هر اشتباهی، نیاز به اصلاح فوری ندارد.
وقتی کودک جورابش را برعکس میپوشد...
کلمهای را اشتباه مینویسد...
برج لگویش کج میشود...
یا دکمه لباسش را اشتباه میبندد...
اولین واکنش ما چیست؟
«بده من درستش کنم.»
این واکنش طبیعی است؛ اما همیشه بهترین انتخاب نیست.
از نگاه روانشناسی رشد، کودک از اشتباه کردن یاد میگیرد.
کودک وقتی فرصت دارد اشتباهش را ببیند، فکر کند، دوباره امتحان کند و در نهایت خودش به راهحل برسد، فقط یک مهارت یاد نمیگیرد؛ بلکه یک باور در او شکل میگیرد:
«اگر اشتباه کنم، باز هم میتوانم تلاش کنم.»
این همان چیزی است که پایههای عزتنفس سالم را میسازد.
البته اگر کودک ناامید شد یا کمک خواست، کنار او باشیم؛ اما نه به عنوان کسی که کار را انجام میدهد، بلکه به عنوان کسی که مسیر را روشن میکند.
گاهی بهترین کمک، این نیست که پاسخ را بدهیم.
بهترین کمک، این است که فرصت پیدا کردن پاسخ را از کودک نگیریم.
💬 شما معمولاً بعد از اشتباه فرزندتان، سریع وارد عمل میشوید یا به او فرصت میدهید خودش راهحل را پیدا کند؟
━━━━━━━━━
«کودکان بیش از آموزش، به درک شدن نیاز دارند»
🕊 والدگری آگاهانه
eitaa.com/ConsciousParenting
جمعبندی هفته | عزتنفس، آرام و بیصدا ساخته میشود
این هفته درباره عزتنفس کودکان صحبت کردیم.
دیدیم که عزتنفس، با تعریفهای اغراقآمیز یا موفقیتهای پیدرپی ساخته نمیشود.
بلکه در لحظههای سادهای شکل میگیرد که شاید هر روز از کنارشان عبور میکنیم.
وقتی کودک فرصت دارد خودش امتحان کند...
وقتی اجازه دارد اشتباه کند و دوباره از نو شروع کند...
وقتی به جای اینکه کار را برایش انجام دهیم، کنارش میمانیم...
در همان لحظهها، چیزی عمیقتر از یک مهارت در او رشد میکند:
باور به تواناییهای خودش.
شاید کودک همه اتفاقهای دوران کودکیاش را به خاطر نیاورد؛
اما حسی را که نسبت به خودش پیدا کرده است، سالها با خود حمل خواهد کرد.
بیایید کاری کنیم که آن حس، این باشد:
«من میتوانم، حتی اگر هنوز کامل نباشم.»
💬 اگر قرار باشد این هفته فقط یک هدیه به فرزندتان بدهید، آن هدیه چیست؛ نتیجهای آماده، یا فرصتِ دوباره تلاش کردن؟
━━━━━━━━━
«کودکان بیش از آموزش، به درک شدن نیاز دارند»
🕊 والدگری آگاهانه
eitaa.com/ConsciousParenting
این هفته درباره «استقلال کودک» صحبت میکنیم.
بسیاری از والدین دوست دارند فرزندشان مستقل، مسئولیتپذیر و بااعتمادبهنفس باشد.اما گاهی، ناخواسته فرصت مستقل شدن را از او میگیریم.
لباسش را ما میپوشانیم...
کیفش را ما جمع میکنیم...
به جای او جواب میدهیم...
و قبل از اینکه خودش تلاش کند، کار را برایش انجام میدهیم.
همه این کارها از روی عشق است.
اما استقلال، با انجام دادن کارها به جای کودک ساخته نمیشود.
استقلال زمانی شکل میگیرد که کودک فرصت داشته باشد:
🌿 تلاش کند.
🌿 اشتباه کند.
🌿 دوباره امتحان کند.
🌿 و طعم «خودم انجامش دادم» را بچشد.
در طول این هفته، با هم درباره رفتارهای کوچکی صحبت میکنیم که میتوانند استقلال کودک را تقویت یا تضعیف کنند.
