🚑 شبکههای آموزشی Hashemi Esfahan
مرجع آموزشهای تخصصی اورژانس پیشبیمارستانی و سلامت در بلایا
با هدف ارتقاء دانش علمی، مهارتهای عملیاتی و آمادگی حرفهای پرسنل حوزه سلامت، شبکههای آموزشی زیر راهاندازی شدهاند:
در این کانالها میخوانید:
آموزشهای بهروز CPR و احیای قلبی ریوی طبق گایدلاینهای جدید AHA
مدیریت راه هوایی پیشرفته در EMS
تروما، شوک، سکته قلبی و مغزی
پروتکلهای عملیاتی اورژانس ۱۱۵
تحلیل علمی کیسهای واقعی
آموزشهای سلامت در بلایا و مدیریت بحران
پوسترها، الگوریتمها و محتوای کاربردی ویژه کادر درمان
📱 عضویت در کانالهای واتساپ:
🔹 کانال شماره ۱
https://chat.whatsapp.com/KALVsAQLyE66ZrnbgcRAbp?mode=gi_t
🔹 کانال شماره ۲
https://chat.whatsapp.com/C1WPdb4sV0RCqvPRy1dXhW?mode=gi_t
🔹 کانال شماره ۳
https://chat.whatsapp.com/JUbnrDiDt8TEeGEZEusUpq?mode=gi_t
📢 کانالهای رسمی:
🔸 تلگرام
https://t.me/esfahan_ems
🔸 ایتا
https://eitaa.com/emsedu
🔸 اینستاگرام (گزارش کلاسها، فعالیتهای آموزشی و محتوای علمی)
https://www.instagram.com/hashemi_ems115
🎯 اگر دانشجو، پرستار، پزشک، کارشناس فوریتهای پزشکی یا علاقهمند به حوزه سلامت در بلایا هستید، این شبکهها میتواند مسیر حرفهای شما را ارتقاء دهد.
دانش را به اشتراک بگذاریم تا نجات جان انسانها حرفهایتر انجام شود.
🤰 تغییرات فیزیولوژیک مادر در بارداری
🎯 با رویکرد کاربردی برای اورژانس پیشبیمارستانی
🩸 1️⃣ سیستم قلبی–عروقی
🔺 افزایش حجم خون (Blood Volume)
افزایش حجم پلاسما تا ۴۰–۵۰٪
افزایش توده RBC حدود ۲۰–۳۰٪
نتیجه: کمخونی فیزیولوژیک بارداری (Hemodilution)
📌 نکته EMS:
Hb نرمال پایینتر از خانم غیر باردار است؛
کاهش خفیف Hb الزاماً خونریزی نیست.
❤️ افزایش ضربان قلب و برونده قلبی
افزایش HR: حدود ۱۰–۲۰ ضربه در دقیقه
افزایش Cardiac Output: تا ۳۰–۵۰٪
اوج افزایش در سهماهه دوم
📌 نکته EMS:
HR 100–110 در مادر باردار میتواند
طبیعی باشد.
تاکیکاردی خفیف ≠ الزاماً شوک
🛏 افت فشار در وضعیت سوپاین (Supine Hypotensive Syndrome)
از هفته ۲۰ به بعد
فشار رحم بر IVC
کاهش بازگشت وریدی → افت CO → افت فشار
🚑 اقدام پیشبیمارستانی:
خواباندن به پهلو چپ
یا tilt لگن به چپ (۱۵–۳۰ درجه)
❗ هر مادر باردار تروما = اصلاح وضعیت قبل از هر چیز
📉 تغییرات فشار خون
کاهش ۱۰–۱۵ mmHg در سهماهه دوم
بازگشت به سطح پایه در سهماهه سوم
📌 هشدار EMS: فشار ۱۱۰/۷۰ در باردار ممکن است نرمال باشد
ولی فشار ۱۴۰ سیستولیک = شک به پرهاکلامپسی 🚨
🫁 2️⃣ سیستم تنفسی
🔹 افزایش Minute Ventilation
افزایش ۳۰–۴۰٪
ابتدا با ↑ عمق تنفس (Tidal Volume)
سپس ↑ تعداد تنفس
نتیجه:
📉 PaCO2 کاهش مییابد → آلکالوز
تنفسی خفیف فیزیولوژیک
🎯 هدف بدن: ایجاد شیب CO2 برای دفع CO2 جنین
📌 نکته EMS:
RR کمی بالا طبیعی است
PaCO2 نرمال بارداری ≈ 30 mmHg (نه 40!)
⚠ سرگیجه و تنگی نفس خفیف ممکن است فیزیولوژیک باشد.
