🚬 یه نخ سیگار ابالفضلی
بخش ۱/۳
از آنهاییست که صدای کلفتش توی محوطهی پایین هیئت دو سه بار اکو میشود. لباس مشکی آستین کوتاه، دمپاییهای بندی و موهای ژولیده.
شبهای دهه، کارهای هیبتی را به او میسپارند. اسمش شده مردِ هیبتی؛ مثلا اینکه بچههای تخسِ مراسم را که گروهی توی مردانه مینشینند و وسط سینه زنی کشتی میگیرند، میسپارند دستش. آنقدر ماهرانه آنها را به صف، پایین هیئت مینشاند که هرکس نداند فکر میکند هرکدام یکبار ضرب دستش را چشیدهاند. اما آنها که میشناسندش، میدانند اهلش نیست.
چراغها که خاموش میشود صدایش را میاندازد پس سرش و میگوید بشینید جایی نرید. صدا که توی پارکینگ دوسه بار اکو میشود، بچهها مینشینند روی لبه ی نردبان و به جای کُشتی و اردنگی زدن بهم، توی گوش هم ریز ریز حرف میزنند و میخندند. او هم هر از چندگاهی جلویشان رژه میرود تا یادشان بیاید صاحب صدای بلند، هنوز هم هست.
وسط این رژه رفتنها هم، خودش هرجا لازم باشد دست میرساند. مثلا کولر خانمها که دیوارهاش برق دارد و کسی تنظیمش نمیکند غیر از او. یا از آن کارهایی که کسی توی دستگاه امام حسین قبولش نمیکند. مثل نقش شمر تعزیه میماند بعضی کارها، قبولش کنی تف و لعن میشوی و قبولش نکنی هم کار مراسمِ آقا زمین میماند. یکی از این کارها بستن در هیئت است وقتی که تمام ظرفیت بالا و پارکینگ پر میشود. یک لباس مشکی میدود و توی سروصدای مداح با اشاره ی دست و سر به پله ها، به او میفهماند که آنقدر غلغله هست روی پله ها هم نشستهاند و قربانِ دست و پایت.
📌 #ادامه_دارد
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
🚬 یه نخ سیگار ابالفضلی
بخش ۲/۳
در هیئت را ببند، غذا کم بیاید و ندهیم، شرمندهی سینهزنهای آقا میشویم. آنجاست که دمپاییهای بندیش را لخلخ روی زمین میکشد و به طرف در بزرگ چوبی میرود. یک لنگه را میبندد و بعد کمی دور میزند، جلوی بچه ها رژه میرود و چپ چپ نگاهشان میکند.
بلندگو و سیمهایش را جابجا میکند بدون اینکه تغییری توی صدا ایجاد شود، یک سر توی آشپزخانه میرود و بعدتر یک هیسِ بلند توی محوطه میگوید تا سکوت باشد و صدای مداح خوب بپیچد. توی این مدت حداقل از همان یک لنگه در بیست سی نفر آمدهاند تو. نوبت بستن لنگهی دوم در است. توی پیاده رو را نگاه میاندازد و با همان صدای اکو دار، داد میزند: کسی بیرون نمونده؟ میخوام در رو ببندم.
بعد آرام آرام در را پیش میکند، آنقدری که فقط اندازهی دوتا چشم بتواند بیرون را نگاه کند. از اینجا به بعد تا پایان هیئت هیچ مسلمان و شاید غیر مسلمانی پشت در نمیماند. چون مردِ هیبتی چشم هایش را از در میاندازد بیرون و هر سیاه پوشی که رد میشود لنگه ی در را عقب میکشد. جوری که بعضی ها فقط عابر بودند و از خجالت مرد هیبتی، توی هیئت آمدهاند.
بانی روی قیافهاش حساب باز کرده و مسئولیت در را سپرده دستش، از دلش خبر ندارد لابد. از وقتی که باید در بسته بشود تا آخر هیئت، جمعیت ورودی مساوی است با همان وقتی که در باز بوده.
