در حالی که با شناسایی درست، میتوان جلوی بسیاری از این پیامدها را گرفت.
نشانههایی که والدین باید جدی بگیرند
اگر چند مورد از نشانههای زیر را در فرزند خود میبینید، بهتر است برای ارزیابی تخصصی اقدام کنید:
- خواندن بسیار کند، همراه با مکثهای زیاد و اشتباهات تکراری
- اشتباهات زیاد در دیکته، حتی بعد از تمرین
- بدخطی شدید، خستگی سریع هنگام نوشتن
- ترس یا اجتناب از درس خواندن، مخصوصاً خواندن و ریاضی
- فراموش کردن سریع مطالب حفظشده (شعر، جدول ضرب، کلمات جدید)
- شکایت از سردرد، دلدرد یا اضطراب در زمان مدرسه یا آزمونها
- تفاوت واضح بین هوش و درک کلامی خوب با عملکرد ضعیف در یک یا چند درس
چرا مراجعه به متخصص ضروری است؟
تشخیص اختلالات یادگیری نیاز به ارزیابی علمی و چندجانبه دارد؛
این ارزیابی معمولاً شامل:
- مصاحبه با والدین و معلم
- بررسی سابقه رشد و تحصیل کودک
- آزمونهای هوش و آزمونهای اختصاصی یادگیری
- مشاهدهی مستقیم نحوهی خواندن، نوشتن و حل مسائل ریاضی
پس از ارزیابی، برای هر کودک یک برنامه آموزشی و درمانی فردمحور طراحی میشود که میتواند شامل:
- آموزشهای تخصصی خواندن، نوشتن و ریاضی
- تمرینهای تقویت توجه، حافظه و مهارتهای شناختی
- راهکارهایی برای معلمان و والدین جهت کمک به کودک
- در صورت نیاز، معرفی به گفتاردرمانگر، کاردرمانگر یا سایر متخصصان مرتبط
جمعبندی و دعوت به اقدام
اگر نشانههایی از مشکلات خواندن، نوشتن یا ریاضی در فرزندتان مشاهده میکنید:
- خودتان یا کودک را سرزنش نکنید؛
- این موضوع را به تنبلی، لجبازی یا بیتوجهی نسبت ندهید؛
- هرچه زودتر برای ارزیابی تخصصی اقدام کنید، امکان جبران و پیشرفت سریعتر خواهد بود.
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emsedu
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
فیلم آموزش پروتکل جدید مسمومیت باسیانید و سولفید هیدروژن
در پیام رسان بله بار گذاری شد👆👆👆
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emsedu
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
رفلکس بابینسکی (Plantar Reflex)
آزمایش رفلکس بابینسکی
با جسمی نوکدار، کف پا را از پاشنه به سمت انگشتان میکشند.
در سمت راست تصویری از مسیر دستگاه کورتیکواسپاینال و محل آسیب نورون حرکتی فوقانی (UMN lesion) دیده میشود.
پاسخ طبیعی
(در بزرگسالان و کودکان بالای ۲ سال)
پلانتار فلکشن: انگشتان پا به سمت پایین خم میشوند.
«خم شدن انگشتان رو به پایین» نشانه طبیعی است.
پاسخ غیرطبیعی (Babinski مثبت)
شست پا به سمت بالا میرود.
بقیه انگشتان باز و پخش میشوند.
این پاسخ در بزرگسالان غیرطبیعی است و معمولاً نشاندهندهی آسیب نورون حرکتی فوقانی است.
