جنگ تاب‌آوری در شرایط تنش نظامی سعید اشیری در روزهایی که صدای موشک‌ها و انفجارها، نوسانی شده و عمدتاً دعوا و عملیات نظامی در حوالی تنگه‌ی هرمز و زیر حدّ آستانه‌ی جنگ، فعال است اگر «جنگ و غافل‌گیری دیگری» جزو مکاید‌ دشمن نباشد، صحنه‌ی اصلی رویارویی ایران با آمریکا و رژیم اسرائیل تغییر کرده است. این دیگر میدان «جنگ نیابتی» یا «حمله سایبری» نیست؛ این میدان جنگ تاب‌آوری است. درک حساب‌شده‌ی دشمن از نقطه‌ضعف مزمن ایران، چنین است: فشار اقتصادی خردکننده و تسلیم ایران از مسیر شکست اقتصادی در جنگ تاب‌آوری. اما آیا ایران ابزار شکست او را دارد؟ مسئله‌‌ی اصلی، اکنون: تاب‌آوری در ماه‌های پیش‌رو است و جنگ، سراسر به نبرد اراده‌ها و تدبیرها مبدل شده است. فرض کنید تنگه‌ی هرمز تا مردادماه عملاً مسدود بماند (حتی اگر به صورت اعلام‌نشده و گسسته). در این صورت، دو واقعیت بزرگ و موازی شکل می‌گیرد: یک. فشار بزرگ بر اقتصاد جهان و آمریکا شوک قیمت انرژی و تورم وارداتی به اقتصاد غرب، به ویژه در آستانه انتخابات آمریکا، می‌تواند یکی از بی‌سابقه‌ترین فشارها را به غرب وارد کند و اهرم بزرگی را برای اثبات بازدارندگی ایران بسازد. دوم. فشار خودتحمیلی بر ایران اگر ایران از یک سو تنگه را ببندد و از سوی دیگر اقتصاد خود را دلاری‌سازی شده نگه دارد، عملاً بی‌آنکه شلیکی کند، به قلب اقتصادی خود شلیک کرده است. بستن تنگه بدون قطع وابستگی داخلی به دلار، خودکشی تدریجی اقتصادی محسوب می‌شود. اشتباه بزرگ راهبردی ایران اتفاقی که اکنون در اقتصاد ایران در حال وقوع است، پیچیده‌تر از تحریم است: یک خودتحریمی ارادی است به نام «حذف ارز ترجیحی و آزادسازی قیمت‌ها». این تصمیم، هرچند در بلندمدت اهداف تعدیل ساختاری داشت، در کوتاه‌مدت و در بحبوحه‌ی جنگ اقتصادی، به بزرگ‌ترین هدیه به ترامپ تبدیل شد. ادامه‌ی دلاری‌سازی اقتصاد (یعنی قیمت‌گذاری کالاها و دارایی‌ها بر پایه‌ی دلار آزاد) این شوک را چندبرابر کرده است. راهبرد اصلاحی: سه رکن جنگ تاب‌آوری هوشمند برای شکست آمریکا در این نبرد، ایران باید استراتژی خود را افزون بر «فشار حداکثری خارجی» با «مقاومت هوشمند داخلی» تقویت کند: یک. کنترل تورم با فرماندهی انتظارات ۱.۱. جایگزینی ارز ترجیحی با سازوکار ریالی مبتنی بر کالاهای اساسی داخلی. باید شبکه تأمین کالاهای کلیدی (گندم، برنج، مرغ، دارو) را با قیمت ثابت ریالی و مستقلّ از نرخ ارز تعریف کرد. ۱.۲. تفکیک بازار ارز: ایجاد «دلار تجاری» برای کالاهای غیر اساسی و «دلار معیشتی» برای کالاهای ضروری، به طوری که میانگین موزون تورم مهار شود. ۱.۳. پرهیز از هرگونه اجرای سیاست شکست‌خورده‌ی «شوک‌درمانی» به‌ویژه درباره‌ی‌ بنزین و گازوئیل. دو. تبدیل تنگه‌ی هرمز به ابزار عدم قطعیت، نه بستن کامل بستن مطلق تنگه تا مرداد، ایران را نیز از درآمد نفت محروم می‌کند. راهبرد بهینه: ۲.۱. تهدید قابل اعتماد گسسته: بسته شدن اعلام‌نشده و چندروزه با هماهنگی دیپلماتیک همزمان در واکنش به هر اقدام تنش‌زای دشمن. ۲.۲. هزینه‌زایی برای بیمه دریایی: افزایش حق‌بیمه کشتی‌های عبوری به حدی که حتی بدون بستن فیزیکی، اقتصاد جهانی هزینه تاب‌آوری ایران را بپردازد. سه. دلار‌زدایی از اقتصاد داخلی و منطقه‌ای ۳.۱. راه‌اندازی رمزریال و تسویه‌های ریال-یوآن خارج از سوئیفت. ۳.۲. حذف تدریجی شاخص‌های دلاری در قیمت‌گذاری‌های پیشرو تورم (محصولات پتروشیمی، معدنی، مسکن، خودرو و طلا) از طریق تعریف واحدهای حسابداری ملی مبتنی بر سبدی از کالاهای داخلی. هشدار نهایی: تهدید واقعی از درون است اکنون بزرگ‌ترین خطر در ماه‌های پیش‌رو، فرسایش مشروعیت حاکمیت در داخل است. اگر نرخ تورم ماهانه از مرز ۵ درصد عبور کند (که اکنون نزدیک به آن است)، اراده‌ی اقشار مردم حتی «مردم کف خیابون» تضعیف خواهد یافت. بنابراین اولویت بی‌چون‌وچرای ایران در جنگ تاب‌آوری، کنترل منحنی قیمت خرده‌فروشی با تزریق کالا (نه پول) و قطع رابطه دوگانه «دلار - قیمت‌گذاری داخلی» و نفی هرگونه شوک‌درمانی اقتصادی است. برآیند ترامپ امیدوار است ایران از مسیر فشار اقتصادی تسلیم شود. ایران می‌تواند دشمن را از مسیر تاب‌آوری هوشمند شکست دهد اما مشروط به سه اقدام فوری: توقف شوک‌های تورمی خودساخته، هوشمندی در مدیریت تهدید تنگه هرمز، و دلار‌زدایی واقعی از اقتصاد معیشتی مردم. 🌐@drAshiri

