گزاره‌ی نهم: «پول، حامل تاریخ و معنای یک ملت است»

گزاره‌ی دهم: «پول، فناوری بقاء جامعه است»

جمع‌بندی: پول ملی، ناموس امروز و آینده‌ی ایران

پایان ارائه‌ی بحث.

#تحلیل_جنگ ‌گزینه‌های نظامی ترامپ در سرمقاله امروز واشنگتن‌پست https://www.washingtonpost.com/opinions/2026/05/25/iran-trump-has-no-good-military-options/ 🌐@drAshiri

‌گزینه‌های نظامی ترامپ در سرمقاله امروز واشنگتن‌پست: ۱- دونالد ترامپ گزینه نظامی خوبی برای «پایان دادن به کار» در ایران ندارد. ۲- پرزیدنت دونالد ترامپ همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد، از نشست خود با شی جین‌پینگ رهبر چین بازگشت بدون اینکه کمک برای بازگشایی تنگه هرمز به دست آورده باشد. حالا ترامپ باید راهی برای خروج از جنگی پیدا کند که آن را «چهار تا پنج هفته» اعلام کرده بود، اما حالا وارد ماه سوم آن شده است. ۳-بسیاری از ژنرال‌های صندلی‌نشین به او می‌گویند با بازگشت به بمباران ایران «کار را تمام کند». اما جنگ‌طلبان قدرت هوایی آمریکا را بیش از حد برآورد می‌کنند و توان پاسخگویی ایران را دست‌کم می‌گیرند. با توجه به نتایج بسیار نامطلوب ۳۸ روز بمباران اسرائیلی-آمریکایی، تصور اینکه بمباران بیشتر چه دستاوردی خواهد داشت، دشوار است. ۴- واشنگتن‌پست گزارش داده که طبق برآوردهای اطلاعاتی آمریکا، ایران هنوز حدود ۷۰ درصد از ذخایر موشکی پیش از جنگ خود را حفظ کرده است. نیویورک تایمز نیز قبلاً گزارش داد که ایران هنوز ۴۰ درصد از زرادخانه پهپادی خود را دارد. در همین حال، ارتش آمریکا بخش عمده‌ای از مهمات دفاع هوایی و موشک‌های دوربرد خود را مصرف کرده است. ۵- حالا تصور کنید اگر ترامپ تصمیم بگیرد حملات هوایی را از سر بگیرد و احتمالاً آنها را به نیروگاه‌ها و پل‌های ایران گسترش دهد. ایران قطعاً به تأسیسات انرژی و حتی کارخانه‌های آب‌شیرین‌کن در منطقه پاسخ خواهد داد. نتیجه فاجعه انسانی و اقتصادی خواهد بود که آنچه تا حالا رخ داده - با افزایش حدود ۵۰ درصدی قیمت نفت از آغاز درگیری - مثل بازی کودکانه جلوه خواهد کرد. ۶- هیچ دلیلی وجود ندارد که باور کنیم هدف قرار دادن رهبران بیشتر ایران رژیم را منعطف‌تر خواهد کرد. ۷- استفاده از نیروهای زمینی چطور؟ این گزینه دیگر زیاد مطرح نمی‌شود، اما در ماه مارس حرف زیادی درباره تصرف جزیره خارک یا تصرف ۱۰۰۰ پوند اورانیوم غنی‌شده بالای ایران وجود داشت. واشنگتن‌پست گزارش داد که ترامپ حتی درخواست طرح‌های نظامی برای تصرف آنچه او «گرد و غبار هسته‌ای» می‌نامد کرده بود. انجام این کار نیازمند هزاران سرباز روی زمین برای هفته‌ها در دل کشوری متخاصم است. دلیل خوبی وجود دارد که ترامپ هنوز به فرماندهی عملیات ویژه آمریکا دستور نداده چنین عملیاتی - که بی‌شک بزرگ‌ترین و پرریسک‌ترین عملیات تاریخ آن خواهد بود - را اجرا کند. ۸- تصرف جزیره خارک آسان‌تر خواهد بود، اما بعدش چه؟ هزاران تفنگدار دریایی گیرافتاده روی جزیره کوچکی که فقط ۱۵ مایل با خاک ایران فاصله دارد، اهداف آسانی برای حمله ایران خواهند بود و مشخص نیست چه دستاوردی خواهند داشت، چون جزیره خارک ۳۰۰ مایل با تنگه هرمز فاصله دارد. ۹- به جای اجرای این عملیات پرریسک، ترامپ در ۱۳ آوریل محاصره دریایی کشتی‌های ایرانی را آغاز کرد به این امید که اقتصاد ایران را به زانو درآورد و ایران را مجبور کند محاصره تنگه هرمز را بردارد. اما این هم کارساز نشده. واشنگتن‌پست به استناد برآوردهای اطلاعاتی آمریکا گزارش می‌دهد که حداقل سه تا چهار ماه طول می‌کشد تا سختی اقتصادی شدید ایجاد شود. ۱۰- در همین حال، هر روز که این محاصره دوطرفه ادامه دارد، آسیب اقتصادی به جهان بیشتر می‌شود. نرخ تورم آمریکا تازه به ۳.۸ درصد در پایه سالانه رسیده — بالاترین رقم در سال‌های اخیر. تا حالا فقط به خاطر ذخایر موجود نفت، از فاجعه جلوگیری شده، اما وال‌استریت ژورنال روز جمعه هشدار داد: «جهان در حال مصرف کردن شبکه ایمنی نفت خود است.» ۱۱- اگر ترامپ بی‌تاب شود، ممکن است دستور دهد نیروی دریایی آمریکا تنگه هرمز را با زور بازگشایی کند. از دریادار بازنشسته جیمز استاوریدیس، فرمانده سابق عالی ناتو، پرسیدم که برای این حمله چه چیزی لازم است. او پاسخ داد: «باز کردن تنگه به صورت نظامی کار یک ناو هواپیمابر با ۸۰ فروند هواپیمای نیروی دریایی، ۱۲ ناوچه موشک‌دار، ۶ مین‌روب، ۷۵ فروند هواپیمای نیروی هوایی آمریکا، ۳۵ هلیکوپتر ارتش و ۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ سرباز زمینی در اطراف بخش ایرانی ساحل است. وای!» ۱۲- حتی چنین تعهد نظامی عظیمی هم با ریسک‌های قابل توجه همراه خواهد بود. کشتی‌های نیروی دریایی آمریکا در آب‌های تنگ و با زمان واکنش کم، در معرض حملات ایران خواهند بود و حتی یک پهپاد ایرانی که به یک نفتکش اصابت کند، ممکن است کل عملیات را به هم بریزد. ۱۳- برخلاف آنچه ترامپ روز جمعه گفت، او «پیروزی نظامی کامل» به دست نیاورده و بعید است به دست بیاورد و هرچه زودتر این واقعیت را بپذیرد، بهتر است. 🌐@drAshiri

