📚 کتاب ارشاد الزراعه
ابتدای روضه سیم،
در بیان زراعت نمودن غله؛
⚡گندم گرم و تر است. روی را پاک سازد و گزیدگی سگ دیوانه را فایده دهد؛اما نفاخ است مصلح وی کراویه است.
⚡آبی را اصطلاح آن است که آنچه صحرا باشد در بهار شدیار پنج راه یا چهار راه بر حسب دلخواه به دفعات نموده، گذارند که آفتاب
تموز در آن تأثیر نماید.
⚡افلاطون حکیم گوید که کسی که شدیار مینماید باید که طویل القامه باشد تا در وقت شدیار کردن بر درازدنبال سرافراز و قادرتر
باشد و کسی که بیل و تبر و میتین کار فرماید میانهبالا باید. و باید که گوشت بدن او نازک نبود. و کسی که درازدنبال نگاه میدارد
بلندقامت و بلندآواز باید. تا چون در دنبال گله بود بر اوایل گله مطلع تواند شد. چون سبعی قصد کند از آواز بلند او بترسد و آنچه
محوط است که خربزه و بادنجان بوده باشد چون محصول رفع شود نمایند.
⚡ و در غوزهزار گندم زراعت ننمایند که زمین آن آب
بسیار میخورد و سماد که انبار باشد کم میدهند بدان مصلحت که غوزه در روز اعتدال داشته باشد پس بذری که در زمین مذکور
کارند به تمام سبز نمیکند و آنچه سبز کند نیک نمیشود.
⚡ و اگر چنانچه جو در زمین مـذکور زراعت نمایند خوب میشود و اگر چنانچه معلوم شود که زمین گندم زور نداشته باشد انبار در میان شدیار یا خراک ریخته، رانند که چون زمین معمور و آبادان شود
بذر نمایند که در زمین بیزور اگر بـذر نمایند به تمام سبز نمیشود.
⚡ و در محل یخبند اکثر را سرما نیز ضایع میکند و محصول آن به دستور زمین پرزور نمیشود و
چون گنـدم سبز بیزور را انبار دهند چندان فائده ندارد.
⚡ غرض که زمین پرزور میباید که محصول آن به مدعا آید و اگر میسر شود
انبار دوساله که کهنه شـده در زمین بریزنـد که فائـده تمام دارد و در هر زمین که انبار شتر ریزند یا شتر خوابانند محصول نیک نمیدهد.
┅───〰️───┅
𝒋𝒐𝒊𝒏: @bagha_elm
📚 کتاب ارشاد الزراعه، صفحهی ۸۰
در معرفت سماد.
⚡ سرگین هر مرغی برای زراعت و درختها نیکوست الا سرگین بط که آن نیک نیست. و بهترین همه سـرگین کبوتر است.
⚡و بهترین
ارواث روث درازگوش است. پس از آن روث اسب و استر.
⚡ و بهترین ابعار بعر میش و بز است و بعد از آن سرگین گـاو.
⚡ و سرگین خوک همه زرعها و اشجار را خشک کند سوای درخت بادام تلخ که آن را نافع است.
⚡ و بعر ابل با هر گاوی دیگر که مخلوط سازند
نیک بود و تنها نیک نباشد.
⚡به جهت سماد درخت زیتون، ارواث دواب و ابعار و پس افکندهی همه مرغ آن مخلوط باید ساخت و در موضعی که خرمن جو و گندم و
سایر اجناس بوده باشد بعد باقلا محصول آن خوب نیاید.
⚡اگر کاه را در زمین آتش زنند یا آن که گذارند که پوسیده شود محصول نیکو نیاید غیر کاه باقلا که هرچند در زمین بماند مفید
است.
⚡و حقیقت آن نزد دهاقین به تجربه معلوم شد و اگر خواهند که خراک را در آخر سال به طریق سیاه کشت گندم یا جو را زراعت
نمایند زمین را آب داده شیار نمایند و نم باران شدیار نمایند که اگر چنانچه در شـیار نمباران زراعت نمایند، بذر آن سبز میشود
اما روش نمیکند؛ چون زمین خشک مغز است. و در وقتی که سبز شود آب نمیتوان داد و بدان جهت بذر ضایع میشود.
