کدام تحلیل را #انصاف یک ملاک روشن دارد. هر تحلیلی که نتیجه آن #ترس، اضطراب و #ناامیدی جامعه باشد، قطعاً تحلیل نادرستی است.
قائد شهید بی پرده اعلام داشته اند که «بعضی ها با خبری که می دهند با تحلیلی که می کنند با تفسیری که از وقایع می کنند در مردم تردید ایجاد می کنند ترس ایجاد می کنند این از نظر خدای متعال مردود است.»(۱۳۶۶/۰۸/۰۶) ستون پنجم دشمن «مردم را می ترسانند: آقا بترسید؛ مقابله با آمریکا مگر شوخی است؟ پدرتان را در می آورند!»(۱۳۹۱/۰۷/۱۹)
4⃣ مرجفون برای پیشبرد اهدافشان از ارزشهای انسانی مانند «آزادی بیان»، «آزادی اطلاعات» و «عقلانیت» سوء استفاده می کنند. به بیان رهبر شهیدمان «اساساً آزادی برای هدایت افکار است، برای رشد افکار است، برای پیشرفت جامعه است.» (۱۳۶۶/۰۲/۱۸) در حالی که ترساندن جامعه هیچ نسبتی با رشد و پیشرفت ندارد!
بنابراین یکی از مرزهای آزادی تشنج عمومی در جامعه است.(۱۳۶۶/۰۲/۱۸) برخی با انتشارات اطلاعات مختلف مانند میزان خسارات جنگ و عواقب ادامه جنگ سعی در القای ضرورت سازش با دشمن به مخاطب خود دارند.
این اطلاعات جهتدار که هرگز هزینه های واقعی سازش را شامل نمیشود به بیان رهبر شهید، مصداق «تحلیل غلط» است.
ارجاف با عقلانیت هم سنخیت ندارد.«ترسوها حق ندارند اسم عقلانیت را بیاورند! ترسیدن و فرار کردن و میدان را خالی کردن اسمش #عقلانیت نیست، اسمش همان ترس و فرار و مانند این ها است! عقلانیت یعنی محاسبه درست.»(۱۳۹۹/۰۷/۲۱)
5⃣ اما با #مرجفون چه باید کرد. سیدشهیدان، خامنه ای عزیز با تکیه بر آیه ۶۰ سوره مبارکه احزاب تکلیف را روشن کرده است.«اگر دست برندارند این شایعه پراکن ها، این تشنج آفرین ها، این کسانی که جامعه را از سلامت و از سکون و آرامش خودش می خواهند خارج کنند ،... ما تو(پیامبر) را به جان آنها خواهیم انداخت تا انتقام مردم را بگیری» (۱۳۶۶/۰۲/۱۸) «تو را مامور می کنیم که به سراغ اینها بروی و مجازاتشان کنی. اینقدر که مسئله امنیت روانی مهم است»(۱۴۰۳/۰۸/۰۶) «لذا باید در زمان خود و با شیوه لازم مرجفون فی المدینه ادب بشوند تا این امنیت دشوار به دست آمده و این وحدت کلمه از بین نرود.»(۱۳۵۹/۱۲/۲۲)
در میان ارکان مختلف حاکمیت، قوه قضائیه به عنوان پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی، مسئولیت تحقق بخشیدن به عدالت را عهدهدار است.
6⃣ اصل ۱۵۶ قانون اساسی «احیای حقوق عامه» را به عنوان دومین وظیفه بر دوش قوه قضائیه گذاشته است. حفظ امنیتروانی شهروندان از روشنترین مصادیق #حقوق_عامه است.
بنابراین از دستگاه عدالت برخورد به موقع و موثر با مرجفون مطالبه ملت ایران می باشد.
