📌مروری بر مقالۀ «رمان تربیتی و داستانهای بریتانیایی قرن نوزدهم» نوشته ریچارد سالمون بخش سوم
🔻اشاره به برخی شباهتها و تفاوتهای شاگردی و دوران کارآموزی میان ویلهلم مایستر و آرزوهای بزرگ (پیپ)
در ویلهلم مایستر شاگردی و کارآموزی، تعبیری مجازی برای دورۀ وسیعی از یادگیری است که تنها با محدودیتهای زمانی جوانی مشخص شده، اما در رمان دیکنز، مانند دیگر داستانهای واقعگرای عصر ویکتوریایی، کارآموزی قهرمان یک تجربه اجتماعی ملموس است که در یک سیستم کاملا مشخص طبقاتی و تقسیم کار قرار دارد و به هیچ عنوان تعبیری مجازی نیست!
دیکنز (هم در آرزوهای بزرگ، هم در دیوید کاپرفیلد که رمان تربیتی دیگری از اوست) گسست دردناک بین کارآموزی و آرمان فرهنگی را آشکار میکند. کارآموزی که در بافت سنتی انگلستان به عنوان شکلی از کار اجباری تجربه میشد و آرمان فرهنگی که موفقیت و جایگاه اجتماعی ویژهای برآمده از ثروت بود، چندان با هم نمیخواند!
از طرف دیگر همانطور که ویلهلم مایستر از راه پدر جدا شد و حکمتاندوزیِ او (دوران کارآموزی ویلهلم مایستر را به یاد بیاوریم!) پیشرفت آهسته و قابل پیشبینی به سوی کار پدرش (تجارتِ بورژوازی) نبود، (بلکه از طریق سفر و ماجراجویی و پرسه زنی و گم شدن محقق شد،) پیپ نیز در آرزوهای بزرگش، خیلی زود از روال معمول زندگیِ شاگردیاش نزد جو در آهنگری خسته میشود و میخواهد یک آقا (جنتلمن) باشد…(جالب این است که هر دوی آنها این گریز از گذشته را اگرچه اجتناب ناپذیر، ولی بسیار زیانآور تجربه میکنند!)
✍🏻 #سیدزهیر_غنایی
–تحریریه بهانش
🗂 #جستجوی_شخصیت
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
📌جنگ میدانی با امام حسین (ع) بود؛ جنگ ادراکی با حضرت زینب(س)!
جنگ میدانی با حاجی زادهها بود، ادراکی با کیست؟
✍🏻 #رضا_صانعیپور
–تحریریه بهانش
#کوتاه_نوشت
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
📌از نو مؤمن شدن
احتمالاً بسیاری از ما لحظهای را که بذر ایمان در دلمان کاشته شد، به یاد نمیآوریم. من نیز نخستین جرقههای آن را در خاطر ندارم. پدر و مادرم بیهیاهو و با مهربانی، این بذر را در جانم نشاندند و سالها با مهر و عطوفت، آن را آبیاری کردند. امروز که به گذشته مینگرم، مسیر رشد این نهال را در قلب و روحم بهخوبی میبینم.
تا حدود پانزدهسالگی، ایمانی موروثی و مقلدانه داشتم؛ ایمانی که بیش از آنکه حاصل انتخاب من باشد، میراثی بود از نسلی به نسل دیگر. در قفسِ امنِ عادتها میزیستم، بیآنکه بالِ تجربه و اندیشه را به آسمانِ پرسش بگشایم. هرچه آموخته بودم، تکرار میکردم؛ بیآنکه از خود بپرسم «چرا؟».
اما جوانی، دورانِ طوفانهای پرشور است. در آن سالها آرامآرام به وادی تعصب قدم گذاشتم؛ جایی که هیاهوی جدل، صدای گفتوگو را خاموش میکرد و یقینهای عجولانه، مجال پرسیدن را میگرفت. چنان در حصار داوریهای خشک گرفتار بودم که گاه حتی آسانگیریها و مجوزهای دینی را نشانه سستی و اباحیگری میپنداشتم.
آنگاه در میانه راه زندگی، خداوند انسانی را بر سر راهم قرار داد؛ طلبهای دلسوز که نه با تحکم، بلکه با صبر و مهربانی، شاخههای زائد ایمانم را هرس کرد. او به من آموخت که ایمان را باید دید، نه فقط شنید؛ باید فهمید، نه صرفاً تکرار کرد.