💬 به نظر شما، انجام دادن کدام کار برای فرزندتان از همه سختتر است که مسئولیتش را به خودش بسپارید؟
━━━━━━━━━
«کودکان بیش از آموزش، به درک شدن نیاز دارند»
🕊 والدگری آگاهانه
eitaa.com/ConsciousParenting
گاهی از من میپرسند چرا کار با کودکان را دوست داری؟
پاسخش را هیچوقت در یک جمله پیدا نکردهام...
شاید چون باور دارم جهان، از همین دستهای کوچک دوباره ساخته میشود.
از کودکی که جرئت میکند سؤال بپرسد،
از کودکی که یاد میگیرد احساسش را پنهان نکند،
از کودکی که از اشتباه کردن نمیترسد،
و از کودکی که فرصت دارد خودش باشد.
هر لبخند، هر سؤال، هر نقاشی و هر کشف کوچک یک کودک، میتواند آغاز آیندهای بزرگ باشد.
برای همین، کانون توسعه فرهنگی کودکان نوشآباد برای من فقط یک محل برگزاری کلاس نیست.
اینجا هر قصه، پنجرهای است رو به خیال...
هر بازی، تمرینی است برای زندگی...
هر نقاشی، روایتی است از دنیای درون یک کودک...
و هر تجربه، قدمی است برای ساختن انسانی که فردا با خودش، با دیگران و با جهان، مهربانتر زندگی کند.
در کانون، تلاش میکنیم کودک فقط چیزی یاد نگیرد؛
بلکه خودش را کشف کند،
احساساتش را بشناسد،
جرئت تجربه کردن داشته باشد،
فکر کند،
انتخاب کند،
مسئولیت بپذیرد
و از اشتباه کردن نترسد.
سالها کار در کنار کودکان، یک حقیقت را بارها به من یادآوری کرده است،
هیچ کودکی، جدا از خانوادهاش رشد نمیکند.
پشت هر کودک، پدر و مادری ایستادهاند که با تمام عشقشان، گاهی فقط به یک نگاه تازه، یک گفتوگو یا یک راهنمایی علمی و کاربردی نیاز دارند.
همین باور، مرا به ساختن «والدگری آگاهانه» رساند؛
جایی برای گفتوگو درباره دنیای کودکان، احساسات، بازی، کتاب، تربیت، مهارتهای زندگی و هر آنچه میتواند رابطهای عمیقتر میان والدین و فرزندان بسازد.
من باور دارم اگر کودکان، بذرهای آیندهاند، والدین باغبانان آن آیندهاند.
و اگر قرار است فردایی روشنتر داشته باشیم، باید از همین امروز، از کودکی و از خانواده آغاز کنیم.
اگر دغدغهتان رشد کودکان است، فرقی نمیکند در نوشآباد زندگی میکنید یا در هر شهر دیگری از ایران، یا حتی در هر نقطهای از جهان.
از صمیم قلب، شما را دعوت میکنم همراه این مسیر باشید...
🌿 کانال «والدگری آگاهانه»
جایی برای والدین، مربیان و همه کسانی که باور دارند تربیت، با آگاهی زیباتر میشود.
📎 http://eitaa.com/ConsciousParenting
و همچنین همراه کانون توسعه فرهنگی کودکان نوشآباد باشید؛
جایی که هر روز تلاش میکنیم با قصه، بازی، هنر، کتاب، تجربه و مهارتهای زندگی، کودکی را کمی زیباتر کنیم.
📲 فعالیتهای کانون توسعه فرهنگی کودکان نوشآباد را دنبال کنید:
🔹 ایتا: @Kanoon_NooshAbad
🔹 بله: @Kanoon_NooshAbad
🔹 تلگرام: @KTFKNNOOSHABAD
🔹 اینستاگرام: @kanoon.tose.e
شاید نتوانیم کنار همه کودکان این سرزمین باشیم،
اما میتوانیم اندیشهای را که به کودکی احترام میگذارد، دست به دست کنیم.
شاید نتوانیم برای همه کودکان کلاس برگزار کنیم،
اما میتوانیم با انتشار یک ایده، یک تجربه، یک کتاب یا یک گفتوگوی آگاهانه، سهم کوچکی در ساختن فردایی بهتر داشته باشیم.
اگر حتی یک کودک، به واسطه آگاهی بیشتر یک پدر، یک مادر، یک مربی یا یک معلم، کودکیِ امنتر، شادتر و آگاهانهتری را تجربه کند، تمام این مسیر ارزشش را داشته است.
