قسمت دوم: شش دکمه‌ی اخلاقی | چرا «غرب» ما را نمی‌فهمد؟ #ذهن_درستکار #قسمت_۲ 👆 در فایل صوتی بالا بشنوید: آیا اخلاق فقط یعنی «آزار نرساندن» و «عدالت»؟ جاناتان هایت می‌گوید: این نگاهِ محدودِ غربی‌هاست! ۱. چشاییِ اخلاق: ذهن ما مثل زبان، ۶ گیرنده چشایی دارد: ۱.مراقبت ۲.انصاف ۳.آزادی ۴.وفاداری ۵.اقتدار ۶.تقدس. ۲. کوررنگیِ مدرن: تحقیقات نشان می‌دهد لیبرال‌ها (و اکثر غربی‌ها) فقط ۳ تای اول را می‌فهمند. آن‌ها نسبت به «وفاداری، اقتدار و تقدس» کور هستند. اما محافظه‌کاران (و جوامع مذهبی) با هر ۶ گیرنده جهان را می‌بینند. ۳. ریشه دعوا: وقتی کسی پرچمی را آتش می‌زند، لیبرال می‌گوید: «خب کسی که آسیب ندید (گیرنده ۱)، پس اشکالی ندارد.» اما مذهبی می‌گوید: «این توهین به تقدس و وفاداری بود!» 💡 درسِ کُدگشا: در جنگ شناختی، دشمن روی این «شکاف» سرمایه‌گذاری می‌کند. آن‌ها با حمله به «مقدسات»، جامعه را دوقطبی می‌کنند؛ چون می‌دانند نیمی از جامعه (که کوررنگی دارد) اصلاً نمی‌فهمد چرا نیمه‌ی دیگر خشمگین است. 🤖 نکته: تولید شده با هوش مصنوعی. 🆔 @code_gosha

قسمت سوم: کلیدِ کندو | چرا در «جمع» بی‌اختیار می‌شویم؟ #ذهن_درستکار #قسمت_۳ 👆 در فایل صوتی بالا بشنوید: آیا انسان گرگِ انسان است؟ خیر. هایت می‌گوید: انسان ۹۰٪ شامپانزه (خودخواه) و ۱۰٪ زنبور عسل (گروه‌گرا) است. ۱. کلیدِ کندو (The Hive Switch): ما دکمه‌ای در مغز داریم که وقتی در «تجمعات بزرگ» (استادیوم، تظاهرات، یا مراسم مذهبی) هستیم، روشن می‌شود. در این حالت، «من» می‌میرد و «ما» متولد می‌شود. این حالتِ خلسه (جوشش جمعی)، قدرتمندترین نیروی سیاسی و اجتماعی است. ۲. دین به مثابه تکنولوژی: نگاه لیبرال‌ها که دین را «خرافات» می‌دانند، غلط است. دین یک «تکنولوژیِ اجتماعی» است که با ایجادِ «هزینه‌های سنگین» (قربانی، روزه، جهاد)، مفت‌خورها را حذف و گروه را در برابر دشمنان رویین‌تن می‌کند. جوامعِ سکولار، این چسبِ اجتماعی را ندارند و زودتر فرو می‌پاشند. ۳. اخلاق کور می‌کند: عضویت در تیم (حزب/مذهب)، ما را به هم وصل می‌کند (Binds) اما همزمان ما را نسبت به حقیقتِ بیرون کور می‌کند (Blinds). 💡 درسِ کُدگشا: در جنگ شناختی، هدفِ دشمن «اتمیزه کردن» جامعه است؛ یعنی خاموش کردنِ «کلیدِ کندو». آن‌ها به مناسک و هیئات حمله می‌کنند، نه چون با خدا مشکل دارند؛ بلکه چون می‌دانند این مناسک، «چسبِ جامعه» هستند. اگر این چسب حل شود، جامعه مثل شن‌های روان فرو می‌ریزد. 🤖 نکته: تولید شده با هوش مصنوعی 🆔 @code_gosha