تفسیر پاسخها
نوزادان (کمتر از ۲ سال):
بالا رفتن شست پا → طبیعی
بزرگسالان:
خم شدن انگشتان به پایین → طبیعی
بزرگسالان با آسیب نورون حرکتی فوقانی (UMN Lesion):
بالا رفتن شست پا → غیرطبیعی
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emsedu
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
💢 **واکاوی یک خطا و درس از تجربیات میدانی**
✴️ سقوط از ارتفاع
🛑 تجربه عملیاتی و تحلیل علمی بر اساس پروتکلهای EMS
✅ شرح واقعه
👨🦳 بیمار:
آقای ۵۰ ساله
📍 مکانیسم حادثه:
سقوط از ارتفاع حدود ۳ متر
💬 شکایت اولیه: درد خفیف بین دو کتف پس از سقوط
کارشناس تریاژ تلفنی اورژانس ۱۱۵، با توجه به اینکه بیمار تنها درد خفیف را گزارش میکند، مورد را غیر فوریت در نظر گرفته و توصیه به مراجعه سرپایی مینماید.
بیمار توسط همراهان به درمانگاه شبانهروزی منتقل و با تشخیص درد عضلانی، تحت درمان ساده قرار گرفته و مرخص میشود.
اما ⏰ حدود یک ساعت بعد، درد بیمار تغییر یافته و ضعف و بیحالی ظاهر میشود.
با تماس دوم با اورژانس، کارشناسان عملیات پس از معاینه اولیه (BP=120/70، HR=72، بدون تندرنس شکم)، مجدداً مورد را فاقد فوریت حاد تلقی میکنند و توصیه به مراجعه الکتیو به بیمارستان تخصصی مینمایند.
🚨 بیمار توسط خانواده منتقل و در سانتر تروما، قبل از ورود دچار گزگز دست چپ میشود.
📸 در سیتیاسکن، شکستگی و جابجایی مهرههای C6 و C7 مشخص و بیمار بلافاصله تحت عمل جراحی تثبیت ستون فقرات قرار میگیرد.
🔴 تحلیل علمی و درسی بر اساس PHTLS و منابع بینالمللی
۱ـ طبق PHTLS 2023 و Brady 2025، هر نوع سقوط از ارتفاع بیش از دو متر حتی بدون شکایت واضح باید *بهصورت بالقوه بحرانی (High-risk Mechanism)* در نظر گرفته شود.
در چنین مواردی، فیکساسیون کامل ستون فقرات (C-Spine)، انتقال با برانکارد و بک بورد و ارزیابی کامل ABC ضروری است.
۲- درد بین دو کتف یا هر درد موضعی در ستون فقرات پس از تروما، نشانهای هشداردهنده از آسیب احتمالی مهرهها یا نخاع است.
درد خفیف هیچگاه ردکننده آسیب نخاعی نیست.
۳- علائم عصبی تأخیری، مانند گزگز یا ضعف اندامها، ممکن است ساعاتی پس از حادثه بروز کنند.
به همین دلیل، طبق Sanders EMS 2024 و گایدلاینهای اروپایی، در تروماهای ستون فقرات باید بدبینانه برخورد شود حتی اگر در ابتدا علائم عصبی وجود نداشته باشد.
۴- کارشناسان تریاژ تلفنی و میدانی باید در هر تماس، دو فاکتور کلیدی را کاملاً جدی بگیرند:
🔺 مکانیسم حادثه: ارتفاع، سرعت، انرژی برخورد
🔺 علامت و نشانههای اولیه: درد در ستون فقرات، تغییرات حسی، یا خستگی غیرمعمول
۵- بسیاری از آسیبها، تنها با معاینه فیزیکی قابل رد نیستند و نیازمند تصویربرداری پیشرفته (CT/MRI) هستند.
بنابراین، رد آسیب مهرهها در صحنه، بدون ابزار تصویربرداری اشتباه علمی است.
✅ درسهای کلیدی برای کلیه کارشناسان EMS
- همیشه سقوط از ارتفاع ≥۲ تا ۳ متر را در ردهی *مکانیسم پرخطر تروما قرار دهید.
- عوامل خطر را جدی بگیرید حتی اگر شکایت اولیه خفیف باشد.
- فیکساسیون گردن و ستون فقرات؛ قبل از هرگونه جابهجایی بیمار، الزامی است.
- بدبینی علمی = نجات جان بیمار قبل از بروز فلج.
- در تریاژ تلفنی، اگر مکانیسم به تنهایی خطرناک است، اعزام فوری باید صورت گیرد.