📌 #ادامه_دارد
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
🚬 یه نخ سیگار ابالفضلی
بخش ۳/۳
مردِ هیبتی دل محکمی دارد. وسط روضه، آن جاهایی که هر آدمی آرزو میکند کاش بمیرد و دیگر جملهی بعدی روضه خوان را نشنود، سبد بدست میدود توی آشپزخانه و تندتر برمیگردد دنبال کاری دیگر. دل گُنده است دیگر. شاید هم گوش نمیکند و سرش گرم کار است.
شب نهم روضه خوان از فرات گفت و حضرت عباس. مردِ هیبتی سرش را از در برده بود بیرون و نگاه میکرد. صدای جمعیت بلند شد. زنها ضجه میزدند و مردها فریاد. روضه خوان رسیده بود به تیر و بازو و چشم... مرد هیبتی در را باز کرد. حسین رسید بالای سر عباس، روی دو زانو نشست.
مرد هیبتی دست هایش را بالا برد. دو بار سینه زد، محکم، کلافه بود انگار.
روضه خوان داد زد: انکسر ظهری و انقطع رجائی. مرد هیبتی دست توی جیب کرد. سیگار و فندکش را بیرون آورد. توی پیاده رو قدم زد و روشنش کرد. یحتمل داشت آرزو میکرد بمیرد و خطهای بعدیِ بعد از عباس نباشد.
✍🏻 زینب جلالی
–تحریریه بهانش
#روایت
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
9.4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🚩 #خیمه_های_برافراشته
🎬 شب دهم؛ عصر تنهاییِ خدا
◼️ آسمان روی زمین افتاده است. شمشیرها به استراحت رفتهاند و نیزهها دهان باز کردهاند. گودال... خنجرِ کُند... و خورشیدی که از مشرقِ نیزه طلوع میکند.
🔗 مشاهده با کیفیت بالاتر
#روضه_نوشت
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
4.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🚩 این کارزار تمام نشدنی است...
#امامشهید_خامنهای
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
📌توصیه مرحوم علامه مصباح
در ايام سوگوارى سيدالشهداء (علیهالسلام)، مخصوصا از روز عاشورا تا روز اربعين، اين چهل روز را زيارت عاشورا بخوانيد و در روز اربعين زيارت اربعين بخوانيد.
🗓 ۱۳۷۸/۰۳/۱۵
#نویسنده_متعهد
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
📷 توصیه شهیدنوید صفری به زیارت عاشورا
🔻«زیارت عالی و پرفیض زیارت عاشورا را بخوانید از طرف من و به ارباب ابراز ارادت کنید. حتما هرکجا باشم خود را در کنار شما خواهم رساند. آه که تمام حسرتم این است که چقدر دیر فهمیدم زیارت عاشورا چیست و حیف که فقط روزی یک مرتبه نصیبم نشد...
🔺و بدانید هرکه چهل روز عاشورا بخواند و ثواب آن را هدیه بفرستد، حتماً تمام تلاش خود را به اذن خدا خواهم کرد تا حاجت او را بگیرم و اگر نه در آخرت برای او جبران کنم. حتی یک عاشورا هم قیامت میکند با روضه ارباب از زبان مادر و خواهرش. انشاءالله که شرمنده شما نباشم.»
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
🔰 تنهاییِ مطلق در دشتِ غم
او نگاهی به اهل حرم کرد و در آن لحظهی هولناک و تکاندهنده، دیگر نه ابالفضل بود و نه علیاکبر و نه قاسم؛ حبیب و زهیر هم رفته بودند. او بود و زنان اهل حرم، و خدای عالم در همین نزدیکی نگاه میکرد و مردان نامحرم و سفاک در پشت سرش ایستاده بودند. در آن حال، دلش گرفت و زندگی دیگر برای او هیچ رغبتی نداشت. در آن لحظه، یاد روزی افتادم که مادرش رفت و پدرش گوشهای نشسته بود و با اندوهی عمیق زمزمه میکرد: «بعد از فاطمهی من، تف بر این دنیا». او حالا، بعد از چندین دهه، حال پدرش را درک کرد، آسمان را نگاه کرد و با لبهای لرزان گفت: «میبینی بابا؟ حالا من هم شبیه تو شدم.»