کتاب صوتی تاریخ فلسفه اسلامی | بازخوانیِ ۱۲۰۰ سال نبردِ «عقل» و «وحی» 👇 ما در مجموعه پادکست‌های اخیر، کتاب «سیر فلسفه در جهان اسلام» اثر مجید فخری را مرور می کنیم. اما قبل از شروع این کتاب، باید یک «پیوستِ امنیتی» به آن بزنیم. ⚠️ عینکِ نویسنده را بشناسید! مجید فخری، یک پژوهشگر برجسته است، اما «فیلسوفِ شیعی» نیست. او با عینکِ آکادمیکِ غربی و گاهی با نگاهی متاثر از «استشراق» (شرق‌شناسی) به میراث ما نگاه می‌کند. به عنوان یک نواندیشِ شیعی و انقلابی، نقدهای جدی به روایت او وارد است: ۱. تقلیلِ حکمت به تاریخ ۲. غفلت از روحِ شیعی 🤔 پس چرا این کتاب را خلاصه می کنیم؟ در «جنگ شناختی»، قاعده اول این است: «منابعِ دشمن (یا رقیب) را بهتر از خودشان بشناس.» این کتاب، متن درسیِ بسیاری از دانشگاه‌های بزرگ جهان است. غرب، فلسفه ما را از این دریچه می‌بیند. ما این کتاب را می‌خوانیم نه برای اینکه «ایمان» بیاوریم، بلکه برای اینکه: ✅ نقشه زمینِ بازی را بشناسیم ✅ رصدِ تکنیک‌ها: ببینیم چگونه جدالِ «عقل و اشعری‌گری» می‌تواند تمدن را نابود کند (درس عبرت). 🛑 سلب مسئولیت: کانال کُدگشا، تریبونِ تاییدِ تمامِ محتویاتِ این کتاب نیست. ما اینجا «محتوا» را تبلیغ نمی‌کنیم؛ ما داریم «فرآیندِ تطورِ فکر» را کالبدشکافی می‌کنیم. هدف ما «امنیت شناختی» است؛ یعنی یاد بگیریم چطور در طول تاریخ، برخی جریان‌ها (مثل اخوان‌الصفا یا اشاعره) توانستند ذهنیتِ جامعه را مهندسی کنند. ما روایتِ فخری را می‌شنویم، اما با «عینکِ انتقادی». ما بدهکارِ هیچ متنی نیستیم، جز «حقیقت». 🆔 @code_gosha | کُدگشا

کتاب صوتی تاریخ فلسفه اسلامی | بازخوانیِ ۱۲۰۰ سال نبردِ «عقل» و «وحی» 🕌🧠 #تاریخ_فلسفه #مجید_فخری #پادکست_ویژه آیا «دین» با «عقل» در تضاد است؟ آیا باورهای ما «خرافاتِ قدیمی» هستند یا پشتوانه‌ی عظیمِ استدلالی دارند؟ امروز در جنگ شناختی، دشمن سعی می‌کند تمدن اسلامی را «ضدِ عقل» و «عقب‌مانده» نشان دهد. اما کسی که تاریخِ تفکرِ خود را نداند، محکوم به پذیرشِ روایتِ دشمن است. 📚 چرا کتاب «مجید فخری»؟ این کتاب یک داستانِ خشک نیست؛ بلکه گزارشِ یک جنگِ فکری است. جنگی میانِ متکلمان، فلاسفه و عرفا بر سرِ یک سوالِ ممنوعه: «چگونه می‌توان خدا را با منطقِ ارسطویی اثبات کرد؟» 🎧 در این مجموعه‌ی ۱۴ قسمتی چه می‌شنویم؟ ما در این سفرِ صوتی، از لحظه‌ی تولدِ اولین جرقه‌های عقل‌گرایی (معتزله) شروع می‌کنیم و مسیرِ پر پیچ‌وخمِ زیر را طی می‌کنیم: ۱. نبردِ آغازین: جدالِ کلام و فلسفه. ۲. عصرِ طلایی: ظهورِ غول‌هایی مثل فارابی، ابن‌سینا و ابن‌رشد (کسانی که غرب را بیدار کردند). ۳. حمله‌ی بزرگ: غزالی و تکفیرِ فلاسفه. ۴. تولدِ ققنوس: ظهورِ سهروردی (اشراق) و ملاصدرا (حکمت متعالیه). ۵. دوران مدرن: مواجهه اسلام با مدرنیته. 💎 ویژگی‌های این مجموعه: ✅ جامعیت: شامل ۱۳ فصلِ کامل + ۱ قسمتِ جمع‌بندی نهایی. ✅ رویکرد امنیتی-اعتقادی: درکِ اینکه چگونه فلاسفه، «سیستم‌عاملِ اعتقادی» ما را در برابر شبهات ضدضربه کردند. 🤖 تکنولوژی: تولید شده با هوش مصنوعی (بر اساس متن انگلیسی). اگر می‌خواهید بدانید «ریشه‌های فکری» شما کجاست، این مجموعه را از دست ندهید. 👇 🆔 @code_gosha | کُدگشا

