🎞 #روایت_تبیینی از #موکب_تبیینی_بصیرتی ج ۹۸ | ۲۵ شهریورماه (۷/۱)
📌موضوع: بردهداری نوین
👤مهمان: حجتالاسلام والمسلمین غلامی، ابوالشهید میناب
🔶نود و هشتمین جلسه موکب تبیینی بصیرتی با استقبال خوب مردم برگزار شد. همچون شبهای گذشته، برنامه با تلاوت سوره فتح و سرود جمهوری اسلامی ایران آغاز شد و پس از آن صلوات خاصه حضرت فاطمه معصومه(س) قرائت شد.
🔷هر یک ربع نیز دستهای از عزاداران و خونخواهان امام شهید از مقابل موکب عبور میکردند و حاضران در موکب همراه با سخنران، ایستاده با شعارهای آنان همراهی میکردند؛ رفتوآمد این دستهها و همصدایی مردم، به جلسه حالوهوایی متفاوت داده بود.
🔷مجری برنامه حجتالاسلام حسینی کوهساری نیز پیش از دعوت از سخنران، با شعری در مدح امیرالمؤمنین(ع) چنین خواند:
«زره نیاز ندارد که جوشنش زهراست
که سرشناسترین فاتح به نام علی است
نماز را به ولایت گره زده نامش
که در روایت معراج پیشگام علی است
به شرح آیه پنجاه و پنج مائده گفت
برای حاجت هر سائل التیام علی است
غلام شاه شدن از مراتب ادب است
دوباره واسطه خیر و احترام علی است
دوباره شر گناه از وجود من کم شد
که ذکر روی لبم صبح و ظهر و شام علی است
چگونه وصف کنم لیلةالمبیتش را
که مرد روز خطر هست و با مرام علی است
پدر به سفره ما لقمه حلال آورد
دلیل برکت نام و نمک، نمک امام علی است»
🔷سپس سخنران پس از سلام و آغاز سخن با لحنی متواضعانه به مخاطبین گفت که بسیاری از آنان از امثال او «روشنتر و قابل استفادهتر» هستند و شاید سخنان او صرفاً از باب تذکر و یادآوری باشد.
🔶نقطه آغاز استدلال او، تعریف نوعی از نظم جهانی بود که آن را ذیل مفهوم امپریالیسم توضیح میداد. به روایت او، در ادبیاتی که امروز از «جهان» و «کره زمین» به عنوان «دهکده جهانی» سخن میگوید، قدرتهای مسلط خود را در جایگاه «کدخدای دهکده» مینشانند و معتقدند همه چیز باید تحت فرمان، تدبیر و برنامهریزی این کدخدا پیش برود. او برای روشن شدن معنای «بردهداری مدرن»، ابتدا از بردهداری سنتی آغاز کرد.
🔷سخنران یادآور شد که بردهداری پیش از بعثت رسول خدا (ص)، در دوران رسول خدا(ص) و تا قرون اخیر در جوامع مختلف وجود داشته است. برده در مفهوم سنتی، انسانی بود که «مِلک طِلق» شخص دیگری محسوب میشد؛ یعنی مالکیت و اختیار مستقلی بر سرنوشت خود نداشت.
🔸او برای ملموس کردن بحث، از تجربهای شخصی نیز یاد کرد و گفت در جنوب کشور انسانهایی را دیده که پدرانشان برده بودهاند و خود او نیز آنان را دیده است؛ در آن مناطق به آنها «غلام» میگفتند و پدرانشان مالک خودشان نبودند.
🔺البته به گفته او، این ساختار به دلیل قرار گرفتن در بستر فرهنگ اسلامی، به تدریج تغییر کرده بود و نهایتاً تا زمان انقلاب، روندی طی شده بود که انقلاب موجب آزادی این افراد شد؛ هرچند او تأکید کرد که قصد ندارد در اینجا وارد جزئیات احکام و وضعیت همین نمونهها شود.
🔷او توضیح داد که به برده مذکر «عبد» و به برده مؤنث «اَمه» گفته میشد و در زبان فارسی برای اَمه از تعبیر «کنیز» استفاده میشود؛ برای توضیح این مفهوم، سخنران تعمداً به مثال حیوانات رفت و گفت تصور کنید فردی اسب یا الاغی را میخرد.
از آن لحظه به بعد، هر وقت بخواهد، شب یا روز از حیوان سواری میگیرد؛ هر غذایی که بخواهد به او میدهد و حیوان نیز اساساً حقی برای اعتراض ندارد.
🔺الاغ نمیتواند بگوید از آخر پاییز تا اول بهار به من کاه خشک و تهمانده غذای گاو و گوسفند دادهای، در حالی که به گاو خود یونجه میدهی، پس من هم یونجه میخواهم. نمیتواند درباره محل خواب خود تصمیم بگیرد؛ تعیین جای خواب با مالک است، تعیین غذا با مالک است و حتی نمیتواند درباره وسیلهای که بر پشتش گذاشته میشود اعتراض کند.
🔻سخنران در ادامه با جزئیات بیشتری همین مثال را باز کرد: «این جل» که روی حیوان قرار میگیرد، اگر بر اثر عرق حیوان و استفاده طولانیمدت سفت شود، ممکن است پشت حیوان را زخم کند.
🔷حیوان حق اعتراض ندارد و اگر مالک دلش بسوزد یا پول اضافه داشته باشد، جل را عوض میکند. یا زمانی که سم حیوان نیاز به رسیدگی دارد و باید نعل آن را دربیاورند، سوهان بکشند و دوباره نعل کنند، ممکن است صاحب حیوان بگوید پول ندارم و حیوان باید با همان وضعیت کار کند.