واکنش رئیس‌جمهور ایرلند به ربوده‌شدن خواهرش از سوی رژیم صهیونیستی 🔹 «کاترین کانلی» رئیس‌جمهور ایرلند در اظهاراتی گفت که ربوده شدن خواهرش از سوی رژیم صهیونیستی که در ناوگان جهانی صمود حضور داشته، بسیار ناراحت‌کننده است. 🔸 «مارگارت کانلی» خواهر کاترین کانلی رئیس‌جمهور ایرلند جزء ۶ شهروند ایرلندی است که از ناوگان جهانی صمود ربوده شده‌اند./تسنیم 🌐@drAshiri

قیمت مرغ در یک‌سال، بیش از ۲ برابر گران شده است! ▫️باور کنید طرح این بحث‌ها برای این نیست که دشمن را تشجیع کنیم و هیچ قصدی برای تضعیف نظام هم نخواهد بود؛ اما سؤال مردم «کف خیابون» این است که دقیقاً چه بلایی بر سر کشور آمده که قیمت مرغ در یک‌سال اخیر، بیش از ۲ برابر رشد کرده است؟ ▫️پاسخ آن خیلی روشن است: به دلیل حذف ارز ۲۹.۵۰۰ تومانی واردات کالاهای اساسی. ▫️ما درآمد ارزی معین و مشخصی داریم و مصارف مهم و ضروری ما هم معین و مشخص است. باید مانند مدیریت منابع و مصارف ارزی در دوران جنگ ۸ ساله، بتوانیم این منابع را به‌درستی مدیریت کنیم و مهم‌تر: بتوانیم از قدرت خرید واقعی پول ملّی (ناموس ملّی) حفاظت و حراست کنیم. در دوران جنگ ۸ ساله، میانگین تورم سالانه‌ی ما حدود ۲۰ درصد بود! ▫️بسیاری از مقامات کشور با حذف این ارز موافق بودند (پزشکیان و قالیباف و...) و طبق انواع و اقسام هشدارها و گزارش‌ها به آنها اعلام شده بود که چنین شوک‌های بزرگی به خانواده‌های مستضعف وارد خواهد شد. 🌐@drAshiri

