هدایت شده از پژوهشهای تاریخ اسلام
📜معرفیکتاب
🔸 جلد نخست کتاب «اصحاب امام سجاد علیهالسلام» منتشر شد
🔹 اثری پژوهشی و تحلیلی زیر نظر استاد محمدهادی یوسفی غروی، پیرامون بازخوانی هویت، نقش و تأثیرگذاری یاران امام چهارم در صیانت از میراث عاشورا و معارف اهلبیت (ع).
🔹 این کتاب با هدف تبیین استراتژی حضرت سجاد (ع) در تربیت شاگردان، مجموعهای جامع از زیستنامه و کنشگری اصحاب را ارائه میدهد که در تاریکترین دوران استبداد اموی، بنیادهای فکری شیعه را تقویت کردند.
🔹 چگونه امام سجاد (ع) توانستند از میان خفقان سیاسی، شبکهای از عالمان و مجاهدان را در سراسر جهان اسلام سازماندهی کنند که حافظان واقعی سنت و عترت باشند؟
🔹 در این اثر، علاوه بر بررسی متنی و رجالی، تأثیرات اجتماعی و فرهنگی شخصیتهای برجستهای همچون ابوحمزه ثمالی و سعید بن جبیر واکاوی شده تا الگوهای عینی «ایمان پایداری» برای نسل امروز بازشناسی شود.
📚 تألیف: جمعی از پژوهشگران (زیر نظر استاد یوسفی غروی)
🏢 ناشر: پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
📄 مشخصات: ۵۹۱ صفحه | قطع وزیری
🔗 معرفی کامل و سفارش کتاب:
🌐 http://pbshop.ir/__p-p-707.aspx
@chsiqs
📜امام سجاد(ع) در قاب هنر و تاریخ
🔺نگاره " خطبهخوانی امام سجاد(ع) در مسجد شام "
📚روضه الشهدا. قرن ۱۷م
🔸ابن شاهین، عالم قرن چهارم، با واسطه از زُهری، محدث قرن دوم، گزارش میکند که وی بر این باور بوده افضلتر از امام سجاد(ع) ندیده اما وی قلیلالحدیث است.
🏷عَن الزُّهْرِيّ قَالَ مَا رَأَيْت هاشميا أفضل من عَليّ بن الْحُسَيْن وَلَكِن كَانَ قَلِيل الحَدِيث.
📚تاریخ اسماء الثقات: ۱۴۰.
https://t.me/chsiqs
@chsiqs
📜 صحیفه سجادیه
🔸متن کامل دعاهای صحیفه سجادیه 👈 سایت دانشنامه اسلامی شامل ۵۴ دعای امام سجاد علیهالسلام
🔹هر دعا، لینک جداگانه دارد و میتوانید علاوه بر متن دعا، به ترجمه و شرحهای مختلف هر دعا هم دسترسی پیدا کنید.👈 اینجا
https://t.me/chsiqs
@chsiqs
▪️انجمن تاریخ پژوهان حوزهٔ علمیه با همکاری پژوهشکدهٔ تاریخ و سیرهٔ اهل بیت (ع) پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، معاونت فرهنگیتربیتی دانشگاه مجازی جامعه المصطفی، پژوهشکده بینالمللی امام رضا (ع) جامعةالمصطفی خراسان برگزار میکند.
