Pulmonary Embolism (PE) EMS Role – Updated Prehospital Perspective 2026 🔴 تعریف (Definition) آمبولی ریه زمانی رخ می‌دهد که یک جسم خارجی – اغلب لخته خون – در یکی از شاخه‌های شریان ریوی گیر کرده و جریان خون به بخشی از ریه را مسدود کند. در EMS، PE یک علت مهم: هیپوکسی ناگهانی شوک انسدادی و ایست قلبی PEA محسوب می‌شود. 🔎 منبع لخته‌ها (Source of Emboli) اکثر موارد از ترومبوز عمقی وریدی (DVT) در اندام تحتانی منشأ می‌گیرند. سایر منابع: وریدهای لگنی وریدهای کلیوی اندام فوقانی دهلیز یا بطن راست 📌 وقتی لخته جدا شود: Venous system → Right heart → Pulmonary artery این فرآیند را Thromboembolism می‌نامیم. 🫀 پاتوفیزیولوژی (Pathophysiology) 1️⃣ اثر همودینامیک (Circulatory Impact) انسداد شریان ریوی باعث: افزایش Afterload بطن راست اتساع RV جابجایی سپتوم بین بطنی کاهش پرلود بطن چپ کاهش Cardiac Output افت فشار خون شوک انسدادی در PE وسیع → نارسایی حاد RV علت اصلی مرگ است. 2️⃣ اثر تنفسی (Respiratory Impact) ایجاد Ventilation-Perfusion mismatch آلوئول‌ها تهویه دارند اما پرفیوژن ندارند هیپوکسی کاهش ETCO₂ به دلیل کاهش جریان خون ریوی تاکی‌پنه جبرانی ⚠ شدت بیماری (Severity Classification) Massive PE انسداد شریان اصلی یا لوبار افت فشار پایدار علائم شوک خطر بالای ایست قلبی Submassive / Moderate PE فشار نرمال ولی شواهد strain بطن راست Low-risk PE پایدار همودینامیک در EMS تمرکز روی شناسایی Massive PE است. 🩺 علائم بالینی (Clinical Presentation) تنفسی: Dyspnea ناگهانی یا تدریجی تاکی‌پنه سرفه خشک Hemoptysis (کمتر شایع) درد قفسه سینه: Pleuritic pain تشدید با دم عمیق قلبی–عروقی: سنکوپ تغییر سطح هوشیاری علائم شوک علائم DVT: تورم یک‌طرفه پا درد ساق گرمی و قرمزی موضعی 🚨 عوامل خطر (Risk Factors) Immobilization جراحی اخیر سفر طولانی بارداری OCP سیگار سابقه DVT یا PE سرطان 🔍 ارزیابی فیزیکی (Physical Exam) Vital Signs: Tachycardia Tachypnea Hypotension (در massive PE) Skin: Pale Diaphoretic Cyanotic (در موارد شدید) Cardiac: JVD Signs of RV failure Lungs: اغلب clear گاهی crackles خفیف 📊 مانیتورینگ در EMS 1️⃣ Pulse Oximetry SpO₂ پایین نشان‌دهنده هیپوکسی است. 2️⃣ Waveform Capnography Low ETCO₂ + waveform نرمال به نفع کاهش پرفیوژن ریوی است. 📌 در Massive PE: ETCO₂ ↓ RR ↑ 3️⃣ ECG Findings Sinus tachycardia (شایع‌ترین) New Atrial fibrillation RBBB T-wave inversion V1–V4 Pattern S1Q3T3 (نادر ولی کلاسیک) 🚑 مدیریت پیش‌بیمارستانی (Prehospital Management) هدف: حفظ اکسیژناسیون حفظ پرفیوژن انتقال سریع به مرکز مناسب 1️⃣ اکسیژن درمانی هدف: SpO₂ ≥ 94% Nasal cannula Non-rebreather mask 2️⃣ CPAP فقط در بیمار Normotensive ❌ در Hypotension ممنوع چون preload را کاهش می‌دهد و وضعیت RV را بدتر می‌کند. 3️⃣ تهویه با فشار مثبت Low tidal volume Capnography guided اجتناب از PEEP بالا 4️⃣ دسترسی وریدی Large bore IV ⚠ مایع‌درمانی محدود Fluid overload → تشدید نارسایی RV 5️⃣ وازوپرسور در صورت Hypotension: داروی انتخابی: Norepinephrine هدف: MAP ≥ 65 mmHg 6️⃣ در ایست قلبی ناشی از PE الگوریتم PEA کیفیت بالای CPR انتقال سریع برای thrombolysis یا ECMO در صورت امکان 🏥 انتقال و درمان قطعی Destination: مرکز tertiary با توانایی: CT angiography Thrombolysis Catheter thrombectomy Surgical embolectomy ECMO داروها در بیمارستان: Heparin Alteplase (در massive PE) ⚡ نکات کلیدی EMS 2026 ✔ PE یک تشخیص بالینی در پیش‌بیمارستان است ✔ به hypotension بدون علت واضح شک کنید ✔ ETCO₂ پایین با RR بالا هشدار است ✔ مایع زیاد ندهید ✔ CPAP در شوک ممنوع ✔ انتقال سریع مهم‌تر از مداخلات غیرضروری است https://eitaa.com/emsedu