✍🏻فاطمه سادات نقوی
دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه تهران
📚مطلب پیشنهادی جهت مطالعه بیشتر:
"مرجفون؛ لرزهاندازان بر امنیّت روانی جامعه"
◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇
همراه ما باشید...⚖📜
@asaas_discourse
🔸بعثتِ مردم در شاهنامه: کهنالگویی برای فهم یک مفهوم در حقوق عمومی ایران🔸
#قسمت_اول
حقاً و انصافاً، شاهنامه فردوسی اباطیل و اساطیر الاولین نیست؛ بلکه کهنالگوهای متعددی را در ساحتهای گوناگون، از جمله در حقوق عمومی، به نمایش میگذارد. یکی از این کهنالگوها، مفهوم بعثتِ مردم است.
بر خلاف آنچه در ظاهر به نظر میرسد و گمان میرود که #مبعوث_شدن_مردم امری بدیع و نو در ساحت حقوق عمومی ایرانزمین است، این معنا سابقهای طولانی در ضمیر ناخودآگاه جمعی ایرانیان دارد. گویی هرگاه سرمایهای ملی از دست میرود یا آسیبی جدی به کیان کشور وارد میشود، در ژن ایرانیان نوعی جوشش و خروش برای مقابله با آن تهدید پدید میآید.
این استعداد، موهبتی الهی و نوعی وحی تکوینی است که در نهاد ایرانیان به ودیعت نهاده شده است؛ نظیر آنچه در آیه شریفه آمده است:
وَأَوْحَىٰ رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُونَ{نحل: ۶۸}
در چنین وضعی، اتحادی منسجم میان ارکان مردم (فارغ از هرگونه منش سیاسی و مذهبی) رخ میدهد و همگان در برابر آسیبی که خصم وارد کرده است، یکپارچه میشوند.
شاهنامه و صورتهای گوناگون بعثت مردمی
شاهنامه، نمونههای فراوانی از این بعثت را به تصویر کشیده است. از جمله:
۱. بعثت برای خون ریختهشدهی سیامک
۲. بعثت برای قصاص خون ایرج
۳. بعثت برای لرزاندن پایههای قدرت استبدادی ضحاک
۴. و در اوج، بعثت برای خون جوشان سیاووش
🔺ضحاک و بعثت علیه شجرهی ملعونهی #استبداد
ضحاک، آن استبدادِ ریشهدواندهای است که از رهگذرِ خوردن مغز ایرانی، هزار سال تداوم یافته و به شجرهای تناور و ملعونه بدل شده است. در ظاهر، برانداختن چنین قدرتی به دست مردمی مبعوث، واقعبینانه به نظر نمیرسد؛ اما در متن شاهنامه، همین امر تحقق مییابد و مردم کار را تمام میکنند.
این، یکی از برجستهترین جلوههای کهنالگوی بعثت در ضمیر ایرانی است: آنجا که مردم، در لحظهی تهدیدِ وجودی، از پراکندگی به انسجام میرسند و ناممکن را ممکن میکنند.
🔺 سیاووش؛ عالیترین مرتبهی بعثت
به نظر شاید، عالیترین نوع بعثت در شاهنامه، بعثت برای خون سیاووش است.
سیاووش تنها یک شاهزاده نبود؛ او یک سرمایهی گرانمایهی ملی بود. سرمایهای که بر اثر خدعههایی در داخل، زمینهی ترور او به دست توران، یعنی کشور خصم، فراهم شد.
از همینجاست که شاهنامه از سطح یک روایت حماسی فراتر میرود و به الگویی برای فهم مناسبات حقوق عمومی نزدیک میشود: وقتی ضعف و خدعهی داخلی، راه را برای ضربهی دشمن خارجی هموار میکند، ملت در مقام بعثت تاریخی خود وارد میدان میشود و کار را تمام میکند.
در این میان، رستم که نماد #حرکت_خودجوش_مردمی است؛ همان نیرویی که در مهلکهها افتخار میآفریند با آنکه دلِ خوشی از کیکاووس ندارد، باز به نزد او میرود و از او سپاه میطلبد. کیکاووس در اینجا نماد آن #دولتِ_ضعیف و ناتوانی است که به دشمن پالس ضعف میدهد؛ چیزی شبیه شاه سلطان حسینِ عصر صفوی. اما به هر سو، در لحظهی خطر، اتحادی مقدس و منسجم در میان ایرانیان پدید میآید و جبههای مشترک در برابر خصم شکل میگیرد.
