فهرست مدفونان در قبرستان بقیع نام کسانی است که در بقیع، نخستین قبرستان مسلمانان در مدینة النبی، از سال اول هجری قمری تا کنون دفن شدهاند و نام برخی از آنان در منابع تاریخی ذکر شده است.
📤 امروزه بهدلیل گذشت زمان و نیز تخریب بقیع و بقعههای آن بهدست وهابیان، هیچ سنگ قبر منقشی در بقیع وجود ندارد و شناسایی قبرها دشوار است.
📤ائمه بقیع
ائمه بقیع چهار تن از امامان دوازدهگانه هستند و مرقد آنان در گذشته بارگاه و بقعهای در کنار بقعههای بقیع داشته که در ۱۳۴۴ق در جریان تخریب بقیع به دستور وهابیان از بین رفتهاست.
امام حسن بن علی علیه السلام (شهادت ۵۰ق)
امام سجاد علیه السلام (شهادت ۹۵ق)
امام باقر علیه السلام (شهادت ۱۱۴ق)
امام صادق علیه السلام (شهادت ۱۴۸ق)
📤منسوبان پیامبر
پس از آن که پیامبر خدا، بوستان بقیع را برای دفن اموات مسلمانان، معین کردند،
برخی از منسوبان ایشان نیز در این قبرستان، به خاک سپرده شدند که نام برخی از آنان در تاریخ، ثبت شده و برخی نیز دارای بارگاه و بقعه بودهاند. این سازهها بعدها با حمله وهابیان به مدینه، از میان رفت.
📤عموهای پیامبر:
عباس بن عبدالمطلب(درگذشته۳۲ق).
📤عمههای پیامبر:
صفیه دختر عبدالمطلب (درگذشته ۲۰ق)
عاتکه دختر عبدالمطلب (زنده تا سال دوم هجرت).
📤دایه پیامبر:
حلیمه سعدیه (درگذشته ۸ق)
📤همسران پیامبر:
زینب دختر خزیمه (درگذشته ۴ق)
ماریه دختر شمعون قبطیه (درگذشته ۱۶ق)
زینب دختر جحش (درگذشت۲۰ق)
حفصه دختر عمر بن خطاب (درگذشته ۴۵ق)
صفیه دختر حیی بن اخطب (درگذشته ۵۰ق)
سوده دختر زمعة بن قیس (درگذشت ۲۳ یا ۵۴ق)
جویریه دختر حارث (درگذشته سال ۵۶ق)
عایشه دختر ابوبکر بن ابی قحافه (درگذشته ۵۸ق)
ام سلمه دختر ابوامیه مخزومی (درگذشته سال ۶۲ق).
📤فرزندان پیامبر:
رقیه دختر پیامبر (ص) (درگذشته ۲ق)
زینب دختر پیامبر (ص) (درگذشته ۸ق)
امکلثوم دختر پیامبر (ص) (درگذشته شعبان ۹ق)
ابراهیم پسر رسول خدا (درگذشته۱۰ق)
📤نوادگان پیامبر:
زید بن حسن بن علی علیه السلام (درگذشته ۱۲۰ق)
اسماعیل بن جعفر (درگذشته ۱۳۸ق)
محمد بن عبدالله بن حسن نفس زکیه (کشته شده ۱۴۵ق)
📤صحابه
صحابه به مسلمانانی گفته میشود که پیامبر اکرم(ص) را ملاقات کردهاند و تا پایان عمر به ایشان ایمان داشتهاند.
شمار اصحاب پیامبر را بیش از ۱۰۰ هزار نفر دانستهاند.
آن دسته از یاران پیامبر که از مکه به مدینه مهاجرت کردند، مهاجرین و آن دسته که در مدینه میزبان پیامبر و یاران ایشان بودند، انصار نام گرفتند. نام برخی از صحابه که در بقیع دفن شدهاند در منابع تاریخی آمده است.
