eitaa logo
پژوهش‌های تاریخ اسلام
3.7هزار دنبال‌کننده
363 عکس
33 ویدیو
12 فایل
مرکز پژوهش های تاریخ اسلام لینک دعوت به کانال: @chsiqs قم، خیابان دورشهر، روبروی کوچه ۲۱ تلگرام: https://t.me/chsiqs جهت ارتباط با ادمین: @Chsi_qs نکات تاریخی که توسط ادمین در کانال گذاشته می‌شود، به معنای موافقت و تایید مرکز با مضمون آن نکات نیست.
مشاهده در ایتا
دانلود
📜محبوبیت امام سجاد(ع) 🔸بنابر گزارش راغب اصفهانی، ادیب قرن پنجم، امام سجاد(ع) در نزد عمر بن عبدالعزیز حضور داشت، هنگامى که آن حضرت از نزد او بلند شد و بیرون رفت، عمر بن عبدالعزیز رو به اطرافیانش کرده و گفت: به نظر شما شریف‌ترین مردم چه کسی است؟ هنگامی که گفته شد این شرافت از آنِ خاندان خودِ توست —که هم در دوران پیش از اسلام از شرافت برخوردار بوده‌اند و هم در دوران اسلام منصب خلافت را در اختیار داشته‌اند— او گفت: نه، هرگز! شریف‌ترین مردم همین فردى است که الآن از حضور ما بیرون رفت! او چنان قلب‌ها را به خود متمایل ساخته که همه دوست دارند مثل او باشند اما او هیچ‌گاه آرزو نمى‌کند که به جاى یکى از ما باشد. 🏷و قال عمر بن عبد العزيز يوما و قد قام من عنده علي بن الحسين من أشرف الناس، فقيل: أنتم لكم الشرف في الجاهلية و الخلافة في الإسلام، فقال: كلا أشرف الناس هذا القائم من عندي، فإن أشرف الناس من أحب كل إنسان أن يكون منه و لا يحب أن يكون من أحد و هذه صورته. 📚محاضرات‌الأدباء و محاورات‌الشعراء و البلغاء: ۱، ۴۱۹. @chsiqs
📜دعبل‌خزاعی، شاعر و قصیده‌سرای‌شیعی 🔹بنابر گزارش ابوالفرج اصفهانی، مورخ قرن چهارم، دعبل خزاعی از شیعیان و دلدادگان علی بن ابی‌طالب (ع) بود. 🏷تشيعه و مكافأة علي بن موسى الرضا له... كان دعبل من الشيعة المشهورين بالميل إلى علي صلوات اللّه عليه... 📚الاغانی: ۲۰، ۲۹۴.  🔸خطیب بغدادی، عالم قرن پنجم، دعبل از طایفه خزاعیان از طوایف شیعی و شاعر بود. پدرش علی بن رزین بن عثمان بن عبدالرحمن بن عبدالله بن بدیل ورقاء خزاعی بود. 🏷 دعبل بن علي بن رزين بن عثمان بن عبد الله بن بديل بن ورقاء أبو علي الخزاعي الشاعر أصله من الكوفة ويقال من قرقيسيا وكان ينتقل في البلاد وأقام ببغداد مدة ثم خرج منها هاربا من المعتصم لما هجاه وعاد إليها بعد ذلك 📚تاریخ بغداد: ۸، ۳۷۸. 🔹مرحوم کلینی، ملاقات او را با امام رضا (ع) و امام جواد (ع) در کتاب اصول کافی نقل کرده است. 🏷عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ دِعْبِلِ بْنِ عَلِيٍ‌ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا ع وَ أَمَرَ لَهُ بِشَيْ‌ءٍ فَأَخَذَهُ وَ لَمْ يَحْمَدِ اللَّهَ قَالَ فَقَالَ لَهُ لِمَ لَمْ تَحْمَدِ اللَّهَ قَالَ ثُمَّ دَخَلْتُ بَعْدُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ ع وَ أَمَرَ لِي بِشَيْ‌ءٍ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ فَقَالَ لِي تَأَدَّبْتَ 📚الکافی: ۱، ۴۹۶. 