مقایسه تصویر سحابی حلقوی M57 در صورت فلکی شلیاق، قبل و بعد از ویرایش
@FUMObservatory
مطالب آموزشی مرتبط با مقدمات نجوم رصدی
#فواصل_در_نجوم
واحد نجومی یا Astronomical Unit یا به اختصار AU: فاصله متوسط زمین تا خورشید كه تقریبا برابر با 150,000,000 كیلومتر است.
سال نوری یا Light Year یا به اختصار LY: مسافتی است كه نور با سرعت تقریبی 300000 كیلومتر در ثانیه در طی مدت یك سال زمینی (365.25 روز) طی می كند. یك سال نوری تقریبا برابر است با 10 به توان 13 كیلومتر (یعنی حدود ده هزار میلیارد كیلومتر)
پارسك یا Parsec یا به اختصار pc: تقریبا 3.26 سال نوری و 206265 واحد نجومی است.
تهیه و تنظیم: تیم تولید محتوای رصدخانه دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد
#مطلب_آموزشی
#رصدخانه_دانشگاه_فردوسی_مشهد
@FUMObservatory
مطالب آموزشی مرتبط با مقدمات نجوم رصدی
#قدر (قدر ظاهری)
میزان روشنایی ستارگان را قدر (magnitude) مینامند.
اخترشناسان یونان باستان برای نخستین بار مقیاسی برای روشنایی ستارگان وضع کردند. آنها گمان میکردند که روشنایی یک ستاره فقط به اندازه آن بستگی دارد. در مقیاس آنها، نورانیترین ستاره در شش قدر از این رده بندی، ستاره قدر اول بود که شش بار نورانیتر از ستاره قدر ششم بود.
مقیاسی که اخترشناسان امروزی به کار میبرند، به روش یونانیان شبیه است. در این مقیاس نیز کم نورترین ستاره قابل رؤیت برای چشم غیر مسلح ، در قدر ششم است. ولی ستارگانی که 2.5 بار نورانیتر از قدر ششم هستند، در قدر پنجم قرار دارند، یعنی ستارگان نورانیتر از ستارگان قدر ششم ، در قدر پنجم هستند، ستارگان نورانیتر از ستارگان قدر پنجم ، در قدر چهارم هستند و ... . همچنین در این مقیاس از اعداد منفی نیز استفاده میشود. مثلا ستارهای با قدر 1- ، 2.5 بار نورانیتر از ستارهای با قدر صفر است. قدر نورانیترین ستاره آسمان شب، شعرای یمانی یا شباهنگ یا تیشتر ، 1.4- و قدر خورشید 27- است. قدر ستاره نسر واقع (Vega) تقریبا صفر است.
به طور كلی اگر m1 قدر ستارهی یك و m2 قدر ستارهی دو باشد و m1<m2 ، میتوان گفت:
ستاره یك به اندازه 2.5 به توان (m2-m1) برابر پرنورتر از ستاره دو یا ستاره دو به اندازه 2.5 به توان (m2-m1) برابر كم نورتر از ستاره یك است.
به زبان ساده و به طور خلاصه، جسمی که در مقایسه با جسم دیگر عدد قدر کمتری دارد، پرنورتر است.
#قدر_مطلق
نورانیت ستارگان، علاوه بر اندازه، به فاصله آنها نیز بستگی دارد. اگر همه ستارگان در فاصلهای یکسان بودند آنگاه میتوانستیم به روشنایی واقعی آنها پی ببریم و با این کار قدر مطلق ستارگان بدست میآمد. فاصله استاندارد برای اندازه گیری قدر مطلق، 10 پارسك یا 32.6 سال نوری است. بنابراین اگر خورشید در این فاصله قرار میگرفت، به صورت ستارهای از قدر پنجم ( حدود 4.7) دیده میشد. بنابراین قدر مطلق همان قدر ظاهری ستاره است به شرط آنكه فاصله ستاره تا ما 10 پارسك باشد.