🔴بخش مهم پیام رهبر انقلاب 🔻 به ملت عزیز عرض می‌کنم دشمن خبیث حالا که در مصاف با فرزندان دلاور شما در نیروهای مسلح دچار شکست شده و به خصوص به‌خاطر مواجهه با ضربه قاطع چه در نبرد نظامی و چه در میدان و خیابان تحقیری پر معنا و عمیق را تجربه می‌کند که در اثر آن واگرایی ملموس کشورها از او را سبب شده، کید خود را در جنگ ترکیبی بر دو نقطه متمرکز ساخته است یکی تاب‌آوری مردم دیگری ایجاد خطا در دستگاه محاسباتی مسئولان کشور. ابزار اصلی او در این هر دو کاشت بذر تردید، یأس، ترس، بدگمانی و اختلاف است. لذا در مقام مقابله با این بدخواهی‌ها باید همگان با ایستادگی و روشن‌بینی و حفظ وحدت و انسجام و اعتماد متقابل و هم‌صدایی نکردن با دشمن نقشه شوم او را خنثی نمایند. در این مقام نقش مسئولان در پشتیبانی از این امور بسیار مهم است. هرگونه اقدامی که موجب بدبینی و سرخوردگی آحاد مردم شود نوعی کمک به دشمن نوعی کمک به دشمن این کشور و مردمانش محسوب می‌گردد.