🔸بنا بر گزارش شیخ صدوق، شعر دعبل که هنگام ملاقات با امام رضا(ع) خوانده شد، با عنوان«مدارس آيات خلت من تلاوة» آغاز شده است. 🏷 دخل دعبل بن علي الخزاعي (ره) علي موسى الرضا عليهما السلام بمرو فقال له: يا بن رسول الله (ص) إني قد قلت فيك قصيدة وآليت على نفسي أن لا أنشدها أحدا قبلك فقال عليه السلام: هاتها فانشده: "مدارس آيات خلت من تلاوة * ومنزل وحي مقفر العرصات فلما بلغ إلى...  📚عیون اخبارالرضا(ع): ۱، ۲۹۴. 🔹ابوالفرج اصفهانی، عالم قرن چهارم، در گزارشی این قصیده را تحسین نموده و بیان داشته که پس از اینکه امام رضا(ع) این قصیده را شنید یکصد دینار از دینارهایی که به اسم مبارک امام ضرب شده بود، به همراه جُبّه ای به وی داد. 🏷من أحسن الشعر و فاخر المدائح المقولة في أهل البيت، عليهم السّلام، و قصد بها أبا الحسن عليّ بن موسى الرّضا، عليه السّلام، بخراسان، فأعطاه عشرة آلاف درهم/ من الدراهم المضروبة باسمه، و خلع عليه خلعة من ثيابه... 📚الاغانی: ۲۰، ۲۹۵. 🔹شیخ صدوق، گزارش می‌کند که امام رضا (ع) پس از شنیدن قصیده فرمودند: «آیا من دو بیت به اشعار تو ملحق کنم تا قصیده ات تمام و کامل شود؟ دعبل عرض کرد: «بله یابن رسول الله! »حضرت فرمود:"قبر بطوس یالها من مصیبة الحت علی الاحشآء بالزفرات الی الحشر حتی یبعث الله قائما یفرج عنا الهم والکربات"زهرا جان! قبری هم از فرزندان تو در طوس است که مصیبتش جانکاه و سوزنده است تا خداوند قائمی را برانگیزد و هم و غم ما را بزداید. دعبل پرسید: یابن رسول الله! من چنین قبری نمی‌شناسم. در طوس قبر کیست؟ حضرت فرمود: «آنجا قبر من است. چند روزی بیشتر نمی‌گذرد که طوس محل رفت و آمد شیعیان و زائران من می‌شود. و هر کس مرا زیارت کند با من و درجه من در روز قیامت است در حالی که آمرزیده شده است » 🏷 قال له الرضا عليه السلام: أفلا الحق لك بهذا الموضع بيتين بهما تمام قصيدتك؟ فقال: بلى يا ابن رسول الله، فقال عليه السلام: وقبر بطوس يا لها من مصيبة * توقد في الاحشاء بالحرقات إلى الحشر حتى يبعث الله قائما * يفرج عنا الهم والكربات فقال دعبل: يا ابن رسول الله هذا القبر الذي بطوس قبر من هو؟ فقال الرضا عليه السلام: قبري ولا تنقضي الايام والليالي حتى تصير طوس مختلف شيعتي وزواري ألا فمن زارني في غربتي بطوس كان معي في درجتي يوم القيامة مغفورا  📚عیون اخبارالرضا(ع) : ۱، ۲۹۵. 🔸 ابوالفرج اصفهانی، درباره دعبل بر این باور است که: دعبل شاعر خوش طبع و هجو گری پلید زبان بود که هیچ یک از خلفا و وزراء و فرزندانشان از شر هجو او در امان نماندند. 🏷 شاعر متقدّم مطبوع هجاء خبيث اللسان، لم يسلم عليه أحد من الخلفاء و لا من وزرائهم و لا أولادهم و لا ذو نباهة... 📚الاغانی: ۲۰، ۲۹۴. 🔸خطیب بغدادی، تاریخ‌نگار قرن پنجم هجری، نیز به این امر اشاره دارد. 🏷...وكان خبيث اللسان قبيح الهجاء...  📚تاریخ بغداد: ۸، ۳۷۸. @chsiqs