🍽 3️⃣ سیستم گوارشی
🤢 تهوع و استفراغ (Morning Sickness)
شایع در هفته ۶–۱۴
ناشی از hCG بالا
🚑 EMS Alert: استفراغ شدید +
دهیدراسیون = شک به Hyperemesis gravidarum
🔥 ریفلاکس و تأخیر تخلیه معده
کاهش تون LES
کاهش حرکات روده
افزایش یبوست
تأخیر تخلیه معده
📌 نکته بسیار مهم اورژانسی: مادر باردار = معده پر فرض میشود → ریسک
آسپیراسیون بالا در انتوباسیون 🚨
⚖ 4️⃣ افزایش وزن
میانگین افزایش وزن: ۱۰–۱۲ کیلوگرم
شامل:
جنین
جفت
مایع آمنیوتیک
افزایش حجم خون
ذخایر چربی
📌 نکته EMS: BMI بالاتر → دشواری در:
رگگیری
مدیریت راه هوایی
CPR
🧠 جمعبندی آموزشی ویژه پرسنل اورژانس
🔑 5 اصل طلایی در مواجهه با مادر باردار:
1️⃣ HR کمی بالا طبیعی است
2️⃣ فشار کمی پایین طبیعی است
3️⃣ RR کمی بالا طبیعی است
4️⃣ مادر را هرگز صاف طاقباز نخوابانید
5️⃣ هر مادر باردار بالای ۲۰ هفته = دو بیمار (مادر + جنین)
🚑 نکته حیاتی در تروما
🔴 علائم شوک در مادر ممکن است دیر ظاهر شود
چون حجم خون افزایش یافته است.
بنابراین: هر خونریزی = جدی بگیرید
حتی اگر علائم حیاتی نرمال باشد
📚 اختصارات و معانی (Abbreviations)
اختصار
EMS
Emergency Medical Services
خدمات فوریتهای پزشکی
HR
Heart Rate
تعداد ضربان قلب
BP
Blood Pressure
فشار خون
CO
Cardiac Output
برونده قلبی
IVC
Inferior Vena Cava
ورید اجوف تحتانی
Hb
Hemoglobin
هموگلوبین
RBC
Red Blood Cell
گلبول قرمز
RR
Respiratory Rate
تعداد تنفس در دقیقه
PaCO2
Partial Pressure of Carbon Dioxide
فشار جزئی دیاکسیدکربن خون شریانی
hCG
Human Chorionic Gonadotropin
هورمون گنادوتروپین جفتی انسانی
LES
Lower Esophageal Sphincter
اسفنکتر تحتانی مری
IV
Intravenous
داخل وریدی
CPR
Cardiopulmonary Resuscitation
احیای قلبی ریوی
BMI
Body Mass Index
شاخص توده بدنی
mmHg
Millimeters of Mercury
میلیمتر جیوه
https://eitaa.com/emsedu
🔺️ در آمریکا اولین اسپری اپی نفرین برای مقابله با آنافیلاکسی مورد تایید FDA قرار گرفت
https://eitaa.com/emsedu
44.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🛑 کلیپ شيوه لوله گذارى
🔺 به محل قرارگیری لوله در تراشه دقت کنید.
🚨https://eitaa.com/emsedu
47.4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🚨The Emergency Bandage
https://eitaa.com/emsedu
🚑 الگوریتم انتقال سکته مغزی در اورژانس پیشبیمارستانی
بر اساس گایدلاین 2025 AHA – با نگاه عملیاتی EMS
🔴 مرحله 1: دیسپچ اورژانس
اعزام بر اساس پروتکل منطقهای سکته مغزی
فعالسازی سریع تیم پاسخ
ثبت دقیق زمان تماس (Time Zero)
🔴 مرحله 2: اقدامات در صحنه (On Scene)
1️⃣ ABC و پایدارسازی اولیه
تأمین راه هوایی
اکسیژن در صورت SpO₂ < 94%
مانیتورینگ قلبی
دو رگ محیطی در صورت نیاز
2️⃣ گرفتن شرح حال دقیق
زمان Last Known Well (LKW) ← مهمترین فاکتور درمانی
زمان کشف علائم
داروهای ضدانعقاد
سابقه سکته قبلی
3️⃣ انجام تست غربالگری سکته
استفاده از ابزار معتبر مانند:
FAST
CPSS
BE-FAST
LAMS / RACE برای ارزیابی احتمال LVO
4️⃣ قند خون Point of Care
رد هیپوگلیسمی (قند <60 mg/dL)
🔴 مرحله 3: آیا سکته مشکوک است؟
🔹 اگر خیر → درمان بر اساس تابلوی بالینی
🔹 اگر بله → فعالسازی پروتکل سکته
🔥 ارزیابی انسداد عروق بزرگ (LVO)
آیا LVO مشکوک است؟
با استفاده از اسکیل شدت سکته (RACE ≥5 یا LAMS بالا)
🕒 بررسی زمان طلایی
LKW کمتر از 24 ساعت؟