نگاه کودک بلوچ احسان نجفی آفتاب تند و بی‌رحم، پهن شده بود کف حیاط درمانگاه. روی نیمکت چوبیِ ورارفته نشسته بودم و سیگار به دست، دود می‌کردم و به این خلق‌الله خیره بودم. در میان غلغله و بوی الکل درمانگاه، ده‌دوازده ساله‌ای لابلای جمعیت بود. جثه‌اش ریز بود، اما چشم‌هایش... امان از آن چشم‌ها. انگار تمام اندوه و عمق و اصالت کویر را یک‌جا کنده بودند و چپانده بودند توی آن دو حدقه‌ی زیبا و فریبا. یک شیشه‌ی خالیِ دارو را طوری چسبانده بود به سینه که انگار جانماز مادرش است. جلو آمد. پاورچین و کم‌رو. — «آقا... این پیدا می‌شه؟ گفتن نیست.» شیشه را گرفتم. داروی قلب بود. خارجی. دلارِ بالا رفته، ریالِ ما را مچاله کرده بود و انداخته بود گوشه پاره‌جرگه‌ی دست‌تنگی. وقتی پولِ ملی‌ات بشود کاغذپاره، جانِ آدمیزاد هم در این خراب‌آباد می‌شود هم‌قیمت همان کاغذپاره. 🌐@drAshiri

در این مقاله جالب نشان داده شده که پاسخ مدل‌های زبانی به پرسش‌های مرتبط با مناقشات سرزمینی و موضوعات ژئوپلیتیکی حساس (مانند تایوان و چین، یا اسرائیل و فلسطین) می‌تواند بسته به زبانی که سؤال در آن مطرح می‌شود متفاوت باشد. 🌐@drAshiri https://aclanthology.org/2024.naacl-long.213.pdf

یک مدل ممکن است به یک پرسش واحد در زبان انگلیسی، فارسی یا چینی پاسخ‌های متفاوتی بدهد. این پدیده در مقاله با عنوان «سوگیری ژئوپلیتیکی» (Geopolitical Bias) بررسی شده است. نویسندگان با معرفی مجموعه‌داده‌ای به نام BorderLines، شامل ۲۵۱ مناقشه سرزمینی در ۴۹ زبان، نشان می‌دهند که بسیاری از مدل‌های چندزبانه در زبان‌های مختلف مواضع ناسازگار یا متفاوتی اتخاذ می‌کنند. همچنین نشان می‌دهند که تغییرات ظاهراً جزئی در نحوهٔ طرح پرسش یا زمینهٔ مکالمه می‌تواند این سوگیری‌ها را تشدید یا تضعیف کند؛ موضوعی که از شکنندگی و حساسیت بالای این مدل‌ها نسبت به داده‌های آموزشی و فرایندهای هم‌ترازی (alignment) حکایت دارد. این مسئله پیامدهای مهمی دارد. هرچه مدل‌های زبانی بیشتر به زیرساخت اصلی جست‌وجو، آموزش، رسانه و تصمیم‌گیری تبدیل شوند، ارزش‌ها، پیش‌فرض‌ها و سوگیری‌های نهفته در داده‌های آموزشی یا سیاست‌های هم‌ترازی آن‌ها نیز تأثیر اجتماعی بیشتری پیدا می‌کند. البته بسیاری از این سازوکارهای حفاظتی—مانند جلوگیری از تشویق به خودآزاری یا خشونت—ضروری و مفید هستند؛ اما در عین حال این پرسش را نیز مطرح می‌کنند که چه کسی درباره مرزهای گفتار مجاز، روایت‌های قابل قبول و نحوه ارائه اطلاعات تصمیم می‌گیرد. از این منظر، توسعه مدل‌های بومی و مستقل برای کشورهای مختلف می‌تواند به افزایش تنوع دیدگاه‌ها و کاهش وابستگی به تعداد محدودی از بازیگران جهانی کمک کند. نمونه‌هایی مانند DeepSeek در چین نشان می‌دهند که برخی کشورها این فناوری را بخشی از زیرساخت راهبردی آینده می‌دانند. 🌐@drAshiri

🔹اسرائیل در سطح جهانی در حال سقوط آزاد است! ​در میان ۳۶ کشور، به طور میانگین ۶۷ درصد از بزرگسالان دیدگاه نامطلوبی نسبت به اسرائیل دارند، در حالی که تنها ۲۵ درصد دیدگاهشان مثبت است. ​در ایتالیا، هلند و اسپانیا، حدود نیمی از بزرگسالان یا حتی بیشتر، اظهار داشته‌اند که دیدگاه «بسیار نامطلوبی» نسبت به این کشور دارند. https://x.com/i/status/2062624179565023440 🌐@drAshiri