📜صدیقه خاندان امام حسن(ع) 🔸بنا بر گزارش شیخ مفید، در میان بانوان منسوب به امام حسن مجتبى(ع) فاطمه دختر امام و مادرش ام اسحاق دختر طلحه بن عبیدالله است. 🏷...والحسين بنُ الحسنِ الملقّب بالأثرم وأخوه طلحةُ بنُ الحسنِ وأُختُهما فاطمةُ بنتُ الحسن، أُمهم أُمُّ إِسحَاقَ بنتُ طلحةَ بن عبيدِاللهِ التّيميِّ 📚الارشاد: ۲، ۲۰. 🔹در گزارش مرحوم کلینی، برترى وى مستند به کلام امام صادق(ع) است که فرمود: او زنى راستگو بود که در خاندان امام حسن (ع) زنى همانند او یافت نشد. 🏷قَالَ أَبُو الصَّبَّاحِ وَ ذَكَرَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع جَدَّتَهُ أُمَّ أَبِيهِ يَوْماً فَقَالَ كَانَتْ صِدِّيقَةً لَمْ تُدْرَكْ فِي آلِ الْحَسَنِ امْرَأَةٌ مِثْلُهَا. 🔺مرحوم کلینی در گزارش دیگر از امام باقر(ع) روایتی در مورد مادرشان ذکر کرده است که فرموده‌اند: مادرم کنار دیوارى نشسته بود، ناگاه دیوار شکاف برداشت و صداى مهیبى به گوش رسید، مادرم با دستش اشاره کرد و فرمود: نه! به حق مصطفى، خداوند به تو اجازه فرو ریختن ندهد، پس دیوار معلق در هوا ماند تا آنگاه که مادرم اجازه فرو ریختن آن را صادر کرد، پس پدرم بابت این دفع بلا یکصد دینار صدقه دادند. 🏷 عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ: كَانَتْ أُمِّي قَاعِدَةً عِنْدَ جِدَارٍ فَتَصَدَّعَ الْجِدَارُ وَ سَمِعْنَا هَدَّةً شَدِيدَةً فَقَالَتْ بِيَدِهَا لَا وَ حَقِّ الْمُصْطَفَى مَا أَذِنَ اللَّهُ لَكَ فِي السُّقُوطِ فَبَقِيَ مُعَلَّقاً فِي الْجَوِّ حَتَّى جَازَتْهُ فَتَصَدَّقَ أَبِي عَنْهَا بِمِائَةِ دِينَارٍ 📚الکافی: ۱، ۴۶۹. @chsiqs
📜جایگاه علمی امام حسن مجتبی(ع) 🔹 ابن صباغ مالکى، فقیه مالکی مذهب قرن هشتم، درباره مجلس درس پرخیر و برکت امام حسن (ع) گزارشی ذکر کرده است که « درباره حسن بن على نقل شده است که در مسجد رسول خدا (ص) مى‌نشست و تشنگان معارف اسلامى گرداگردش مى‌نشستند. او به گونه‌اى سخن مى‌گفت که تشنگان علم و معرفت را سیراب نموده و ادّله و براهین دشمنان را باطل مى‌کرد... 🏷حكي عنه عليه السلام أنه كان يجلس في مسجد رسول اللّه صلى الله عليه و آله ويجتمع الناس حوله فيتكلّم بما يشفي غليل السائلين ، ويقطع حجج المجادلين... 📚الفصول المهمه فی معرفه الائمه(ع): ۲، ۷۰۲. 🔸ابن صباغ، سپس جریانی را به نقل از على بن احمد واحدى شافعی، مفسر قرن پنجم،( تفسیر الوسیط) در مورد جایگاه علمی امام حسن(ع) گزارش می‌کند: مردى وارد مسجد رسول‌الله(ص) شده، سه نفر را ملاحظه کرد که عده‌ای اطرافشان بودند و از هر کدام یک سوال مشترک درباره شاهد و مشهود پرسید. اولی ابن عباس و دومی ابن عمر بود که هر کدام پاسخی دادند اما آخرین نفر امام‌حسن‌مجتبی(ع) که در پاسخ گفت: شاهد، حضرت محمد(ص) و مشهود، روز قیامت‌است و براى گفته خود، به آیات قرآن استناد کرد که این پاسخ از همه بهتر بود. 