🔺سخنران حتی درد ناشی از ساییده شدن سم و رسیدن آن به زمین را توصیف کرد؛ حیوان درد میکشد، اما همچنان باید بار ببرد.
🔷در میانه همین توضیحات، یکی از دستههای خونخواهی از مقابل موکب عبور کرد و حاضران و سخنران، همصدا با آنان شعار دادند: «مرگ بر آمریکا»، «مرگ بر اسرائیل»، «مرگ بر صهیونیسم»، «مرگ بر انگلیس» و «مرگ بر آل سعود خائن».
💢 برای مطالعه قسمت دوم اینجا کلیک کنید
🎞 روایت_تبیینی از موکب_تبیینی_بصیرتی ج ۹۸ | ۲۵ شهریورماه (۷/۲)
🔰قسمت دوم
🔸سپس سخنران به بحث اصلی بازگشت و گفت وضعیت «عبدها و اَمهها»، یعنی بردگان و کنیزان، حتی از این مثال نیز گستردهتر بود؛ چراکه عبد و اَمه مالک فرج و اختیار جنسی خود نیز نبودند.
🔺به گفته او، ارباب و مالک میتوانست یک کنیز یا زن برده را برای فرد دیگری ــ چه برده باشد و چه آزاد ــ تحلیل کند؛ صرفنظر از اینکه آن زن به چنین رابطهای رضایت داشته باشد یا نه، اختیار مستقلی برای او وجود نداشت. حتی فرزندی که یک برده به دنیا میآورد، ممکن بود وقتی کمی بزرگتر شد و قابلیت باربری و کار پیدا کرد، فروخته شود؛ در حد خرید و فروش یک حیوان.
🔻در ادامه، سخنران ریشههای تاریخی بردهداری سنتی را نیز توضیح داد و گفت این شیوه در اثر جنگها و گاه برای تنبیه متجاوزان یا کسانی که سلطهپذیری را نمیپذیرفتند، در جهان رواج داشت؛ پیش از اسلام وجود داشت و پس از اسلام نیز دیگران به آن ادامه میدادند.
🔺اما اسلام با قرار دادن راههای مختلف برای آزادی انسانها از بردگی، زمینهای پدید آورد که جوامع و امپراتوریهای اسلامی بهتدریج از بردگان خالی شوند و در دورههای متأخر، وجود عبد و اَمه در جهان اسلام بسیار نادر شود.
🔺او در برابر این وضعیت، به رفتار قدرتهای غربی، بهویژه اروپا و آمریکا، اشاره کرد و مدعی شد که غربیها حتی انسانهای آزاد را در بیابانها، دهکدههای کوچک و فاقد امکان دفاع، در حاشیه کشورها و در سواحل آفریقا و دیگر مناطق میربودند و به عنوان برده میبردند.
سپس همان احکام و نشانههای مالکیت برده را بر آنان اعمال میکردند؛ از جمله داغ و مهر مالک که گاه روی بدن، سینه یا پیشانی برده زده میشد.
🔺در چنین ساختاری، برده حتی اگر از صبح تا غروب کار طاقتفرسا انجام میداد، مالک حاصل کار خودش نبود. هرچه به دست میآورد و هر مالی که بهدست میآورد، به ارباب میرسید.
🔻او در ادامه، در بحث فقهی ارثِ برده نیز اشارهای گذرا داشت و گفت در این زمینه میان فقها بحث وجود دارد؛ برخی گفتهاند برده ارث نمیبرد و در قولی که به نظر او صحیحتر است، برده مالک میشود اما مانند «محجور» حق تصرف ندارد.
🔷به روایت سخنران، غرب پس از مطالعه جوامع، جامعهشناسی و ادیان و مشاهده رفتار اقوام مختلف، به این نتیجه رسید که نمیتوان جهان را با همان شیوه بردهداری سنتی اداره کرد.
🔺او گفت در طول تاریخ، از کشورهایی مانند ایران، آفریقا، هندوستان، چین و مناطق مختلف، تعداد بسیار زیادی انسان به بردگی برده شدند؛ برخی به سرزمینهای دیگر منتقل و فروخته شدند و حتی برخی به ایران آورده شدند و در این سرزمین باقی ماندند.
🔷بعضی نیز در جنگها مورد استفاده قرار گرفتند و به گفته او، در بسیاری از نقاط جهان از چینیها، آفریقاییها، هندیها و حتی مردم برخی مناطق تحت سلطه اروپاییان به عنوان برده استفاده شد.
🔺او حتی به شبهجزیره انگلستان اشاره کرد و گفت دو سوی بالایی و پایینی انگلستان نیز سرزمینهایی قرار دارند که بعدها ملحق شدند و از ایرلند نیز برده میبردند؛ این افراد را تبعید و به آمریکا منتقل میکردند و با همان احکام و منطق بردهداری از آنان استفاده میشد.
🔻سخنران استدلال خود را چنین ادامه داد که کشورهای غربی و «بلوک غرب» به این نتیجه رسیدند که بردهداری سنتی از نظر اقتصادی دیگر پاسخگوی سبک زندگی و ثروتاندوزی آنان نیست.
