گفتمان «گریز هستهای»
سعید اشیری
۱ فروردین ۱۴۰۵
بخش اول
با تحلیل منطقی برخی گفتارهای پراکنده برخی از استادان و پژوهشگران و با التفات به وضع و شرایطی که در آن هستیم، میتوان چند گزارهی کلیدی زیر را بهعنوان یک شرایط معنایی و مفصلبندی گفتمانی نوپدید، طرح کرد.
▫️مسئله این است: آیا دشمن، تداوم استراتژی ایران در این ضربات را تاب میآورد؟ اگر از شگفتانههای او، حملهی هستهای یا یک حملهی ترکیبی باشد، چارهی کار چیست؟ آیا میتوانیم از «گریز هستهای ایران» در وضعیت و بافت جدید سخن بگوییم؟
یک. دشواری جنگ و لزوم صبر و مقاومت
علیرغم فضای تشجیع عمومی و گزارشهای مطلوب میدانی، در دو عرصهی «ترور و نقطهزنی فرماندهان» و «استراتژی خروج» با امر مستصعب (دشوار) جنگ مواجهیم؛ این شکاف، زمینهی آسیبپذیری ما را نشان میدهد. منظور از استراتژی خروج، وضعیت انتهایی و اهداف پایانی ما و طرف مقابل در این جنگ است.
این وضعیت، نیازمند صبر و پایداری و مقاومت فراگیر است تا ایران بتواند به نتایج قویتری دست پیدا کند.
دو. ضعف در سطح بازدارندگی موجود
از سه بازوی اصلی بازدارندگی ما (قدرت موشکی، گروههای مقاومت در منطقه و سوم، حضور و حمایت مردم ایران)، بهویژه دو عامل اول، نتوانستند از وارد شدن ضربات مهلک در بالاترین سطوح (شهادت رهبر انقلاب) جلوگیری کنند؛ بنابراین چالش از اینجا آغاز میشود: آیا این معماری بازدارندگی، پاسخگوی تهدیدات موجود است؟
سه. نبود اجماع نخبگانی در مسئلهی هستهای
فتوا و دیدگاه صریح رهبر انقلاب، سیاست اصلی و اعلامی ایران در خصوص نرفتن بهسمت گریز هستهای بوده است اما همواره نظرات و دیدگاههای فقهی، نظامی و استراتژیک دیگری نیز مطرح بوده است؛ این نظرات، همواره خود را در سایهی نظر رهبر شهیدمان قرار دادهاند اما حتی در سطح برخی مجتهدان، این دیدگاه بدیل، طرح میشده است.
▫️در آخرین فقره، میتوان به اشارهی شهید لاریجانی در اینباره استناد کرد:
در فروردین ۱۴۰۴، شهید لاریجانی در گفتگوی ویژهی تلویزیونی بر این نکته تأکید کرد در صورت تهدید نظامی گسترده از سوی آمریکا، ایران ممکن است تحت فشار افکار عمومی به سمت تغییر سیاستهای هستهای خود حرکت کند.
نهایتاً فقدان وحدت نظر کارشناسی و اجتهادی در موضوع هستهای، اکنون این ذهنیت را تقویت کرده است که میتوان به استراتژی گریز هستهای بهطور جدیتر توجه کرد.
چهار. پرداخت هزینههای گریز هستهای بدون بهرهمندی از منافع آن
یکی از مهمترین استدلالها این است که جمهوری اسلامی تمامی هزینههای سنگین گریز هستهای (تحریمها، فشارهای نظامی و دیپلماتیک) را متحمل شده، اما به منافع حداقلی آن (بازدارندگی مؤثر) دست نیافته است. آیا به کرهی شمالی، میتوانند آنچنان حمله کنند که رهبر و عالیترین مقامات او ترور شوند و…؟
پنج. تغییر مقتضیات فتوایی و گفتمانی
با ترور امام خامنهای عزیز، شهادت صاحب فتوای تحریم گریز هستهای نیز رخ داد؛ این ترور حاکی از عدم اعتنای طرف مقابل به تعهد ماست. همچنین این ترور نشان داد در نظم جهانی جدید، نظم و شرایط جدیدی شکل گرفته است و دیگر هنجارهای پیشین، محلّ اعتنا نیست؛ نهایتاً شرایط برای شکلگیری تصمیمی جدید فراهم شده و فضای گفتمانی در برخی سطوح کارشناسی به سمت بازتعریف بازدارندگی حرکت میکند.