بغض کرد و زیرلب زمزمه کرد: «یا رب، اهل حرم را به تو میسپرم؛ مواظب پسرکم باشد که در خیمه مریض افتاده است، مبادا با او کاری داشته باشند». چندباری میوهی دلش شمشیر کشید تا بیاید و به کمک پدرش برسد، اما نتوانست و پدر با مهربانی از او خواهش کرد که برود داخل. همان زمان، همه دور حسین جمع شدند؛ بار آخر بود او را میدیدند، بار آخر بود بوی او را میشنیدند و صدای محزونش را میشنفتند. بار آخر بود که قلبی در مولا میتپید و سری بر روی بدن داشت. صدای گریهی زنان، عرش خدا را میلرزاند. حسین باید میرفت و خدا میدانست او قرار است نامش در تاریخ جاودانه باشد و حسینش به این مقام افتخار میکرد. ملائک با اشک، حسین را راهی کردند و او رفت.
رفتن او، جانبخش تمام عالم و آدم بود. خون او باید جاری میشد تا عدهای بفهمند زندگی چنان ارزش ماندن ندارد و زندگی تمامش پوچ است. او رفت تا به دیگران بگوید چه انسانهای شقی در زمین زندگی میکنند؛ بگوید و نشان بدهد که برای کشتن او، وضو و روزه گرفتند تا راضی خدا شوند، ولی در حقیقت خدا را شهید کردند. او رفت تا دین باطل را برای عدهای نشان دهد.
حسین آمد به میدان، اما هیچکس نبود که با او وداع کند؛ از مردان و یارانش کسی نبود بگوید: «من نگاهت میکنم، چه خوب و مردانه جنگیدی». جنگید و تیر زدند؛ تمام تیرهای کینه و عقده را بر بدن پاک او فرود آوردند. شمشیرهای حسرت و بغضِ جمل و احد و خیبر و بدر را بر بدن مبارکش نشاندند. اسم علی را بلند میگفتند و اهل کوفه فریاد میزدند: «انا نقتلک بغضا لابیک!» (ما تو را از روی کینه به پدرت میکشیم!).
حسین رفت و تا جایی، دشمنِ سرسخت اهلبیت روی سینهی حسین نشست؛ سینهای که محرم اسرار حق بود و محل رفت و آمد فرشتهها، سینهای که پر از عشق خدا بود. میخواستند گلویی را ببرند که صدای تلاوت قرآن از آن بیرون میآمد؛ صدایی که لرز بر اندام خلیفهی فاسد زمان، مثلی لا یبایع مثل یزید میانداخت. یزیدی که از ترس خاموش شدن آن صدا، دستور کشتن چه مرد پاکی را داد! مردی که میخواستند دیگر صدایش نباشد، اما این قلب نبود که به صدا جان میداد، روح حسین بود که در تشت طلا جلوی یزید قرآن میخواند و یزید را رسوا کرد. در همین ساعت بود که بریدند و سر را بین خودشان چرخاندند، کف زدند و شادی کردند؛ به شکرانهاش هزار مسجد دادند و هلهله کردند و روز عاشورا را روز شادی و خنده و روز برکت نهادند.
همین ساعت بود که زینب فهمید دیگر برادری ندارد و تمام کاروان روی دوش اوست. نقش او تازه شروع شده بود؛ نقشی که سالها تمرینش کرده بود و حالا باورش نمیشد که موقع اجرایش است. سالها در پس برادر بود و او حالا باید میرفت میان نامحرمها. حالا زینب بود و سر بریده و زنان کاروان و مردان حریص و بیشرف. زینب بود و چشمهای برادر که از بالا نگاه میکرد و برای آرامش قلب خواهرش قرآن میخواند. او بود و او بود و حالا هم او هست و هست و هست.