🏴 سلسلهنشستهای تخصصی دهه سوم محرم «افقهای نو در مطالعات عاشورایی؛ از عللشناسی تا فرهنگپژوهی»
🔹 نشست اول: روششناسی فرهنگی دعوت و جلب اطاعت در قیام عاشورا
🎙باارائهٔ: دکتر محمدمصطفی اسعدی
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران
🗓 ۲۱ تیرماه
🔹 نشست دوم: جغرافیای حسینی؛ آیینهای عزاداری در میان علویان ترکیه
🎙باارائهٔ: دکتر زهرا کبیریپور
مدرس حوزه و دانشگاه
عضو هیئت مدیرهٔ انجمن تاریخ پژوهان حوزهٔ علمیه
🗓 ۲۲ تیرماه
🔹 نشست سوم: نقش خواص کوفه در رخداد عاشورا
🎙باارائهٔ: دکتر حمیدرضا مطهری
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
رئیس انجمن تاریخ پژوهان حوزهٔ علمیه
🗓 ۲۳ تیرماه
🔹 نشست چهارم: تحلیل علل قیام امام حسین(ع) از منظر قائد شهید امت
🎙باارائهٔ: دکتر هادی یعقوبزاده
عضو هیئت علمی دانشگاه هنر ایران
🗓 ۲۴ تیرماه
🔹 نشست پنجم: نقش قیام امام حسین(ع) در دوگانه قیام و تقیه در عصر صادقین(ع)
🎙باارائهٔ: دکتر حامد قرائتی
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)
عضو هیئت مدیرهٔ انجمن تاریخ پژوهان حوزهٔ علمیه
🗓 ۲۵ تیرماه
⏰ نشستها هر روز از ساعت ۹ تا ۱٠:۳٠ صبح به صورت مجازی برگزار خواهند شد.
📌لینک مجازی نشست:
🌐https://room.aou.ir/fa-cultural
#انجمن_تاریخپژوهان_حوزه
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
📜ضرورت حفظ وقف
🔸محمدبن یزید مبرد، مورخ قرن سوم، گزارشی را نقل میکند که یکی از زمینهای امیرالمومنین(ع) که آب خوبی هم داشت در اختیار امام حسین(ع) بود. معاویه به آن زمین طمع کرد و طی نامهای از امام حسین(ع) خواست که زمین را به او بفروشد. ولی امام خودداری کرد و فرمود: این زمین را پدرم علی (ع) در راه خدا صدقه داد تا خود را از آتش جهنم نجات دهد و هرگز آن را با چیزی معامله نخواهم کرد.
🏷قال محمد بن هشام: فركب الحسين رضي الله عنه دين، فحمل إليه معاوية بعين أبي نيزر مائتي ألف دينار، فأبى أن يبيع، وقال: إنما تصدق بها أبي ليقي الله بها وجهه حر النار، ولست بائعها بشيء.
📚الکامل فی اللغه و الادب: ۲، ۱۵۳.
@chsiqs
📜 نفرین بر منافق در نماز میت
🔸بنابر گزارش شیخ کلینی، یکی از منافقین مدینه از دنیا رفت و خانوادهاش در تلاش برای انجام مراسم تدفینش بودند. امام حسین(ع) در کوچههای مدینه قدم میزد که یکی از دوستان را دید که با شتاب رد میشود، خطاب به او فرمود کجا میروی؟ پاسخ داد: چون دوست ندارم در نماز این منافق شرکت کنم میخواهم از شهر خارج شوم.
امام فرمود: نگران نباش و در کنار من به هنگام نماز بایست و هر چه را شنیدی که میگویم تو هم بگو.
امام حسین(ع) وقتی نماز شروع شد فرمود: خدایا بنده تو میان بندگان و شهرهایت فساد کرد، حرارت آتش را به او بچشان، سختترین عذابت را بر او روا دار، که او دشمنانت را رهبری میکرد و با دوستان تو دشمنی مینمود و با خاندان پیامبرت دشمنی میورزید.