🔻به تعبیر او، اینکه از یک برده چقدر میتوان در کشاورزی کار کشید، چقدر در معادن میتوان از او بهره گرفت و اصلاً چه میزان معدن و کشاورزی در دسترس است، محدودیت دارد؛ در حالی که آن «زندگی ولنگار» و سطح ثروتی که در آمریکا، انگلیس و دیگر کشورهای غربی برای خودشان و کسانی که از لحاظ اجتماعی همتراز خود میدانند، میخواستند، بسیار فراتر از ظرفیت چنین نظامی بود.
🔺او گفت بعضیها میزان این برخورداری را «سه درصد» میدانند اما خودش این رقم را قبول ندارد و «هفت درصد» را مطرح کرد؛ البته با این توضیح که حتی در میان همین هفت درصد نیز برخی بیشتر و برخی کمتر دزدی کرده و بردهاند.
🔺نتیجهای که سخنران از این مقدمه میگرفت این بود که «این نحوه از بردهداری دیگر جواب نمیدهد» و نمیتواند آن حجم از ثروتاندوزی و غارت از دیگر مردمان را تأمین کند.
🔶پس از این، او «مقدمه دوم» خود را مطرح کرد:
به تعبیر او، همواره در تاریخ عدهای تنپرور بودهاند که از دارایی دیگران زندگی میکردند. سخنران برای توضیح این روحیه، نمونه «دزد» را مطرح کرد، البته تأکید کرد منظورش دزد عادی محله نیست، بلکه کسانی است که در عرصه سیاست و اجتماع دزدی میکنند و درباره شیوه کار آنان دسترسی مستقیمی ندارد.
💢 برای مطالعه قسمت سوم اینجا کلیک کنید
🎞 روایت_تبیینی از موکب_تبیینی_بصیرتی ج ۹۸ | ۲۵ شهریورماه (۷/۳)
🔰قسمت سوم
🔺با این حال، به عنوان یک مثال ساده گفت حتی دزد معمولی که میخواهد مرغی بدزدد یا خانهای را خالی کند، باید برای کار خود برنامه داشته باشد: باید کشیک بدهد، مراقب باشد چه خانهای خالی میشود، جاسوسی کند که اعضای خانه چه زمانی به مسافرت میروند، مال و اموالشان را کجا نگه میدارند، حتی ممکن است فردی را به عنوان کارگر به داخل خانه بفرستد تا محل طلا و ثروت را پیدا کند.
🔹 باید زمان رفتوآمد اهل خانه، اینکه فامیلشان شهرستانی است یا داخل استان، اینکه زود برمیگردند یا دیر برمیگردند و حتی زمان باز و بسته شدن درب را بررسی کند؛ به تعبیر سخنران، دزدی هم برای خودش آداب و رموزی دارد!
⁉️همین جا یک سؤال مطرح میشود: چرا دزد، بهجای این همه وقت گذاشتن برای دزدی، کار نمیکند؟ چرا کارگری نمیکند یا با یک وانت میوه نمیفروشد تا درآمد ثابت و حلال داشته باشد و مردم نیز بتوانند به او اعتماد کنند؟
🔺ممکن است کسی مدتی چنین توصیهای را بپذیرد و حتی توبه کند، اما اگر «تنپروری» در او تثبیت شده باشد، ممکن است چند ماهی بیاید و دوباره رها کند و برود. سخنران از همینجا به مفهوم اصلی خود رسید: «تنپروری و بردن برای خود، بدون زحمت و دزدی، مدرن شده است.»
🔺از نگاه او، بردهداری جدید دیگر ضرورتی ندارد که انسان را با زنجیر و داغ و مالکیت مستقیم اسیر کند؛ کافی است انسانها را «در خانه خودشان» سر کار بگذارند، فکرشان، ذکرشان، چشم ظاهرشان و گوششان را مشغول کنند و در همان حال، داراییهایشان را جلوی چشم خودشان ببرند.
🔺او در همین چارچوب درباره جنگهایی که آمریکا راه میاندازد گفت اگر آمریکا مطمئن شود نفت ایران و معادن اورانیوم ایران در اختیار او خواهد بود، اساساً با مردم کاری نخواهد داشت و حتی حاضر خواهد شد با آنان همراهی کند و اجازه دهد همان مرحلهای را که در اقتصاد خود دارند، ادامه دهند؛ در عوض نفت را ببرد.
🔸سپس برای توضیح یکی دیگر از ابزارهای بردهداری مدرن به سراغ شبکههای ماهوارهای رفت. سخنران گفت در کشورهای جهان سوم، شبکههای ماهوارهای متعددی فعالیت میکنند و گرچه ایران از نظر علمی پیشرفتهای زیادی کرده، اما در ظاهر اقتصاد و نمود اقتصادی، هنوز آن چیزی نیست که باید باشد؛ البته او تأکید کرد که ایران در بعضی علوم حتی از آمریکا جلوتر است و این موضوع را نشان داده و ثابت کرده است.
🔺او گفت در مقطعی از رئیس صداوسیمای همدان، در سال ۱۳۸۶، توضیحات مفصلی همراه با مستندات دریافت کرده بود که نشان میداد در هر جهت ماهواره، چندین شبکه و کانال فعالیت میکنند.
👌سخنران تأکید کرد که صحبت بر سر «چند هزار کانال» است و اگر فقط برای هر کانال پنجاه نفر هم کار کنند، با شبکهای بزرگ از تولیدکنندگان خبر، فیلم و محتوا روبهرو هستیم.
‼️این شبکهها فیلمهای مختلف تولید میکنند؛ از فیلمهای خانوادگی گرفته تا برنامهها و فیلمهایی که به روابط زناشویی میپردازند. حتی ممکن است یک ساعت فیلم تولید شود تا فقط «یک نکته» را به مخاطب القا کند.