قسمت اول: عملیات «وارداتِ فکر» | وقتی ارسطو مسلمان شد! 🏛☪️ #تاریخ_فلسفه #قسمت_۱ 👆 در فایل صوتی بالا بشنوید: چگونه تمدنی که بر پایه «وحی» (قرآن) بنا شده بود، ناگهان آغوش خود را به روی «عقلِ یونانی» باز کرد؟ این فصل، داستانِ «جنبش ترجمه» است؛ لحظه‌ای که نرم‌افزارِ ذهنِ مسلمانان آپدیت شد. ۱. پروژه‌ی حکومتی: ترجمه آثار یونانی یک اتفاق نبود، یک تصمیمِ استراتژیک توسط خلفای عباسی (مأمون) برای برتریِ تمدنی بود. ۲. اسبِ تروآ: نکته‌ی امنیتی اینجاست! متونی وارد جهان اسلام شد (مثل اثولوجیا) که به اسمِ ارسطو بود، اما در واقع افکارِ عرفانیِ «نوافلاطونی» بود. این «جعلِ تاریخی» باعث شد فلاسفه مسلمان فکر کنند بین «دین» و «فلسفه ارسطو» تضادی نیست. ۳. اولین گسل: ورودِ نظریه «صدور» (جهان از خدا سرریز شده) در برابرِ عقیده‌ی قرآنیِ «خلق از عدم»، اولین جنگِ بزرگِ شناختی میانِ متکلمان (مدافعان سنت) و فلاسفه (مدافعان عقل جدید) را رقم زد. 💡 درسِ کُدگشا: تاریخ نشان می‌دهد که فرهنگ‌ها ایزوله نمی‌مانند. هنرِ تمدن اسلامی این بود که «داده‌های بیگانه» را گرفت، اما سعی کرد آن را با «هسته اعتقادی» خود سازگار کند؛ هرچند این جراحی بدون خونریزی نبود! 🤖 نکته: تولید شده با هوش مصنوعی 🆔 @code_gosha

قسمت دوم: اولین جنگِ داخلیِ ذهن | «سازش» یا «شورش»؟ ⚔️ #تاریخ_فلسفه #قسمت_۲ 👆 در فایل صوتی بالا بشنوید: به محض ورود فلسفه به جهان اسلام، متفکران به دو اردوگاه تقسیم شدند. این فصل، داستانِ این شکافِ تاریخی است: ۱. الکندی (استراتژیِ دفاع): او که به «فیلسوف اعراب» مشهور شد، اولین تلاش برای «بومی‌سازیِ عقل» را انجام داد. او معتقد بود فلسفه دشمنِ دین نیست؛ بلکه ابزاری است برای اثباتِ حقانیتِ وحی (مثل اثباتِ خلقِ جهان از عدم). پروژه‌ی او «آشتی» بود. ۲. الرازی (استراتژیِ کودتا): در مقابل، محمد بن زکریای رازی، چهره‌ای رادیکال و جسور بود. او شمشیر را از رو بست: «عقلِ انسان کامل است و نیازی به پیامبران ندارد.» او با وارد کردنِ اصولِ پنج‌گانه‌ی باستانی، عملاً مشروعیتِ نبوت را به چالش کشید و پرچمِ «عقل‌گراییِ سکولار» را بلند کرد. 💡 درسِ کُدگشا: دعوای امروزِ میان «روشنفکران دینی» و «سنت‌گرایان»، دعوای جدیدی نیست. ۱۲۰۰ سال پیش، رازی سوالی را طرح کرد که هنوز هم اصلی‌ترین چالشِ امنیتی-اعتقادی است: آیا عقلِ بشر برای سعادت کافیست یا به «هدایتِ بیرونی» نیاز دارد؟ 🤖 نکته: تولید شده با هوش مصنوعی 🆔 @code_gosha

قسمت سوم: معمارانِ تمدن | وقتی «ابن‌سینا» سیستم‌عاملِ ذهن را نوشت 🏛✨ #تاریخ_فلسفه #قسمت_۳ 👆 در فایل صوتی بالا بشنوید: چگونه تمدن اسلامی توانست قرن‌ها بر قله‌ی علم جهان بایستد؟ پاسخ در ذهنِ دو نابغه نهفته است که در این فصل با آن‌ها آشنا می‌شویم: ۱. فارابی (معلم ثانی): او فقط یک فیلسوف نبود؛ او «استراتژیستِ تمدن» بود. فارابی با ترکیبِ متافیزیک و سیاست، نظریه «مدینه فاضله» را طرح کرد و نشان داد که «سیاست» بدون «سعادتِ اخروی» پوچ است. او اولین کسی بود که سیستمِ جامعِ فلسفی را در اسلام بنا کرد. ۲. ابن‌سینا (نابغه بی‌تکرار): کسی که کارِ ناتمام فارابی را به اوج رساند. او با طرح نظریه «واجب‌الوجود»، چنان استدلالِ محکمی برای خدا آورد که تا قرن‌ها هیچ ملحدی نتوانست در برابرش بایستد. او عقلِ ارسطویی را با روحِ اسلامی چنان درآمیخت که تفکیکشان غیرممکن شد. 💡 درسِ کُدگشا: امنیت اعتقادیِ ما مدیونِ این دو نفر است. آن‌ها نگذاشتند بین «علم» و «دین» دره‌ی عمیق ایجاد شود (برخلاف غرب). آن‌ها نشان دادند که می‌توان هم «فیلسوفِ منطقی» بود و هم «مؤمنِ متعبد». این همان «عقلانیتِ اسلامی» است. 🤖 نکته: تولید شده با هوش مصنوعی 🆔 @code_gosha