📤انصار:
اسعد بن زراره (درگذشته۱ق)
سعد بن معاذ (درگذشته ۵ق)
اسید بن حضیر بن سماک (درگذشته شعبان ۲۰ق)
ابو سعید خدری (درگذشته۷۴ق)
جابر بن عبدالله انصاری (درگذشت میان ۶۸ق تا ۷۹ق)
📤مهاجران:
عثمان بن مظعون(درگذشته ۲ق)
مغیرة بن حارث بن عبدالمطلب (درگذشته ۱۵ یا ۲۰ق)
عبدالله بن مسعود(درگذشته ۳۲ق)
عبدالرحمن بن عوف (درگذشته ۳۲ق)
مقداد بن عمرو (درگذشته ۳۳ق)
عثمان بن عفان (کشته شده ۳۵ق)
صهیب بن سنان(درگذشته ۳۸ق)
سعد بن ابی وقاص (درگذشته بین سالهای ۵۴ تا ۵۸ق)
عقیل بن ابیطالب(درگذشته قبل از واقعه حره ۶۳ق)
عبدالله بن جعفر بن ابیطالب(درگذشته میان ۸۰ق تا ۹۰ق)
📤تابعین
تابعین، مسلمانانی بودند که با یک یا چند تن از صحابه پیامبر اکرم(ص) ملاقات، مصاحبت و یا آنها را درک کردهاند ولی خود پیامبر را ندیدهاند.
برخی از این تابعان در بقیع دفن شدند که نام چندتن از آنان در منابع تاریخی یافت میشود.
نافع مولی ابن عمر (درگذشته ۱۱۷ق) (از علما و دارای بقعه)
مالک بن انس (درگذشته ۱۷۹ق) (از علما و دارای بقعه).
📤زنان
همان گونه که مردان در بقیع دفن میشدند زنان مسلمان نیز در آن به خاک سپرده شدهاند که همسران پیامبر، از آن جمله هستند. نام برخی دیگر از زنان مشهور مسلمان در منابع تاریخی ذکر شده که مدفون بقیع هستند و برخی نیز بقعه داشتهاند.
فاطمه بنت اسد مادر امیرالمؤمنین (درگذشته ۴ق).
امالبنین همسر امیرالمؤمنین (درگذشته ۱۳جمادی الثانی/ سال نامشخص/ زنده پس از عاشورا).
ام فروة مادر امام صادق (ع).
📤علما
در میان مدفونان بقیع، نام برخی علمای اسلام نیز به چشم میخورد که در قرنهای مختلف در آنجا به خاک سپرده شدهاند.
حسن بن علی بن شدقم (درگذشته ۹۹۹ق).
احمد احسائی (درگذشته ذیقعده ۱۲۴۱ق)
محمدعلی العمری (درگذشته ۱۴۳۲ق)
📤شهدا
از مهمترین و مشهورترین مدفونان بقیع، شهیدانی هستند که به مناسبتهای گوناگون در این آرامستان، به خاک سپرده شدند. تعدادی از مجروحان جنگ اُحُد که در مدینه به شهادت رسیدند از جمله این مدفونان شهید هستند.
حسن مثنی (زنده در ۸۵ق) (از نوادگان پیامبر).
@fatemi311
همسران پيامبر مدفون در بقيع
1 - ام سلمه: وي از زمره نخستين گروندگان به اسلام بود و در سال 6ه . ق. بدرود حيات گفت و در بقيع به خاك سپرده شد.
2 - زينب بنت جحش (دختر عمه پيامبر) وي ابتدا به عقد زيد بن حارثه درآمد و پس از آن كه زيد در سال پنجم هجرت طلاقش داد، با رسول خداصلي الله عليه وآله ازدواج كرد و سرانجام در سال 20 ه . ق. در سن پنجاه سالگي درگذشت و در بقيع به خاك سپرده شد.
3 - ماريه قبطيه: مادر ابراهيم، پسر رسول خداصلي الله عليه وآله است. وي در سال 16 ه . ق. در مدينه درگذشت و در بقيع دفن گرديد.
4 - زينب بنت خُزَيمه: وي همسر يكي از صحابه رسول خدا (عبداللَّه بن جحش) بود كه پس از شهادت او، به عقد پيامبرصلي الله عليه وآله درآمد و پس از دو يا سه ماه در حالي كه بيش از سي سال نداشت، در سال چهارم هجرت بدرود حيات گفت و در بقيع آرميد
5 - عايشه دختر ابوبكر: وي در سال چهارم بعثت به دنيا آمد و سه سال پس از مرگ خديجه با رسول خداصلي الله عليه وآله ازدواج كرد و در سال 57 يا 58 ه . ق. درگذشت و در بقيع دفن شد.
6 - حفصه دختر عمر بن خطاب: وي 5 سال قبل از بعثت زاده شد. ابتدا با خُنيس بن حُذافه ازدواج كرد و پس از درگذشت او به عقد پيامبر در آمد و بنا به گفته واقدي، در سال 45 ه . ق. در مدينه از دنيا رفت و در بقيع دفن شد.