🏷 عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا ، عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ ؛ وَعَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ أَبِيهِ جَمِيعاً ، عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ ، عَنْ زِيَادِ بْنِ عِيسى ، عَنْ عَامِرِ بْنِ السِّمْطِ :عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ ع : « أَنَّ رَجُلاً مِنَ الْمُنَافِقِينَ مَاتَ ، فَخَرَجَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ يَمْشِي مَعَهُ ، فَلَقِيَهُ مَوْلًى لَهُ ، فَقَالَ لَهُ الْحُسَيْنُ ع : أَيْنَ تَذْهَبُ
يَا فُلَانُ؟ » قَالَ: « فَقَالَ لَهُ مَوْلَاهُ : أَفِرُّ مِنْ جَنَازَةِ هذَا الْمُنَافِقِ أَنْ أُصَلِّيَ عَلَيْهَا ، فَقَالَ لَهُ الْحُسَيْنُ ع : انْظُرْ أَنْ تَقُومَ عَلى يَمِينِي ، فَمَا تَسْمَعُنِي أَقُولُ فَقُلْ مِثْلَهُ، فَلَمَّا أَنْ كَبَّرَ عَلَيْهِ وَلِيُّهُ ، قَالَ الْحُسَيْنُ ع : اللهُ أَكْبَرُ ، اللهُمَّ الْعَنْ فُلَاناً عَبْدَكَ أَلْفَ لَعْنَةٍ مُؤْتَلِفَةٍ غَيْرِ مُخْتَلِفَةٍ ، اللهُمَّ أَخْزِ عَبْدَكَ فِي عِبَادِكَ وَبِلَادِكَ ، وَأَصْلِهِ حَرَّ نَارِكَ ، وَأَذِقْهُ أَشَدَّ عَذَابِكَ ؛ فَإِنَّهُ كَانَ يَتَوَلّى أَعْدَاءَكَ ، وَيُعَادِي أَوْلِيَاءَكَ ، وَيُبْغِضُ أَهْلَ بَيْتِ نَبِيِّكَ ».
📚الکافی: ۵، ۴۸۲.
🔹گزارشی هم در کتاب مسند زید بنعلی نقل شده که: امام حسین(ع) در نماز بر پیکر سعید بن عاص نیز چنین کرد، شخصی لعنتها را شنید و پرسید: شما بر مردگان خود اینگونه نماز میخوانید؟ امام پاسخ داد: نه بلکه این نماز، بر دشمنان ماست..
🏷كما روينا عن الامام الحسين بن علي ع انه صلى على سعيد بن العاص حين ألجئ إلى ذلك فلعنه في الصلاة فقال له من سمعه: أهكذا صلاتكم على موتاكم يا ابن رسول الله؟ قال ع: بل صلاتنا على أعدائنا.
📚مسند زید: ۱۷۲.
@chsiqs
📜پاسخِنامهعبداللهبنجعفر(آشکارکردنماهیتاصلییزید)
🔸بنابر گزارش ابن اعثم کوفی، وقتی خبر کوچ امام حسین(ع) در مدینه پخش شد، عبدالله بن جعفر؛ همسر حضرت زینب(س)، نامه ای به امام نوشت و ایشان را از حرکت به کربلا بازداشت و متذکر شد که اگر تو را بکشند نور خدا را در زمین خاموش کرده اند، مهلت بدهید تا من تلاش کنم از یزید برای شما امان نامه بگیرم.
🔺امام حسین(ع) در پاسخش فرمود:
نامه تو را خواندم و آنچه تذکر دادی متوجه شدم. آگاه باش که من جدّم رسول الله(ص) را در خواب دیدم، جدّم به من از امری خبر داد که بسوی آن رهسپارم خواه به سود من تمام شود و یا به ظاهر ضرری متوجه من گردد.
🔺ای پسر عمو! به خدا سوگند! اگر من در لانه جنبنده ای از جنبندگان زمین آشیان می کردم، آنان مرا بیرون می آوردند و می کشتند، به خدا قسم!
به حرمت من تعدّی خواهند کرد همچنانکه قوم یهود به حرمت روز شنبه تعدّی کردند.
🏷 وانتقل الخبر بأهل المدينة أن الحسين بن علي يريد الخروج إلى العراق، فكتب إليه عبد الله بن جعفر : بسم الله الرحمن الرحيم، للحسين بن علي، من عبد الله بن جعفر، أما بعد! أنشدك الله أن لا تخرج عن مكة، فإني خائف عليك من هذا الأمر الذي قد أزمعت عليه أن يكون فيه هلاكك وأهل بيتك، فإنك إن قتلت أخاف أن يطفئ نور الأرض، وأنت روح الهدى وأمير المؤمنين، فلا تعجل بالمسير إلى العراق فإني آخذ لك الأمان من يزيد وجميع بني أمية على نفسك ومالك وولدك وأهل بيتك- والسلام-.