آرامآرام ایمانی آگاهانه در وجودم شکوفا شد؛ ایمانی که از دل پرسشها سر برآورد، از شکهای صادقانه عبور کرد و در جستوجوی حقیقت به انتخابی دوباره رسید. این ایمان شاید دیرتر به دست آمد، اما استوارتر ماند. میوه درختی بود که ریشه در تعقل داشت و سایهاش آرامش میبخشید.
به گفتهی بزرگان دینی، در نگاه اسلام نیز ارزشمندترین ایمان، همین است؛ ایمانی که با بصیرت در جان انسان ریشه میدواند، نه با جبر. ایمانی که از آگاهی زاده میشود، نه از تقلید و نه از تعصب؛ ایمانی که انسان هر روز آن را از نو و با اختیار خویش برمیگزیند.
✍🏻 #لیلا_خدایار
–تحریریه بهانش
#یادداشت
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
10.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🚩 #خیمه_های_برافراشته
🎬 شب دوم؛ میعادگاه بیبازگشت
قرنها گذشته است، اما زمین هنوز طعم آن «نه» بزرگ را زیر دندان دارد. «مِثلی لا یُبایعُ مِثلَ یزید...»
🎙️ #محمدرضا_نصیری
✍🏻 #محمدحسین_نجفی
–هیئت تحریریه بهانش
◀️ دریافت با کیفیت بالاتر
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
📌 کتابخوانی بدون مرز
✍🏻 #رهبر_نویسندگان
🗓 ۱۴۰۲/۰۲/۲۴
📝بهانش | بهاے نوشتن✿
✏️@bahanesh
📌در هیئتی که از خون سیدعلی گفته نشود، از خون حسین گفتن، نمایشی و دکوریست...
✍🏻 #مهدی_ایزدی
–تحریریه بهانش
#کوتاه_نوشت
📝بهانش | بهاے نوشتن✿
✏️@bahanesh
📌 در خبرها آمده است:
نتانیاهو جلسهی اضطراری امروز را برای بررسی چالش جداسازی جبهههای ایران و لبنان برگزار میکند!
هر وقت واشنگتن و تلآویو راهشان از هم جدا شد، آن وقت میشود از جدایی تهران و بیروت حرف زد!
✍🏻 زهرا ابراهیمی
–تحریریه بهانش
#کوتاه_نوشت
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
10.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🚩 #خیمه_های_برافراشته
🎬 مرثیهای برای پروانهی زیر آوار
رقیه... تجسم تمام غربتِ تاریخ است. پروانهای که بالهای کوچکش، زیر بارِ اینهمه داغ، شکسته است.
◀️ مشاهده با کیفت بالاتر
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
🎯 گزارشهایی از جهان پساسواد
📌 «ادبیات» در همهجای جهان در حال انقراض است
🔴 ما در دورهای بیسابقه از افول چیزی زندگی میکنیم که ماریان وولف آن را «سواد عمیق» مینامد. نمودهای این فاجعه را همهجا میتوان دید، اما شاید در هیچجا به اندازۀ سنتِ فرهنگیِ «ادبیات» واضح نباشد. دیگر انکارش بیفایده است: «ادبیات» با شتاب دارد به هنری فراموششده تبدیل میشود. وقتی فیلیپ راث در سال ۲۰۰۹ گفت رمان بهزودی به دغدغهای «فرقهای» بدل خواهد شد، خیلیها مخالف بودند. اما در این سالها وضعیت ادبیات چنان اسفبار بوده که اندیشیدن به افول آن دیگر حتی نومیدکننده نیست، فقط خشمآور و ملالانگیز است.
🔴 نشریۀ «بافلر» برای بهدست دادن چشماندازی وسیعتر از این بحرانِ فرهنگی، از نویسندگانی از کشورهای مختلف جهان خواسته است تا گزارشهایی از وضعیت پساسواد در سرزمین مادریشان بنویسند. این گزارشها هم امیدوارکننده نیستند، اما خواندن آنها، این روزها که نمایشگاه کتاب، کمجانتر از همیشه و به صورت مجازی در حال برگزاری است، خالی از لطف نیست. کتاب، خواندن و ادبیات در همهجای جهان در حال پسرفت است، پس زندهباد کتاب، خواندن و ادبیات.