⚠️ آیا شوک نفتی ناشی از جنگ ایران تمام شده است؟ 🟠نفت برنت در جریان جنگ تحمیلی سوم به حدود ۱۳۰ دلار رسید و آتش‌بس آن را به ۱۰۰ دلار برگرداند. اگر چه اجماع بازار این است که جهش قیمتی پشت سر گذاشته شده و روند عادی‌سازی در حال انجام است، اما سه نفر از افراد شناخته شده در بازار نفت می‌گویند این نمودار موضوع را برعکس نشان می‌دهد. 🟠نیل چپمن، نایب‌رئیس ارشد اکسون‌موبیل معتقد است ذخایر در سطح «واقعاً، واقعاً پایین» قرار دارند و قیمت فیزیکی برنت می‌تواند طی ۲ تا ۳ هفته به ۱۵۰ تا ۱۶۰ دلار برسد. 🟠مایک ویرث، مدیرعامل شورون نیز اعتقاد دارد سناریوی کف قیمت ۸۰ دلار است و در حالت صعودی می‌تواند به «اعداد بسیار بالا» برسد. 🟠تام بیکر، مدیر Vitol نیز می گوید: نقطه عطف زمانی است که پالایشگاه‌ها به نفت نیاز دارند اما مولکول (عرضه) در دسترس نیست. 🟠در واقع آنچه این نمودار نشان نمی‌دهد، بافرهایی که شوک را جذب کرده بودند هنوز به پایان نرسیده‌اند. به بیان دیگر، آتش‌بس ترس را کاهش داد، نه عرضه را. با بسته شدن تنگه هرمز توسط نیروی دریایی ایران، حدود ۱۴ میلیون بشکه در روز همچنان از بازار خارج است. ذخایر تجاری نفت خام جهان، اکنون ۳٪ کمتر از میانگین ۵ ساله است. ذخایر فرآورده‌های نفتی نیز ۳٪ کمتر است.طبق گزارش EIA این هفته هر دو از این مرز عبور کرده‌اند. این نمودار قیمت‌های قبل از تخلیه کامل بافرها را نشان می‌دهد. بازار این نمودار را به‌عنوان پایان شوک می‌بیند، اما پول هوشمند در حال موقعیت‌گیری برای موج دوم است. 🌐@drAshiri

بالاترین تورم ایران از زمان جنگ جهانی دوم 🔹تورم اردیبهشت به بالاترین سطح در ۸۲ سال اخیر رسید؛ رکوردی بی‌سابقه که از روزهای قحطی جنگ جهانی دوم تاکنون بی‌سابقه است. 🔹اگر این روزها احساس می‌کنید حساب و کتاب خریدهایتان با هم نمی‌خواند، آمارهای جدید بانک مرکزی و مرکز آمار ایران این حس را تایید می‌کنند. 🔹تورم نقطه‌به‌نقطه نیز مرز ۸۰ درصد را لمس کرده و تورم ماهانه روی ۸ درصد ایستاده است. این ارقام، بالاترین نرخ تورم ایران از زمان جنگ جهانی دوم و قحطی بزرگ محسوب می‌شود. 🔹حذف ارز ترجیحی، موج گرانی کالاهای اساسی را تداوم بخشید. هم‌زمان، محاصره دریایی نیز تجارت خارجی را فلج کرد و کمبود دارو و کالاهای وارداتی تشدید شد. 🌐@drAshiri