7 - ام حبيبه دختر ابوسفيان: وقتي عبداللَّه بن جحش، شوهر ام حبيبه در حبشه نصراني شد، و از دنيا رفت، وي به عقد رسول خداصلي الله عليه وآله درآمد و در سال 42 يا 44 ه . ق. در مدينه درگذشت و در بقيع به خاك سپرده شد. 8
- جُويريه بنت حارث: ويدر سالپنجم ياششم هجرتپسازغزوهبني المصطلق به ازدواج رسول خداصلي الله عليه وآله درآمد و در سال 50 يا 56 ه . ق. در مدينه وفات يافت و در بقيع به خاك سپرده شد.
9 - صفيه: او ابتدا همسر سَلاّم بن مِشْكم و سپس همسر كنانة بن ابي الحُقيق بود كه كنانه در جنگ خيبر كشته شد و صفيه اسير گرديد و رسول خداصلي الله عليه وآله وي را آزاد كرد و به همسري گرفت. وي در سال 50 ه . ق. در مدينه وفات يافت و در بقيع به خاك سپرده شد.
10- سوده دختر زمعة بن قيس: وي همسر پسر عمويش سكران بن عمرو بود كه پس از وفات او، به عقد رسول خداصلي الله عليه وآله درآمد. در سال 50 يا 54 ه . ق. در مدينه وفات يافت و در بقيع دفن شد.
11- ريحانه بنت زيد: وي در سال ششم هجرت به عقد رسول خداصلي الله عليه وآله درآمد وپس از حجةالوداع درگذشت ودربقيعبه خاك سپرده شد.
https://eitaa.com/fatemi414/851
ستونهای مسجدالنبی
اشاره به مجموعهای از ستونها در مسجدالنبیِ زمان پیامبر اسلام دارد که هر کدام نام و واقعه تاریخی مخصوص به خود را دارد. این ستونها در زمان پیامبر اسلام از تنه نخل بود و در بازسازیها دقیقا در همان مکان، ستونهایی از سنگ ساخته شد.
ازجمله این ستونها، ستون توبه است که یکی از اصحاب پیامبر به نام ابولبابه خود را به آن بست تا توبهاش قبول شود. در منابع، به توبه کنار این ستون سفارش شده است.
ستون حَرَسْ یا ستون امام علی(ع) در نزدیکی حجره پیامبر است که امام علی(ع) شبها کنار این ستون مراقبت میکرد کسی به پیامبر آسیبی نرساند.
ستون وفود مکانی بود که پیامبر اسلام گروههای اعزامی از طرف قبائل عربی را آنجا ملاقات میکرد.
ستونهای قرعه، سریر و مُخَلَّقه از دیگر ستونها در روضة النبی در مسجدالنبی بوده است.
با گسترش مسجدالنبی بر تعداد ستونها نیز افزوده شد.
در بازسازی دوران حکومت آلسعود در سال ۱۴۰۴ق مسجد بسیار گسترش یافت و در مجموع ۲۱۰۴ ستون در مسجد قرار داده شد.
ستون توبه در میانه تصویر و ستون سریر که به ضریح پیامبر متصل است.
ستون توبه
یکی از اصحاب پیامبر(ص) به نام ابولبابه پس از ارتکاب گناهی، خود را به یکی از ستونهای مسجدالنبی بست و پس از مدتی توبهاش پذیرفته شد. از آن پس این ستون به نام ستون توبه یا ستون ابولبابه مشهور گردید.
خواندن دو رکعت نماز نزد ستون توبه و دعای مخصوص و طلب حاجت و استغفار از اعمالی است که در احادیث سفارش شده است.
به روایتی، پیامبر(ص) بیشترین نوافل خود را در کنار ستون توبه میخواند و پس از نماز صبح در کنار آن مینشست و مستضعفان و مستمندان و کسانی که جایگاهی جز مسجد نداشتند، گرد او جمع میشدند.
ستون حرس
ستون حرس در کنار ستون وفود و متصل به ضری۶ح پیامبر
ستون حَرَسْ (به معنای نگهبانی یا ستون امام علی(ع) از ستونهای مسجدالنبی در نزدیکی حجره پیامبر است که امام علی(ع) شبها کنار این ستون مراقبت میکرد کسی به پیامبر آسیبی نرساند.
در اواخر عمر پیامبر، محافظانی برای وی قرار داده شده بود.
این ستون، محل اقامه نماز توسط امام علی(ع) نیز بود و به مُصلای علی بن ابیطالب نیز شهرت یافت. انتساب به امام علی(ع) سبب گردید سادات مدینه در دورههایی برای خواندن نماز در کنار این ستون جمع شوند.
ستون حرس، در بازسازیهای مسجدالنبی، چسبیده به ضریح پیامبر اسلام قرار گرفت.
