🌸بسم الله الرحمن الرحیم🌸
📣📣📣📣📣
عرض سلام و احترام خدمت همه دوستان عزیز
با توجه به درخواست های مکرر اعضای کانال از بنده، تصمیم گرفتم صوت تدریس های حضوری این ترم را از اصول دو، جهت استفاده همه عزیزان داخل کانال قرار دهم .
هر عزیزی از مطالب و تدریسهای کانال استفاده کرد زحمت بکشه دعا برا عاقبت بخیری بنده و آمرزش مادر مرحومم را فراموش نفرماید. سپاس بیکران از همه عزیزان🙏🌸
لطفا در ایتا مطلب را دنبال کنید
مشاهده در پیام رسان ایتا
اصول دو حوزه علمیه خواهران ( حلقه ثانیه )
مبحث : تعریف علم اصول
تدریس حضوری ترم دوم ۱۴۰۳
لطفا در ایتا مطلب را دنبال کنید
مشاهده در پیام رسان ایتا
اصول دو حوزه علمیه خواهران( حلقه ثانیه)
مبحث: موضوع علم اصول
استاد: خانم دکتر سعیدی
تدریس حضوری ترم دوم ۱۴۰۳
لطفا در ایتا مطلب را دنبال کنید
مشاهده در پیام رسان ایتا
اصول دو حوزه علمیه خواهران( حلقه ثانیه)
مبحث: فایده علم اصول
استاد: خانم دکترسعیدی
تدریس حضوری ترم دوم ۱۴۰۳
🌸تقریرات صوتهای بالا☝️🌸
🔻تعریف علم اصول
اذا حییتم بتحیه فحیوا باحسن منها او ردوها
(وجوب جواب سلام از دو قاعده ظهور فعل امر در وجوب و حجیه ظهور استفاده می شود)
🔶تعریف دیگران:
👇تعریف اول
علم به قواعدی که آماده شده برای استنباط حکم شرعی
👌 اشکال به تعریف اول
پس سابق بر علم اصول این قواعد در جایی آماده سازی شدند . در حالی که ما می خواهیم علم اصول یک ضابطه به ما بدهد که این قاعده اصولی است و آن دیگری نیست
👇تعریف دوم:
علم به عناصری که در طریق استنباط حکم شرعی قرار گرفته اند
👌 اشکال به تعریف دوم
اکر این تعریف علم اصول باشد آنگاه قواعدی هم که اصولی نیست داخل علم اصول می شود مثل ظهور کلمه صعید در معنای تراب( خاک) در فتیمموا صعیدا
👇تعریف شهید صدر:
علم به عناصر مشترکه در استنباط
در این صورت، دو اشکال بالا به این تعریف وارد نیست. اینطور نیست این عناصر در جای دیگری آماده شده باشند. تازه در اصول می خواهیم از آنها صحبت کنیم . پس عناصر خاصه مثل ظهور کلمه صعید در تراب ،خارج می شود چون فقط در جایی که مربوط به حکم مربوط به آن مساله هست استفاده می شود .
🔻موضوع علم اصول
موضوع هر علمی جامع بین موضوعات مسائل آن علم است. مثل علم نحو که موضوعش کلمه است . کلمه در واقع جامع و قدر مشترک بین موضوعات مسائل علم نحو است.
🔻موضوع علم اصول:
👇یک نظز: ادله اربعه ( کتاب، سنت، عقل، اجماع)
👌 اشکال به این نظر:
مسائلی در علم اصول مطرح میشه که از هیچ کدام ادله اربعه نیست .
مثال:
#ملازمات عقلی: حکم به وجوب چیزی مستلزم حرمت ضدش هست یانه ؟ در اینجا موضوع حکم است و حکم هیچ یک از آن چهار تا نیست
#حجیت امارات( خبرواحد): ،موضوعش خبر واحد است و خبر واحد سنت نیست چون سنت یعنی قول و فعل و تقریر امام اما خبر واحد ، حاکی از قول و فعل و تقریر امام می باشد
👇نظر شهید صدر: ادله مشترکه ( عناصر مشترکه) موضوع علم اصول است نه ادله محصور در آن چهار تا
و در علم اصول از دلیلیت و عدم دلیلیت ادله( حجیت و عدم حجیت انها) بحث می کنیم.