🔸سخنران برای نشان دادن پیچیدگی این فرآیند گفت نویسنده این فیلم تنها نیست؛ کارگردان، بازیگر، نورپرداز، صدابردار، تصویر، تجهیزات و هزینههای نگهداری ماهواره در آسمان نیز همگی وجود دارند.
🔺حتی انتقال برنامه از زمین به ماهواره و از ماهواره به نقاط مختلف، آن هم با نظم و برنامه و در ساعت مشخص، هزینههای بسیار سنگینی دارد.
⁉️بنابراین پرسش او این بود که این میلیاردها دلار هزینه از کجا میآید و برای چه خرج میشود؟ چرا برای مردم ایران و فرزندان آنان، چنین هزینههایی میکنند؟ اگر هدف فقط کمک و سرگرمی و خوشحال کردن مردم است، چرا به جای تمرکز بر روابط زناشویی، روابط خانوادگی و اجتماعی، برنامههایی درباره فناوری هستهای و کاربردهای صلحآمیز آن، تولید برق، کشاورزی، کود، راندمان مکانیکی، پزشکی، پیشرفتهای پزشکی و روند فعالیت معادن خودشان تولید و ارسال نمیکنند؟ اینکه چه چیزی انتخاب میشود و چه چیزی کنار گذاشته میشود، خودش بخشی از پیام است!
🔷او سپس خاطرهای را مربوط به سال ۱۳۷۸ بازگو کرد که در آن سال برای دیدار با پدرش به اراک رفته بود. پدرش در آن زمان تا حدی گوشهگیر شده بود و فعالیتهای بسیجی داشت.
🔺 یکی از مدیران کلان که در زمان جنگ با پدر او همرزم بوده، برای دیدار به آنجا آمد؛ مدیری که بعدها بسیار مهم شده بود سفرهای خارجه از جمله آمریکا و اروپا و دیگر کشورها میرفت و انصافاً در حوزه صنعت نیز کارهای خوبی انجام داده بود.
💢 برای مطالعه قسمت چهارم اینجا کلیک کنید
🎞 روایت_تبیینی از موکب_تبیینی_بصیرتی ج ۹۸ | ۲۵ شهریورماه (۷/۴)
🔰قسمت چهارم
🔺آن مدیر کلان از او پرسید: «شما آخوندها چه کار میکنید؟ آمریکاییها در حوزه سینما و بازیگری برای ساختن شخصیتهای حرفهای، فقط به بازیگران عادی و سطحی متکی نیستند بلکه از زبدهترین بازیگران استفاده میکنند که در چند ثانیه تمام حالات انسان را بازی میکند.
🔺پشت چنین محصولی نیز یک نویسنده و یک کارگردان تنها قرار ندارند. برای چنین فیلمی ممکن است روانشناس، تاریخدان و اسلامشناس نیز درگیر شوند و اگر فیلم قرار است برای ایران ارسال شود، درباره ایران و فرهنگ آن نیز مطالعه و مشورت صورت بگیرد. متن فیلم چند دست میچرخد، بازبینی میشود و بعد برای کارگردانی و اجرای نهایی آماده میشود.
🔺در همین چارچوب، خاطره دیگری از همان مدیر بازگو شد: اوایل انقلاب فیلمی ساخته بودند که از نظر تکنیکی «بیکیفیتترین فیلم» محسوب میشد؛ زیرا اساساً افراد در آن حرکت نمیکردند، بلکه تصاویر پشت سر هم و بسیار سریع جلوی چشم مخاطب عبور میکردند و ذهن انسان از پیوستگی آن تصاویر، حرکت را استنباط میکرد. دوربین در واقع مجموعهای از عکسهای متوالی ثبت میکند و با عبور سریع آنها از جلوی چشم، قوه خیال مخاطب حرکت را شکل میدهد.
🔺سخنران گفت طبق توضیحی که آن مدیر داده بود، در هر ثانیه فیلم، حتی در یک بخش از فیلم، ممکن است «پنجاه و هفت عکس» قرار گرفته باشد؛ یعنی پنجاه و هفت تصویر به سرعت از جلوی چشم عبور میکنند تا یک حرکت یا مفهوم القا شود.
👌نکته مهمتر از نظر او این بود که از میان این پنجاه و هفت تصویر، میتوان یک تصویر مشخص را که با هدف فیلم تناسب دارد، انتخاب کرد و به تدریج آن را بیشتر در معرض دید قرار داد.
🔺در ابتدا شاید فقط یک تصویر باشد، بعد عکس دیگری به آن اضافه شود، سپس چند تصویر دیگر، و در ادامه، همان تصویر خاص بیشتر و بیشتر نمایش داده شود تا به تدریج نقش اصلی را در ذهن مخاطب پیدا کند.
🔺سخنران برای توضیح عملی این تکنیک، داستان یک خلبان نابغه ایرانی را مثال زد.
این خلبان برای تکمیل آموزشهای خلبانی به آمریکا میرود. جوانی خوشتیپ، رشید و نابغه است؛ در آمریکا مراحل عالی خلبانی را طی میکند و همانجا ازدواج میکند، خانه سازمانی، حقوق خوب، ماشین خوب و اختیارات مناسب در اختیارش قرار میگیرد و زندگی مرفه و بیدغدغهای پیدا میکند.
خداوند نیز به او و همسرش دختری زیبا و بانمک میدهد که بزرگ میشود و هر شب با پدرش ابراز احساسات میکند و او را میبوسد.