اقتصاد فرهنگی طلایی مردم ایران سعید اشیری ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ طبق گزارش یکی از سکوهای خرید و فروش طلا در ایران: «در اسفند و فروردین، ۸۲ درصد مشتریان طلای خود را در جنگ نفروختند.» نتایج این گزارش، البته به این سهولت به کردار تمامی مردم ایران قابل تعمیم نیست برای نمونه‌ی مناسبی برای تحلیل اقتصاد فرهنگی (تحلیل پدیده‌های اقتصادی بر پایه‌ی نظریه‌های فرهنگی) است. یک. طلا برای مردم ایران معنای خاصی دارد چراکه حدود ۸۰ سال است با تورم و نوسان‌های بزرگ افزایش قیمت‌ها دست‌وپنجه نرم میکنند. زنِ روستایی ما در این ۸۰ سال تبدیل شده است به استراتژیستِ بانکدار! او به صرافت طبع و با شناخت شهودی خود، آرام‌آرام و پنهانی، پس‌اندازهای کوچک زندگی کشاورزی خانوادگی را با ذخیره‌ی طلا حفظ کرده است و حالا او منجی کشاورزی خُرد در ایران است. شاید اگر چالش آب، فناوری و چالش صرفه‌های ناشی از مقیاس (با توجه به توزیع شدن زمین میان ورثه) نبود و هنوز زمین‌های کشاورزی ما در اندازه‌های بزرگ و معنی‌دار و یک‌دست وجود داشتند، وضعیت کشاورزی بهتری می‌داشتیم اما مسئله این است که با وجود سیاست‌های تورم‌‌ساز و ضدّ تولیدی در این سالیان متمادی، هنوز کشاورزی ما بر سر پاست و یکی از عوامل آن نیز به همین ایده‌ی طلایی بازمی‌گردد. دو. در زمان بروز بحران‌ها (مانند جنگ)، افراد دچار خدشه در «امنیت وجودی» می‌شوند. در چنین شرایطی، جامعه به سمت دارایی‌هایی می‌رود که بیشترین میزان «ملموس بودن» و «قدمت تاریخی» را دارند. اسکناس، بورس و حتی پلتفرم‌های دیجیتال، مفاهیمی مدرن و نوپدید هستند اما طلا سنّتی‌ترین پناهگاه امن است. نفروختن طلا، واکنش غریزی فرهنگِ اقتصادی برای حفظ ثبات روانی خانواده است. سه. طبق اعتراف کسانی مثل ریچارد نفیو (از معماران طراحی تحریم‌های ایران در یک دهه‌ی گذشته)، این سیاست‌گذاران (غربی – عبری – عربی) اغلب انتظار دارند با ایجاد شوک‌های روانی یا نظامی یا اقتصادی، در بازارهای ایران «رفتار گله‌ای» و فروپاشی ایجاد کنند؛ اما این گزارش نشان می‌دهد جامعه‌ی ایران به دلیل زندگی مداوم در اتمسفر تحریم و خو کردن با انواع تهدیدها در دهه‌های گذشته، به خصلت «تاب‌آوری فرهنگی-عادتی» رسیده است. نوسان و تهدید برای این جامعه تا حدّ زیادی «عادی‌سازی» شده؛ در نتیجه، رفتار کاربران برخلاف جوامع غیر بحرانی، هیجانی نبوده، و مبتنی بر صبوری است. پیامد این خصلت مهم این است که ایرانیان توان جذب بالایی در دریافت تهدیدها پیدا کرده‌اند و بیش از همه این توان و تاب‌آوری در سطح «ذهنیت‌ها» و روح و روان جامعه وجود دارد. شاید بر اساس همین خصلت گرامی است که برخی از مدیران و سیاستگذاران کشور هنوز به سیاست‌های شوک‌درمانی اقتصادی علاقمندند! چهار. فرهنگ اقتصادی ایران در طول تاریخ آموخته است که در زمان بازآرایی قدرت یا تهدید خارجی، ساختارهای رسمی ممکن است دچار اختلال شوند (مثلاً محدودیت‌های بانکی یا معاملاتی). طلا داراییِ بدون مرز و بدون نیاز به ضامن است. ۸۲ درصد مردمی که طلای خود را نگه داشته‌اند، در واقع به کارکرد «نهاد سنّتی طلا» بیش از نقدینگی ریالی یا خروج سرمایه از کشور و حتی خرید دلار (چون در دوران جنگ با کاهش قیمت معنی‌دار طلا روبرو بودیم) اعتماد کرده‌اند؛ این یعنی هنوز عقل و ایده‌ی آن مادر بزرگِ روستایی (استراتژیستِ بانکدار در خانواده‌ی کشاورزی) در دوران بلاک‌چین و اَلگوکراسی، خریدار بیشتری دارد! پنج. تغییر پارادایم از «سوداگری» به «حفظ بقا» هم دلالت دیگر این وضع است. در شرایط عادی، بخش عمده‌ای از رفتار بازار طلا ناشی از «حرص سود» (Greed) است؛ افراد می‌خرند و می‌فروشند تا سود کنند اما در اسفند و فروردین، انگیزه‌ی غالب به «ترس از سقوط» (Fear) و حفظ قدرت خرید تبدیل شد. در فرهنگ اقتصادی ما، طلا «پشتوانه‌ی روز مبادا» است و تا زمانی که خودِ روز مبادا فرا نرسد، این پشتوانه نقد نمی‌شود. شش. مردم ایران از ابزار مدرن (سکوها و پلتفرمهای خرید و فروش طلا و...) استفاده می‌کنند اما رفتارشان کاملاً منطبق بر استراتژی‌های بقای فرهنگی و سنّتی است؛ این یعنی پیروزی اقتصاد فرهنگی ایران بر هیجاناتِ زودگذر سیاسی؛ پیروزی عقل راهبردنگرِ کشاورزی بر معاملاتِ سیال و هیجانیِ بلاک‌چینی؛ درایت انسان آزاده‌ و صبور ایرانی بر سیاستمدارِ نئولیبرال شیکاگویی! 🌐@drAshiri