⚡چون زمین را آب داده گذارند که زردنم شود شیار نمایند و بعد معلوم شود که زمین خشکمغز است بعضی گویند که گندم را
یک شبانه روز در آب نموده بذر نمایند که خوب سبز میشود اما دانهی وی باریک و حاصل وی خوب نیاید.
┅───〰️───┅
𝒋𝒐𝒊𝒏: @bagha_elm
✳️ مشخصات بذر گندم خوب و ارقام آن.
کتاب ارشاد الزراعه، صفحهی ۸۱:
و اسامی بذری که مذکور میشود هر یک در محلی به قرار جریبی به تفاوت زراعت میشود و در موسمی میرسد؛ چنانچه دهاقین صاحب تجربه دانا و مزارعان خیراندیش هر دو سه تحقیق آن نمودهاند:
🌀 افلاطون حکیم گوید که،
بهترین تخم گندم آن است که رنـگ آن مایل به سرخی و زردی بود چون رنگ زرد. و بزرگ و درشت و
محکم و خوش طعم بود و باید که باریک و لاغر نبود.
⚡تخم جو باید که بزرگ و محکم و سفید بود. و نشاید که تخم گندم را بشویند؛ چون اگر گندم مغسول زراعت کنند دانه او باریک و کم بود. و بهتر آن بود که چون ادراک محصول شود خوشههای غله که بزرگتر بود دانه آن بسیار حاصل شود.
⚡و هر تخم که هست باید که نو بود و تخم دوساله میانه بود و تخم سه ساله نیک نبود و تخم چهارساله به کار نیاید مگر جاورس و
ارزن.
⚡و اگر تخم ماش و عدس و ملک را به سرگین گاو آلوده کنند و زراعت کنند زودتر سبز میشود و بیشتر میرسد.
🌀بعضی از اهل فلاحت گویند که،
اگر تخمی که در دشت حاصل شده در کوهپایه بکارند و آنچه در کوهپایه حاصل شده در دشت بکارند بیشتر حاصل شود و نیکوتر آید.
🌀 و بعضی گفتهاند که،
سرگین کبوتر یا هر مرغی دیگر باشد با تخم مخلوط سازند هر تخمی که بود حاصل آن بیشتر بود. لیکن چون
سرگین این مرغان با تخم مخلوط سازند در زمین نمناک بکارند و در زمین خشک نکارند تا تخم سوخته دنی حاصل نشود.
⚡گویند که از پوست گرگ غربالی سازند که آن را سی سوراخ بود و هر سوراخ آن مقدار که انگشتی درون آن رود و تخم را از
آن غربالی فرو کنند ریع(ریژ و عملکرد محصول) آن بسیار بود.
👇👇👇👇
تخم پاشیدن،
در مقدار یک شبر زمین، گندم هفت دانه یا پنـج دانه افتد و زیاده از این نبود و از جو نه دانه یا هفت دانه، باقی حبوب
چهار دانه و بعضی گفتهاند در بلاد سردسیر بیشتر باید پاشید چه گاه باشد که از سرما بعضی دانهها تلف شود.
⚡گفتهاند که کسی که تخم میپاشد احتیاط کند که در وقت تخم پاشـیدن تخم بر شاخ گاو نیافتد؛ چون اگر تخم بر شاخ گاو افتد محصول نیک نیابد و نان که از آرد آن کنند در تنور برند نایستد.
┅───〰️───┅
𝒋𝒐𝒊𝒏: @bagha_elm
✳️ مشخصات ارقام بذر گندم.
کتاب ارشاد الزراعه، صفحهی ۸۲.
🌱 زعفرانی:
جریب ۲۵ من.
🌱 حویجی:
که داس و خوشهی وی سرخ ودانه آن بزرگ است، ۳۰ من.
🌱 مروی:
که از حویجی خوردتر و به رنگ مشابه است به جریبی ۳۰ من.