قسمت چهارم: مهندسیِ «مدینه فاضله» | وقتی عقل و سیاست یکی شدند 🏛🧠 #تاریخ_فلسفه #قسمت_۴ 👆 در فایل صوتی بالا بشنوید: تمدن اسلامی چگونه توانست «فلسفه یونان» را بگیرد و آن را «اسلامی» کند؟ این فصل، داستانِ دو معمارِ بزرگِ ذهن است: ۱. فارابی (طراحِ سیستم): او اولین کسی بود که فهمید «سیاست» بدون «فلسفه» کور است. فارابی با طرح «مدینه فاضله»، نقشه‌ای کشید که در آن حاکمِ شهر، فقط یک مدیر اجرایی نیست؛ بلکه فیلسوفی است که جامعه را به سعادتِ حقیقی می‌رساند. ۲. ابن‌سینا (سازنده‌ی دژ): اگر فارابی نقشه کشید، ابن‌سینا ساختمان را بنا کرد. او در کتاب عظیم شفا، چنان سیستمِ دقیقی از متافیزیک و «واجب‌الوجود» (اثبات خدا) ارائه داد که تا قرن‌ها، هیچ شک‌گرایی نتوانست از دیوارهای استدلالِ او عبور کند. 💡 درسِ کُدگشا: امنیت اعتقادی یعنی داشتنِ یک «سیستم فکری منسجم». فارابی و ابن‌سینا به ما یاد دادند که نباید از علوم بیگانه (یونان) ترسید؛ بلکه باید آنقدر قوی بود که آن‌ها را بلعید، هضم کرد و در خدمتِ «حقیقتِ برتر» (توحید) درآورد. 🤖 نکته: تولید شده با هوش مصنوعی 🆔 @code_gosha

قسمت پنجم: انجمنِ سرّیِ دانشمندان | عملیاتِ «اخوان‌الصفا» 🤫🔢 #تاریخ_فلسفه #قسمت_۵ 👆 در فایل صوتی بالا بشنوید: آیا می‌دانستید در قرن ۱۰ میلادی، یک «شبکه مخفی» از دانشمندان وجود داشت که معتقد بودند راه رسیدن به خدا از «ریاضیات» می‌گذرد؟ این فصل، داستانِ مرموزترین گروه فکری جهان اسلام، یعنی «اخوان الصفا» است. ۱. متافیزیکِ اعداد: برای این گروه، اعداد فقط ریاضی نبودند؛ کدهای خلقت بودند (میراث فیثاغورث). آن‌ها معتقد بودند جهان مثل یک «موسیقی» منظم است و اگر ریاضیات را بفهمید، خدا را می‌بینید. ۲. پُلِ میانِ دین و فلسفه: برخلاف کسانی که دین و علم را دشمن هم می‌دانستند، اخوان الصفا با انتشارِ رساله‌های دایرةالمعارفی، سعی کردند ثابت کنند که «شریعت» (دین) و «حکمت» (فلسفه) دو بالِ پرواز به سوی حقیقت‌اند. 🤖 نکته: تولید شده با هوش مصنوعی 🆔 @code_gosha