🏷 من ذلك ما رواه الإمام أبو الحسن عليّ بن أحمد الواحدي في تفسير الوسيط : أنّ رجلاً دخل إلى مسجد المدينة فوجد شخصا يحدّث عن رسول اللّه والناس من حوله مجتمعون، فجاء إليه الرجل قال : أخبرني عن «شَاهِدٍ وَمَشْهُودٍ» فقال : نعم ، أمّا الشاهد فيوم الجمعة ، وأمّا المشهود فيوم عرفة ، فتجاوزه إلى آخر غيره يحدِّث في المسجد فسأله عن «شَاهِدٍ وَمَشْهُودٍ» قال : أمّا الشاهد فيوم الجمعة ، وأمّا المشهود فيوم النحر. قال : فتجاوزهما إلى ثالث ، غلام كأنّ وجهه الدينار، وهو يحدّث [عن رسول اللّه ]في المسجد، فسأله عن «شَاهِدٍ وَمَشْهُودٍ» فقال : نعم ، أمّا الشاهد فرسول اللّه، وأمّا المشهود فيوم القيامة ، أما سمعته [عزّ وجلّ ]يقول: «يَـأَيُّهَا النَّبِىُّ إِنَّـآ أَرْسَلْنَـكَ شَـهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا» [و ]قال تعالى: «ذَلِكَ يَوْمٌ مَّجْمُوعٌ لَّهُ النَّاسُ وَذَلِكَ يَوْمٌ مَّشْهُودٌ». فسأل عن الأوّل فقالوا : ابن عباس ، وسأل عن الثاني فقالوا : ابن عمر ، وسأل عن الثالث فقالوا : الحسن بن عليّ بن أبي طالب[وكان قول الحسن أحسن]. 📚 تفسیر الوسیط: ۴، ۴۵۸؛ الفصول المهمه فی معرفه الائمه(ع): ۲، ۷۰۳. 🔺این گزارش از اربلی، مورخ قرن هفتم نیز نقل شده است. 📚کشف الغمه فی معرفه الائمه(ع): ۱، ۵۴۳. @chsiqs
📜 علت‌گریه امام‌حسن‌مجتبی(ع) درآستانه‌شهادت 🔸مرحوم کلینی، روایتی را از امام باقر(ع) گزارش می‌کند، هنگامی که امام‌حسن(ع) در بستر، زمان شهادت ایشان نزدیک می‌شد، شروع به گریه کردند.وقتی از ایشان پرسیدند که چرا با وجود جایگاه بلندشان نزد پیامبر  و اعمال نیک فراوانی(۲۰ مرتبه تشرف به حج و تقسیم مساوی اموال با نیازمندان) که انجام داده‌اند، گریه می‌کنند، ایشان پاسخ دادند که گریه ایشان به دو دلیل است: نخست، به دلیل هول و هراس روز قیامت و سختی‌های حساب و کتاب آن روز، و دوم، به دلیل فراق و جدایی از دوستان و عزیزان. 🏷 عَمَّنْ سَمِعَ أَبَا جَعْفَرٍ ع يَقُولُ: « لَمَّا حَضَرَتِ الْحَسَنَ ع الْوَفَاةُ بَكى ، فَقِيلَ لَهُ : يَا ابْنَ رَسُولِ اللهِ ، تَبْكِي ومَكَانُكَ مِنْ رَسُولِ اللهِ الَّذِي أَنْتَ بِهِ ، وقَدْ قَالَ فِيكَ مَا قَالَ ، وقَدْ حَجَجْتَ عِشْرِينَ حَجَّةً مَاشِياً ، وقَدْ قَاسَمْتَ مَالَكَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ حَتّى النَّعْلَ بِالنَّعْلِ؟ فَقَالَ : إِنَّمَا أَبْكِي لِخَصْلَتَيْنِ : لِهَوْلِ الْمُطَّلَعِ ، وفِرَاقِ الْأَحِبَّةِ. 📚 الکافی: ۲، ۴۹۹. @chsiqs
هدایت شده از نشر دیرینه
📚 به‌زودی... کتابی تازه از نشر دیرینه اثری از استاد محمدهادی یوسفی غروی با عنوان: «شش ماه سرنوشت‌ساز» شش ماه از تاریخ اسلام؛ شش ماه پرحادثه و تعیین‌کننده؛ شش ماه که برای فهم آنچه پس از رحلت پیامبر اکرم ﷺ رخ داد، باید دوباره به تاریخ بازگشت. 🔸 این اثر به‌زودی منتشر و در آیینی ویژه رونمایی خواهد شد. «شش ماه سرنوشت‌ساز» اثر محمدهادی یوسفی غروی نشر دیرینه جزئیات بیشتر، به‌زودی... 🏛نشر دیرینه؛ آغاز یک مسیر 🔸🔸 در «بله»با ما همراه باشید 👇👇 https://ble.ir/dirineh_publish/-6416370433185808415/1784963362796 و 🔸🔸 در« ایتا» با ما همراه باشید👇👇 https://eitaa.com/dirineh_publish