(در 2025 همچنان پنجره EVT تا 24 ساعت در بیماران منتخب حفظ شده)
🚑 تصمیم انتقال
اگر LVO مشکوک و شرایط زمانی مناسب است:
1️⃣ آیا انتقال به مرکز دارای EVT باعث از دست رفتن زمان ترومبولیز نمیشود؟
2️⃣ آیا کل زمان انتقال به CSC ≤ 30 دقیقه است؟
🏥 انتخاب مرکز درمانی
🔹 اگر LVO مشکوک نیست:
➡ انتقال به نزدیکترین مرکز دارای گواهی سکته:
PSC (Primary Stroke Center)
TSC (Thrombectomy Capable Stroke Center)
CSC (Comprehensive Stroke Center)
🔹 اگر LVO مشکوک است:
✔ اگر CSC در فاصله زمانی مجاز است → مستقیم به CSC
✔ اگر فاصله زیاد است → نزدیکترین TSC
✔ اگر هیچکدام در زمان مجاز نیستند → نزدیکترین مرکز دارای گواهی
📢 حتماً Prehospital Notification انجام شود
⚡ نکات کلیدی گایدلاین 2025 AHA برای EMS
✅ تأکید بیشتر بر:
استفاده از اسکیلهای معتبر LVO
کاهش Scene Time (هدف < 15 دقیقه)
فعالسازی سیستم Stroke Alert از صحنه
مستندسازی دقیق LKW
انتقال مستقیم به مرکز EVT در صورت امکان
✅ در 2025 تأکید شده:
تأخیر در ترومبولیز به دلیل انتقال مستقیم به CSC قابل قبول نیست
سیستم منطقهای باید از قبل تعریف شده باشد (Regional Stroke System of Care)
🎯 اهداف حیاتی در پیشبیمارستان
⏱ Door-to-Needle < 60 min
⏱ Door-to-Groin < 90 min
🚑 Scene Time < 15 min
📞 Prehospital Notification الزامی
🧠 پیام حرفهای برای همکاران EMS
سکته مغزی یک Time Dependent Emergency است.
هر دقیقه تأخیر = از دست رفتن حدود 1.9 میلیون نورون.
🔹 تشخیص سریع
🔹 انتخاب درست مقصد
🔹 اطلاعرسانی پیشبیمارستانی
🔹 کاهش زمان صحنه
= نجات مغز بیمار
📚 اصطلاحات
🚑 EMS
Emergency Medical Services
خدمات فوریتهای پزشکی (اورژانس پیشبیمارستانی)
🧠 Stroke
سکته مغزی
اختلال ناگهانی خونرسانی به مغز (ایسکمیک یا هموراژیک)
🔍 LVO
Large Vessel Occlusion
انسداد عروق بزرگ مغزی
(مثل MCA یا ICA که معمولاً نیاز به ترومبکتومی دارند)
🕒 LKW
Last Known Well
آخرین زمانی که بیمار کاملاً سالم دیده شده است
مهمترین شاخص تصمیمگیری درمانی
💉 Thrombolysis
ترومبولیز
تزریق داروی حلکننده لخته (مثل Alteplase یا Tenecteplase)
🧲 EVT
Endovascular Therapy
درمان اندوواسکولار
(ترومبکتومی مکانیکی از طریق آنژیوگرافی)
🏥 PSC
Primary Stroke Center
مرکز اولیه سکته مغزی
قادر به انجام CT و ترومبولیز
🏥 TSC
Thrombectomy-Capable Stroke Center
مرکز دارای قابلیت ترومبکتومی
میتواند EVT انجام دهد اما در سطح کامل CSC نیست
🏥 CSC
Comprehensive Stroke Center
مرکز جامع سکته مغزی
بالاترین سطح خدمات سکته (EVT + جراحی + ICU تخصصی نورولوژی)
📞 Prehospital Notification
اطلاعرسانی پیشبیمارستانی
تماس با بیمارستان قبل از رسیدن بیمار برای فعالسازی Stroke Alert
⏱ Door-to-Needle
زمان از ورود بیمار به بیمارستان تا تزریق ترومبولیتیک
⏱ Door-to-Groin
زمان از ورود تا شروع آنژیوگرافی (پانکچر فمورال)
🧪 POC Glucose
Point of Care Glucose
اندازهگیری قند خون در محل (گلوکومتر)
📊 LAMS
Los Angeles Motor Scale
مقیاس حرکتی لسآنجلس برای پیشبینی LVO
📊 RACE
Rapid Arterial Occlusion Evaluation
ابزار ارزیابی سریع انسداد شریانی
🔥 تغییرات مهم تا 2025 در نگاه EMS
✔ تأکید بیشتر بر تشخیص LVO در صحنه
✔ کاهش زمان صحنه < 15 دقیقه
✔ انتقال مستقیم به مرکز EVT در صورت امکان
✔ استفاده بیشتر از Tenecteplase به جای Alteplase در برخی سیستمها
✔ تقویت سیستم منطقهای Stroke System of Care