🔺قال: فكتب إليه الحسين بن علي: أما بعد! فإن كتابك ورد عليّ فقرأته وفهمت ما ذكرت، وأعلمك أني رأيت جدي رسول الله صلّى الله عليه وسلّم في منامي فخبّرني بأمر وأنا ماض له، لي كان أو عليّ، والله يا ابن عمي لو كنت في جحر هامة من هوام
الأرض لاستخرجوني [و] يقتلوني، والله يا ابن عمي ليعدين علي كما عدت اليهود على السبت- والسلام-.
📚الفتوح: ۵، ۶۷.
@chsiqs
📜ضرورت حفظ وقف
🔸محمدبن یزید مبرد، مورخ قرن سوم، گزارشی را نقل می کند: یکی از زمینهای امیرالمومنین(ع) که آب خوبی هم داشت در اختیار امام حسین(ع) بود. معاویه به آن زمین طمع کرد و طی نامه ای از امام حسین(ع) خواست که زمین را به او بفروشد. ولی امام خودداری کرده، فرمود:
🔺 این زمین را پدرم علی(ع) در راه خدا صدقه داد تا خود را از آتش جهنم نجات دهد و هرگز آن را با چیزی معامله نخواهم کرد.
🏷قال محمد بن هشام: فركب الحسين رضي الله عنه دين، فحمل إليه معاوية بعين أبي نيزر مائتي ألف دينار، فأبى أن يبيع، وقال: إنما تصدق بها أبي ليقي الله بها وجهه حر النار، ولست بائعها بشيء.
📚الکامل فی اللغه و الادب: ۲، ۱۵۳.
@chsiqs
📜خلقت زمین کربلا قبل از کعبه
🔸بنابر گزارش ابن قولویه قمی، عالم قرن چهارم، بر اساس روایتی از امامباقر(ع)، خداوند متعال زمین کربلا را بیست و چهار هزار سال پیش از خلقت کعبه آفرید و پیوسته، قبل از مخلوقات مقدس و مبارک بود تا آن را برترین زمین در بهشت قرار داد و برترین مسکن برای اولیائش که در آن سُکنی گزینند.
🏷قال الله تبارک و تعالی ارض کربلاء قبل ان یخلق الکعبه باربعه و عشرین الف عام، و قدَّسَها و بارک علیها،فما زالت قبل خلق الله الخلق مقدسه مبارکه، و لاتزال کذلک حتی یجعلها الله افضل ارض فی الجنه و افضل منزل و مسکن یسکن الله فیه اولیاءَه فی الجنه.
📚کامل الزیارات: ۸۱۲_۸۱۳.
@chsiqs
📜 حضرت زینب(س)، زنی خردمند و باوقار
🔸ابناثیر، مورخ قرن هفتم، بر این باور است که حضرت زینب(س) زنی خردمند، هوشیار، باوقار و استوار بود. پدرش علی(ع) ایشان را به عقد عبدالله(برادرزادهاش جعفر) درآورد؛ پس از او، فرزندانی همچون علی، عونِ بزرگ، عباس، محمد یا امکلثوم به دنیا آورد.
🔺او هنگام شهادت برادرش حسین(ع)، همراه ایشان بود و [پس از آن] به دمشق برده شد و در برابر یزید بن معاویه حاضر گشت. سخنان او در برابر یزید، در تاریخ بسیار مشهور و یاد شده است؛ و این یعنی کلام حضرت زینب(س) در مجلس یزید بر عقل و قوّت قلب و پایداری او دلالت دارد.
🏷 وَکَانَتْ زَیْنَبُ اِمْرَاَةً عَاقِلَةً لَبِیبَةً جَزْلَةً زَوجها أبوها عَلى رضي الله عَنهُما مِن عَبد الله اِبن أخيه جَعفر فولدت له عَليّاً وَ عَوناً الأكبر و عباساً و محمدً أو أم كُلثوم وكانت مَع أخيها الحُسين رَضي الله عَنه لما قُتِل وحملت إلى دِمَشق وحضرت عندَ يزيد بن مُعاوية وكلامها لِيزيد حينَ طلبَ الشامي أختها فاطمة بِنتَ عَلى مِن يزيد مشهورُ مذكور فِي التَواريخ وَهُوَ یَدُلُّ عَلَی عَقْلٍ وَقُوَّةِ جَنَانٍ.
