هدایت شده از اندیشکده تین شیا
🔰 اساتید و سرفصل های مدرسه تابستانه تدوین گزارش سیاستی | بخش دوم
7⃣ جلسه هفتم:
👤 دکتر سید احسان خاندوزی
➖ وزیر اسبق امور اقتصادی و دارایی
📌 گزارش سیاستی در عمل؛ از مسئله تا تصمیم
8⃣ جلسه هشتم:
👤 دکتر فائز دین پرست
➖ عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی
📌 کاربرد روش در تدوین گزارش سیاستی
9⃣ جلسه نهم:
👤 دکتر امیر ذاکری
➖ عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت
📌 آسیب شناسی نگارش گزارش های سیاستی
0⃣1⃣ جلسه دهم:
👤 دکتر حامد وفایی
➖ عضو هیات علمی دانشگاه تهران
📌 رویکردهای چینی در تدوین گزارش سیاستی
1⃣1⃣ جلسه یازدهم:
👤 دکتر فرزاد پورسعید
➖ عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی
📌 خلاصه نویسی راهبردی
2⃣1⃣ جلسه دوازدهم:
👤 دکتر جواد منصوری
➖ سفیر اسبق ایران در چین و پاکستان
📌 حل مسئله در گزارش سیاستی
📆 یکم الی چهاردهم شهریورماه ۱۴۰۵
🔗 کسب اطلاعات بیشتر و ثبت نام
🇨🇳 اندیشکده تین شیا
@tianxia_ir
🗒️ جنگ با ایران برای آمریکا چقدر هزینه دارد؟
◼️ گزارش رصدی | ABC News: انتشار گزارش شبکه ایبیسی نیوز درباره هزینههای مالی جنگ ایران، بار دیگر توجه رسانههای آمریکایی را به ابعاد اقتصادی عملیات نظامی واشنگتن معطوف کرده است. این گزارش با طرح پرسش «جنگ با ایران برای آمریکا چقدر هزینه دارد؟» تلاش میکند هزینههای مستقیم عملیات «خشم حماسی» را در کنار فشارهای احتمالی ناشی از تداوم درگیری بررسی کند.
➖ بر اساس برآورد ارائهشده در گزارش، مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی هزینه چهار روز نخست عملیات را حدود ۳.۷ میلیارد دلار ارزیابی کرده که معادل نزدیک به ۸۹۱ میلیون دلار در روز است. این رقم عمدتاً ناشی از شدت حملات اولیه و استفاده گسترده از مهمات دقیق، از جمله حدود ۲ هزار مهمات هدایتشونده، عنوان شده است. گزارش تأکید میکند بخش قابل توجهی از این هزینهها خارج از بودجههای پیشبینیشده قرار دارد و تنها در چهار روز نخست حدود ۳.۵ میلیارد دلار هزینه جدید ایجاد شده است.
➖ ایبیسی نیوز همچنین به هزینه موشکهای کروز تاماهاوک، از دست رفتن سه فروند جنگنده اف ۱۵ در حادثه آتشسوزی و هزینه استقرار گسترده نیروهای آمریکایی در منطقه اشاره کرده است. به نوشته این رسانه، دولت دونالد ترامپ در مدت کوتاهی حدود ۵۰ هزار نیرو، ۲۰۰ فروند جنگنده به منطقه اعزام کرده است.
➖ بخش مهم گزارش به عدم شفافیت پنتاگون درباره هزینه نهایی جنگ اختصاص دارد؛ موضوعی که به یکی از محورهای انتقاد در آمریکا تبدیل شده است. الیج کولبی، معاون وزیر دفاع آمریکا، در پاسخ به پرسش اعضای کنگره اعلام کرده که در حال حاضر قادر به ارائه رقم دقیق هزینههای جنگ نیست.
➖ در ادامه گزارش، دیدگاه برخی دموکراتها درباره احتمال عبور هزینه روزانه جنگ از یک میلیارد دلار نیز مطرح شده، هرچند برخی کارشناسان این برآورد را غیرواقعی دانستهاند. با این حال، مقایسه با جنگ عراق نشان میدهد هزینه عملیات ایران میتواند در سطح کم سابقه قرار گیرد.
🌐 مرکز دیپلماسی اقتصادی
@EcoDiplomacyCenter1
🗒 پیوند کارزار تحریمی ترامپ با فرسایش توان نظامی آمریکا
◼️ گزارش رصدی | نشریه آتلانتیک در گزارشی تحلیلی، چرخش دولت دونالد ترامپ از حملات نظامی به کارزار طولانیمدت فشار اقتصادی علیه ایران را نه صرفاً یک تصمیم راهبردی، بلکه اقدامی متأثر از کاهش گزینههای نظامی، فرسایش ذخایر تسلیحاتی آمریکا و نگرانی جمهوریخواهان از پیامدهای انتخاباتی جنگ ارزیابی کرده است. به نوشته این نشریه، کارزار بمباران پس از چند ماه بخش قابل توجهی از اثربخشی خود را از دست داده، دیپلماسی به نتیجه نرسیده و تهران نیز توانسته است کنترل خود بر تنگه هرمز را حفظ کند.
➖ آتلانتیک مدعی است راهبرد جدید واشنگتن بر ایجاد نوعی «خفگی اقتصادی» متمرکز است تا ایران به بازگشت جدی به مذاکرات وادار شود. بااینحال، موفقیت این سیاست به مجازات کشورهایی وابسته است که همچنان با ایران تجارت میکنند؛ اقدامی که میتواند آمریکا را با چین، روسیه و دیگر شرکای تهران وارد تقابل اقتصادی مستقیم کند.
➖ مهمترین ابعاد سیاسی و نظامی گزارش عبارتاند از: دولت ترامپ امیدوار است با کاهش حملات و انتقال منازعه به حوزه تحریمها، موضوع ایران را از صدر اخبار خارج کند و توجه رأیدهندگان را به مسائل داخلی معطوف سازد. یکی از مشاوران ترامپ با اشاره به نگرانیهای انتخاباتی جمهوریخواهان گفته است: «فقط تلاش میکنیم تا انتخابات میاندورهای دوام بیاوریم.» جمهوریخواهان از کاخ سفید خواستهاند جنگ را پایان دهد و فشار آن بر قیمت انرژی، اقتصاد آمریکا و شانس انتخاباتی حزب را کاهش دهد. ترامپ در محافل خصوصی اعلام کرده است در صورت بازگشایی تنگه هرمز، آماده است «اعلام پیروزی» کرده و از پرونده جنگ عبور کند.
➖ این رسانه همچنین چرخش به تحریم را با محدودیتهای عملیاتی ارتش آمریکا مرتبط دانسته است. براساس گزارش، ارزیابیهای داخلی پنتاگون پس از کارزار ۱۳روزه ژوئیه نشان میداد ادامه حملات، بازدهی نزولی خواهد داشت و کمبود مهمات را تشدید میکند. مصرف گسترده موشکهای تاماهاوک، پهپادها و رهگیرهای پاتریوت و تاد، ظرفیت ادامه جنگ را تحت فشار قرار داده و بازگرداندن برخی ذخایر به سطح پیش از جنگ ممکن است سالها زمان ببرد.
➖ کشتهشدن ۱۸ نظامی، آسیب به پایگاههای منطقهای و استقرار فرسایشی ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن نیز از دیگر هزینههای برجستهشده است. آتلانتیک در عین حال هشدار داده است که تحریمها الزاماً ایران را به عقبنشینی سریع وادار نخواهند کرد؛ زیرا تجربه سیاست «فشار حداکثری» نشان داده تهران آمادگی تحمل فشارهای طولانیمدت را دارد. در نتیجه، اگر کارزار جدید پیش از انتخابات به مذاکره یا کاهش قیمت انرژی منجر نشود، هزینههای سیاسی جنگ همچنان متوجه جمهوریخواهان خواهد بود.
➖ خط اصلی گزارش، بازنمایی سیاست تحریمی جدید به عنوان پوششی برای خروج تدریجی جنگ از ذهن رأیدهندگان آمریکایی است؛ راهبردی که بیش از دستیابی فوری به اهداف اعلامی، برای خرید زمان تا انتخابات میاندورهای طراحی شده است. بااینحال، پاسخ احتمالی ایران به تحریمها یا تشدید مجدد تنش در هرمز میتواند این محاسبه را برهم زده و جنگ را دوباره به مسئله اصلی سیاست داخلی آمریکا تبدیل کند.
🌐 مرکز دیپلماسی اقتصادی
@EcoDiplomacyCenter1
🗒️ آرامکو و صادرات پرهزینه نفت
◼️ گزارش رصدی | همزمان با تداوم اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز، رویترز و شماری از رسانههای تخصصی انرژی از راهکار تازه آرامکو برای انتقال نفت عربستان به مشتریان آسیایی خبر دادهاند. براساس این گزارشها، آرامکو بهجای بازگشت به الگوی عادی صادرات، نفتکشهایی را از بخش پرخطر مسیر عبور میدهد و سپس محمولهها را در آبهای خارج از تنگه، به کشتیهای دیگری تحویل میدهد.
➖ انتقال کشتی به کشتی در سواحل عمان و امارات آرامکو برای دومین هفته متوالی، نفت خام «عرب مدیوم» و «عرب هوی» با بارگیری ماه سپتامبر را از طریق انتقال کشتیبهکشتی در نزدیکی صحار عمان و فجیره امارات عرضه کرده است. در این سازوکار، نفتکش نخست محموله را از پایانههای داخل خلیج فارس عبور میدهد و نفتکش دوم، بدون ورود به تنگه هرمز، آن را به مقصد نهایی منتقل میکند.
➖ رویترز، اویلپرایس و چاینا گلوبال ساوث با ارائه روایتی مشابه از این عملیات نوشتهاند: «خریدار محموله خود را دریافت میکند، بدون آنکه ناچار باشد نفتکش متعلق به خود را وارد تنگه هرمز کند.»
➖ دادههای شرکتهای کپلر و ورتکسا نشان میدهد دو ابرنفتکش حامل مجموعاً چهار میلیون بشکه نفت عربستان پس از انتقال محموله در نزدیکی صحار، راهی بنادر نینگبو و ژانجیانگ چین شدهاند. مقصد نهایی هر دو محموله، شرکت سینوپک اعلام شده است. آرامکو همچنین دستکم چهار میلیون بشکه از گریدهای سنگین خود را به پتروچاینا و سینوکم فروخته است.
➖ خاموش کردن سامانههای ردیابی در بخش پرخطر مسیر برجستهسازی خاموش شدن سامانههای شناسایی خودکار برخی نفتکشها هنگام عبور از هرمز، نشان میدهد مسیر دریایی همچنان از نگاه شرکتهای کشتیرانی امن و عادی تلقی نمیشود. این روش اگرچه احتمال شناسایی و هدفگیری کشتیها را کاهش میدهد، شفافیت حملونقل دریایی و امکان راستیآزمایی مستقل مسیرها را نیز محدود میکند.
➖ در نمای کلی، ابتکار آرامکو بیش از آنکه بیانگر بیاثر شدن هرمز باشد، نشانهای از افزایش هزینه و پیچیدگی صادرات نفت کشورهای عربی خلیج فارس است. عربستان موفق شده بخشی از جریان نفت به چین را حفظ کند، اما تقسیم سفر میان چند کشتی، انتقال دریایی محموله و پذیرش مسئولیت پرخطرترین بخش مسیر، بیانگر تداوم اثرگذاری معادلات امنیتی هرمز بر تجارت جهانی انرژی است.
🌐 مرکز دیپلماسی اقتصادی
@EcoDiplomacyCenter1
🗒️ فشار دوحزبی بر کاخ سفید برای تحریم بانک های چینی
◼️ گزارش رصدی | پولیتیکو در گزارشی از شکلگیری اجماع یک مسابقه میان نمایندگان دموکرات و جمهوریخواه کنگره برای گسترش کارزار تحریمی آمریکا علیه بانکهای چینی خبر داده است. این نمایندگان معتقدند بدون هدف قرار دادن مؤسسات مالی تسهیلکننده تجارت ایران و چین، طرح دولت ترامپ برای قطع شریانهای اقتصادی تهران از اثربخشی لازم برخوردار نخواهد شد.
➖ تشدید مطالبه تحریم مؤسسات مالی تسهیلکننده جریان مالی ایران این مطالبه پس از آن تشدید شده که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، وعده داده است افراد، شرکتها و مؤسساتی را که جریان مالی ایران را تسهیل میکنند، تحریم کند. وزارت خزانهداری در نخستین مرحله چند شرکت مستقر در چین و هنگکنگ را به اتهام انتقال نفت و کمک به برنامه موشکی ایران هدف قرار داد، اما نام هیچ بانک چینی در فهرست تحریمها قرار نگرفت.
➖ نمایندگان کنگره خواهان تمرکز بر شبکهای هستند که درآمد حاصل از صادرات نفت ایران را جابهجا میکند. براساس گزارش کمیسیون بررسی اقتصادی و امنیتی آمریکا و چین، پالایشگاههای مستقل چینی حدود ۹۰ درصد نفت صادراتی ایران را خریداری میکنند و پرداختهای مرتبط ابتدا از مسیر بانکهای استانی کوچک و سپس بانکهای دولتی بزرگ دارای شعبه در هنگکنگ منتقل میشود.
➖ مهمترین ملاحظات مطرح شده در این زمینه عبارتاند از: تحریم بانکهای چینی میتواند پیام بازدارندهای برای سایر شرکای اقتصادی ایران ایجاد کند. تشدید فشار بر پکن، آتشبس شکننده تجاری آمریکا و چین و نشست آتی ترامپ و شی جین پینگ را تهدید خواهد کرد. چین میتواند از محدودکردن صادرات مواد معدنی حیاتی و خرید محصولات کشاورزی آمریکا به عنوان ابزار مقابله استفاده کند.
➖ تحریم یکی از چهار بانک بزرگ دولتی چین ممکن است تبعات گستردهای برای بانکها و مشتریان آمریکایی، اروپایی و آسیایی داشته باشد. بانک چین، بانک ساختوساز چین، بانک صنعتی و تجاری چین و بانک کشاورزی چین در مجموع حدود ۲۵ تریلیون دلار دارایی در اختیار دارند. به همین دلیل، برخی مقامات پیشین آمریکایی تحریم این مؤسسات را «سلاح هستهای اقتصادی» توصیف کردهاند.
➖ بسنت نیز با اذعان به همین مخاطرات گفته است هدف واشنگتن «منفجر کردن نظام مالی جهانی» نیست و مؤسسات هدف پیش از اعمال تحریم، برای اصلاح رفتار خود فرصت خواهند داشت.
➖ چین در مقابل، تهدیدهای آمریکا را مصداق جنگ اقتصادی دانسته و هشدار داده است که اقدامات جدید، نظم اقتصادی و مالی جهانی را مختل خواهد کرد. بااینحال، وزیر خزانهداری تهدید کرده مؤسساتی که در انتقال منابع مالی ایران نقش دارند، از نظام دلار حذف میشوند.
➖ خط اصلی گزارش پولیتیکو، نمایش یک دوگانگی راهبردی در واشنگتن است؛ آمریکا برای افزایش اثربخشی کارزار فشار علیه ایران ناگزیر به مقابله با بانکهای چینی است، اما اجرای این سیاست میتواند منازعه ایران را به بحرانی گستردهتر میان واشینگتن و پکن تبدیل کرده و ثبات مالی جهان را با مخاطره مواجه سازد.
🌐 مرکز دیپلماسی اقتصادی
@EcoDiplomacyCenter1
هدایت شده از اندیشکده تین شیا
🗒️ روایتسازی علیه روابط تهران و پکن؛ ادعاهای مطرحشده درباره شروط چین با واقعیت سیاست پکن سازگار نیست
◼️ مصاحبه | اندیشکده تین شیا در گفتوگویی اختصاصی با دکتر جواد منصوری، عضو شورای علمی اندیشکده تین شیا و سفیر پیشین جمهوری اسلامی ایران در چین و پاکستان، به بررسی ادعاهای مطرحشده درباره مواضع چین در قبال ایران و پیامدهای این روایتها بر روابط تهران و پکن پرداخته است.
➖ در روزهای اخیر، در برخی رسانهها مطالبی به نقل از مقامات چینی درباره شروط این کشور برای سفر قالیباف به چین مطرح شده است. بر اساس این ادعاها، چین برای توسعه روابط با ایران خواستار باز کردن تنگه توسط ایران، دریافت نکردن عوارض، پایان دادن به اختلافات ایران با عربستان و آمریکا شده است.
➖ دکتر جواد منصوری با اشاره به این مطالب، تأکید کردند که چنین مواضعی با سیاست خارجی و رویکرد شناختهشده چین در قبال ایران سازگار نیست و نمیتوان آنها را بهسادگی بهعنوان مواضع رسمی پکن تلقی کرد. به اعتقاد وی، طرح چنین ادعاهایی میتواند بخشی از یک فضاسازی برای ایجاد تشنج در روابط ایران و چین یا ایجاد تردید در داخل ایران نسبت به توسعه روابط با چین باشد.
➖ یکی از نکات اساسی در ارزیابی این ادعاها، توجه به شیوه دیپلماسی چین است. چین در روابط خارجی خود معمولاً از رویکرد دستوری و امر و نهی به دیگر کشورها پرهیز میکند. این کشور برخلاف الگوهای استعماری یا برخی شیوههای مورد استفاده قدرتهای بزرگ، معمولاً دیدگاههای خود را در قالب پیشنهاد و ابتکارهای دیپلماتیک مطرح میکند، نه به صورت دستور و تعیین تکلیف برای دیگر کشورها.
➖ از این رو، نسبت دادن مجموعهای از «شروط» به چین که در آنها از ایران خواسته شود در موضوعات مهم سیاست خارجی و منطقهای خود اقدامات مشخصی انجام دهد، با این الگوی رفتاری همخوانی ندارد. بهویژه آنکه چین بهخوبی میداند که طرح چنین مطالباتی تا چه اندازه میتواند با سیاستها و مواضع ایران در تعارض قرار گیرد.
➖ بنابراین، این تصور که چین برای توسعه روابط با ایران، مطالباتی مشابه خواستههای آمریکا را مطرح کرده یا به دلیل فشار واشنگتن حاضر است از روابط خود با ایران فاصله بگیرد، با مواضع رسمی اعلامشده پکن همخوانی ندارد.
➖ در همین زمینه، نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در تعاملات مرتبط با چین نیز انتساب چنین مطالبی به مواضع چین را نادرست و غیرواقعی دانسته است.
➖ برای ارزیابی صحت چنین ادعاهایی، رفتار واقعی چین در عرصه بینالمللی نیز اهمیت دارد. به گفته دکتر منصوری، بیانیه بیشکک و مخالفت چین با بیانیه گروه ۲۰ با تصویری که از شروط ادعایی چین برای ایران ارائه شده، همخوانی ندارد. همچنین مواضع رسمی مقامات چینی درباره تحریمهای های یکجانبه و فشار اقتصادی آمریکا نشان میدهد پکن مخالف هرگونه سیاست تحمیلی واشنگتن است. از این منظر، برای تشخیص موضع واقعی پکن نمیتوان صرفاً به نقلقولهای رسانهای یا مطالبی که بدون ارائه منبع روشن منتشر میشوند، استناد کرد.
➖ طرح مواضعی که با سیاست اعلامی و رفتار عملی چین همخوانی ندارد، میتواند افکار عمومی و فضای تصمیمگیری در ایران را نسبت به روابط با پکن دچار تردید کند و در نهایت به تضعیف ظرفیتهای همکاری میان دو کشور منجر شود. از این رو، باید بررسی جدیتری صورت گیرد که چنین مطالبی با چه هدفی مطرح شده، منشأ آنها چیست و تا چه اندازه با مواضع رسمی و رفتار واقعی چین مطابقت دارد.
➖ دکتر منصوری در پایان تأکید کردند که با توجه به اهمیت و حساسیت ویژه روابط جمهوری اسلامی ایران و چین، باید از طرح و بازنشر مطالبی که بدون اتکا به مواضع رسمی و شواهد معتبر میتواند به این روابط آسیب بزند، پرهیز شود.
🇨🇳 اندیشکده تین شیا
@tianxia_ir
🗒️ آزمون کارزار فشار اقتصادی ترامپ؛ آیا تحریمها ایران را به عقبنشینی وامیدارد؟
◼️ گزارش رصدی | والاستریت ژورنال در گزارشی به قلم تیموتی مارتین، جرد مالسین و کجال ویاس، تحقق اهداف کارزار تازه دولت ترامپ علیه ایران را با تردید جدی مواجه کرده است. این روزنامه مینویسد واشنگتن «روز دی اقتصادی» را برای واداشتن تهران به بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت به میز مذاکره آغاز کرده، اما تجربه کوبا، کره شمالی، ونزوئلا، سوریه و روسیه نشان میدهد فشار شدید اقتصادی الزاماً به تغییر رفتار سیاسی حکومتهای هدف منجر نمیشود.