در این صورت مشکلات بالا پیش نمی آید
در ملازمات عقلی مثلا بحث می شود آیا حکم به وجوب چیزی می تواند دلیل بر حرمت ضدش باشد
یا در اخبار واحد بحث از حجیت و عدم حجیت دلیل واحد است
🔻فایده علم اصول
فقیه برای استنباط حکم شرعی با دو دسته عناصر سر و کار دارد : عناصر خاصه و مشترکه
عناصر خاصه که مربوط به همان مساله خاصند و جای بحث از آنها در علم فقه است.
و عناصر مشترکه که در علم اصول بررسی می شود . در واقع فقیه هنگام بررسی ادله در ابواب مختلف ( باب صلاه، صوم، طهاره،...) موارد مشترکی را می یابد که باید بررسی شود مثل اینکه در ادله فعل امر هست و باید بررسی کند فعل امر آیا ظهور در وجوب دارد یا خیر، _یا ظهور کلام اصلا خودش حجت است یا نه )
این موارد اینگونه ای در علم اصول یکبار برای همیشه بررسی می شود و حل می شود و فقیه از آنها برای استخراج احکام استفاده می کند
پس هر چه علم فقه توسعه پیدا کند ، علم اصول هم توسعه پیدا می کند چون با توسعه علم فقه موارد و عناصر مشترکه ای که حین بررسی ادله در علم فقه با آن سرو کار داریم بیشتر می شود که باید در علم اصول بررسی شود پس علم اصول توسعه پیدا می کند.
لطفا در ایتا مطلب را دنبال کنید
مشاهده در پیام رسان ایتا
اصول دو حوزه علمیه خواهران( حلقه ثانیه)
مبحث: حکم شرعی و تقسیم آن
استاد: خانم دکتر سعیدی
تدریس حضوری ترم دوم ۱۴۰۳
لطفا در ایتا مطلب را دنبال کنید
مشاهده در پیام رسان ایتا
اصول دو حوزه علمیه خواهران( حلقه ثانیه)
مبحث: مبادی حکم
استاد: خانم دکتر سعیدی
تدریس حضوری ترم دوم ۱۴۰۳
لطفا در ایتا مطلب را دنبال کنید
مشاهده در پیام رسان ایتا
اصول دو حوزه علمیه خواهران( حلقه ثانیه)
مبحث: ادامه مبادی حکم
استاد: خانم دکتر سعیدی
تدریس حضوری ترم دوم ۱۴۰۳
تقریرات صوتهای بالا☝️
🔻حکم شرعی: تشریعی که از سوی خداوند متعال برای تنظیم حیات بشر وضع شده است.
🔻حکم شرعی به دو صورت می تواند باشد:
👇۱. حکم تکلیفی
( که همان احکام خمسه هستند: وجوب، حرمت، استحباب و کراهت، اباحه)
👇۲. حکم وضعی
که متعدد هستند مثل جزئیت، شرطیت
( که برخی گفته اند حکم وضعی از حکم تکلیفی انتزاع می شود و چیزی غیر این نیست. مثل جزییت برای نماز که از حکم تکلیفی وجوب نماز ، انتزاع می شود . به این صورت که از آنجا که نماز که دارای قسمتهای مختلف هست( یعنی مرکب است و از اجزا تشکیل شده است)، واجب می باشد لذا ان اجزای مختلف از جمله سوره، رکوع، سجده و ... جز نماز هستند پس حکم به جزییت سوره از حکم تکلیفی وجوب نماز انتزاع شد.
🔶 اما به نظر شهید این تعریف از حکم وضعی صحیح نیست چون احکام وضعی متعددی داریم که نه تنها از حکم تکلیفی انتزاع نشده اند بلکه خودشان به عنوان موضوع حکم تکلیفی قرار می گیرند مثل اینکه وقتی دو نفر عقد نکاح می بندند حکم به زوجیت آن دو نفر می شود و زوجیت حکم وضعی است که در موضوع حکم وجوب نفقه زن بر مرد قرار می گیرد به عبارت دیگر موضوع حکم تکلیفی وجوب نفقه ، حکم وضعی زوجیت است. نه اینکه زوجیت از حکم تکلیفی انتزاع شده باشد.