@drAshiri
زندگی در فرهنگ
گفتمان «گریز هستهای» سعید اشیری ۱ فروردین ۱۴۰۵ بخش اول با تحلیل منطقی برخی گفتارهای پراکنده برخی
گفتمان «گریز هستهای»
سعید اشیری
۱ فروردین ۱۴۰۵
بخش دوم
شش. امکان بازدارندگی بدون بمب
یکی از مهمترین استدلالها در برابر گفتمان حرکت بهسمت گریز هستهای این است: بازدارندگی هستهای ضرورتاً به داشتن بمب متکی نیست؛ توان پاسخ فلجکننده (هدف قرار دادن تمامی آبشیرینکنها، نیروگاهها و صنایع حیاتی دشمن) نیز میتواند بازدارندگی ایجاد کند؛ اگر این توان در ما هست چرا بهسمت گریز هستهای برویم؟!
هفت. ملاحظات افکار عمومی جهان
همچنین استدلال دیگر این است: استفاده از بمب هستهای از سوی دشمن در این جنگ، در افکار عمومی جهان غیر قابل پذیرش است؛ آمریکا حتی در قضایایی مانند مدرسهی میناب نیز نتوانسته افکار عمومی را مدیریت کند، لذا گزینهی هستهای برای طرف مقابل هزینههای سنگین تبلیغاتی خواهد داشت.
هشت. ابهام هستهای؛ قابلیتهای ساختاری ایران بهعنوان عامل بازدارنده
در مقابل موافقان و مخالفان گریز هستهای، این دیدگاه/گفتمان میانه هم مطرح است: «ابهام هستهای».
این استدلال طرح میشود که شاید لازم نباشد از سیاست اعلامی در خصوص گریز هستهای سخن بگوییم چراکه گستردگی سرزمینی ایران، امکان ساخت بمب در محیطهای کوچک بدون نیاز به تأسیسات بزرگ، فاصلهی کوتاه احتمالی تا گریز هستهای و وجود تسلیحات اعلامنشده احتمالی در ایران، همگی موانع مؤثری در برابر اقدام دشمن ایجاد کرده است. بنابراین بهجای سیاست اعلامی بازدارندگی، سیاست ابهام و اعمالی بازدارندگی هستهای را پیگیری کنیم.
نُه. جنگ ارادهها و عملیات روانی دشمن
دیدگاه دیگری اساساً بحث دربارهی گریز هستهای را عملیات روانی دشمن در این جنگ بزرگ هیبریدی میداند؛ چراکه دشمن تمرکز خود را بر ایجاد نگرانی از بمب اتم در افکار عمومی و شکننده جلوه دادن تابآوری مردم، معطوف کرده است؛ از اینرو تبیین دقیق موضوع برای خنثیسازی این عملیات روانی، اهمیتی حیاتی دارد.
ده. جهان در حال گذار و بیتأثیری هنجارهای بینالمللی
نظم کنونی جهان در حال تغییر قطب قدرت است و آمریکا و اسرائیل در عمل نشان دادهاند که به افکار عمومی جهان (شاهد: کشتار وسیع در غزه) و تعهدات بینالمللی (از جمله NPT) وقعی نمینهند؛ بنابراین ایران به سطح جدیدی از بازدارندگی نیاز دارد و بازدارندگی مؤثر، نیازمند بازنگری در راهبرد هستهای مبتنی بر واقعیات جدید است.
گویی گفتمان جدیدی در حال شکلگیری است؛ با توجه به ناکارآمدی بازدارندگی موجود، پرداخت کامل هزینههای گریز هستهای بدون دریافت منافع آن، تغییر مقتضیات فتوایی و گفتمانی، و همچنین تحول در نظم جدید جهانی، بازتعریف راهبرد هستهای در جهت دستیابی به بازدارندگی مؤثر (اعم از گریز هستهای یا ایجاد توان پاسخ فلجکننده) به ضرورت حیاتی تبدیل شده است؛ این بازتعریف باید با حفظ منافع ملی و با در نظر گرفتن ظرفیتهای ساختاری ایران و مدیریت افکار عمومی صورت پذیرد.