🔻در ادامه، ناگهان در ایران، به روایت این فیلم، شخصی فتوا میدهد که مسلمانان هرجا هستند واجب است برای دفاع از ایران بازگردند. آن خلبان نیز چون مسلمان و مقلد امام است، زندگی مرفه خود در آمریکا را رها میکند و به ایران میآید.
🔺سخنران در توضیح تکنیک فیلم گفت در ابتدای فیلم فقط یک عکس امام خمینی(ره) را قرار داده بودند تا به تدریج این پیام القا شود که بازگشت خلبان «تقصیر امام» است.
🔺 سپس از دقیقه دهم دو تصویر امام کنار هم گذاشته میشود، از دقیقه بیستم سه تصویر، و بعدتر کمکم یک یا دو ثانیه از حضور امام در فیلم نشان داده میشود.
🔸قصه فیلم از آنجا جلو میرود که امام در ایران انقلاب کرده، مردم به خیابان آمدهاند و به تعبیر فیلم، او کودتا کرده و پیروز شده است. سپس روایت فیلم ادعا میکند که ایران به عراق حمله کرده و امام با استفاده از قدرت دینی خود مسلمانان جهان را به دفاع فراخوانده است.
🔸 در نتیجه، خلبانی که در آمریکا زندگی مرفه، آرام و عاطفی خوبی داشته، همه چیز را رها میکند، مخفیانه به ایران میآید، خودش را به نیروی هوایی معرفی میکند و در نقش خلبان در چند مأموریت نیز موفق میشود.
سرانجام در یکی از پروازها، به روایت فیلم، صدام هواپیمای او را میزند؛ او سقوط میکند و به تعبیر فیلم «به هلاکت میرسد» و «شهید میشود».
🔺پس از آن، صدام نام و هویت او را به آمریکا اطلاع میدهد و آمریکا میگوید چنین فردی را از طرف خودش به ایران نفرستاده است. اما چون مشخص میشود او خودش از آمریکا آمده، به روایت فیلم، خانه سازمانی، بیمه، حقوق و حتی ماشین او از خانوادهاش گرفته میشود.
🔺مادر و دختر آواره کوچه و خیابان میشوند؛ فیلم به سراغ صحنههایی از گرسنگی، کارتنخوابی، گریه مادر و دختر، حمله سگهای ولگرد و حمله افراد خیابانی میرود و حتی روایت تعرض به آنان را نشان میدهد.
‼️بعد سازمان بهزیستی وارد ماجرا میشود و تشخیص میدهد مادر توان و صلاحیت اداره کودک را ندارد. کودک که نه ساله است، از مادر جدا میشود و یک صحنه بسیار عاطفی و گریهآور شکل میگیرد.
💢 برای مطالعه قسمت پنجم اینجا کلیک کنید
🎞 روایت_تبیینی از موکب_تبیینی_بصیرتی ج ۹۸ | ۲۵ شهریورماه (۷/۵)
🔰قسمت پنجم
⁉️سخنران از اینجا پرسش اصلی خود را مطرح کرد:
در چنین روایتی، مخاطب برای همه این آوارگیها، بدبختیها و کشته شدن پدر، دنبال مقصر میگردد؛ و فیلم، تمام زنجیره را به یک نقطه متصل میکند: «امام».
🔺به تعبیر سخنران، در همین حال امام به عنوان چهرهای که در برابر امپریالیسم ایستاده، در مرکز روایت قرار میگیرد و فیلم با چنین تکنیکی میتواند بخشی از جامعه را دچار تفرقه یا فاصله از حکومت و نظام کند.
🔺از نظر او، این همان چیزی است که باید در مفهوم «بردهداری مدرن» دید: دیگر برده را با زنجیر نمیبندند؛ بلکه با تصویر، روایت، ترس، سرگرمی و القائات ذهنی، تصمیمگیری او را تحت تأثیر قرار میدهند.
🔸سپس سخنران تلاش کرد تفاوت دیدگاه اسلام نسبت به آزادی انسان با تصویری که از «بردهداری مدرن» ارائه میداد را روشن کند. او گفت اساساً نظام دینی به انسان نمیگوید در زندگی شخصی خود بنده انسان دیگری باش. نمازت را میخواهی در خانه بخوانی یا مسجد، خودت و خدایت میدانید؛ در بسیاری از شئون شخصی نیز اصل بر مسئولیت فرد در برابر خداست.
🔺 او برای همین معنا، به آیه «إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا» استناد کرد؛ یعنی «ما راه را به او نشان دادیم، خواه شاکر باشد و خواه کافر.»
🔸با این حال، سخنران میان حوزه فردی و اجتماعی تفاوت گذاشت و گفت آنجایی که موضوع به جامعه و اجتماع بازمیگردد، حکومت وظیفه دارد مداخله کند. حکومت زمانی میتواند خود را اسلامی بداند که نشانههای حاکمیت اسلام را در جامعه پیاده کند و یکی از این نشانهها را مسئله حجاب دانست.
🔶او سپس تعریف دیگری از آزادی اسلامی مطرح کرد: اسلام به انسان میگوید «نه برده حضرت محمد مصطفی باش، نه برده ابوسفیان؛ فقط عبد خدا باش.» به تعبیر او، هرچه انسان دارد از آن خداست و انسان باید «آقای خودش و نوکر خودش» باشد، اما در برابر خداوند بندگی کند.