گره پول 🟠 روزنامه وال‌استریت‌ژورنال نوشته ایران و آمریکا هفته‌هاست که برای دستیابی به یک توافق اولیه جهت پایان دادن به جنگ تلاش می‌کنند، اما یکی از مهم‌ترین موانع، درخواست تهران برای دسترسی سریع به دارایی‌های بلوکه‌شده خود است؛ موضوعی که از نظر سیاسی برای ترامپ بسیار حساس و پرهزینه است. 🟠 آزادسازی دارایی‌های ایران، با انتقادهای گذشته ترامپ از دولت اوباما مقایسه خواهد شد. او سال‌ها به توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ حمله می‌کرد و به‌ویژه از انتقال ۱.۷ میلیارد دلار پول نقد به ایران پس از اجرای توافق در ژانویه ۲۰۱۶ انتقاد داشت. 🟠 اکنون خود ترامپ در موقعیتی مشابه قرار گرفته است. او از یک سو می‌خواهد از جنگی که در آمریکا محبوبیت چندانی ندارد خارج شود و از سوی دیگر با حکومتی مذاکره می‌کند که دسترسی سریع به منابع مالی را اولویت اصلی خود می‌داند. 🟠 تهران خواهان دریافت حدود ۱۲ میلیارد دلار در همان ابتدای توافق و ۲۴ میلیارد دلار دیگر طی دوره ۶۰ روزه مذاکرات بعدی است. 🟠 در مقابل، آمریکا می‌گوید ممکن است در آینده بخشی از دارایی‌های ایران آزاد شود، اما حاضر نیست هیچ پولی را پیشاپیش پرداخت کند یا درباره ارقام مشخص تعهد بدهد. همچنین واشنگتن فعلاً با کاهش گسترده تحریم‌ها، از جمله صدور معافیت برای صادرات نفت ایران، مخالفت می‌کند. 🟠 کارشناسان برآورد می‌کنند ایران حدود ۱۰۰ میلیارد دلار دارایی غیرقابل دسترس در خارج از کشور دارد که عمدتاً حاصل درآمدهای نفتی سال‌های گذشته است. 🟠 بخش عمده این پول در چین نگهداری می‌شود و به دلیل تحریم‌ها امکان انتقال آن به سیستم بانکی ایران وجود ندارد. 🟠 علاوه بر آن، ایران حدود ۶ میلیارد دلار درآمد ایران در قطر قرار دارد، حدود یک میلیارد دلار در عمان نگهداری می‌شود و حدود ۱۵ میلیارد دلار درآمد حاصل از صادرات برق و گاز ایران در بانک‌های عراق قرار دارد. 🟠 یکی از گزینه‌های مورد بحث این است که قطر خط اعتباری در اختیار ایران قرار دهد و منابع بلوکه‌شده ایران در آن کشور به‌عنوان وثیقه استفاده شوند؛ البته این کار نیازمند موافقت دولت ترامپ است. 🟠 برخی کارشناسان آمریکایی پیشنهاد داده‌اند که واشنگتن اجازه دهد ایران از بخشی از دارایی‌های مسدودشده خود فقط برای اهداف بشردوستانه استفاده کند. 🟠 گزینه دیگر صدور معافیت تحریمی برای فروش نفت ایران به چین است؛ اقدامی که می‌تواند بخشی از درآمدهای بلوکه‌شده را آزاد و صادرات نفت ایران را دوباره قانونی کند. 🟠 وزیر خارجه آمریکا اما گفته تا زمانی که ایران گام‌های مشخصی برای محدود کردن برنامه هسته‌ای خود برندارد و ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود را تحویل ندهد، هیچ کاهش تحریمی یا آزادسازی دارایی‌ها در کار نخواهد بود. 🌐@drAshiri

سردار شهید حاج قاسم سلیمانی: من با تجربه این را می‌گویم که میزان فرصتی که در بحران‌ها وجود دارد در خود فرصت‌ها نیست. اما شرط آن این است که نترسید و نترسیم و نترسانیم.

🔻صوت منسوب به سردار سیدجواد غفاری، از فرماندهان سپاه در زمان حاج قاسم: خودتان را آماده کنید… جنگ نزدیک است 🔹بروید خودتان را آماده کنید؛ موتورسوار حرفه‌ای شوید؛ پهپادزن حرفه‌ای شوید؛ کوادزن حرفه‌ای شوید. 🔹ترامپ با مسئولین ما بازی می‌کند، متاسفانه مسئولین ما حیا نمی‌کنند و عبرت نمی‌گیرند. توافقی که در آن انتقام خون امام مظلوم خود را نگیرم چه توافقی است؟ با پول گدایی از قطری‌ها ما را به توافق می‌رسانید؟ 🔹والله به شما می‌گویم جنگ نزدیک است؛ دشمن به دنبال پیدا کردن جای امام ماست...