📜پیامد تسلیم‌شدن در برابر بنی‌امیه 🔸بنابر گزارش قطب‌الدین راوندی، عالم شیعه قرن ششم، امام حسن‌مجتبی(ع) با آینده‌نگری پیامد تسلیم شدن در برابر بنی‌امیه را برای یارانش متذکر می‌شود: پس [ از صلح، امام حسن (ع)] بر منبر رفت و فرمود:ای شگفتی از این قوم! که نه حیا دارند و نه دین؛ بارها و بارها [چنین‌اند]! به خدا سوگند، اگر من امر (حاکمیت و مدیریت امور) را به معاویه واگذار کنم، هرگز با بنی‌امیه، روزِ فرجی را نخواهید دید! 🔺به خدا سوگند، آنان چنان سختی و عذابی را بر شما روا می‌دارند که آرزو خواهید کرد ای کاش حاکم بر شما یک "حبشی" (برده یا سیاه‌پوست از نژاد حبشی) بود! 🔺اگر یار و یاوری [در این راه] می‌یافتم، هرگز امر را به او واگذار نمی‌کردم؛ چرا که [حاکمیت] بر بنی‌امیه حرام است! اف بر شما و ...» 🏷...فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ وَ قَالَ يَا عَجَبَا مِنْ قَوْمٍ لَا حَيَاءَ لَهُمْ وَ لَا دِينَ مَرَّةً بَعْدَ مَرَّةٍ وَ لَوْ سَلَّمْتُ إِلَى مُعَاوِيَةَ الْأَمْرَ فَايْمُ اللَّهِ لَا تَرَوْنَ فَرَجاً أَبَداً مَعَ بَنِي أُمَيَّةَ وَ اللَّهِ لَيَسُومُنَّكُمْ سُوءَ الْعَذَابِ حَتَّى تَتَمَنَّوْنَ أَنْ يَلِيَ عَلَيْكُمْ حَبَشِيّاً وَ لَوْ وَجَدْتُ أَعْوَاناً مَا سَلَّمْتُ لَهُ الْأَمْرَ لِأَنَّهُ مُحَرَّمٌ عَلَى بَنِي أُمَيَّةَ فَأُفٍّ وَ ... 📚الخرائج و الجرائح: ۲، ۵۷۶.@chsiqs
📜توصیه‌ رسول الله(ص) در عرصه‌نظامی 🔸بنا بر گزارش مرحوم کلینی، زمانی که پیامبر(ص)، امیرالمومنین(ع) را به یمن فرستادند به ایشان توصیه کردند که تا کسی را دعوت به اسلام نکردی با او جنگ مکن... ایشان در روایتی فرموده‌اند: یا علی! تا کسی را دعوت نکرده‌ای با او جنگ مکن. به خدا قسم اگر خدا به دست تو یک نفر را هدایت کند برای تو بهتر است از آنچه خورشید بر آن تابیده و غروب کرده است، و ولای او برای توست یعنی اگر وارث نداشته باشد تو از او ارث می بری…” 🏷أحمد بن ابي عبد الله عن النوفلي عن السكوني عن ابي عبد الله عن أبيه عن آبائه ع قال : قال أمير المؤمنين ع : بعثني رسول الله ص إلى اليمن فقال : يا علي لا تقاتلن احدا حتى تدعوه وايم الله لان يهدي الله على يديك رجلا خير لك مما طلعت عليه الشمس وغربت ولك ولاؤه يا علي. 📚الکافی: ۵، ۲۸.@chsiqs
📜اباصلت هروی، راوی امام رضا(ع) 🔸به گزارش نجاشی، اباصلت هروی، راوی امام رضا(ع)، شخصی موثق و مورد اعتماد بوده و کتاب وفاةالرضا (ع) را نگاشته است. 🏷أبو الصلت الهروي روى عن‌الرضا ع ، ثقة ، صحيح الحديث. له كتاب وفاة الرضا ع 📚رجال نجاشی: ۲۴۵. 🔹به گزارش شیخ طوسی، کشی عالم رجالی قرن چهارم، نقل کرده است وی در محافل مخالفان نیز مورد اعتماد بود، چنان که یحیی بن نعیم، درباره وی گفته: عبدالسلام بن صالح معروف به اباصلت هروی نَقیّ الحدیث بود و ما دیدیم که حدیث از مشایخ می شنود، اما او شدید التشیع است با این حال ما از او دروغی ندیدیم. 