زمان کاشت: آنچه شدیاری است اول میزان. و آنچه فالیز و بادنجانزار است چون انبار دادهاند اول عقرب.
زمان رسیدن: و رسیدن هر یک از اول سرطان است تا پانزدهم سرطان.
زمان درو کردن: و ملاحظه نمایند که گندم نم داشته باشد که دروند. که اگر چنانچه گندم خشک شود در خوشه نمیایستد.
🌱 سفیدجه:
زمان کاشت: اول میزان
تراکم کاشت در جریب: ۲۰ من
زمان رسیدن: و آخر سرطان برسد
اقلیم مناسب کاشت این رقم: و در صحرا کاشتن مناسب است.
🌱 مکه:
اول میزان ۲۰ من. و بیستم سرطان برسد. و کاشتن وی نیز در صحرا مناسب است. و ملاحظه نمایند که گندم آن نیز نم داشته باشد که دروند.
🌱 سرخک بهاری:
اول جدایی ۲۰ من. و در آخر سرطان میرسد. و آن را نیز در صحرا کارند که خوب میشود.
🌱 نشک سیستان:
از سرخخوشه و سفیدخوشه.
اما سرخ خوشه آن خوب است.
و سفید خوشه در سالی که سرما بسیار تنگ میشود در صحرا کاشتن مناسب است.
اول میزان، ۲۰ من.
و پانزدهم سرطان میرسد.
و گندم آن نیز نم داشته باشد که دروند.
🌱 شتر دندان:
که بغدادی نیز گویند.
اول میزان، ۲۵ من.
و دهم سرطان میرسد.
🌱 کب گندم:
اول جدی، ۲ من.
بیستم سرطان میرسد.
🌱 کله گندم:
هر دانه آن یک نصف سرخ و یک نصف سفید است. اول میزان، ۲۰ من. و بیستم سرطان میرسد. و بعضی از دهاقین نوع کله گندم را لزاع گویند که اکثر تخمها با هم مخلوط باشد. و لزا را نیز در اول میزان بذر نمایند خوب میشود و آخر سرطان میرسد.
🌱 کل گندم(کوسه):
که اصلاً داسه ندارد و بیشتر در کوهپایه زراعت مینمایند جهت آنکه تاب سرما دارد و هرچند سرما بیشتر شود نقصان پیدا نمیکند. در اول اسد زراعت مینمایند به قرار جریب ۲۰ من. و در آخر سرطان میرسد.
🌱 تبک:
که گندم در برابر سفیدجه است و در اول میزان به قرار جیریب ۲۰ من زراعت نمایند و آخر سرطان میرسد
🌱 سیاهدانه:
که بذر آن به سیاهی مایل است. در اول میزان در صحرا کارند به قرار جریب ۲۰ من زراعت نمایند و آخر سرطان میرسد.
🌱 کبود داسه:
که بذر آن زعفرانی و خوش رنگ است. در اول میزان به قرار جیریب ۲۰ من کارند و در پانزدهم سرطان میرسد و چون در زمین معمور بذر شود به غایت خوب میآید.
🌱 بهاری قائن:
واره مشهور است. گندم وی ریز و سرخ و سفید است و خوشهاش نیز بعضی سرخ و بعضی سفید است. در حمل کارند به قرار جریب ۶ من و آخر سرطان میرسد.
🌱 لوجک جامی:
اول میزان ۲۰ من و آخر سرطان میرسد و در برابر گندم سفیدجه است.
🌱 کبود لوجک مکه:
اول میزان ۲۰ من. و آخر سرطان میرسد.
🌱 سرخ خوشه:
که از جنس سفیدجه است و داسه ندارد و در میزان به قرار جریب ۲۰ من کارند و در آخر سرطان میرسد.
┅───〰️───┅
𝒋𝒐𝒊𝒏: @bagha_elm
✳️ مشخصات ارقام بذر جو.
کتاب ارشاد الزراعه، صفحهی ۸۸.
جز سرد و خشک است. حدت اخلاط را ببرد اما نفاخ است. مصلح وی شیرینی است.