🔺او به آیه «إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ» استناد کرد؛ یعنی «گرامیترین شما نزد خدا، پرهیزکارترین شماست»؛ بنابراین ارزش انسان به پول، مقام و موقعیت اجتماعی وابسته نیست، بلکه معیار، تقواست.
🔺از همین منظر، او مثالی از تفاوت ظاهری و تقوای واقعی زد و گفت ممکن است فردی در جامعه ظاهر بسیار مذهبی داشته باشد اما در مقابل، یک باربر یا کارگر ساده از نظر تقوا، آزادگی، وطندوستی و نفروختن دین و وطن خود، نزد خداوند جایگاه بالاتری داشته باشد. به تعبیر سخنران، ممکن است کسی دین و وطن و آزادگی خود را به پول بفروشد.
🔻سخنران در ادامه، به آیهای دیگر برای تأکید بر ضرورت بررسی خبر استناد کرد و گفت: «إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَىٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ»؛ یعنی اگر فاسقی خبری آورد، تحقیق کنید تا مبادا ناآگاهانه به گروهی آسیب بزنید و بعد از کرده خود پشیمان شوید.
🔺او در عین حال خاطرنشان کرد که تاریخ به خودی خود جعل حجیت نمیکند؛ بلکه باید گزارشهای تاریخی را در کنار دیگر اسناد و مدارک قرار داد تا صحت و واقعیت آنها سنجیده شود. درباره خاطره مورد اشاره نیز گفت اسناد بانکی وجود دارد و میتوان آن را در کنار دیگر منابع بررسی کرد.
🔸سخنران سپس به جایگاه پیامبر(ص) در نظام اسلامی پرداخت و تأکید کرد که پیامبر در قرآن به عنوان «رسول» و «عبد» خدا معرفی میشود؛ یعنی کسی که آمده تا انسانها را آزاد کند و آنان را از بند انسانها برهاند.
🔺در همین زمینه به آیه «مَن يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَمَن تَوَلَّى فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا» استناد کرد؛ «هر کس از پیامبر اطاعت کند، از خدا اطاعت کرده است.»
🔷سخنران توضیح داد که اطاعت از پیامبر و اولاد معصوم او، از نگاه تربیت اسلامی، به معنای تبدیل شدن انسان به بردهای حیوانوار در دست یک انسان نیست؛ بلکه «مولا» بودن در این معنا، جایگاهی برای هدایت و اطاعت از امر الهی است، نه رابطه ارباب و برده.
🔸از نظر سخنران، یکی از دلایل مخالفت با چنین نگاهی آن است که اسلام به انسان میگوید داراییاش متعلق به خودش است، کشورش متعلق به خودش است و حاصل کاری که میکند متعلق به خودش است.
‼️ اگر خمس پرداخت میشود، برای آن است که حاکمیت اسلامی برپا بماند و امنیت برقرار شود؛ زیرا اگر امنیت نباشد، انسان نمیتواند درس بخواند، رشد کند و بسیاری از فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی را انجام دهد.
💢 برای مطالعه قسمت ششم اینجا کلیک کنید
🎞 روایت_تبیینی از موکب_تبیینی_بصیرتی ج ۹۸ | ۲۵ شهریورماه (۷/۶)
🔰قسمت ششم
🔺او برای توضیح ضرورت تأمین هزینه حکومت نیز گفت در تمام حکومتها مالیات وجود دارد و هیچ حکومتی بدون درآمد و تأمین هزینههای خود نمیتواند اداره شود.
🔶پس از این، استدلال اصلی درباره «ابوسفیان» آغاز شد. سخنران گفت وقتی غرب به این نتیجه رسید که بردهداری قدیم جواب نمیدهد، به نوعی از «تز ابوسفیان» روی آورد؛ یعنی نخستین کسی که او در عالم، «بردهداری مدرن» را در قالب قدرت اجتماعی و اقتصادی میدانست، ابوسفیان بود.
🔺 او توضیح داد که ابوسفیان برای بتپرستی در شبهجزیره عربستان ابتدا آن را که در اقلیت بود، گسترش داد و سپس برای آن قانون و نظام اجتماعی ایجاد کرد.
🔸سخنران استدلال میکرد که بعید است فردی با پیچیدگی سیاسی و اقتصادی ابوسفیان، خودش یا بردگانش را وادار کرده باشد مجسمهای از گل، سنگ یا چوب بسازند و بعد واقعاً بگوید این مجسمه خدای من و خدای شماست؛ ابوسفیان بیش از آنکه یک بتساز ساده باشد، «قانونگذار بتپرستی» بود و از یک ساختار اعتقادی برای کنترل جامعه استفاده میکرد.
🔸برای اثبات این ادعا، سخنران سراغ جایگاه اقتصادی و ارتباطات ابوسفیان رفت. ابوسفیان در یمن اعتبار داشت و تجارت زمستانی قریش به سمت یمن میرفت؛ در مقابل، تجارت تابستانی به سمت سوریه و شامات، لبنان، فلسطین و بخشهایی از اروپا انجام میشد.
🔺او آیه سوره قریش را نیز یادآور شد: «لِإِيلَافِ قُرَيْشٍ، إِيلَافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتَاءِ وَالصَّيْفِ، فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَٰذَا الْبَيْتِ، الَّذِي أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ.» قرآن از سفرهای زمستانی و تابستانی قریش یاد میکند و مفسران، از جمله در تفسیر این آیات، سفر تابستانی به شام و سفر زمستانی به یمن را گزارش کردهاند.
