رافت قضایی؛ برگ برنده نظام در جنگ روایتها
نامه ای دلسوزانه به قاضی القضات ایران
✍️ عبدالوهاب فراتی
بی گمان، نظام قضایی هر کشوری نهتنها مرجع احقاق حق، که آینهی تمامنمای اعتماد عمومی و نماد استقلال و عدالت در ساختار حاکمیت است. در جمهوری اسلامی ایران، قوه قضائیه با تکیه بر موازین شرعی و قانونی، همواره در خط مقدم صیانت از امنیت و کرامت انسانی قرار داشته است. با این حال، در شرایط پیچیده کنونی که دشمنان با راهاندازی جنگی ترکیبی، هر حرکت حقوقی را به دستاویزی برای تخریب روایتِ نظام بدل میسازند، بازنگری در برخی رویهها و تفکیک دقیقِ کیفرها، نهتنها یک ضرورتِ حقوقی، که یک الزامِ راهبردیِ ملی به شمار میآید. خوشبختانه، برخی از قضاتِ محترم با درکِ این ضرورت، اساساً صدورِ احکامِ اعدام را در مواردِ دارایِ ابهام به تأخیر انداخته و با محکومیتهایِ بدیل، راهِ بازگشت را برایِ فریبخوردگان گشودهاند؛ رویهای که شایسته تعمیم و تقدیر است. این یادداشت، با نگاهی فراتر از ابعاد صرفاً قضایی، به هشت چالشِ عینی در پروندههای مرتبط با اغتشاشات دی ماه پرداخته و بر پیامدهایِ سیاسی، اجتماعی و بینالمللیِ هر یک تأکید میورزد؛ باشد که این تأملات، گامی در جهتِ تحکیمِ عدالتِ ادراکی و حفظِ منافعِ عالیهی نظام باشد.
🔹یکم. تفکیکِ فریبخوردگان از سرکردگان
در حوادث دی ماه 1404ش که با تحریک مستقیم آمریکا و اسرائیل رقم خورد، جمعیت کثیری از جوانانِ بیتجربه و هیجانی، صرفاً در اثر فضای ملتهب رسانهای وارد معرکه شدند. رهبر شهیدمان، با نگاه نافذ خود، صریحاً این گروه را از سرکردگانِ حرفهای جدا کردند و فرمودند که دستهی سوم، «بچههای خود ما» هستند که فریب خوردند و پشیمان شدند. با این حال، در برخی احکام، این تفکیکِ دقیق لحاظ نشده و همه اغتشاشگران، فارغ از میزان نقش و انگیزه، در یک سطح تلقی شدهاند؛ خطری که میتواند «مجازاتِ سرکردگان» را به «مجازاتِ یک نسلِ فریبخورده» بدل سازد.
🔹دوم. چالشِ اثباتِ «افسادِ گسترده» در سطحِ فردی
مطابق با صریح قانون مجازات اسلامی و آرای وحدترویه، تحقق عنوانِ «افسادِ گسترده» مستلزم آن است که فعلِ متهم، بهتنهایی و مستقل از دیگران، واجد جنبه افساد باشد. در بسیاری از پروندههای مطروحه، احکامِ اعدام بر اساس مجموعِ رفتارِ جمعیِ اغتشاشگران صادر شده است؛ حال آنکه بساطت و پراکندگیِ اقداماتِ اغلبِ متهمان، بههیچوجه با معیارهای «گستردگی» قابل جمع نیست و این موضوع در برخی پروندهها مغفول مانده است.
🔹سوم. تفسیرِ مضیقِ عنوانِ «بغی» مطابق با نظرِ مشهور
برابر فتوای مشهور فقهای عظام، تحقق «بغی» جز با «تشکیل گروهی سازمانیافته و مسلح برای مقابله با حاکم اسلامی» میسر نیست. صرف اجتماع افراد در خیابانها، حتی با شعارهای تند، مشمول این عنوان نمیشود و اطلاق آن بر این موارد، فاقد پشتوانه علمی و فقهیِ استوار است؛ امری که در محافل تخصصی، میتواند به نقد جدی انجامد.
🔹چهارم. هشدار دربارهی اقرارگیریِ توأم با فشار در مراحل ابتدایی
گزارشهای واصله از واحدهای تحقیق حاکی از آن است که برخی از ضابطان، در شرایط غیراستاندارد و با فشارهای نامتعارف، از متهمان جوان اقرارگیری کردهاند. ضمن آنکه صحت این اقاریر در فرض وقوع، محل تردید جدی است، نفس وجود چنین رفتارهایی، برای اعتبار کل مجموعهی نیروی انتظامی و دستگاه قضا، یک «زمینلغز» خطرناک به شمار میرود که نیازمند پیگیریِ سریع و قاطع است.