قسمت ششم: نبردِ «منطق» و «زبان» | وقتی کلمات، تفکر را به چالش می‌کشند 🗣⚖️ #تاریخ_فلسفه #قسمت_۶ 👆 در فایل صوتی بالا بشنوید: قرن دهم، عصرِ طلاییِ گفتگو بود. اما نه گفتگوهای ساده؛ بلکه جنگ‌های فکریِ عمیق. ۱. منطق یا گرامر؟ ابوحیان توحیدی، مناظره‌ای تاریخی را ثبت کرده که هنوز هم زنده است: آیا «منطق» (که جهانی است) برتر است یا «گرامر» (که عربی و محلی است)؟ این دعوا تعیین می‌کرد که معیارِ حقیقت، «عقل» است یا «فرهنگ»؟ ۲. مهندسیِ اخلاق: مسکویه در کتاب تهذیب‌الاخلاق، اخلاق را از «نصیحت» به «علم» تبدیل کرد. او ترکیبی از فضایل افلاطونی و اعتدال ارسطویی ساخت تا انسانِ ترازِ اسلامی را تربیت کند. ۳. آزادیِ اندیشه: یحیی بن عدی (فیلسوف مسیحی) در قلبِ جهان اسلام، آزادانه تدریس می‌کرد و با متکلمان مسلمان بحث می‌کرد. 💡 درسِ کُدگشا: تمدن اسلامی در اوجِ قدرت، از «تضارب آرا» نمی‌ترسید. امنیت اعتقادیِ واقعی، در «سانسور» نیست؛ در تواناییِ پاسخگویی به منطق‌دانان و اخلاق‌گرایانِ رقیب است. حقیقت، در میدانِ مناظره صیقل می‌خورد. 🤖 نکته: تولید شده با هوش مصنوعی 🆔 @code_gosha

قسمت هفتم: کودتای بزرگ علیه «عقل» | غزالی و حمله به ابن‌سینا ⚔️🔥 #تاریخ_فلسفه #قسمت_۷ 👆 در فایل صوتی بالا بشنوید: این فصل، نقطه‌ی عطف (و شاید آغازِ افول) عصر طلایی عقل‌گرایی است. داستانِ ظهورِ یک جریان قدرتمند که گفت: «فلسفه، دشمنِ ایمان است.» ۱. ظهورِ اشاعره: جریانی که معتقد بود انسان «اختیار» ندارد و همه چیز (حتی حرکت اتم‌ها) مستقیماً توسط خدا کنترل می‌شود. آن‌ها قانونِ «علت و معلول» را رد کردند تا جا برای «معجزه» باز شود. ۲. عملیاتِ غزالی: امام محمد غزالی، باهوش‌ترین منتقدِ فلسفه، کتاب «تهافت الفلاسفه» (تناقض‌گویی فیلسوفان) را نوشت. او با تیغِ تیزِ کلام، ساختمانِ فکری ابن‌سینا و فارابی را ویران کرد. ۳. سه کارتِ قرمز: غزالی فلاسفه را در ۳ مورد (مثل قِدَمِ عالم) رسماً تکفیر کرد. این حمله چنان کاری بود که فلسفه در جهان تسنن، دیگر هرگز کمر راست نکرد. 💡 درسِ کُدگشا: گاهی برای حفظِ «امنیتِ اعتقادی» (ایمانِ عوام)، نخبگان تصمیم می‌گیرند «عقلانیتِ آزاد» را محدود کنند. غزالی نشان داد که چگونه می‌توان با ابزارِ منطق، علیه خودِ منطق کودتا کرد. تولید شده با هوش مصنوعی 🆔 @code_gosha

قسمت هشتم: انقلابِ «عشق» علیه «قانون» | ظهورِ قدرتِ نرمِ تصوف 🌪❤️ #تاریخ_فلسفه #قسمت_8 👆 در فایل صوتی بالا بشنوید: آیا دین فقط «باید و نباید» (فقه) است؟ تصوف، شورشی علیه قرائت‌های خشک و رسمی بود. این فصل، داستانِ سفر از «ترس» به «عشق» است. ۱. عبور از خط قرمز: رابعه عدویه «ترس از جهنم» را با «عشقِ خالص» جایگزین کرد. اما حلاج با گفتنِ «انا الحق» (من خدا هستم)، امنیتِ ساختارِ سیاسی-مذهبی را به چالش کشید و اعدام شد. این تقابلِ «تجربه‌ی فردی» با «حکومت» بود. ۲. سیستم‌سازیِ عرفان: عرفان که خطرناک شده بود، توسط غزالی با شریعت آشتی داده شد و توسط ابن‌عربی (با نظریه وحدت وجود) تبدیل به یک «فلسفه‌ی عمیق» شد. ۳. قدرتِ نرم: مولانا و شعر صوفیانه، اسلام را از یک «قانون» به یک «فرهنگِ جهانی» تبدیل کردند. 💡 درسِ کُدگشا: تصوف، «سوپاپ اطمینان» جامعه بود. اگر دین فقط «قانونِ خشک» باشد، می‌شکند. عرفان با تزریقِ «معنویت و انعطاف»، سیستم را در برابر فشارهای درونی بیمه کرد. تولید شده با هوش مصنوعی 🆔 @code_gosha