🔸سخنران ابوسفیان را در این چارچوب، شخصیتی دارای ارتباطات گسترده تجاری و سیاسی معرفی کرد؛ فردی که با آفریقا ارتباط داشت و هنگامی که مسلمانان به حبشه هجرت کردند، برای بازگرداندن آنان رایزنی میکرد.
🔷 او برای روشن شدن اهمیت این شبکه ارتباطی، وضعیت امروزی را مثال زد: اینکه آیا هر کسی میتواند به دفتر ریاست جمهوری برود و مستقیماً با رئیسجمهور ملاقات کند؟
🔺 همانطور که امروز برای رسیدن به چنین سطحی نیاز به روابط و رایزنی وجود دارد، به تعبیر سخنران، در آن زمان نیز دسترسی به پادشاه حبشه و رایزنی با او نیازمند شبکه ارتباطی و اعتبار سیاسی بود.
🔺از نگاه سخنران، این ابوسفیان با چنین روابط گسترده و چنین نظام اقتصادی، صرفاً یک بتساز یا بتپرست ساده نبود؛ بلکه از بتپرستی به عنوان یک نظام اجتماعی استفاده میکرد.
❇️نتیجهای که او از این تحلیل گرفت، تقسیم جامعه مکه به چند طبقه بود: طبقه نخست، آزادگان ثروتمند و مرفه و «بیدرد» بودند؛ اربابان بزرگ و صاحبان ثروت مانند خود ابوسفیان، ابوجهل و افراد همسطح آنان. آنها آزاد بودند، اما آزادی و ثروتشان با دسترسی به قدرت و سیاست گره خورده بود.
🔸طبقه دیگری نیز آزاد بودند اما چون فقیر بودند، در جمع تصمیمگیرندگان مکه راهی نداشتند. سخنران حضرت ابوطالب، پدر امیرالمؤمنین(ع)، را مثال زد: شخصیتی آزاد بود، اما چون ثروت ابوسفیان و ابوجهل را نداشت، در حلقه ثروتمندان و سیاستگذاران مکه جای نمیگرفت.
🔷دسته بعد، شهروندان درجه پایینتر یا کسانی بودند که برای این صاحبان قدرت کار میکردند. و دسته چهارم، به تعبیر سخنران، اساساً شهروند محسوب نمیشدند؛ بردگان بودند که او مدعی شد حدود شصت تا هفتاد درصد جامعه آن روز مکه و عربستان را تشکیل میدادند.
🔺در تصویری که سخنران از این ساختار ترسیم کرد، بردگان بخش بزرگی از تولید را انجام میدادند، اما بخش عمده دارایی و ثمره کارشان نصیب صاحبان قدرت میشد.
🔺او گفت «هرچه کار میکردند» و «هفتاد یا هشتاد درصد» داراییشان به صاحبان بزرگ قدرت میرسید و هر تجارتی که شکل میگرفت، چون به واسطه رایزنی و شبکه آنان انجام شده بود، بخش اصلی منفعت آن نیز به همان صاحبان قدرت بازمیگشت.
👌سپس با یک جمله این تصویر تاریخی را به مسئله معاصر پیوند زد: «الان هم آمریکا همین کار را دارد میکند.»
🔶در اینجا سخنران به مسئله نفت بازگشت و گفت آمریکا معتقد است منابع طبیعی در کشورهای دیگر وجود دارد و قدرت بزرگ میتواند با ورود به آن کشورها، کنترل و سهم اصلی منابع را در اختیار بگیرد.
🔺او به پیشنهادی که آمریکا پیش از این جنگ مطرح کرده بود اشاره کرد و گفت پیشنهاد شده بود آمریکا در چاههای نفت ایران سرمایهگذاری کند و حتی در این سرمایهگذاری، سهم بسیار بزرگی برای آمریکا در نظر گرفته شود.
💢 برای مطالعه قسمت پایانی اینجا کلیک کنید
🎞 روایت_تبیینی از موکب_تبیینی_بصیرتی ج ۹۸ | ۲۵ شهریورماه (۷/۷)
🔰قسمت پایانی
🔺حتی او با بدبینی گفت بعید میداند چنین قدرتی در بلندمدت به ۵٠ درصد قانع باشد و ممکن است سهمی بسیار بالاتر را دنبال کند. سپس عراق را مثال زد و گفت نفت عراق عملاً در اختیار آمریکا قرار میگیرد و در قبال آن هزینههایی به کشور میزبان پرداخت میشود، و از این منظر، آمریکا اگر میتوانست چنین وضعی را در ایران نیز ایجاد کند، شرایط برایش مطلوب بود.
🔺از مجموع این استدلالها، سخنران به تعریف خود از «بردهداری مدرن» رسید:
انسانی که از نظر حقوقی ممکن است آزاد باشد، در خانه خودش زندگی کند، لباس و ماشین و شغل و حتی حق رأی داشته باشد، اما اگر ذهن او با فیلم، تصویر، ترس و روایتهای جهتدار مشوش شود، اگر خود را در اقلیت ببیند و اگر دیگر نتواند درباره منافع و اختیار خود به صورت مستقل تصمیم بگیرد، از نگاه سخنران در معرض نوع تازهای از بردگی قرار گرفته است.
🔻در ادامه به تلقین برخی افراد پرداخت که میگویند «ما اقلیت هستیم». سخنران این تعبیر را از القائات بیرونی دانست و آن را «القائات ارباب دهکده» خواند. او گفت: «ما اقلیت نیستیم.»