@drAshiri
4.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
عید فطر، سال نو و عید نوروز مبارک و پر خیر و برکت باد!
به امید پیروزی مستدام رزمندگان اسلام و جبههی جهانی مقاومت!
🇮🇷پاینده باد ایران عزیز!
#تنگه_هرمز
▫️این طرح تجاری بلندمدت که ساعاتی پیش توسط ایلان ماسک به اشتراک گذاشته شده، نمونهای مهم از «پارادوکس استراتژیک» است.
▫️در نگاه اول، ما با یک هرم پیچیده از فناوریهای پیشرفته مواجه هستیم: از «بهینهسازی هوش مصنوعی» تا «تحلیل دادهها» که همگی بر «چشمانداز ۲۰۴۰» بلندپروازانهای بنا شدهاند.
▫️این ساختار نشاندهندهی تمرکز بر نوآوری و آیندهنگری است. با این حال، نکتهی واقعی و طنزآمیز این نمودار در پایهی آن نهفته است.
▫️تمام این عظمت تکنولوژیک و چشماندازهای بزرگ، به طور شگفتآوری بر روی یک ستون باریک و آسیبپذیر متکی به «تنگه هرمز» قرار گرفته است.
▫️این یک هشدار قدرتمند دربارهی «شکنندگی گلوگاهی» است. این طرح بهخوبی نشان میدهد حتی پیچیدهترین و آیندهنگرانهترین برنامههای تجاری (AI، ابر و غیره) در نهایت میتوانند قربانی ریسکهای ژئوپلیتیک و فیزیکی نادیده گرفته شده در سطح پایه شوند.
▫️تمام فناوری جهان نمیتواند آسیبپذیری در برابر یک نقطه گلوگاهی استراتژیک را از بین ببرد.
@drAshiri
زندگی در فرهنگ
#تنگه_هرمز ▫️این طرح تجاری بلندمدت که ساعاتی پیش توسط ایلان ماسک به اشتراک گذاشته شده، نمونهای مهم
آرش رئیسینژاد:
نمودار ماسک یک حقیقت کلیدی را آشکار میکند: هوش مصنوعی بر انرژی متکی است و تنگه هرمز مهمترین گلوگاه انرژی جهان است. جاهطلبیهای فناورانه و اقتصادی خلیج فارس سرانجام بر یک نقطه جغرافیایی شکننده استوارند.
از زمانی که آلفرد ماهان بر اهمیت راهبردی کنترل گلوگاههای دریایی تأکید کرد، استراتژی کلان ایالات متحده آمریکا همواره در پی تأمین و کنترل این نقاط بوده است.
به همین دلیل است که واشینگتن تلاش خواهد کرد که هیچ قدرت منطقهای، مانند ایران، یا رقیب اصلی آن، چین، کنترل این گلوگاهها را به دست نگیرد. این چشمانداز استراتژیک سیر و سویه «جنگ ایران» و پیامدهای آن را شکل خواهد داد.
هشتاد و یک سال پیش، در میانه جنگ جهانی دوم، ایران بهعنوان «پل پیروزی» شناخته شد.
امروز نیز ایران دگربار یک پل است، اما پرسش اینجاست: این بار چه نوع پلی خواهد بود؟
@Iran_Simorq
#تحلیل_جنگ
▫️دیپلماسی، امر اصیل نیست؛
جنگ هم، امر اصیلی نیست؛
آنچه اصیل است: عدالت است؛ مسیر تحقق آن هم چیزی جز جهاد نیست.
▫️تغییر بزرگ در ایران اتفاق افتاده است؛ این جنگ، پیامد رویکرد تضعیف ایران در قاموس مذاکره و برجام بود.
▫️این جنگ نمایان ایران یعنی: نه به دیپلماسی منفعلانه؛ و آری به سیاست مقاومتی ایران عزیز.
@drAshiri
#تحلیل_جنگ
این مقاله به قلم فرید زکریا، تحلیلگر برجسته روابط بینالملل و روزنامهنگار شناختهشده، نشان میدهد که جنگ در غرب آسیا، بهویژه در تقابل با ایران، وارد مرحلهای کاملاً جدید شده است. در هفته نخست حملات تلافیجویانه ایران، حدود **۷۱ درصد از حملات با پهپاد انجام شده و تنها امارات متحده عربی در مدت ۸ روز با ۱۴۲۲ پهپاد و ۲۴۶ موشک مواجه شده است. این اعداد نشان میدهند که پهپادها به ابزار اصلی جنگ تبدیل شدهاند و ماهیت درگیریها بهسرعت در حال تغییر است.