🔶 نتیجه نهایی مورد:
آسیب مهرههای گردنی C6–C7 در سقوط کوتاه، با شکایت اولیه خفیف ولی سیر خطرناک.
خوشبختانه بیمار پس از جراحی تثبیت ستون فقرات با وضعیت عمومی خوب مرخص شد.
🚑 سناریو آموزشی می باشد.🚑
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emsedu
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
اپینفرین در احیای قلبی ریوی (CPR) و شوک آنافیلاکسی
1) اپینفرین در احیای قلبی ریوی (CPR)
چه زمانی؟
در ایست قلبی (Cardiac Arrest) هنگام انجام CPR و اقدامات پایه/پیشرفته.
مسیر تزریق:
- وریدی (IV) یا داخل استخوانی (IO)
دوز بزرگسالان (بالای ۱۸ سال):
- اپینفرین ۱ mg از محلول ۱:۱۰٬۰۰۰ (یعنی ۱ میلیگرم در ۱۰ میلیلیتر) هر ۳ تا ۵ دقیقه یکبار.
- نکته مهم: تزریق داخل تراشه برای بزرگسالان انجام نمیشود.
دوز کودکان (نوزادان به جز؟ معمولاً:کودکان و شیرخواران طبق پروتکل اطفال):
- ۰٫۰۱ mg/kg از محلول ۱:۱۰٬۰۰۰
هر ۳ تا ۵ دقیقه
- معادل حجمی:
۰٫۱ mL/kg از محلول ۱:۱۰٬۰۰۰
سقف دوز:
- سقف دوز (Upper limit) نداریم؛ دوز بر اساس پروتکل و زمان تکرار میشود.
اگر محلول ۱:۱۰٬۰۰۰ در دسترس نبود:
- از محلول ۱:۱٬۰۰۰ با رقیقسازی استفاده کنید:
۱:۱٬۰۰۰ را به ۱:۱۰٬۰۰۰ تبدیل کنید (طبق روش رقیقسازی استاندارد محلولها).
2) اپینفرین در شوک آنافیلاکسی (Anaphylaxis / Anaphylactic Shock)
چه زمانی؟
وقتی بیمار دچار واکنش آلرژیک شدید و تهدیدکننده حیات میشود (مثلاً با مشکلات تنفسی، افت فشار خون، کهیر/تورم سریع، علائم سیستمیک).
مسیر تزریق (اولین و مهمترین اقدام):
- عضلانی (IM) در ران (قدامی-خارجی)
دوز بزرگسالان:
- ۰٫۳ تا ۰٫۵ mg اپینفرین از محلول ۱:۱٬۰۰۰ به صورت IM
- قابل تکرار هر ۵ دقیقه در صورت تداوم علائم
- معمولاً تا ۳ بار (طبق پاسخ بالینی/پروتکل)
دوز کودکان و شیرخواران:
- ۰٫۰۱ mg/kg
اپینفرین از محلول ۱:۱٬۰۰۰
به صورت IM
- حداکثر ۰٫۳ mg برای هر نوبت
- در صورت نیاز هر ۵ دقیقه قابل تکرار
مثال محاسبه دوز (شیرخوار ۶ کیلوگرمی)
- دوز:
۰٫۰۱ mg/kg × ۶ kg = ۰٫۰۶ mg
- با محلول ۱:۱٬۰۰۰ این معمولاً برابر با ۰٫۰۶ mL است (طبق سرنگ/تجهیزات موجود اندازهگیری میشود).
- در صورت تداوم علائم: تکرار هر ۵ دقیقه.
نکته درمانی:
اپینفرین عضلانی اولین خط درمان آنافیلاکسی است و نباید به تأخیر بیفتد.
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emsedu
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
استاد(معلم )یعنی روشنکننده مسیر، مایه امید و سازنده آینده.
فرارسیدن روز استاد را به همه اساتید گرانقدر تبریک عرض میکنیم و از تلاشها و زحمات ارزشمند شما صمیمانه سپاسگزاریم.🙏🌱