🔹پنجم. اصلِ «درء الحدود بالشبهات» و ضرورتِ احتیاط در شرایط جنگ ترکیبی
حدود الهی، در فرض شکّ و شبهه، نهتنها نباید اِعمال شوند، که شرع مقدس، ترکِ آنها را بر اجرا ترجیح داده است. در بسیاری از پروندهها، هم در شمول عنوان (افساد یا بغی) و هم در کیفیت تحقیقات مقدماتی، ابهامات جدی وجود دارد که بهکارگیری اصل احتیاط را ایجاب میکند؛ بهویژه آنکه امروز جمهوری اسلامی در جنگ تمامعیار سیاسی و حقوق بشری با دشمنان گرفتار است.
🔹ششم. نگرانی از عدمِ انطباقِ تحقیقاتِ مقدماتی با موازین قانونی
در برخی پروندهها، تطبیق عناصر اصلی جرم با دقت کافی انجام نشده و پروندهها با نقص تحقیق به دادگاه ارسال شدهاند. این موضوع، همارزش شبهه جدی در فرآیند دادرسیِ منصفانه است و میتواند اعتماد به «دادرسی عادلانه» را بهعنوان یکی از ارکان مشروعیت رویهای نظام، خدشهدار سازد.
🔹هفتم. تأثیرِ منفیِ این احکام بر سرمایهی اجتماعی و امنیتِ روانیِ جامعه
اجرای احکام اعدام برای افرادی که ممکن است صرفاً در اغتشاشات حضور داشته و هیچ اقدامِ مادیِ مؤثری انجام نداده باشند، در سطح جامعه، فضای ترس و اضطراب گستردهای ایجاد میکند. این فضا، بهویژه در میان جوانان دانشگاهی و شهری، به خودسانسوری تعمیمیافته و انفعال سیاسی منجر میشود که برای آینده کشور، هزینههای راهبردی در پی دارد و پیامِ «نبود امنیت قضایی» را به جامعه نخبگانی مخابره میکند و ممکن است در پاره ای از موارد گسل های قومی را فعال سازد.
🔹هشتم. پیامدهایِ بینالمللی و بهرهبرداریِ دشمن از این احکام
با توجه به جوّ حساس بینالمللی و تشدید فشارها بر ایران، هرگونه اعدامی که با ابهام حقوقی یا شبهه اخلاقی همراه باشد، بهسرعت در صدر اخبار جهان قرار میگیرد و بهعنوان «نقض حقوق بشر» - بجز در مواردی که پرونده شاکی خصوصی داشته باشد - مورد استناد دشمنان قرار میگیرد. این امر، نه تنها پرونده ایران را سنگینتر میکند، بلکه موجب تقویت جبههی فشار سیاسی و اقتصادی غرب میشود؛ در حالی که نمایش چهرهای «رئوف» از حاکمیت، میتواند برگِ برندهای در مدیریت روایتها باشد.
🔹نتیجهگیری
تاریخ سیاسی ایران گواه است که تدبیر و مدارا در بحرانها، تهدیدها را خنثی و سرمایه اجتماعی را افزایش میدهد. امروز و در آغاز دوره تازهای از رهبری، قوه قضائیه فرصتی بینظیر دارد تا با تأسی از سیره رهبر شهید و نمایشِ عدالتِ توأم با رأفت، پیشگامِ میدانِ نبردِ جهانیِ روایتها شود. بهویژه آنکه در این مقطع حساس، نمایشِ «رافتِ قضایی» نسبت به فریبخوردگان، ضمن حفظِ اقتدارِ امنیتی، پیامی دوگانه دارد: نظام، فرزندانِ خطاکارِ خود را از دشمنان جدا میداند و هرگز اجازه نمیدهد اتهامِ «سرکوب» بهانهای برای تشدیدِ فشارهای خارجی شود. این رویکرد، سرمایه اجتماعی را بازمیسازد، امیدِ نخبگانی را تقویت میکند و چهرهای رحمانی و هوشمند از جمهوری اسلامی در افکار عمومی جهان به نمایش میگذارد. https://eitaa.com/forati129
ولی نصر، تحلیلگر ارشد مسائل خاورمیانه و استاد دانشگاه جانهاپکینز
🔹ایالات متحده برای تغییر رژیم ایران وارد شد، اما اکنون متوجه شده است که حکومت در شرف سقوط نیست؛ جمعیت عظیمی که برای تشییع رهبر سابق آمده بودند، نشان داد که ایران کشوری بسیار سخت برای وادار کردن به تسلیم است.
ترامپ به اصول اولیه بازمیگردد؛ میخواهد تنگه هرمز را پس بگیرد و ایران را تحت تحریمهای حداکثر فشار نگه دارد تا اسرائیل یا آمریکا بتوانند در صورت حرکت ایران به سمت هستهای، برخورد سرکوبگرانه داشته باشند.ایران در تلاش است تا دقیقاً از این سناریو جلوگیری کند؛ به دنبال پایان واقعی خصومتها، پایان جنگ، پایان ترور و کاهش جدی فشار اقتصادی است.ایران معتقد است فقط از طریق افزایش هزینه جنگ بر آمریکا و متقاعد کردن واشنگتن به هزینه واقعی جنگ، میتواند به صلح سرد پایدارتری برسد که شامل تضمینهای امنیتی و کاهش فشار اقتصادی است.ماهیت بحث در تهران این است که باید ترامپ و نتانیاهو را از این فکر منصرف کنند که راه حل نظامی برای ایران وجود دارد. https://eitaa.com/forati129
6.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
حملات موشکی ایران به پایگاههای آمریکا در اردنhttps://eitaa.com/forati129
2.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
https://eitaa.com/forati129 تصاویر نفتکش عربستانی که دیشب توسط یمن زده شد
4.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
ژنرال سرتیپ بازنشسته پیتر ب. زواک افسر ارشد سابق ارتش آمریکا: یک چیز را میتوانیم به آن مطمئن باشیم: ایرانیان در برابر ما تسلیم نخواهند شد.