زندگی در فرهنگ
#تحلیل_جنگ این مقاله به قلم فرید زکریا، تحلیلگر برجسته روابط بینالملل و روزنامهنگار شناختهشده، ن
#تحلیل جنگ
نویسنده این تحول را «انبوهسازی دقیق» مینامد؛ یعنی ترکیب دقت بالا با تعداد زیاد. در گذشته، جنگ دقیق به معنای استفاده محدود از موشکهای گران یا جنگندههای پیشرفته بود، اما امروز همان دقت میتواند از طریق هزاران پهپاد ارزان حاصل شود. یکی از مهمترین تغییرات، دگرگونی در اقتصاد جنگ است. یک پهپاد از نوع شاهد حدود ۳۵ هزار دلار هزینه دارد، در حالی که یک موشک پدافندی پاتریوت حدود ۴ میلیون دلار قیمت دارد — یعنی هزینه یک موشک برابر با بیش از ۱۰۰ پهپاد است. این یعنی مهاجم با هزینهای اندک میتواند مدافع را مجبور به صرف هزینههای بسیار بیشتر کند، و حتی دفاع موفق نیز به مرور باعث فرسایش منابع طرف مقابل میشود.
این تحول فقط به سختافزار محدود نیست، بلکه شامل یک معماری جدید جنگی است که در آن هوش مصنوعی، دادههای میدان نبرد، ارتباطات سریع و سیستمهای خودکار نقش کلیدی دارند. در یک آزمایش، نیروی هوایی آمریکا اعلام کرد که سیستمهای مبتنی بر ماشین در کمتر از ۱۰ ثانیه تصمیمسازی کردهاند و ۳۰ برابر بیشتر از انسانها گزینه ارائه دادهاند. همچنین در اوکراین، پهپاد رهگیر STING با هزینه حدود ۲۰۰۰ دلار**، سرعت **۲۸۰ کیلومتر در ساعت و توانایی سرنگونی بیش از ۳۰۰۰ پهپاد شاهد تولید شده و با نرخ بیش از ۱۰ هزار واحد در ماه ساخته میشود.
. بر اساس گزارشها، روسیه اکنون روزانه حدود ۴۰۴ پهپاد از نوع شاهد تولید میکند و هدف آن رسیدن به ۱۰۰۰ پهپاد در روز است، در حالی که شرکت لاکهید مارتین در سال ۲۰۲۵ تنها حدود ۶۰۰ موشک پاتریوت تولید کرده و قصد دارد این عدد را تا سال ۲۰۲۷ به ۲۰۰۰ در سال برساند. این مقایسه بهروشنی نشان میدهد که عامل تعیینکننده دیگر فقط فناوری پیشرفته نیست، بلکه مقیاس صنعتی، یکپارچگی نرمافزاری و سرعت تبدیل تجربه میدان جنگ به تولید انبوه است.
. با گسترش پهپادها، میدان نبرد عملاً به همهجا گسترش مییابد .فاصله گرفتن انسانها از خط مقدم ممکن است جنگ را از نظر سیاسی آسانتر کند، اما در عین حال میتواند به درگیریهای طولانی و بنبستهای پیچیده منجر شود. علاوه بر این، به دلیل ارزان و در دسترس بودن این فناوریها، گروههای تروریستی، کارتلهای مواد مخدر و باندهای جنایتکار نیز قادر خواهند بود جنگهایی را پیش ببرند که پیشتر فقط در اختیار ارتشهای کلاسیک بود.