تلگراف: تهران ثابت کرد عوارض در یک تنگه‌ی باریک می‌تواند اهرم واقعی در مذاکره با قدرت‌های بزرگ فراهم کند. به احتمال زیاد این استراتژی و رویکرد در جاهای دیگر تقلید خواهد شد و این برای همه ما دردسر ایجاد می‌کند. 🌐@drAshiri

‌گزارش روزنامه انگلیسی تلگراف با عنوان: "ایران تجارت جهانی را تسلیحاتی کرد و دیگر کشورها نیز راه ایران را دنبال می‌کنند" در ادامه گزارش آمده: ۱- تعدادی از کشورهای جهان علناً درباره تقلید از کنترل تهران بر تنگه هرمز صحبت می‌کنند. ۲- کانال پاناما تقریباً ۹۰۰۰ مایل از تنگه هرمز فاصله دارد. اما انگار همسایه یکدیگرند. در تجارت دریایی، همه چیز به هم متصل است. قبل از جنگ با ایران، کشتی‌ها حدود ۱۴۰ هزار دلار برای هر اسلات عبور از کانال پاناما پرداخت می‌کردند. هم‌اکنون میانگین قیمت اسلات‌های عبور تا یک میلیون دلار افزایش یافته. ۳- این موضوع فقط در پاناما نیست. هر کجا که بروید، موج‌های ناشی از بسته شدن تنگه هرمز در سراسر دنیای کشتیرانی دیده می‌شود. ۴- ایران به جهان نشان داد که چگونه با تعدادی پهپاد و قایق گشتی می‌توان یک گلوگاه دریایی را کنترل کرد. این درسی است که به نظر می‌رسد برخی کشورها مشتاق یادگیری آن هستند. ۵- ایان رالبی، بنیانگذار شرکت مشاور کشتیرانی کانسلیوم، می‌گوید تهران ثابت کرد که عوارض در یک تنگه باریک می‌تواند «اهرم واقعی در مذاکره با قدرت‌های بزرگ فراهم کند. به احتمال زیاد این استراتژی و رویکرد در جاهای دیگر تقلید خواهد شد و این برای همه ما دردسر ایجاد می‌کند». ۶- برخی کشورها اکنون علناً درباره تقلید از دریافت عوارض‌ شبیه تهران صحبت می‌کنند. هر آبراه باریک و قابل مسدودسازی اکنون بالقوه در خطر است. و هر اتفاقی که در یکی از آنها بیفتد، بر اقتصاد بقیه تأثیر خواهد گذاشت. ۷- ریچارد مید از لویدز لیست اینتلجنس می‌گوید: «در تنگه تایوان، تنگه مالاکا، تنگه‌های دانمارک، جبل‌الطارق، و گلوگاه‌های دریایی دیگر - هر نوع محدودیتی در تجارت بر اساس خطوط ژئوپلیتیک عادی شود، پیامدهایی برای بقیه تجارت جهانی خواهد داشت.» ۸- در همین حال، برای کسانی که از عواقب عوارض رنج می‌برند، تنگه هرمز باعث برنامه‌ریزی برای جایگزین‌های بزرگ شده است. هفته گذشته، امارات متحده عربی اعلام کرد که تا سال ۲۰۲۷ شبکه خطوط لوله نفت خود را دو برابر خواهد کرد تا هرمز را دور بزند و نفت را مستقیماً به بندری در دریای عمان ارسال کند. ۹- یک هفته پیش‌تر، تایلند پیشنهاد ساخت یک پل زمینی کاملاً جدید برای اجتناب از تنگه مالاکا را مطرح کرد. این فقط یک اقدام ایمنی نبود، بلکه فرصتی برای دریافت عوارض سودآور نیز بود. ۱۰- کامیون‌ها اکنون در جاده‌های منتهی از خلیج فارس به بنادر بدون انسداد در دریای عمان و دریای سرخ متراکم شده‌اند. اما رولف هابن جانسن، رئیس غول کشتیرانی هاپاگ لوید، در یک پادکست گفت که این گزینه‌های به‌اصطلاح «پل زمینی» «ظرفیت کافی ندارند و خیلی گران هستند». ۱۱- انقلاب گلوگاه‌های دریایی تهدید می‌کند که هزینه بیمه، انرژی و حمل‌ونقل را افزایش دهد و قیمت تقریباً همه چیز دیگر را بالا ببرد. ۱۲- نشانه‌های هشداردهنده حتی پیش از هرمز نیز روشن بود. حملات پهپادی اوکراین به نفتکش‌های روسی در دریای سیاه باعث افزایش هزینه بیمه در آن نقطه تنگه شده بود. ۱۳- در همین حال، ترافیک حمل کانتینری در دریای سرخ و کانال سوئز هرگز از حملات حوثی‌های یمن به کشتی‌های باری (در پاسخ به حمله اسرائیل به غزه) به حالت قبل بازنگشت. تعداد کشتی‌هایی که از کانال سوئز عبور می‌کنند هنوز فقط نیمی از تعداد سال ۲۰۲۳ است. ۱۴- اما تنگه هرمز بازی را تغییر داد. دلیلش این است که این محاصره بسیار مؤثر، بسیار آسان با تاثیرات گسترده در سطح جهانی بوده است. ریچارد مید می‌گوید: «جنی از بطری بیرون آمده است». ۱۵- پروفسور آلسيو پاتالانو از کالج کینگز لندن می‌گوید: «لطفاً به من توضیح دهید چرا هر کشور دیگری که بر تنگه‌ای با ارزش بین‌المللی اشراف دارد باید بگوید: «بله، ما قرار است بچه‌های خوبی باشیم و عوارضی دریافت نکنیم». ۱۶- پاتالانو هشدار می‌دهد که ممکن است برای پکن زیاد طول نکشد تا از این فروپاشی بالقوه هنجارهای دریایی سوءاستفاده کند. او می‌گوید: «از بسیاری جهات، ما در حال عادی‌سازی رفتار چین در دریای جنوب چین، یا در واقع در تنگه تایوان هستیم. واقعاً باید در این موارد مراقب باشیم.» ایالات متحده و فیلیپین اخیراً رزمایش‌های نظامی سالانه‌ای نزدیک دریای جنوب چین برگزار کردند که نشان می‌داد آنها به این تهدید آگاه هستند. https://www.telegraph.co.uk/business/2026/05/19/iran-weaponised-world-trade-and-others-are-following-suit/ 🌐@drAshiri