✍🏻 ابوالفضل گلستانی
–تحریریه بهانش
#روایت
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh
🔰 کلیشههای نقد داستان
در بسیاری از نشستها و کارگاههای داستاننویسی، هنگام نقد یک اثر، سه گزاره تقریباً بهطور خودکار تکرار میشود؛ گویی منتقد چارچوبی آماده در ذهن دارد و متن را، هرچه که باشد، در آن قالب میریزد. این سه جمله را احتمالاً بسیاری از ما بارها شنیدهایم:
قصه دیر شروع شده
ریتم کند است
شخصیتها درنیامدهاند
در مورد گزاره نخست، یعنی «قصه دیر شروع شده»، بهنظر میرسد منشأ آن را باید در آموزههای رایج فیلمنامهنویسی جستوجو کرد. آنجا تأکید میشود که گره اصلی داستان باید در همان آغاز فیلم یا در دقایق ابتدایی آن شکل بگیرد تا مخاطب سریعاً درگیر روایت شود. اما پرسش این است: آیا چنین الگویی را میتوان بیواسطه به ادبیات داستانی تعمیم داد؟
در بسیاری از رمانهای مهم جهان، اتفاق اصلی نه در صفحات آغازین، بلکه در روندی تدریجی و گاه بسیار دیرتر شکل میگیرد. در «بیگانه» آلبر کامو، روایت با خبری ساده و سرد آغاز میشود: مرگ مادر. اما آنچه هسته اصلی بحران داستان را شکل میدهد، در مسیر بعدی روایت بهتدریج روشن میشود. در «تهوع» ژان پل سارتر نیز خبری از یک گره دراماتیک فوری نیست؛ در «آئورا»ی کارلوس فوئنتس، «شازده احتجاب» گلشیری، «همسایهها»ی احمد محمود یا «سووشون» سیمین دانشور نیز هم.
این آثار بیشتر بهتدریج فضای روایت و جهان داستانی خود را بنا میکنند. بنابراین شاید بهتر باشد بهجای این حکم کلی که «قصه دیر شروع شده»، از خود بپرسیم: آیا این شیوه آغاز با منطق روایت آن سازگار است یا نه؟
گزاره دوم، یعنی «ریتم کند است»، اغلب حتی از این هم مبهمتر مطرح میشود. در بسیاری از نقدها، این جمله بدون اشاره به صحنهای مشخص یا نمونهای دقیق بیان میشود. حال آنکه ریتم در روایت مفهومی پیچیده است که به عواملی چون طول صحنهها، میزان توصیف، تغییر زاویه دید، توزیع اطلاعات و حتی ساختار جملهها مربوط میشود. بدون اشاره به این عناصر، گفتن اینکه «ریتم کند است» بیشتر به یک احساس کلی شبیه است تا یک تحلیل.
گزاره سوم نیز از همین جنس است:د «شخصیتها درنیامدهاند.» این جمله نیز اگر بدون توضیح دقیق مطرح شود، عملاً معنای روشنی ندارد. آیا منظور این است که شخصیت نمودار تحول ندارد؟ یا کنشهایش باورپذیر نیست؟ یا زبان و رفتار او با جهان داستان هماهنگ نیست؟ بدون روشنشدن این نکات، چنین داوریای بیشتر شبیه یک برچسب است تا نقد.
از قضا اگر بخواهیم با همین معیار کلی قضاوت کنیم، میتوانیم آن را بهدلخواه درباره بسیاری از شخصیتهای مشهور ادبیات جهان نیز به کار ببریم؛ مثلاً میتوان گفت مرسو در «بیگانه» شخصیتی است که «درنیامده»، زیرا واکنشهای عاطفی متعارفی ندارد؛ یا گرگور سامسا در «مسخ» کافکا چندان «پرداخته» نیست، چون گذشته و زندگی درونی او بهتفصیل شرح داده نمیشود. حتی میتوان درباره شخصیتهایی مانند ژوزف کا. در «محاکمه»، راسکولنیکف در «جنایت و مکافات» یا آنا کارنینا نیز چنین احکامی صادر کرد!
✍🏻 تیمور آقامحمدی
#کارگاه_نویسندگی
#نقد
📝بهانش | بهانهاے براے نوشتن✿
✏️@bahanesh