در نهایت، مقاله تأکید میکند که جهان در حال ورود به مرحلهای کاملاً جدید از جنگ است. ، جنگهای امروز — بهویژه در ایران — نشان میدهند که این دقت اکنون در مقیاس انبوه تولید خواهد شد. در آینده، کشورهایی پیروز خواهند شد که بتوانند ترکیبی از تعداد محدود سلاحهای پیشرفته و تعداد زیادی سامانههای ارزان را بهکار گیرند. بهمرور زمان نیز قضاوت انسانی جای خود را به الگوریتمها خواهد داد. این آینده جنگ است — آیندهای که بسیار سریعتر از آنچه تصور میشد در حال شکلگیری است.https://www.washingtonpost.com/opinions/2026/03/20/iran-warfare-economics-drones-ai/
🔷پروفسور پِیپ: چرا تهاجم زمینی به ایران احتمالاً در راه است
🔻۱۹ مارس ۲۰۲۶ (۲۹ اسفند ۱۴۰۴)
▪️بریکینگ پوینت (Breaking Points)
🔹خلاصه نکات برجسته گفتگو:
00:23 — چارچوب «تله تنش» (The Escalation Trap)
پروفسور رابرت پِیپ توضیح میدهد که جنگ طبق مراحل پیشبینی شده او پیش میرود. او معتقد است ما اکنون عمیقاً در مرحله ۲ هستیم و احتمالاً تا روز یکشنبه به سمت مرحله ۳ حرکت خواهیم کرد.
01:49 — مرحله ۱: تله بمبهای هوشمند
در این مرحله از بمبهای دقیق برای ترور رهبران استفاده شد. پِیپ استدلال میکند که این اقدامات به اهداف استراتژیک نرسیده و صرفاً باعث تهاجمیتر شدن ایران شده است.
02:49 — مرحله ۲: گسترش افقی و جنگ اقتصادی
پاسخ ایران با هدف قرار دادن زیرساختهای نفتی؛ افزایش سهم ایران در کنترل نفت جهان از ۴٪ به ۲۰٪ در این مرحله.
03:54 — کشش به سمت مرحله ۳: تهاجم زمینی
پِیپ احتمال وقوع عملیات زمینی را ۷۵٪ ارزیابی میکند و اشاره میکند که تفنگداران دریایی حدود یک هفته با اتخاذ تصمیمات بزرگ فاصله دارند.
06:22 — کنترل محدود سرزمینی
تصریح بر این نکته که هدف تهاجم زمینی تسخیر تهران نیست، بلکه تمرکز بر «کنترل محدود سرزمینی» در مناطق ساحلی و سایتهای هستهای است.
08:43 — چالش جغرافیایی تنگه هرمز
جغرافیای منطقه به شدت به نفع مدافع (ایران) است. صخرههای بلند باعث میشود نیروهای مهاجم کاملاً در معرض آتش قرار بگیرند و خطر تلفات بسیار بالا برود.
13:31 — محدودیت بمبهای سنگرشکن
هشدار درباره اینکه نابودی تمام توانمندیهای پنهان دشمن با بمبهای ۵۰۰۰ پوندی هم غیرممکن است. او این وضعیت را به فاجعه تاریخی «گالیپولی» تشبیه میکند.
16:30 — مراحل ۴ و ۵: فاجعه استراتژیک
اشاره به مراحل خطرناکتر که شامل جنگ فرسایشی منطقهای و بحران جهانی انرژی است و میتواند منجر به رکود اقتصادی جهانی شود.
مرحله ۴: تبدیل جنگ به یک نبرد فرسایشی که هدف آن فروپاشی ائتلافهای منطقهای آمریکا از طریق ضربه به اقتصاد و امنیت داخلی متحدان است.
مرحله ۵: وقوع یک بحران اقتصادی جهانی غیرقابل کنترل و احتمال تبدیل درگیری به یک جنگ بینالمللی با حضور قدرتهای بزرگ.
🔷Professor Pape: Why Iran GROUND INVASION IS Likely COMING
🔸Krystal and Saagar are joined by Robert Pape to discuss the latest on Iran and Trump.
🔻 Mar 19, 2026
▪️Breaking Points
https://youtu.be/zfyllo2Qiq8?si=OliuQ3krwwbltTZd
ترجمه:
«این دیگه خیلی عجیبه. کاخ سفید دلیل راهاندازی جنگ علیه ایران رو مستقیم از FDD کپیبرداری کرده. FDD در واقع یک بازوی اطلاعاتی در اسرائیل است.
تصاویر مقایسهای کنار هم در ادامه رشته توییت هست.»
https://x.com/_zachfoster/status/2035056459507990959?s=46