📚اسدالغابة فی معرفة الصحابه: ۵، ۴۶۹.
@chsiqs
📜عبور افراد از پیش روی نمازگزار
🔸بنابر گزارشی از شیخ صدوق، امامحسن (ع) در مسجد مدینه نماز میخواند و مردم از پیش روی او رفت و آمد میکردند. پس از اتمام نماز امام، فردی به او اعتراض کردند، چرا مانع عبور مردم نشدید؟
🔺 در بخشی از گفتگو، امام حسن(ع) فرمودند: وای بر تو خداوند عزیز و بزرگ نزدیکتر از آن است که کسی بین من و او قرار گیرد.
🏷حدثنا أبو الحسين محمد بن إبراهيم بن إسحاق الفارسي ، قال : حدثني أبو سعيد الرميحي ، قال : أخبرنا عبد العزيز بن إسحاق ، قال : حدثني محمد بن عيسى بن هارون الواسطي ، قال : حدثنا محمد بن زكريا المكي ، قال : أخبرني منيف مولى جعفر بن محمد ، قال : حدثني سيدي جعفر بن محمد ، عن أبيه ، عن جده عليهمالسلام قال : كان الحسن بن علي بن أبي طالب عليهماالسلام ، يصلي ، فمر بين يديه رجل فنهاه بعض جلسائه ، فلما انصرف من صلاته قال له : لم نهيت الرجل؟ قال : يا ابن رسول الله حظر فيما بينك وبين المحراب ، فقال : ويحك إن الله عزوجل أقرب إلي من أن يخطر فيما بيني وبينه أحد.
🔺 برخی بر خلاف سنت رسولالله (ص) پس از ایشان، عبور از جلوی نمازگزار را حرام اعلام کردند و اجازه دادند که نمازگزار با دست یا با عصا مانع عبور مردم شوند.
📚توحید: ۱، ۱۸۴.
🔺شیخ حر عاملی، محتوای این روایت را از امام حسین(ع) گزارش کرده است.
📚وسائل الشیعه: ۳، ۴۳۴.
@chsiqs
📜 حضرت رقیه(س) در منابع
🔸 ابوالحسن علی بن ابی القاسم زید بیهقی؛ مشهور به ابن فُندق، مورخ قرن پنج و شش هجری، در کتابش به نام حضرت رقیه(س) به عنوان یکی از فرزندان امام حسین(ع) چنین اشاره می کند:
🏷 اَماالحُسینیه فهُم مِن اولادالحسین بن علی رضی الله عنهماو لَم یبق مِن اولاد اِلّا زین العابدین و فاطمه و سکینه و رقیه
📚 لباب الانساب و القاب و الاعقاب: ۱، ۲۳.
🔹سیدبن طاووس،عالم قرن هفتم، در کتاب لهوف از رقیه(س) نام می برد.
🏷 ثم قال : « يا أختاه يا أم كلثوم ، وأنت يا زينب ، وأنت يا رقية، وأنت يا فاطمة ، وأنت يا رباب، أنظرن إذا أنا قتلت فلا تشققن علي جيباً ولا تخمشن علي وجهاً ولا تقلن علي هجراً ».
📚الملهوف: ۱۴۱.
🔸عمادالدین طبری، عالم فارسی زبان قرن هفتم، جریان شهادت دختری از امام حسین(ع) را در اسارت
به نقل از کتاب "حاویه فی مثالب معاویه" اثر یکی از علمای اهل سنت به نام قاسم بن محمد مأمونی، این گونه گزارش می کند:
🔹 «در ميان اسيران، دختركى بود چهار ساله. شبى از خواب بيدار شد و گفت: پدر من حسين (ع) كجاست؟ در اين ساعت او را به خواب ديدم. سخت پريشان بود، زنان و كودكان جمله در گريه افتادند و فغان از ايشان برخاست. يزيد خفته بود. از خواب بيدار شد و تفحّص كرد. خبر بردند كه حال (اوضاع)، چنين است. آن لعين، گفت كه: بروند و سر پدر او را بياورند و در كنار او نهند. ملاعين، سر را بياوردند و در كنار آن دختر چهار ساله نهادند. پرسيد: اين چيست؟ ملاعين گفتند: سر پدر تو است. آن دختر بترسيد و فرياد برآورد و رنجور شد و در آن چند روز جان به حقّ تسليم كرد.»