🏷في أَبِي الصَّلْتِ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ صَالِحٍ الْهَرَوِيِ‌ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ السِّنْسِنِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، مِنَ الْعَامَّةِ قَالَ حَدَّثَنِي الْعَبَّاسُ الدُّورِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ نُعَيْمٍ، يَقُولُ‌ أَبُو الصَّلْتِ نَقِيُّ الْحَدِيثِ وَ رَأَيْنَاهُ يَسْمَعُ وَ لَكِنْ كَانَ شَدِيدَ التَّشَيُّعِ وَ لَمْ يُرَ مِنْهُ الْكَذِبُ. 📚اختیار معرفه‌الرجال: ۱، ۶۱۵. 🔸شیخ صدوق، وی را از شاگردان خاص امام رضا(ع) معرفی می کند و احادیثی از وی به نقل از آباء طاهرینش در اخبار مربوط به امیرالمومنین( ع) روایت شده است. 🏷حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ زِيَادِ بْنِ جَعْفَرٍ الْهَمَدَانِيُّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الصَّلْتِ عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ صَالِحٍ الْهَرَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى الرِّضَا(ع) عَنْ أَبِيهِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ (ع) قَالَ أَتَى عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَبْلَ مَقْتَلِهِ بِثَلَاثَةِ أَيَّامٍ رَجُلٌ... 📚علل الشرایع: ۱، ۴. 🔹خطیب بغدادی، تاریخ‌نگار قرن پنجم، در مورد عشق اباصلت به امام رضا(ع) گزارش می دهد که هرگاه وی از آن حضرت روایت می‌کرد، می‌گفت: حدیث کرد مرا علی بن موسی الرضا، و به خدا سوگند که رضا بود همان طور که بدان نامیده شده بود... 🏷فقال‌ابوالصلت‌حدثني‌علي‌بن‌موسى الرضا وكان والله رضا كما سمي ... 🔺بنابر گزارش وی، حدیث "انا مدینه العلم و علی بابها" را ابوصلت هروی نقل کرده است. 🏷 حدثنا أبو الصلت الهروي حدثنا أبو معاوية عن الاعمش عن مجاهد عن بن عباس قال قال رسول الله ص أنا مدينة العلم وعلي بابها فمن أراد العلم فليأت بابه... 📚تاریخ بغداد: ۳، ۳۷ و ۱۱، ۵۰. 🔸بنابر گزارش شیخ طوسی، اباصلت روایت معروف "الایمان قول باللسان..." را از امام رضا(ع) و او از اجدادش تا رسول‌الله(ص) را نقل کرده است. 🏷قَالُوا: حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ صَالِحٍ أَبُو الصَّلْتِ الْهَرَوِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى الرِّضَا(ع)، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ (ع)، قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (ص) يَقُولُ: الْإِيمَانُ قَوْلٌ بِاللِّسَانِ، وَ مَعْرِفَةٌ بِالْقَلْبِ، وَ عَمَلٌ بِالْأَرْكَانِ. 🔺و در ادامه می افزاید: اگر این سند را که در طریق آن همه امامان هستند بر مجنون بخوانند، عقلش باز می‌شود. 🏷قال أبو حاتم: قال أبو الصلت: لو قرئ هذا الإسناد على مجنون لبرئ بإذن الله. 📚امالی طوسی: ۴۴۸. 🔺البته شیخ طوسی در گزارشی دیگر، اباصلت را عامی معرفی کرده که این نکته جای تامل دارد. 🏷عبد السلام بن صالح الهروي، أبو الصلت، عامي. 📚رجال طوسی: ۳۶۰. @chsiqs