🔻برای حکم شرعی سه مرحله می توان لحاظ،کرد:
🌟۱ . مرحله ثبوت حکم ( ملاک ، اراده، اعتبار)
🌟۲. مرحله اثبات حکم ( ابراز حکم با خطاب شرعی )
🌟۳. مرحله اتیان حکم ( امتثال حکم شرعی از باب حکم عقل به ادا کردن حق مولویت مولا)
توضیح
🌟۱. مرحله ثبوت حکم
✅ملاک/
وقتی مولا می خواهد حکمی را بر بنده قرار دهد اول ملاک آن حکم را بررسی می کند یعنی بررسی مصلحت و مفسده آن حکم
✅اراده/
و سپس به تناسب مصلحت و مفسده ای که آن حکم می تواند داشته باشد اراده آن را می کند یعنی متناسب با میزان مصلحت و مفسده نسبت به آن شوق یا بغض پیدا می کند .
✅اعتبار/
و نهایتا آن را اعتبار می کند یعنی قالب ریزی می کند .
اعتبار در واقع آن مرکز شغل الذمه مکلف را اشاره دارد. به عبارت دیگر آن چیزی که ذمه مکلف به آن مقدار مشغول است و باید در مرحله اتیان، امتثال کند را نشان می دهد. اعتبار عنصر ضروری برای حکم نیست . چون مولا می تواند مستقیم از اراده به مرحله اثبات و ابراز حکم برود. و بگوید ارید منک کذا( از تو فلان چیز را می خواهم)
👇چند نکته در مورد مرحله ثبوت
# ملاک و اراده ، مبادی و مقدمه حکم و در واقع روح حکم هستند و
👈 احکام تکلیفی به تناسب ملاک و اراده به ۵ قسم تقسیم می شوند.:👇
مبادی حکم وجوب : ملاک ملزمه و الزام آوری که ترخیص در ترک ان نیست ( مصلحت شدیده) و به تناسب آن ملاک، اراده شدید مولا ( شوق شدیده ) است.
مبادی حکم حرمت؛ ملاک ملزمه که ترخیص در فعل ان نیست( مفسده شدیده) و به تناسب اراده شدیده (بغض شدید) می آید.
مبادی حکم استحباب؛ ملاک غیر ملزمه که ترخیص و اجازه در ترک آن هست.( مصلحت غیر شدید) و به دنبال آن اراده غیر ملزمه ( شوق غیر شدید) می آید.
🌟۲. مرحله اثبات حکم
در این مرحله مولا ، به ابراز حکم خود با خطابات شرعی می پردازد این مرحله یا تعلق دارد و وابسته است به اعتباری که ناشی از اراده است مثل اینکه می فرماید للله علی الناس حج البیت( این خطاب شرعی به اعتبار تعلق گرفته ، اعتباری که خودش ناشی از اراده است ) یا تعلق دارد مستقیما به اراده مثل اینکه مولا بفرماید ارید منک کذا: فلان چیز را از تو اراده کردم ( اینجا این ابراز حکم و این خطاب شرعی مستقیما به اراده تعلق گرفته)
🌟۳. مرحله اتیان حکم
بعد اینکه خدواند حکم را تنظیم کرد و برای مکلف ابراز کرد حالا نوبت مکلف است که دستور خداوند را اتیان و اطاعت کند. چون عقل مکلف حکم می کند که باید حق مولویت مولا را با امتثال و اطاعت از دستوراتش به جا آورد.
لطفا در ایتا مطلب را دنبال کنید
مشاهده در پیام رسان ایتا
اصول دو حوزه علمیه خواهران( حلقه ثانیه)
مبحث: تضاد بین احکام تکلیفی/ احکام واقعی و ظاهری
استاد: خانم دکتر سعیدی
تدریس حضوری ترم دوم ۱۴۰۳
لطفا در ایتا مطلب را دنبال کنید
مشاهده در پیام رسان ایتا
اصول دو حوزه علمیه خواهران( حلقه ثانیه)
مبحث: امارات و اصول
استاد: خانم دکتر سعیدی
تدریس حضوری ترم دوم ۱۴۰۳
لطفا در ایتا مطلب را دنبال کنید
مشاهده در پیام رسان ایتا
اصول دو حوزه علمیه خواهران( حلقه ثانیه)
مبحث: منهجه البحوث الاصول
استاد: خانم دکتر سعیدی
تدریس حضوری ترم دوم ۱۴۰۳