🔴 ژانگ یورِن، چین: شکل اصلی ادبیات در چین امروز، «رمان اینترنتی» است. نویسندگان جوان با استفاده از برنامکی که گفتار را به متن تبدیل میکند، داستانهایشان را آنلاین منتشر میکنند. خیلی وقتها اساساً «نوشتن» در کار نیست. واژگان و ساختار جملهها بسیار ساده است، چون به محض اینکه خواننده گیر کند، متن را رها میکند. بنابراین نویسندگان بهجای صناعات ادبی یا توصیفات پیچیده، از کلیشهها استفاده میکنند تا خواننده مجبور نباشد مغزش را به کار بیندازد.
🔴 رمانِ اینترنتی بهصورت دنبالهدار منتشر میشود و بخشهای جدید هر روز عرضه میشوند. خوانندگان هر روز تصمیم میگیرند که آیا محتوا به اندازۀ کافی هیجانانگیز بوده که به خواندن ادامه دهند یا نه، اهمیتی نمیدهند اگر داستان پر از تناقض باشد یا اصلاً خط روایی مشخصی نداشته باشد. با چنین وضعی، نویسندگان بیشتر به ارائهدهندگان خدمات شبیه شدهاند. آنها مجبورند با شتاب به ذائقۀ «مشتریان» خدمت کنند؛ مثلاً هیچ اتفاق ناراحتکنندهای نباید بیفتد، هیچ شخصیتی حق ندارد تصمیم غیراخلاقی بگیرد. هیچچیز جز کلیشه مجاز نیست.
🔴 جو گیبسن، اسپانیا: فرهنگِ امروز اسپانیا، فرهنگ خواندنهای سریع است: پیامها، زیرنویسها، تیترها، کپشنها، ایمیلها، نوتیفیکیشنها و پستهای شبکههای اجتماعی. متنهایی که هر لحظه پیش چشمان ما ظاهر میشوند ما را احاطه کردهاند، و ما تنها از خلال همین متنها جهان را میفهمیم. اما این حجم هولناکِ نوشته، ناگزیر، اخلاق و سلیقۀ زبانی و طرز اندیشیدنمان را نیز قالبریزی میکند. ما به خواندنِ سریع عادت کردهایم. به چشمدواندن، به اسکنکردن، به جستوجوی «نکتۀ اصلی» در میان پاراگرافهای فشرده. دیگر تحملِ ابهام را نداریم.
🔴 وقتی در چنین فرهنگی کتاب مینویسی، انگار داری در کنار اتوبانی شلوغ نجوا میکنی. سرعت و شتابِ جابهجایی اطلاعات چنان بالاست که ادبیات -که ذاتاً کند است- در حاشیۀ این سروصدا محو میشود. کتاب دیگر «رویداد» نیست؛ کالاهایی دیگر آن را بلعیدهاند. زمانی مردم پیش از خواب رمان میخواندند؛ حالا قبل از خواب «نوتیفیکیشنها را پاک میکنند». خوانندهای که هزاران صفحۀ گوناگون در روز «میبیند»، اما تقریباً هیچیک را «نمیخواند» چگونه میتواند با چیزی مانند ادبیات دشوار ارتباط برقرار کند؟
🔴 کیم هیسون، کرۀ جنوبی: در کشور من، کرۀ جنوبی، ادبیات باید آسان باشد، بدون استثنا. خواننده باید معنی را فوراً درک کند، وگرنه کتاب فروش نمیکند. خوانده نمیشود. شعر نیز باید ساده باشد. خواننده باید با یک نگاه مقصود شاعر را دریابد وگرنه عصبانی میشود. خوانندگان خود را معیار همهچیز میدانند، ملاک هر تفسیر. شایستگی هر اثر با میزان دشواریاش تعیین میشود. آمار فروش نیز از همین منطق پیروی میکند.
🔴 مانند پاسخدادن به درخواست یک جراح برای رتبهبندی درد از یک تا ده، خوانندگان کرهای میگویند هر نمرهای بالاتر از پنج، متن را از ادبیات به ابزار شکنجه تبدیل میکند. خوانندگان کرهای چیزی در محدودۀ یک تا سه را ترجیح میدهند. درعینحال، نرخ خودکشی در کره بسیار بالاست. من معتقدم ریشۀ این بحرانْ نبودِ سوادِ سلامتِ روان در میان دانشآموزان، والدین و مدارس است. وقتی جوانان چنین سوادی ندارند، نمیتوانند وضعیت ذهنی خود را تشخیص دهند و کمک نمیخواهند. نتیجه؟ همهچیز با هم غرق میشود.
🖋 آنچه خواندید برگرفته از مطلب «گزارشهایی از جهان پساسواد» است که در شمارۀ ۳۷ مجلۀ ترجمان منتشر شده است.
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh