اقتصاد مقاومتی از دیدگاه رهبری باید در ظرف اقتصاد
اسلامی تفسیر شود؛ زیرا ایشان در بیانات متعددی به در ضرورت نظر گرفتن مبانی، ارزش ها و دستورهای اسلامی در علوم ازجمله انسانی و علم اقتصاد و الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت تأکید کرده است. از سوی دیگر، اقتصاد مقاومتی از دیدگاه مقام معظم رهبری مترادف با نظام اقتصادی اسلام نیست بلکه شامل شکل خاصی از این نوع نظام است که در وضعیت خاص پدید می آید. علت آن نیز واضح است زیرا ایشان اقتصاد مقاومتی را در زمانی که در شرایط ویژه ای بودیم بیان کردند و این وضعیت اقتضا میکند که اقتصاد مقاومتی مطرح شود.
اقتصادگرام - پایگاه علمی اقتصادمقاومتی
www.eghtesadgeram.ir🌐
تعریف اقتصاد مقاومتی:
بنا به تعریف برخی از اقتصاددانان از اقتصاد مقاومتی این نوع اقتصاد معمولاً در رویارویی و تقابل با اقتصاد وابسته و مصرف کننده یک کشور قرار می گیرد که منفعل نیست و در مقابل اهداف اقتصادی سلطه، ایستادگی نموده و سعی در تغییر ساختارهای اقتصادی موجود و بومی سازی آن بر اساس جهان بینی و اهداف دارد. برای تداوم این نوع اقتصاد باید هر چه بیشتر به سمت محدود کردن استفاده از منابع نفتی و رهایی از اتکای اقتصاد کشور به این منابع حرکت کرد و توجه داشت که اقتصاد مقاومتی در شرایطی معنا پیدا میکند که جنگ وجود داشته باشد و در برابر جنگ اقتصادی وهمچنین نوع جنگ نرم دشمن است که اقتصاد مقاومتی معنا پیدا میکند. اقتصاد مقاومتی یعنی تشخیص حوزه های فشار یا در شرایط کنونی تحریم و متقابلاً تلاش برای کنترل و بی اثر کردن و در شرایط آرمانی تبدیل چنین فشارهایی به فرصت که قطعاً باور و مشارکت همگانی و اعمال مدیریت های عقلایی و مدبرانه پیش شرط و الزام چنین موضوعی است.
اقتصادگرام - پایگاه علمی اقتصادمقاومتی
www.eghtesadgeram.ir🌐
مقام معظم رهبری در تعریف اقتصاد مقاومتی می فرمایند:
اقتصاد مقاومتی معنایش این است که ما یک اقتصادی داشته باشیم که هم روند رو به رشد اقتصادی در کشور ملحوظ بماند، هم آسیب پذیری اش کاهش پیدا کند، یعنی وضع اقتصادی کشور و نظام اقتصادی طوری باشد که در برابر ترفندهای دشمنان که همیشگی و به شکل های گوناگون خواهد بود که کمتر آسیب ببیند و اختلال پیدا کند.
اقتصادگرام - پایگاه علمی اقتصادمقاومتی
www.eghtesadgeram.ir🌐
محورهای اساسی اقتصاد مقاومتی:
حمایت از تولید ملی
سیاستهای اصل ۴۴ قانون اساسی
توجه به نخبگان و استفاده از فناوری نوین
اقتصادگرام - پایگاه علمی اقتصادمقاومتی
www.eghtesadgeram.ir🌐
نقش اقتصاد مقاومتی در ارتقاء بهرهوری
بهرهوری روح و قلب اقتصاد مقاومتی است و ارتقای بهرهوری یکی از مهمترین مولفه های اقتصاد مقاومتی است.یکی از مهمترین محور هایی که در سیاست های اقتصاد مقاومتی جهت تحقق اقتصاد مقاومتی به آن توجه ویژه شده است، موضوع بهرهوری است به طوری که در بیش از ۱۰ بند از ۲۴ بند این سیاست به طور مستقیم به موضوع بهرهوری یا مولفه های اصلی بهرهوری توجه شده است .از جمله: تقویت عوامل تولید، توانمندسازی نیروی کار، تقویت رقابت پذیری اقتصاد در جهت محور قرار دادن رشد بهرهوری در اقتصاد، توسعه کارآفرینی، پیشتازی اقتصاد دانش بنیان و سازماندهی نظام ملی نوآوری، استفاده از ظرفیت اجرای هدفمندسازی یارانه ها در جهت افزایش بهره وری، کاهش شدت انرژی، سهم بری عادلانه عوامل در زنجیره تولید تا مصرف متناسب با نقش آنها در ایجاد ارزش به ویژه با افزایش سهم سرمایه انسانی از طریق ارتقاء آموزش، مهارت ،خلاقیت، کارآفرینی و تجربه ،مدیریت مصرف با تاکید بر اجرای سیاستهای کلی اصلاح الگوی مصرف، ارتقای کیفیت و رقابت پذیری در تولید، توسعه تولید کالاهای دارای بازدهی بهینه، صرفه جویی در هزینه های عمومی کشور با تاکید بر تحول اساسی در ساختار ها ،منطقی سازی اندازه دولت و حذف دستگاه های موازی و غیرضروری و هزینه های زائد و تقویت فرهنگ جهادی در ایجاد بهرهوری، کارآفرینی.
اقتصادگرام - پایگاه علمی اقتصادمقاومتی
www.eghtesadgeram.ir🌐
ارتباط میان کارآفرینی و فرهنگ، از دو سو قابل بحث است.
از یک سو، نتایج کارآفرینی است که بر جامعه تاثیر میگذارد و از سوی دیگر، خود فرایند کارآفرینی و فرهنگ حاکم بر آن است که هم متاثر از مبانی فرهنگ جامعه است و هم میتواند در آن تحولات اساسی ایجاد کند.
در واقع کارآفرینی، فرایندی اکتسابی است و خانواده در شکلگیری این فرایند نقش اساسی را ایفا میکند.
کارآفرینی با ایجاد فرصت های شغلی و تولید ثروت و بهبود شرایط اقتصادی، پیشزمینهای اساسی برای ارتقای سطح فرهنگی جامعه است.
با برآوردهشدن نیازهای اولیه معیشتی، زمینه برای بروز نیازهای عالیتر انسانی فراهم میشود که اگر در مسیری درست هدایت شود، به شکوفایی و تعالی انسانها و جامعه میانجامد.
از سوی دیگر، نحوه شکلگیری و ثمربخشی کارآفرینی، روش ها و شیوههای خاصی را میطلبد که بر پایه باورها و ارزش های ویژهای استوار شده است.
مجموعه این روش ها و باورها را میتوان یک فرهنگ تلقی کرد.
در واقع فرایند کارآفرینی در بطن خود فرهنگ خاصی را نهفته دارد.
این فرهنگ را میتوان همان فرهنگ حاکم بر شرکتهای کارآفرینی کوچک دانست:
مفهوم مشترکی است که اعضای شرکت پذیرفتهاند و ارزش ها، باورها و روش های مشترکی است که بر فعالیت شرکت حاکم است.
علاوه براین ویژگی ها، تعمیق و گسترش فرهنگ کارآفرینی، بستری مناسب برای بسط عدالت در جامعه است.
در یک جامعه کارآفرین، همه انسانها فرصتهای یکسانی پیش روی خود دارند.
در این جامعه، سرمایه یا زمین منشأ تولید ثروت نیست و در چنین جامعهای افراد هوشمند، خلاق و صاحباندیشه و نیز پرتلاش و مصمم، شانس بیشتری برای موفقیت دارند و صاحبان سرمایههای کلان نمیتوانند ثروت را در انحصار خود نگهدارند.
تمام اینها در کنار هم یک زمینه مناسب برای بسط عدالت در سطح اجتماع است.
نیروی انسانی جوان و جویای کار در کشور می تواند به عنوان پتانسیلی عظیم برای توسعه کارآفرینی و به تبع آن توسعه اقتصادی و فرهنگی جامعه محسوب شود.
بنابراین با توجه به نقش کارآفرینی در توسعه همه جانبه در کشورهای صنعتی و پیشرفته، کشورهای در حال توسعه نیز در پی ایجاد موج گسترده و جدیدی از سازمان های کارآفرین هستند که برای رسیدن به این مهم می بایستی نقش و اهمیت فرهنگ کارآفرینی و عوامل رشد و توسعه دهنده و یا موانع آن در سازمان ها مشخص و معرفی شوند.
به عبارتی دیگر کارآفرینی به عنوان یک الزام و رویکرد نوین و تدبیر جدید اقتصادی در پاسخ به واقعیت ها و شرایط جدید محیطی، یکی از راهکارهای ارزشمند در رویارویی و تقابل با ناکارآمدی اقتصادی و جلوگیری از پدیده های منفی اقتصادی مانند بیکاری، محسوب می شود.
امروزه با به بن بست رسیدن بسیاری از روش های سنتی و پاسخگو نبودن آنها در رویارویی با مشکلات و معضلات علت و معلولی در اقتصاد ملی و اقتصاد جهانی، ناگزیر به تعریف مفاهیم و چارچوب های جدیدی هستیم که در دنیای رقابتی و اقتصاد بدون مرز و آزاد بتواند جایگاه قابل قبول و رتبه مناسبی در بین اقتصادهای جهان برای کشور به ارمغان آورد و از بسیاری از هزینه های گزاف بکاهد.
این راه حل و راهکار چیزی نیست مگر بهکارگیری تمام ظرفیت ها و قابلیت های موجود و طرح و اجرای روش های نوآورانه و خلاق مبتنی بر دانش و متکی بر امکانات ناشی از فناوری نوین که آن عنصر مترقی، فرهنگ کارآفرینی است که در آن کارآفرینان از هر قشر و رده و هر گروهی با تمام وجود و با برخورداری از کمترین امکانات و توقعات در بستر سازمان های کوچک و بزرگ، ظهور و بروز می یابند.
مرکز رشد (انکوباتور) چیست؟
قبل از اینکه به تعریف مرکز رشد در محیط کسب و کار بپردازیم، بگذارید بگوییم که واژه انکوباتور از نظر لغوی به چه معناست. انکوباتور در واقع به دستگاهی گفته میشود که یک شرایط محیطی کاملاً طبیعی را برای کمک به فرایند رشد موجودات زنده فراهم میکند.
مفهوم انکوباتور در محیط کسب و کار به این معنی است که مراکز رشد برای مدتی به کسب و کارهای نوپا کمک میکنند تا به اصطلاح بتوانند روی پای خود بایستند و از آن پس دیگر نیازی به حمایت و پشتیبانی نداشته باشند.
به طور کلی، مرکز رشد، مکان فیزیکی است که یک سری از خدمات تعریف شدهای را به اشخاص و شرکتهای کوچک و نوپا ارائه میدهد. این خدمات و تسهیلات معمولاً شامل دسترسی به فناوری و تکنولوژی روز دنیا، فضا و دفتر کار، خدمات و تسهیلات مالی میباشد.
اقتصادگرام - پایگاه علمی اقتصادمقاومتی
www.eghtesadgeram.ir🌐
www.instagram.com/eghtesadgeram
علاوه بر این، ارائه خدمات مشاورهای در خصوص تکنیکهایی که برای رونق و توسعه کسب و کارها موثر هستند، مانند؛ بازاریابی، مسائل حقوقی، فني، مديريتي، مالی و... از مهمترین اهداف این مرکز به شمار میرود.
در واقع تلاش مرکز رشد، شکل گرفتن ایدههای نو آفرین در دانشگاه و تبدیل آنها به یک کسب و کار مفید و درآمدزا است تا به این طریق با برطرف کردن شکاف بین دانشگاه و صنعت، در کاهش بیکاری، به ویژه بیکاری جوانان تحصیلکرده کشور نقش موثری داشته باشند.
ناگفته نماند که معمولاً یک کسب و کار نوپا بین 3 تا 5 سال میتواند در مرکز رشد استقرار داشته باشد و در طی این مدت باید تواناییهای لازم برای ادامه کار را پیدا کند.
اقتصادگرام - پایگاه علمی اقتصادمقاومتی
www.eghtesadgeram.ir🌐
www.instagram.com/eghtesadgeram
تاریخچۀ مرکز رشد
همهچیز از زمانی شروع شد که سرمایهداری آمریکایی بهنام ژوزف مانسکو تصمیم گرفت ساختمان بزرگ و قدیمی خود را به کسبوکاری اجاره دهد. اما با توجه به متراژ زیادش که باعث میشد هزینهاش زیاد شود، هیچ کسبوکاری از پس هزینهاش برنمیآمد. درنتیجه، این ایده به ذهن او رسید که فضایی را برای مستقرشدن تعداد زیادی کسبوکار فراهم کند. این اتفاق در سال 19۵9 در شهر نیویورک افتاد و جالب است که اولین مرکز رشد جهان هنوز هم به فعالیت ادامه میدهد. مرکز رشدی که مانسکو در سال 19۵9 تأسیس کرد در حال حاضر با نام «مرکز صنعتی باتاویا» شناخته میشود و قدیمیترین مرکز رشد جهان است.
اهداف و وظایف مرکز رشد
اصلیترین هدف مرکز رشد کمک به استارتاپها برای رسیدن به رشد کسبوکار است. این مراکز فضایی را فراهم کردهاند که در آن امکان مستقرشدن کسبوکارها و یادگیری و جذب سرمایه وجود دارد. برخلاف شتابدهنده ها که بیشتر روی استارتاپهای فناورانه تمرکز میکنند و به مسائل مالی میپردازند، مراکز رشد محدودیت موضوعی ندارند و معمولاً غیرانتفاعی هستند. در مراکز رشد اگر هم قرار بر کمک مالی به یک استارتاپ باشد، خودِ مرکز رشد از این کمک سودی نمیبرد و تنها نقش واسطه را بازی میکند. در حالی که شتابدهنده قبل از سرمایهگذاری قراردادی را با مؤسس استارتاپ تنظیم میکند و او را به بازگشت سرمایه موظف میسازد.
خدمات و امکانات مرکز رشد
استارتاپها با ورود به مراکز رشد امکان کشف فرصتهای مختلف رشد را خواهند داشت و این فرصتها تنها به فرصتهای ملی یا آموزشی محدود نمیشوند. بهطور کلی خدمات و امکانات مرکز رشد را میتوان اینگونه بیان کرد:
آموزش مبانی کسبوکار
فرصت شبکهسازی
مشاوره و کمک در زمینۀ بازاریابی
دسترسی به اینترنت قوی و سریع
مشاوره و کمک در زمینۀ مسائل مالی
فراهمکردن دسترسی استارتاپها به وامهای ویژه و فرشتگان کسبوکار
کمک به ایدهپردازان برای تقویت توانایی ارائه
واسطهشدن بین استارتاپها و مراکز علمی برای دسترسی به منابع علمی سطح بالا
واسطهشدن بین استارتاپها با شریکهای تجاری راهبردی
ارائۀ برنامههای تمرینی مدیریت
کمک به استارتاپها برای شناختهشدن
البته باید توجه داشت که تمام مراکزِ رشد دسترسی به تمام این امکانات را با بالاترین کیفیت فراهم نخواهند کرد؛ برای همین انتخاب مرکز رشد مناسب برای ایدهپردازان و کارآفرینان جوان چالش است.
انواع مرکز رشد
هر کدام از انواع مرکز رشد برای هدف خاصی طراحی شدهاند و مناسب کسبوکارهای خاصی هستند. انواع مرکز رشد عبارتاند از:
مرکز رشد صنعتی: این نوع مرکز رشد روی صنایع تولیدی تمرکز دارد و از کارآفرینان این زمینه حمایت میکند.
مرکز رشد دانشگاهی: این نوع مرکز رشد زیر نظر مرکز علمی معتبری فعالیت میکند و امکان دسترسی کارآفرینان به منابع علمی سطح بالا و امکانات دانشگاهی مثل آزمایشگاه را فراهم میکند.
مرکز رشد مجازی: این نوع مرکز رشد همۀ امکانات مرکز رشد بهجز فضای کاری فیزیکی را در اختیار کارآفرینان و تیمهایشان قرار میدهد.
مرکز رشد بینالمللی: این نوع مرکز رشد بیشتر روی تجارت بینالمللی و صادرات تمرکز دارد.