با مهر 🌱
مینو امینی
مربی کودک و تسهیلگر مهارتهای زندگی
کانون توسعه فرهنگی کودکان نوشآباد
استقلال کودک از انتخابهای کوچک شروع میشود.
بعضی وقتها تصور میکنیم برای مستقل شدن کودک باید منتظر بزرگتر شدنش بمانیم.
اما روانشناسی رشد چیز دیگری میگوید.
استقلال، از تصمیمهای کوچک روزانه شکل میگیرد.
وقتی به کودک اجازه میدهیم بین دو لباس یکی را انتخاب کند...
بین دو کتاب، یکی را برای قصه شب بردارد...
یا تصمیم بگیرد امروز با مدادرنگی نقاشی کند یا گواش...
در واقع فقط به او حق انتخاب ندادهایم،
بلکه به او یاد دادهایم:
«نظر من ارزشمند است.»
البته انتخاب هم باید متناسب با سن کودک باشد.کودکی که با دهها گزینه روبهرو میشود، معمولاً سردرگم خواهد شد.
به جای اینکه بگوییم:
«هر چی دوست داری بپوش.»
بهتر است بپرسیم:
«دوست داری امروز تیشرت آبی را بپوشی یا سبز را؟»
انتخابهای محدود، هم احساس استقلال را تقویت میکنند و هم کودک را در تصمیمگیری توانمندتر میسازند.
💬 امروز به فرزندتان چه انتخاب کوچکی میتوانید بدهید؟
━━━━━━━━━
«کودکان بیش از آموزش، به درک شدن نیاز دارند»
🕊 والدگری آگاهانه
eitaa.com/ConsciousParenting
مسئولیتهای کوچک، استقلالهای بزرگ
یکی از باورهای رایج این است که «کودک هنوز کوچک است، بگذار بزرگتر شود، بعد مسئولیت یاد میگیرد.»
اما یافتههای روانشناسی رشد چیز دیگری میگویند.
احساس مسئولیت، ویژگیای نیست که ناگهان در نوجوانی یا بزرگسالی به وجود بیاید، بلکه از سالهای نخست زندگی و با تجربههای کوچک روزانه شکل میگیرد.
کودکی که متناسب با سن خود در کارهای خانه مشارکت میکند، فقط یک مهارت عملی یاد نمیگیرد. او بهتدریج این باور را در ذهن خود میسازد که:
«من میتوانم مفید باشم.»
همین احساس شایستگی، یکی از پایههای مهم استقلال، اعتمادبهنفس و مسئولیتپذیری در سالهای بعد است.
البته مسئولیت باید با توانایی و مرحله رشد کودک هماهنگ باشد، نه با انتظارات ما.
برای مثال:
👶 ۲ تا ۳ سال
• جمع کردن اسباببازیها
• گذاشتن لباسهای کثیف داخل سبد
🧒 ۴ تا ۶ سال
• آب دادن به گلدانها
• چیدن قاشق و دستمال سفره
• مرتب کردن وسایل شخصی
👦 ۷ تا ۹ سال
• مرتب کردن تخت
• آماده کردن بخشی از وسایل مدرسه
• کمک در تمیز کردن اتاق خود
هدف از سپردن مسئولیت، انجام بینقص کارها نیست.
هدف این است که کودک فرصت تجربه کردن، مشارکت و احساس مفید بودن را پیدا کند.
گاهی چند دقیقه زمان بیشتر، ارزشمندتر از انجام سریع کارها توسط ماست.
💬 شما این هفته میتوانید چه مسئولیت تازهای، متناسب با سن فرزندتان، به او بسپارید؟
━━━━━━━━━
«کودکان بیش از آموزش، به درک شدن نیاز دارند»
🕊 والدگری آگاهانه
eitaa.com/ConsciousParenting
والدگری آگاهانه
🌿 امروز، استثنائاً کمی از موضوع «استقلال کودک» فاصله میگیریم.
دلیلش این است که میخواهم درباره موضوعی صحبت کنم که پایه و اساس سلامت روان کودکان و خانوادههاست؛ موضوعی که هنوز هم درباره آن باورهای نادرست زیادی وجود دارد.
کمک گرفتن از مشاور کودک.
متأسفانه هنوز بسیاری از خانوادهها تصور میکنند مراجعه به مشاور یعنی کودک «مشکل جدی» دارد یا والدین در تربیت او شکست خوردهاند.