🔺گرچه طبری در متن از رقیه(س) نامی نمی آورد اما با توجه به قرائن و شواهد می توان دریافت که مقصود حضرت رقیه(س) است.
📚کامل بهایی: ۵۲۴.
🔸ابن جبیر ـ سیاح و جهانگرد معروف جهان اسلام در قرن هفتم، در سفرنامهاش از قبری در شام سخن به میان آورده میگوید: «در شام قبری وجود دارد که گفته میشود مربوط به سکینه دختر امام حسین (ع) است. شاید هم این قبر از آن سکینه دیگری از اهل بیت (ع) باشد».
🏷 وبالجبانة التي بغربي البلد من قبور أهل البيت كثير رضى الله عنهم ممنها قبران عليهما مسجد يقال إنهما من ولد الحسن والحسين رضى الله عنهما ومسجد آخر فيه قبر يقال إنه لسكينة بنت الحسين رضى الله عنهما أو لعلها سكينة أخرى من أهل البيت.
📚رحله ابن جبیر: ۱، ۲۵۳.
🔹بنابر گزارش اربلی، عالم قرن هفتم، امام حسين (ع) چهار دختر داشت. ولى هنگام شمارش آنان، سه نفر به نامهاى زينب، سکینه و فاطمه را نام مىبرد و از چهارمى ذكرى به ميان نمىآورد.
🏷...قال كمال الدين كان له من الأولاد ذكور وأناث عشرة ستة ذكور وأربع أناث فالذكور على الأكبر وعلى الأوسط وهو زين العابدين وسياتى ذكره في بابه ان شاء الله وعلى الأصغر ومحمد وعبد الله وجعفر... وأما البنات فزينب وسكينة وفاطمة هذا قول مشهور.
📚کشف الغمه: ۲، ۲۴۸.
🔸ابن صباغ مالکی، عالم قرن نهم، در کتابش، از تولد چهار دختر برای امام حسین (علیهالسلام) خبر داده است.
🔺 دخترانی به نامهای زینب، سکینه و فاطمه؛ اما نامی از چهارمین دختر امام حسین (ع) نمیبرد. از اینرو برخی نویسندگان برآناند که شاید این دختر چهارم، همان رقیه بنت الحسین (ع) باشد که در شام رحلت کرده است.
🏷 كان للحسين عليه السلام من الأولاد ذكورا وإناثا عشرة ، ستة ذكور وأربع إناث . فالذكور : عليّ الأكبر ، وعليّ الأوسط وهو زين العابدين ، وعليّ الأصغر ، ومحمّد ، وعبد اللّه ، وجعفر ... . وأمّا البنات : فزينب ، وسكينة ، وفاطمة ، هذا هو القول المشهور .
📚فصول المهمه فی معرفه الائمه: ۲، ۸۵۱.
🔹در گزارشی از علامه مجلسی، هنگامى كه چشم حضرت زینب (س) در کوفه به سر نازنين برادر كه بر روى نيزه بود افتاد، فرمود: اى برادرم! با اين فاطمه كوچک سخن بگو، زيرا نزديک است دلش از شدّت اندوه آب شود.»
🏷 فالتفتت زينب فرأت رأس أخيها فنطحت جبينها بمقدم المحمل حتى رأينا الدم يخرج من تحت قناعها وأومأت إليه بخرقة [ بحرقة ] وجعلت تقول:
يا هلالا لما استتم كمالا
غاله خسفه فأبدا غروبا
ما توهمت يا شقيق فؤادي
كان هذا مقدرا مكتوبا
يا أخي فاطم الصغيرة كلمها
فقد كاد قلبها أن يذوبا...
📚بحارالانوار: ۴۵، ۱۱۵.
@chsiqs