هیچ میپرسی که مرغی کز دیاری گاه گاه می‌رسید و نامه ای می‌بود بر بالش چه شد

ملک عیش محتشم یارب چرا شد سرنگون گشت بختش واژگون برگشت اقبالش چه شد

_ محتشم کاشانی

وقتی همه چیز فیلتر است انگار هیچ‌چیز فیلتر نیست! عطیه‌همتی، روزنامه‌نگار در روزنامه «فرهیختگان» نوشت: 🔻مجموعه دیتاک چند روز پیش گزارشی از زیست اینترنتی ایرانیان در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد که بسیار قابل توجه بود. گزارش‌های دیتاک به صراحت نشان می‌دهد فیلترینگ سنگین سال گذشته نه تنها بی‌اثر بوده بلکه حتی در جهت عکس هدف سیاست‌های فیلترینگ عمل کرده‌است. 🔻وقتی اردیبهشت ۹۷ بالاخره بعد از کش و قوس‌های فراوان پیام رسان تلگرام فیلتر شد. برخی ادعا کردند که می‌شود جای خالی این شبکه را با پیام رسان‌های داخلی گرفت. از این رو هرکدام از گروه‌های برنامه‌نویس در کشور با گرفتن وام‌های اهدایی پیش‌تولیدشان را برای جایگزینی این غول پیام‌رسانی آغاز کردند. 🔻در این میان پیام رسان‌های متعددی مطرح شدند که برخی از آن‌های حتی از سوی صدا و سیما به شکل کاملا رسمی حمایت شدند اما در نهایت راه به جایی نبردند و نتوانستند دل مخاطب ایرانی را به دست آورند. چندی بعد نیز خبر ورشکست شدن آن‌ها به گوش رسید تا جایی که آگهی مزایده پیام‌رسان «سروش» که یکی از پرسروصدا‌ترین و مهم‌ترین پیام‌رسان‌های داخلی بود در رسانه‌ها منتشر شد. 🔻در این میان تنها دو پیام رسان «بله» و «ایتا» توانستند به شکل حداقلی راه را ادامه بدهند. اما مخاطب ایرانی ترجیح داد به سمت پیام رسان سخت و بسیار ضعیف واتساپ کوچ کند و واتساپ تبدیل به پراستفاده‌ترین پیام‌رسان کشور شد. 🔻با این وجود هرچند مسوولین ذی‌ربط دوباره تلاش کردند جایگزین‌سازی انجام بدهند و با تبلیغات جدی دوباره نمونه‌های مشابه داخلی را تقویت کنند. اما آمار نشان می‌دهد که این بار هم نتوانستند موفق عمل کنند. به طوریکه پای فیلترشکن به گوشی مادربزرگ‌ها و پدربزرگ‌ها نیز باز شد. 🔻مثلی هست که می‌گوید وقتی معلم همه را تنبیه کند؛ انگار هیچ‌کس را تنبیه نکرده‌است. موضوعی که دقیقا بازگوی وضعیت فیلترینگ در ایران است. وقتی همه چیز فیلتر است انگار هیچ چیز فیلتر نیست و فقط وضعیت رسانه‌ای کشور در یک تناقض آشکار وجود دارد. رسانه‌های چپ و راست همچنان تلاش می‌کنند در شبکه‌های اجتماعی پررونق حضور داشته باشند و محتوا تولید کنند. به خبرنگاران اینترنت طبقاتی بدون فیلتر داده می‌شود و هنوز تلویزیون و بخش‌های خبری کشور محتواهای داخلی موجود در شبکه‌‌های اجتماعی بین‌المللی را پوشش می‌دهد و به شکل رسمی در همین شبکه های فیلتر شده کانال و صفحه دارد و خلاصه انگار نه انگار! http://fdn.ir/80339

آمار استفاده از اینستا بعد از فیلترینگ خیلی کم تر شده که اینجا هم خودتون میتونید ببینید.

کی کاهشی شده؟ همون اوایل فیلترینگ پارسال که اتصال خیلی سخت بود. بعدش چی؟ به وضوح داره افزایشی میشه. چرا تلگرام توی این آمار نیست؟ توییتر و بقیه اپ ها چرا کاهشی نشدن؟ چند ساله توییتر فیلتره و بیست سی هنوز سر هرچیزی توییتای انقلابیا رو بعنوان واکنش فعالان مجازی منتشر میکنه؟

رسانه ملی خودش نمیتونه بدون انتشار مطالب مربوط به همین فضا های فیلتر شده فعالیت کنه. ولی ما باید بچه های خوبی باشیم و از این پلتفرما استفاده نکنیم هووومممم منطقیه.

آقا امروز فهمیدم یکی از بچه ها پنج دیقه به هفت رسیده دانشگاه که برای امتحان هشت صبح ته کلاس جا بگیره که بتونه تقلب کنه. بعد من دقیقا همون لحظه داشتم خودم قانع میکردم که داره دیر میشه، پاشو حاضر شو زن.

یعنی فردا با چه سمی از این جماعت قراره مواجه شم

بله داره افزایشی میشه ولی خیلی کمتر از اون موقع است. ۵۵ درصد در مقابل ۹۱ درصد! تلگرام و واتساپ رو این سایت کلا بررسی نمیکنه. این اپلیکیشن‌ها که توشه رو مورد بررسی داره. خب کلا توییتر آمار کمی داره و هرچند کاهشی شده (همون اوایل فیلتر) ولی خیلی قابل اعتنا نیست به خاطر اینکه کلا آمارش خیلی پایین تر از اینستاگرام هست. اینکه بیست و سی این کاری که می‌کنه درسته یا غلط یه بحث دیگه اس. صرفا میزان مصرف اینستاگرام رو خواستم بگم که مشخصا فیلتر تأثیر خیلی محسوسی روش داشته.

افزایشی شدن روند بعد از شل تر شدن فیلترینگا حداقل از نظر من به این معنیه که کاهشی هم اگر بوده از بابا سختی دسترسی بوده نه بی رغبتی. نتیجش چیه؟ نتیجش همینه که این آمار به قبل نزدیک تر میشه با این تفاوت که مردم بخاطرش میرن سراغ وی‌پی‌ان. یعنی اگر تو یه جمله بخوام بگم" هرچند استفاده از اینستاگرام کمتر شده ولی استفاده از وی پی ان بیشتر شده" که خب من این رو موفقیت نمیدونم جسارتا

یعنی کمتر کردن استفاده از اینستاگرام با فیلترینگ خودش کلی نتیجه بد تر از استفاده معمولی از اینستاگرام داره‌. چرا؟ چون فرد برای دسترسی به پلتفرم ارتباطی عادی، کاری میکنه که دسترسیش به محتوای پورن هم راحت بشه. فرد بیشتر در معرض محتواهایی قرار میگیره که عقلا و منطقا باید فیلتر باشن. همین که عطیه همتی میگه وقتی همه چی فیلتره انگار هیچی فیلتر نیست. قبح استفاده از وی‌پی‌ان میریزه. حالا شما فکر کن کاربر نوجوون هم باشه و کنجکاویِ نوجوانیم داشته باشه که دیگه هیچی