❗️ادامه دارد...
◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇
همراه ما باشید...⚖📜
@asaas_discourse
اســــاس
🔸بعثتِ مردم در شاهنامه: کهنالگویی برای فهم یک مفهوم در حقوق عمومی ایران🔸 #قسمت_اول حقاً و انصافاً
🔸نقطهی برجستهی شاهنامه؛ این کهنالگو🔸
#قسمت_دوم
نکتهی برجسته در این کهنالگو آن است که هر بار این بعثت در میان مردم ایران رخ میدهد، با همهی صعوبتها و موانع، کار در نهایت به دست خودشان تمام میشود.
این نکته در داستان سیاووش (که طولانیترین داستان شاهنامه است) به روشنی دیده میشود. فرجام این بعثت، به نابودی همهی قاتلان سیاووش حتی به نابودی افراسیاب میانجامد.
به بیان دیگر، شاهنامه به ما میآموزد که در لحظههای بحران، اگر #بعثت_ملی رخ دهد، نتیجه هرچند با تأخیر و رنج فراوان، در نهایت به سود ایران و ایرانی رقم خواهد خورد.
🔺بعثت مردم؛ یک مفهوم ریشهدار در حقوق عمومی ایران
از این منظر، این گزاره که "بعد از این هم به توفیق الهی اگر چنانچه حادثهای برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد برای مقابلهی با حوادث، و کار را مردم تمام خواهند کرد. ۱۴۰۴/۱۱/۱۲" صرفاً یک تعبیر خطابی یا احساسی نیست؛ بلکه با کهنالگوهایی که در ساحت حقوق عمومی شاهنامه بهوفور مشهود است، قابل تأیید و اتکاست.
البته این سخن، نافی جایگاه رهبر الهیِ متصل به عالم معنا نیست؛ چهبسا او از غیب خبر دهد و افق حادثه را بهتر ببیند. اما آنچه در صحنهی عمل تاریخی کار را به انجام میرساند، بعثت ملت است؛ همان نیروی نهفتهای که در بزنگاهها از قوه به فعل درمیآید.
🔺فردوسی را باید از نو خواند
از همینرو، باید بیان آن قائد شهید را جدی گرفت که فرمود: "فردوسی را بزرگ کنید. فردوسی باید هم بزرگ شود. فردوسی در قله است. (۱۳۸۱/۱۱/۸)"
برای رسیدن به قله، باید قلل را شناخت. اگر بخواهیم مفهوم امتِ مبعوث را در ساحت حقوق عمومی بفهمیم، باید آن را نه فقط در نظریههای جدید، بلکه در ادبیات داستانی و عرفانی خود نیز جستوجو کنیم. گاه یک ملت، پیش از آنکه مفاهیم خود را در قالب نظریههای مدرن صورتبندی کند، آنها را در حافظهی تاریخی و در ناخودآگاه جمعیاش زیسته است. شاهنامه یکی از مهمترین منابع این حافظه است.
آری! آخرِ شاهنامه خوش است؛ نه از آن رو که رنج و خون و فراق در آن کم است، بلکه از آن رو که در میانهی حوادث، ژن ایرانی به انبعاث درمیآید و کار را به نفع ایران و ایرانی تمام میکند.
شاید به همین دلیل، «بعثت مردم» در ایرانزمین مفهومی نوظهور نیست؛ بلکه کهنالگویی ریشهدار است که فردوسی آن را در بلندترین قلهی ادبیات ما به تصویر کشیده است.
✍🏻داوود شاهی
دانشآموخته کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه قم
◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇◇
همراه ما باشید...⚖📜
@asaas_discourse