🔺فکر میکنم از همان ابتدا، از نظر فرهنگی، ما ایرانیان را دستکم گرفتیم. آنها تسلیم نخواهند شد. ما فقط باید برای این موضوع آماده باشیم. https://eitaa.com/forati129
روزنامه لبنانی المدن مدعی شد: بحرین و کویت از محمد جولانی،خواستهاند در صورت وقوع جنگ زمینی با ایران، نیروهای های این گروه را به جنگ اعزام کند.https://eitaa.com/forati129
اکبر_عبدی
حسین قدیانی: در روزگاری که از هر روزی سیاسیتریم و حتی اداییترین سلبریتیها هم جز با زبان نکرهی سیاست استوری نمیگذارند، وجود اکبر عبدی غنیمتی بود که چون قدرش را ندانستیم، خیلی زود از میان ما پر کشید و رفت. هنر بزرگ اکبر عبدی این بود که خنده را با لب و دهان چند نسل آشنا کرد لیکن اکبر عبدی هنر بزرگتری هم داشت. اینکه از علی حاتمی تا مسعود دهنمکی و از علی دایی تا امیر قلعهنویی و از عادل فردوسیپور تا محمدحسین میثاقی و از مهدی نصیری تا حسین شریعتمداری و از خاتمی اصلاحطلبها تا خاتمی اصولگراها همه و همه دوستش داشته باشند. از روشنفکرها بگیر تا بیسوادها و از سوپرسلطنتطلبها بگیر تا سوپرانقلابیها. با توجه به جامعهی به شدت سیاسی ایران، این هنر اکبر عبدی خیلی بالاتر از تبحر او بود در خنداندن خلقالله. ملیح آنکه اکبر عبدی خیلی اهل کتاب و مجله و مطالعه و کلاس و مکتب و آکادمی و دانشگاه و باشگاه و این حرفها نبود. باری همه چیز از کانال سواد نمیگذرد. واضح است اکبر عبدی آدم باسوادی نبود و حتی در سینما هم درست در نقطهی مقابل عباس کیارستمی تعریف میشود ولی اکبر عبدی این هنر ذاتی را داشت که از پرفسور سمیعی تا من حقیر کمترین مشتری ثابت داشته باشد. آری همه جور چپی و همه جور راستی اکبر عبدی را دوست داشتند. واقعیت این است در جامعهی دوقطبی ایران باید دربارهی پدیدهی عجیب و غریبی به نام نامی اکبر عبدی کتابها نوشت. ابرمرد هنرمندی که با زیرکی و مهارت توانست مچ سیاست را بخواباند. آسان نیست که اکبر عبدی، هم محبوب اصحاب تجمع میدان انقلاب تهران باشد و هم محبوب دل اهل کافه. اگر در فیلم مادر بازی کرد و اگر در اخراجیهای ده نمکی، باز همگان با هر عقیده و سلیقهای اکبر عبدی را دوست میداشتند. بسیار باید تحلیل کرد و تفسیر نوشت و تصویر ساخت از پرترهی اکبر عبدی؛ بازیگری که اوج بازیش بازیدادن سیاست بود، نه بازیخوردن از سیاست. اگر حزباللهیها دیگر عادل فردوسیپور و علی دایی و به خصوص علی کریمی را دوست ندارند، هنر بزرگتر اکبر عبدی این بود که با مردم بماند لیکن دل دوستداران حکومت را هم نرنجاند. شما قیاس کنید اکبر عبدی را با مثلاً پرویز پرستویی. پرویز پرستویی معالاسف بارها از سیاست بازی خورده. یک ماه حزباللهیها علیهش بسیج میشوند و ماهی دیگر پهلویستها. این یعنی سیاست محل بازی پرستویی نیست. پرویز پرستویی بلدِ سینما هست لیکن بلدچیِ سیاست نه. اکبر عبدی اما اصلاً پهن هم بار سیاست نکرد. اکبرآقای عبدی را همه دوست دارند و این در ایران این سالیان به معجزه شبیه است.
http://eitaa.com/forati129
4.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔴راب مالی، مامور ویژه ایران زمان بایدن: اکنون برای ایرانی ها بسیار منطقی و عقلانی است که بخواهند سلاح هستهای بسازند!
🔹مالی: با توجه به حملاتی که به ایران کردیم، توافقاتی که برهم زدیم وعده هایی که هیچ وقت عمل نکردیم برای ایرانی ها بسیار منطقی و عقلانی است که بخواهند بمب اتم بسازند.
http://eitaa.com/forati129