تهیه و تنظیم: تیم تولید محتوای رصدخانه دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد
#قدر
#مطلب_آموزشی
#رصدخانه_دانشگاه_فردوسی_مشهد
@FUMObservatory
مطالب آموزشی مرتبط با مقدمات نجوم رصدی
#نامگذاری_ستارگان
نامگذاری ستارگان از دوران باستان تا به امروز ادامه داشته و شامل روشها و سیستمهای مختلفی میشود. در ادامه، این فرایند را با جزئیات بیشتری بررسی میکنیم و مثالهای بیشتری ارائه میدهیم.
1. نامهای سنتی و تاریخی
ستارگان در گذشته با توجه به افسانهها و اساطیر مختلف نامگذاری شدهاند. در بسیاری از فرهنگها، انسانها به ستارگان نامهایی نسبت میدادند که بر اساس ویژگیها یا داستانهای خاص بود.
برای مثال:
- سیریوس (Sirius): این ستاره درخشندهترین ستاره در آسمان شب و بخشی از صورت فلکی سگ بزرگ (Canis Major) است. نام آن از کلمه یونانی "Sirius" به معنی "سوزان" گرفته شده و در عربی به "شعراى یمانی" معروف است.
- پولکس (Pollux): یکی از دو ستاره اصلی صورت فلکی دوپیکر (Gemini) است. این نام از افسانههای یونانی برگرفته شده و به یکی از دوقلوها اشاره دارد.
2. سیستمهای نامگذاری خاص
در علم نجوم، ستارگان به روشهای منظمتری نامگذاری میشوند. دو مورد مشهور از این سیستمها، نامهای Bayer و Flamsteed هستند.
- سیستم نامگذاری Bayer:
این سیستم در قرن 16 میلادی توسط اخترشناس آلمانی، یوهان بایر (Johannes Bayer) توسعه یافت. ستارگان بر اساس درخشندگیشان در یک صورت فلکی نامگذاری میشوند و با حروف یونانی (یا حروف لاتین) مشخص میشوند:
حرف یونانی α (آلفا) در ابتدای نام هر صورت فلکی اغلب به درخشانترین ستاره در آن صورت فلکی اشاره دارد.
حرف یونانی β (بتا) اغلب دومین ستاره از نظر درخشندگی را مشخص میسازد و الی آخر.
البته در مورد برخی از صور فلکی آلفا و بتا از نظر درخشندگی جابهجا شدهاند، یعنی بتا به پرنورترین ستاره صورت فلکی اشاره میکند.
برای مثال، "α Centauri" درخشانترین ستاره در صورت فلکی قنطورس است.
- سیستم نامگذاری Flamsteed:
این سیستم در قرن 18 میلادی توسط اخترشناس انگلیسی، جان فلامستید (John Flamsteed) وارد عرصه شد. در این سیستم، ستارهها شمارهگذاری میشوند و به نام صورت فلکی مربوطه اشاره دارند.
به عنوان مثال:
61 Cygni: ستارهای که با عدد 61 در صورت فلکی قنطورس مشخص شده است.
3. نامهای بینالمللی و استاندارد
اتحادیه بینالمللی ستارهشناسی (IAU) مسئول نامگذاری رسمی اجرام آسمانی است. IAU برای نامگذاری ستارگان و سیارات، بر اساس معیارهای علمی و تاریخی، نامهای رسمی تعیین میکند.
مثال:
Betelgeuse یا ابطالجوزا و Rigel یا رجلالجبار به عنوان نامهای رسمی که این دو نام برای دو ستاره از صورت فلکی جبار یا شکارچی تعیین شدهاند.
4. نامگذاری بر اساس ویژگیها
برخی ستارگان بر اساس ویژگیهای خاص یا رفتار متفاوت خود نامگذاری میشوند. این نامگذاری میتواند به شدت نور، رنگ یا سایر خصوصیات مربوط باشد.