ستون حنانه
ستون حَنّانه (بهمعنای گریهکننده)، نام یکی از ستونهای مسجدالنبی است. این ستون در محل درخت نخلی قرار دارد که بنا بر گزارشهای تاریخی از فِراق پیامبر(ص) نالید.
ستون وفود
ستون وُفود در پشت ستون حرس در سمت شمال قرار گرفته است.وفود در زبان عربی به گروههای اعزامی گفته میشود.
پیامبر اسلام استقبال از گروههای اعزامی را که قبائل عربی به نزد وی فرستاده بودند، در کنار این ستون انجام میداد.
نام دیگر این ستون «مجلس القلادة» است. این نام به این جهت بوده که بزرگان صحابه در کنار این ستون مینشستند.
این ستون را قلاده (گردنبد) نامیدند بهدلیل شرافت افرادی که در کنار آن مینشستند.
ستون تهجد
ستون تهجد در پشت خانه حضرت زهرا و در سمت شمال قرار گرفته بود
و رسول خدا(ص) برخی شبها، نماز شب را در آنجا اقامه میکرد.
این مکان در زمان پیامبر، خارج از مسجد بوده است.
جعفریان مورخ شیعی معتقد است نماز شب خواندن پیامبر در این مکانِ خارج از مسجد، همیشگی نبوده و در برخی شبها انجام میشده است.
ستون قرعه
ستون قرعه که با نام ستون مهاجرین نیز خوانده میشود،
دو ستون با قبر پیامبر و در سمت دیگر، دو ستون با منبر پیامبر اکرم فاصله دارد
عایشه همسر پیامبر روایتی را نقل کرده که پیامبر فرمود در کنار این ستون زمینی است که اگر مردم اهمیت آن را میشناختند برای نماز خواندن در آنجا میان خود قرعه میانداختند
به همین جهت این ستون به نام قرعه نامگذاری شده است.
همچنین گفته شده چون عایشه این روایت را نقل کرده، ستون عایشه نیز به آن میگویند.
این ستون به دلیل اجتماع مهاجرین در کنار آن، ستون مهاجرین نیز خوانده میشود.
ستون مخلقه در کنار محراب پیامبر اکرم
ستون مخلقه در کنار مکان نماز پیامبر اکرم بوده و به نوعی نشانهای برای این مکان بوده است.
برخی نقل کردهاند که به تواتر مکان نماز پیامبر در کنار این ستون بوده است
نام مخلقه به این جهت بوده که از این ستون بوی خوش استشمام میشده است.
ستون سریر
ستون سریر در شرق ستون توبه و چسبیده به ضریح پیامبر است.
در کنار این ستون، پیامبر(ص) در مسجد بر روی برگهایی از درخت خرما استراحت میکرد. سریر به معنای تخت است.
https://eitaa.com/fatemi414/851
عتبات و عمره
📤مسجد غمامه 🧊ازجمله محلی که حضرت در سالهای پایانی عمر خویش در آنجا اقامه نماز #عید و نماز #باران
غمامه
توجه به نماز جمعه در اسلام
سوره جمعه و..
اهمیت مهاجرین و شخص نجاشی
عتبات و عمره
🧊مسجد حضرت علی علیه السلام 📤برخی از منابع آمده، اینجا محل اقامه نماز #عید توسط امام علی(علیه السلا
مسجد امام علی علیه السلام
توجه به فضائل در محدوده مسجد النبی
(ایه انگشتر _سوره انسان و..)
مسجد غمامه - ویکی شیعه
https://fa.wikishia.net/view/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%BA%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%87
سازمان حج و زیارت استان قم > اماکن > اماکن مدینه منوره > مسجد غَمامه
https://qom.haj.ir/%D8%A7%D9%85%D8%A7%DA%A9%D9%86/%D8%A7%D9%85%D8%A7%DA%A9%D9%86-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%BA%D9%8E%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%87
یک رسم بسیار زیبا که مسلمانان اغلب کشور ها در مسجدالنبی(ص) و مسجدالحرام رعایت می کنند و لازم است ما نیز از آنها درس بگیریم این است که:
آنها هنگام عبور از صفوف نمازگزاران ، اگر نمازگزاری سجده بود یا قرآن وی در جلوش روی زمین قرارداشت، با احترام کامل صبر می کردند یا مسیر خود را عوض می نمودند. این مورد در کشور عزیزمون حتی در اماکن مقدسه ما بسیار کم رعایت می شود.
ان شاءاله که برای مردم عزیز کشور ما نیز تبدیل به فرهنگ شود
بهاری