➖ گزارش با مقایسه ایران با دیگر کشورهای تحت تحریم، سه سازوکار اصلی تابآوری را برجسته میکند: انتقال فعالیتها به بازارهای زیرزمینی، بازآرایی مسیرهای تجارت خارجی، استفاده از فشار بیرونی برای بسیج حامیان و انسجام نخبگان.
➖ در این چارچوب گزارش مثالهایی ذکر میکند: کوبا به کمک شبکه مهاجران غذا و دارو تأمین میکند؛ کره شمالی از سرقت رمزارز و شبکههای نیروی کار پنهان درآمد میسازد؛ روسیه نیز تجارت خود را به چین و قدرتهای غیرغربی منتقل کرده است.
➖ والاستریت ژورنال ایران را برخوردار از چند دهه تجربه در سازگاری با تحریمها معرفی میکند. توسعه مبادلات با همسایگان زمینی و ایجاد یک نظام مالی موازی با چین، به روایت این رسانه، امکان دورزدن شبکه بانکی تحت رهبری آمریکا و کاهش قدرت اجرای تحریمها را فراهم کرده است.
➖ محور مرکزی گزارش، تفکیک میان «تحمیل هزینه» و «کسب امتیاز سیاسی» است. دولت ترامپ از تداوم محاصره دریایی و عملیات «طرد اقتصادی» برای قطع آخرین شریانهای درآمدی ایران سخن میگوید؛ اما روزنامه با اشاره به بیش از شش دهه تحریم کوبا یادآور میشود که کمبود غذا، خاموشی و فرسایش اقتصادی، همچنان به تغییر حاکمیت یا عقبنشینی رهبران هاوانا منجر نشده است.
➖ ازاینمنظر، نتیجه میگیرد موفقیت کارزار نه با شدت فشار، بلکه با توان واشنگتن برای مسدود کردن مسیرهای سازگاری ایران سنجیده خواهد شد مسیری که نمونه های تاریخی دوام را دشوار، پرهزینه و طولانی نشانی میدهند.
🌐 مرکز دیپلماسی اقتصادی
@ecodiplomacy_center1
🗒️ راهبرد ترامپ در قبال ایران؛ آیا این میتواند به یک جنگ ابدی تبدیل شود؟
◼️ گزارش رصدی | دویچهوله در مطلبی با عنوان «راهبرد ترامپ در قبال ایران؛ آیا این میتواند به یک جنگ ابدی تبدیل شود؟» استراتژی کنونی واشنگتن را الگویی مبتنی بر تخریب دورهای توانمندیهای بازسازیشده ایران، بدون ورود به جنگ زمینی یا تلاش برای شکست کامل تهران توصیف کرده است.
➖ در این چارچوب، اظهارات ترامپ درباره انتظار برای بازسازی رادارهای ایران و سپس هدف قرار دادن آنها، نشانهای از تثبیت الگوی موسوم به «چمنزنی» ارزیابی شده است.
➖ به نوشته این رسانه، آمریکا در ماههای اخیر بخشی از توان نظامی ایران در تنگه هرمز را کاهش داده و عملیات پاکسازی مینها را آغاز کرده، اما دانش فنی، ظرفیت صنعتی و امکان بازسازی سامانههای راداری، پدافندی و موشکهای ضدکشتی همچنان باقی است.
➖ بنابراین، واشنگتن در چرخهای قرار میگیرد که هر مرحله بازسازی ایران، زمینه حمله بعدی را فراهم میکند.
➖ دویچهوله همچنین تأکید دارد این راهبرد اساساً برای مقابله با بازیگران غیردولتی طراحی شده و تعمیم آن به کشوری مانند ایران با ظرفیتهای دولتی، صنعتی و موشکی، میتواند هزینههای بسیار بیشتری ایجاد کند.
➖ تهران برای ایجاد اختلال در هرمز الزاماً نیازی به بستن کامل تنگه ندارد و صرفاً با حفظ ادراک ناامنی میتواند هزینه اقتصادی و نظامی قابل توجهی به واشنگتن تحمیل کند.
🌐 مرکز دیپلماسی اقتصادی
@EcoDiplomacyCenter1