در حالی که علم روانشناسی سالهاست این نگاه را رد کرده است.
مشاور کودک، فقط برای درمان بحران نیست؛ بلکه برای پیشگیری، آموزش و همراهی خانواده نیز هست.
همانطور که برای بررسی رشد جسمی کودک، به پزشک مراجعه میکنیم و منتظر بیمار شدن او نمیمانیم، سلامت روان نیز نیاز به مراقبت و توجه دارد.
گاهی یک مشاوره بهموقع میتواند از شکلگیری مشکلات بزرگتر جلوگیری کند.
اگر کودکی در بیان احساسات، برقراری ارتباط، کنترل هیجانها، سازگاری با تغییرات زندگی یا مدیریت اضطراب و ترس دچار چالش باشد، دریافت راهنمایی تخصصی میتواند مسیر رشد او را هموارتر کند.
از سوی دیگر، بسیاری از جلسات مشاوره، در واقع برای والدین است؛ زیرا کودک در خلأ رشد نمیکند. رفتار، ارتباط و شیوه فرزندپروری ما، مهمترین محیط رشد اوست. گاهی با ایجاد چند تغییر کوچک در رفتار والدین، بسیاری از مشکلات کودک نیز کاهش پیدا میکند.
مراجعه به مشاور، نشانه ضعف نیست.
نشانه مسئولیتپذیری است.
یعنی به جای اینکه منتظر عمیقتر شدن یک نگرانی بمانیم، برای سلامت روان فرزندمان همانقدر ارزش قائل شویم که برای سلامت جسم او ارزش قائلیم.
به یاد داشته باشیم:
کمک گرفتن از متخصص، نشانه آگاهی است؛ نه ناتوانی.
💬 به نظر شما، مهمترین دلیلی که باعث میشود بعضی خانوادهها دیر به مشاور مراجعه کنند چیست؟
━━━━━━━━━
«کودکان بیش از آموزش، به درک شدن نیاز دارند»
🕊 والدگری آگاهانه
eitaa.com/ConsciousParenting
والدگری آگاهانه
امروز هم میخواهیم گفتوگویمان درباره «استقلال کودک» را ادامه دهیم.
در پستهای قبل درباره حق انتخاب و مسئولیتهای متناسب با سن صحبت کردیم. اما امروز میخواهیم به یکی از موانع کمتر دیدهشده استقلال کودک بپردازیم:
کاملگرایی والدین.
بیشتر والدین از روی عشق و دلسوزی، دوست دارند فرزندشان کارهایش را درست و بینقص انجام دهد. به همین دلیل، گاهی قبل از اینکه کودک فرصت کافی برای تلاش داشته باشد، اشتباهش را اصلاح میکنند یا کار را به جای او انجام میدهند.
اما از نگاه روانشناسی رشد، رشد مهارتها از دل تجربه، تکرار و حتی اشتباه کردن شکل میگیرد.
آلبرت بندورا، روانشناس برجسته، معتقد بود یکی از مهمترین عوامل شکلگیری خودکارآمدی در کودکان، تجربه موفقیت پس از تلاش است. خودکارآمدی یعنی باور کودک به اینکه:
«من میتوانم با تلاش، از پس این کار بربیایم.»
اگر کودک فرصت تجربه کردن نداشته باشد و همیشه یک بزرگسال نتیجه را کامل کند، ممکن است بهتدریج این باور در ذهنش شکل بگیرد که:
«بدون کمک دیگران نمیتوانم.»
این به معنای رها کردن کودک نیست.
کودکان به حمایت نیاز دارند، اما حمایت با جایگزین شدن فرق دارد.
گاهی بهترین کمک این است که:
کمی بیشتر صبر کنیم.
به جای انجام دادن، راهنمایی کنیم.
اجازه دهیم اشتباه کند و دوباره امتحان کند.
کودکی که امروز جرئت میکند اشتباه کند، فردا با اعتماد بیشتری با چالشهای بزرگتر زندگی روبهرو خواهد شد.
استقلال، از بینقص بودن به دست نمیآید؛ بلکه از فرصت تلاش کردن ساخته میشود.
💬 شما در کدام موقعیت بیشتر وسوسه میشوید کار را به جای فرزندتان انجام دهید؟
━━━━━━━━━
«کودکان بیش از آموزش، به درک شدن نیاز دارند»
🕊 والدگری آگاهانه
eitaa.com/ConsciousParenting