🌱 ترش جو:
ترش جو را دهم اسد که تیر ماه است زراعت نمایند که اگر چنانچه در اول اسد مزروع شود اکثر خشک و نابود میشود. و در میان دهاقین به سفید مرگ مشهور است. و در آخر میزان میرسد و در آخر دلو که بهاری است زراعت نمایند. در دهم جوزا میرسد و شدیاری و سیاه کشت آن به دستور گندم است.
🌱 مشک جو:
را در اول سنبله زراعت نمایند و شداری و سیاهکشت آن نیز به دستور گندم است و در قوس آب دهند و دهم جوزا میرسد.
🌱 شیرین جو:
شیرین جو در میزان و حوت زراعت نمایند و آخر جوزا میرسد.
🌱 ناجو جو:
ناجوجو را نیز در میزان و حوت زراعت نمایند و آخر جوزا میرسد.
🌱 لوجک:
لوجک را در حوت زراعت نمایند و در بیستم جوزا میرسد.
🌱 شوره جو:
شورجو که از شیرین جو و ناجوجو سفیدتر است در حوت زراعت نمایند و آخر جوزا میرسد.
🌱 سرخسی:
سرخسی که خطهای سیاه دارد در حوت زراعت نمایند و آخر جوزا میرسد.
🌱 دیمجه جو:
دیمجهجو را که خوشه دو پهلو نیز گویند آخر دلو چون آبی زراعت نمایند. در آخر صور میرسد بیشتر از جوهای دیگر. و مدد دهقان است.
🌱 جو سیستان:
جو سیستان را در حوت زراعت نمایند که خوب میشود و در دهم جوزا میرسد.
🌱 مشته جو:
مشتجو که از جوهای دیگر کلانتر است و در میان دهاقین به سیاهجو مشهور است. و در میزان و حوت زراعت نمایند و آخر جوزا میرسد. و قبل از این در بلوکات زراعت میشده و حالا در ولایت خاف زراعت مینمایند و خوب میشود.
🌱 سیاه لوجک:
سیاهلوجک، خوشه دو پهلوی مدینه را در دلو زراعت نمایند و در بیستم جوزا میرسد.
🌱 سرخ رنگ:
سرخرنگ مدینه از خوشه دو پهلو و چهار پهلو. در دلو زراعت میشود و در آخر جوزا میرسد.
🌱 دراز مکه:
درازمکه از خوشه دو پهلو و چهار پهلو به شرح ایضاً.
🌱 دیمه:
دیمه که در دلو زراعت میشود به قرار جریب ۵ من. و رسیدن آن در گرمسیر بیستم جوزا و سردسیر دهم اسد است.
┅───〰️───┅
𝒋𝒐𝒊𝒏: @bagha_elm
🔴 دلایل واضح کاشت مستقیم هسته خرما و بذر کونار،
با بیان زیبا از استاد بابایی.
لینک گروه
https://eitaa.com/joinchat/70779112Ccf297aa6f1
👇👇👇👇
🌸 گروه بقا
ارقام اصیل و تجارب بومی.
🌸 برای اولین بار
در تاریخ فضای مجازی.
لینک گروه بقا در ایتا👇
https://eitaa.com/joinchat/1135870521Cc86acbbe45
لینک گروه بقا در تلگرام👇
https://t.me/+RP03RwXewFkzOTA0
در مورد:
📌 احیای نژادهای اصیل درختان.
📌 بذرهای در حال انقراض و قدیمی.
📌 بیان تجارب کشاورزی.
🕊 گروه بقا را به اقوام کشاورزتان معرفی بفرمایید.
خیلیها هنوز عضو کانالهای پنجگانهی بقا نشدند، عضو بشید!
بقا بذر اصیل و نژاد بومی👇
@bagha_asil
لینک کانال
بقا کانال جامع👇
@bagha_elm
لینک کانال
بقا کتابعلوماجدادی، مقالات کشاورزی👇
@bagha_kotob
لینک کانال
بقا مدیریت آفات و سموم گیاهی👇
@bagha_afat
لینک کانال
بقا آشپزی و لبنیات👇
@bagha_aashpazi