🔺 سپس به ماجرای حضور مردم اشاره کرد و گفت حتی اگر خیابانها در یک مقطع خلوت شده باشد، از این موضوع نباید نتیجه گرفت که قلب مردم از انقلاب و کشور جدا شده است.
🔺برای اثبات این ادعا، خاطرهای از مردم کرمانشاه را مثال زد؛ از «لاتهای کرمانشاه» به تعبیر خودش، کسانی که جالجال دارند و بشکه جال دارند. یکی از آنان به سخنران گفته بود برای «لانچر» ثبتنام کرده اما به او لانچر نمیدهند و از شدت ناراحتی گفته بود که حاضر است برای مملکتش جان بدهد.
🔺او به یاد آورد که همان فرد با شور و هیجان از موشکهایی که به هوا میروند و به سمت آمریکا شلیک میشوند سخن میگفت که رفقایش از این وضعیت کیف میکنند.
🔻سخنران اضافه کرد که در سالهای ابتدایی جنگ، همین افراد حتی مطالبات تندتری نیز مطرح میکردند و از او میخواستند بگوید حداقل بخشی از دشمن را غرق کنند.
🔺 او به این نکته نیز اشاره کرد که بسیاری از قاچاقفروشها و کسانی که در آن سوی مرزها فعالیت اقتصادی غیرقانونی دارند، با وجود علاقه شدیدشان به پول مفت، ممکن است قلباً وابستگی و علاقه خود را به انقلاب حفظ کرده باشند. بنابراین اینکه جامعه را به شکل یک «اقلیت» کوچک و منزوی معرفی کنیم، بخشی از همان روایتی است که میتواند جامعه را از درون تضعیف کند.
🔶جمعبندی امشب
🔺آنچه در این سخنرانی با عنوان «بردهداری مدرن» مطرح شد، در منطق درونی سخنران صرفاً مقایسهای میان بردهداری تاریخی و نظامهای معاصر نبود؛ بلکه یک زنجیره استدلالی بود که از بردهداری سنتی آغاز شد، به تجربه غرب در بهکارگیری نیروی انسانی و اقتصاد استعماری رسید و سپس مفهوم سلطه را از مالکیت مستقیم بدن انسان، به کنترل منابع، رسانه، تصویر، سبک زندگی و حتی ادراک انسان از موقعیت خود منتقل کرد.
🔺در این چارچوب، سخنران میکوشید نشان دهد که برده مدرن لزوماً کسی نیست که دست و پایش بسته باشد؛ ممکن است ظاهراً آزاد باشد، اما در اثر کنترل روایت، ایجاد ترس، سرگرمسازی، دستکاری تصویر و القای احساس اقلیت بودن، بخشی از اختیار فکری و اجتماعی او از بین برود.
🔺در مقابل، الگویی که سخنران از اسلام ترسیم کرد، بر عبد خدا بودن و آزاد بودن از بند انسانها استوار بود؛ آزادیای که در آن معیار کرامت نه ثروت و قدرت، بلکه تقواست و اطاعت از پیامبر و اهلبیت نیز به معنای خروج از بند انسان و قرار گرفتن در مسیر بندگی خدا تفسیر میشود.
🔻از سوی دیگر، جمعبندی سخنران فقط متوجه قدرتهای خارجی نبود. بخش پایانی سخنان او نشان میداد که از نگاه او، اگر در داخل کشور بیعدالتی، رشوه، رفیقبازی، تغییر نابجای احکام، ضعف در اجرای قانون یا رفتارهای نادرست مسئولان موجب سرد شدن مردم شود، همین مسئله میتواند زمینهای برای همان شکاف اجتماعی فراهم کند که او در سراسر سخنرانی از آن با عنوان «بردهداری مدرن» و «القائات ارباب دهکده» یاد میکرد.
🔸بنابراین در منطق این روایت، مقابله با سلطه صرفاً با ابزار نظامی یا اقتصادی تعریف نمیشود؛ بلکه حفظ اعتماد مردم، اصلاح خطاهای مدیریتی، اجرای قانون، مقاومت در برابر روایتهای جهتدار و جلوگیری از تبدیل جامعه به «اقلیتی منزوی در ذهن خود» نیز بخشی از همان میدان است.
🔺سخنران در نهایت، این مجموعه را به مسئله ایمان، آزادی، عدالت، استقلال و انتظار برای ظهور امام مهدی(عج) پیوند زد و جلسه را با دعا برای شهدا، مردم، اصلاح امور کشور و ظهور حضرت ولیعصر(عج) به پایان رساند.
#دهکده_جهانی #غرب #تمدن_غرب
┄┄┅┅❅🇮🇷❅┅┅┄┄
روبیـــکا | بـــله | روبیــنو | ایتـــا | آپــــارات
27.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎬 #کلیپ | برشی از سخنرانی با موضوع «خطر تحریف در حقیقت مقاومت» در موکب تبیینی-بصیرتی
📌موضوع: "صبر و مقاومت خانواده شهدای میناب"
🎤 حجتالاسلام والمسلمین دهقان (2️⃣)
📎مشاهده کیفیت بالا
💢مشاهده قسمتهای: 1️⃣ | 3️⃣ | 4️⃣
#بصیرت #موکب_تبیینی #تحلیل_سیاسی #نشست_های_بصیرتی #حکومت_اسلامی #جنگ_رمضان #یهود #دهقان
┄┄┅┅❅🇮🇷❅┅┅┄┄
روبیـــکا | بـــله | روبیــنو | ایتـــا | آپــــارات