📜ضرورت رهبری از دیدگاه امام‌رضا(ع) 🔸بنابر گزارش شیخ صدوق، امام رضا(ع) درباره ضرورت مدیریت نکاتی بیان فرموده‌اند، هیچ فرقه و آیینی را نمی‌توان یافت که بدون داشتن اصول و رهبری که امور دینی و دنیوی آنان را سامان دهد، بتواند دوام بیاورد و به حیات خود ادامه دهد. 🏷أنا لا نجد فرقة من الفرق ولا ملة من الملل بقوا وعاشوا إلا بقيم ورئيس لما لابد لهم منه في أمر الدين والدنيا.  📚عيون أخبار الرضا(ع): ۱، ۱۰۸. 🔺شیخ صدوق در گزارشی دیگر، بیان می‌کند که آن حضرت در سخنى، والى مسلمین و مدیر امت مسلمان را به ستون خیمه تشبیه کرده‌اند. 🏷اماعلمت‌يا‌أمير‌المؤمنين‌إن‌والي‌المسلمين مثل العمود وسط الفسطاط، من أراده أخذه 📚 عيون أخبار الرضا(ع): ۱، ۱۷۱. 🔹محمد بن علی کراجکی، عالم قرن پنجم، گزارش می‌کند که امام اگرچه شرط غلبه بر مشکلات را توفیق الهى مى‌داند ولى تأکید می‌کند این باور کفایت نکرده و باید مدیر براى حلّ دشوارى‌ها تلاش کند: کسى که توفیق از خداوند بخواهد ولى کوشش نکند خود را مورد استهزاء قرار داده است. 🏷من سأل الله التوفيق ولم يجتهد فقد استهزء بنفسه. 📚كنزالفوائد: ۱۵۳.   @chsiqs
📜مقایسه‌ایثارعلی(ع) در لیلة‌المبیت‌با‌ تسلیم‌اسماعیل(ع) 🔹سید بن طاووس، عالم قرن هفتم، ایثار امام علی(ع) را در شب با تسلیم اسماعیل فرزند ابراهیم نبی، در ماجرای ذبح مقایسه کرده است. 🔺از نظر او ایثار امام علی(ع) از تسلیم حضرت‌اسماعیل(ع) برتر است؛ زیرا اسماعیل(ع) آماده بود تا به دست پدرش ذبح شود، اما امام علی(ع) خود را برای کشته‌شدن به دست دشمنانش آماده کرده بود. 🏷منها أن هذا الاستسلام من مولانا علي ص للقتل و فدية النبي ص أظهر مقاما و أعظم تماما من استسلام جده الذبيح إسماعيل لإبراهيم الخليل ع لأن ذلك استسلام لوالد شفيق يجوز معه أن يرحمه الله جل جلاله و يقبله [يقيله‌] من ذبح ولده كما جرى الحال عليه من التوفيق و مولانا علي ع استسلم للأعداء الذين لا يرحمون و لا يرجون لمسامحة في البلاء. 📚اقبال الاعمال: ۲، ۵۹۵-۵۹۶. @chsiqs
📜وراثت ویژگی‌های نبوی 🔸بنابر گزارش شیخ صدوق، در روایتی زینب، دختر ابی‌رافع (آزادشده‌ پیامبر) نقل کرده که فاطمه(س)، دختر رسول‌خدا(ص) را دیدم که در همان بیماری که پیامبر(ص) در آن وفات یافتند، دو فرزندش را نزد ایشان آورد. فاطمه(س) عرض کرد: «ای رسول خدا! این دو، پسران تو هستند؛ پس برایشان میراثی قرار ده.» فرمودند:اما حسن، هیبت و سؤدد (آقایی و بزرگواری) مرا دارد و اما حسین، جرأت وبخشندگی مرا دارد. 🏷 زينب بنت أبي رافع‌، مولى رسول‌اللَّه (ص). قالت: رأيت فاطمة بنت رسول‌اللَّه(ص) أتت بابنيها إلى النبي(ص) في شكواه التي توفي فيها. فقلت: يا رسول اللَّه، هذان ابناك فورّثهما. فقال: «أمّا حسن فإنّ له هيبتي و سؤددي، و أمّا حسين فإنّ له جرأتي و جودي. 📚الخصال: ۱، ۷۷. 🔺اربلی، عالم قرن هفتم، محتوای روایت یادشده را از جنابذی گزارش کرده است. 🏷وَ رَوَاهُ الْجَنَابِذِيُّ أَمَّا الْحَسَنُ فَلَهُ هَيْبَتِي وَ سُؤْدُدِي وَ أَمَّا الْحُسَيْنُ فَلَهُ جُرْأَتِي وَ جُودِي. 📚 کشف‌الغمّة‌فی‌معرفة‌الأئمة: ۱، ۵۱۶.@chsiqs