تغییرات کد ۷۲۴ (سکته مغزی) از FAST به BEFAST از طرف سازمان اورژانس کشور: Balance: از دست دادن ناگهانی تعادل و اختلال در راه رفتن Eays: تاری دید، کوری و دوبینی یک یا دو طرفه بدون شواهد تحریکی مانند تروما، خارش، سوزش، درد و اشک ریزش Face: غیر قرینگی و کج شدن صورت Arms: ضعف یا فلج یکطرفه اندام فوقانی یا تحتانی Speech: اختلال در تکلم و تکلم بی ربط بصورت ناگهانی Time: زمان شروع علائم کمتر از ۲۴ ساعت توجه داشته باشید زمان چهار و نیم ساعت فقط برای تجویز ترومبولیتیک در درگیری عروق ریز می باشد و ترومبکتومی PPCI تا ۲۴ ساعت برای رفع انسداد عروق بزرگتر قابل انجام می باشد. نکته ۱ در موارد wave up stroke: که بیمار قبلا سالم بوده و با علائم نورولوژیک بیدار می شود، مانند سایر موارد کد سما فعال گردد. نکته۲: توجه داشته باشید که محدودیت سنی کد سما برداشته شده و بیماران در هر سنی از کودکی تا سالمندی بر اساس مثبت شدن پروتکل BEFAST، کد سما در نظر گرفته می شود لذا همکاران تریاژ تلفنی در اخذ ماموریت ها و عملیات در اعلام کد ۷۲۴ به این نکات مهم توجه داشته باشند. https://eitaa.com/emsedu

📌آخرین ویرایش پروتکل های آفلاین 👆👆👆

خطرناک‌ترین شکل قدرت، نه در هیولاها که در آدم‌های عادی است؛ آن‌ها که فقط اطاعت می‌کنند و فکر نمی‌کنند. 👤 هانا آرنت

🚑 🧰 کاردیوورژن سینکورنایز (Synchronized Cardioversion) یک تکنیک درمانی است که برای بازگرداندن هدایت الکتریکی طبیعی قلب، به‌ویژه در گره SA (Sinoatrial Node)، در بیماران مبتلا به تاکی‌آریتمی‌های ناپایدار استفاده می‌شود. در شرایطی مانند فلاتر دهلیزی، فیبریلاسیون دهلیزی و SVT، اگر بیمار دچار ریتم تاکی‌کارد ناپایدار باشد، انجام کاردیوورژن سنکرون (سینکورنایز) ممکن است اندیکاسیون داشته باشد. این روش عمدتاً در بیمارانی استفاده می‌شود که ریتم قلبی سازمان‌یافته (organized rhythm) دارند اما از نظر همودینامیک ناپایدار هستند. موارد کاربرد شامل: 💓 SVT (تاکی‌کاردی فوق‌بطنی) 💓 فیبریلاسیون دهلیزی و فلاتر دهلیزی 💓 تاکی‌کاردی بطنی (VT) با نبض حالا درباره کاردیوورژن غیرسنکرون(آسینکورنایز) (Unsynchronized Cardioversion) که با نام دفیبریلاسیون (Defibrillation) شناخته می‌شود صحبت کنیم. در این روش، شوک الکتریکی بدون هماهنگی با چرخه قلب و به‌صورت تصادفی در هر لحظه از سیکل قلبی داده می‌شود. این روش معمولاً برای بازگرداندن هدایت طبیعی قلب در بیمارانی استفاده می‌شود که دچار: تاکی‌کاردی بطنی بدون نبض (VT بدون نبض) یا فیبریلاسیون بطنی(VF) هستند؛ ریتم‌هایی که قادر به ایجاد نبض مؤثر نمی‌باشند. موارد کاربرد: 💓 فیبریلاسیون بطنی (V-Fib) 💓 تاکی‌کاردی بطنی بدون نبض (Pulseless V-Tach) 🔎 تفاوت اصلی بین کاردیوورژن سنکرون و غیرسنکرون (دفیبریلاسیون): تفاوت کلیدی در زمان‌بندی شوک است: در کاردیوورژن سنکرون، شوک همزمان با کمپلکس QRS (روی موج R) داده می‌شود. در دفیبریلاسیون (غیرسنکرون)، شوک بدون توجه به زمان خاصی از چرخه قلب و در هر لحظه‌ای از سیکل قلبی اعمال می‌شود. https://eitaa.com/emsedu

🚨 شوک سینکورنایز 👆👆 آموزش کامل در آموزش CPR 2025 داده خواهد شد

شب خوش

🚨 ثابت سازی ایموبیلایزر روی بک بورد https://eitaa.com/emsedu

راه‌اندازی شد ✔️ کانال رسمی Hashemi | Disaster & Emergency Health با رویکرد علمی، تحلیلی و چندوجهی در حوزه: ▪️ سلامت در بلایا ▪️ مدیریت بحران و ICS ▪️ اورژانس پیش‌بیمارستانی ▪️ تحلیل کیس‌های عملیاتی ▪️ آموزش‌های پیشرفته EMS عضویت: تلگرام 👇 https://t.me/DisastermedHashemi واتساپ 👇 https://whatsapp.com/channel/0029VbC1r1q0bIdoQDOERl0K ایتا 👇 https://eitaa.com/DisastermedHashemi حرکت علمی ادامه دارد.