به عنوان مثال:
قلبالاسد (Regulus): نام این ستاره به معنی "شاهزاده" است و در واقع به درخشندگی و موقعیت مرکزی آن در صورت فلکی شیر (Leo) اشاره دارد.
5. نامهای جدید و تجاری
در سالهای اخیر، با ظهور خدمات آنلاین، نامهای غیررسمی به ستارگان بهطور تجاری معرفی شدهاند. اگرچه این نامها به صورت رسمی پذیرفته نشدهاند، اما میتوانند از نظر فرهنگی و عاطفی برای افراد معنای خاصی داشته باشند.
تهیه و تنظیم: تیم تولید محتوای رصدخانه دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد
#نامگذاری_ستارگان
#مطلب_آموزشی
#رصدخانه_دانشگاه_فردوسی_مشهد
@FUMObservatory
هفته نجوم ۱۴۰۴؛ “آسمان شب، آموزش و ترویج علم”
8 تا 15 اردیبهشت 1404
برنامههای انجمن از ساعت 18 سهشنبه 9 اردیبهشت 1404 در فرهنگسرای علوم و نجوم شهرداری مشهد، واقع در بوستان کوهسنگی، برگزار خواهند شد. اهم برنامهها:
💫 نمایشگاه هفته نجوم و رصد آسمان در صورت مساعد بودن شرایط جوی (در طول هفته از ساعت 19 تا 21)
💫 کافه نجوم با عنوان “معرفی رویداد روز و هفته نجوم” (سهشنبه 9 اردیبهشت 1404، ساعت 18)
💫 تقدیر از آموزگاران محترم آموزش و پرورش فعال در زمینه نجوم (جمعه 12 اردیبهشت 1404، ساعت 10)
💫 رصد آسمان و نمایشگاه ویژه روز نجوم (جمعه 12 اردیبهشت 1404، ساعت 18)
💫 سینما نجوم (شنبه 13 اردیبهشت 1404، ساعت 17 تا 19)
💫 برگزاری مسابقه عکاسی (در طول هفته از ساعت 19 تا 21)
💫 ویژه برنامههای مخصوص اعضای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
💫 برگزاری مسابقه نقاشی نجومی برای کودکان (مهلت شرکت: تا پایان هفته نجوم)
راههای ارتباطی برای کسب اطلاعات بیشتر، تغییرات احتمالی در برنامهها و دریافت آدرس دقیق محل برگزاری:
🌐www.toosky.ir
👉Telegram: @toossky
👉Eitaa: @toossky_official
📱09368261440
📱09335009805
#انجمن_نجوم_مشهد
برنامهها و اطلاعات دقیقتر رو از کانال تلگرام انجمن پیگیری فرمایید:
https://t.me/fumobservatory
برگزاری برنامه رصدی توسط رصدخانه دانشگاه فردوسی مشهد
به مناسبت برنامههای ترویجی هفته نجوم 1404
🔭موضوع: رصد ماه و سیارات مشتری و مریخ (در صورت وجود شرایط مساعد)
درا دامه برگزاری پانصد و نوزدهمین مجموعه برنامه رصدی انجمن نجوم مشهد با همکاری رصدخانه دانشگاه فردوسی مشهد و در ادامه برنامههای ترویجی هفته نجوم 1404
🔭موضوع: رصد ماه و سیارات مشتری و مریخ (در صورت فراهم بودن شرایط مناسب)
📆⏰ تاریخ و زمان برگزاری برنامه:
- یکشنبه، 21 اردیبهشت 1404 (از ساعت 20:15 تا 21:30)
- دوشنبه، 22 اردیبهشت 1404 (از ساعت 18:30 تا 20:00)
مهلت ثبت نام: تا تکمیل ظرفیت
📌مکان: رصدخانه دانشگاه فردوسی مشهد
آدرس: دانشگاه فردوسی مشهد، بین میدان علوم و ورودی شرقی دانشگاه، دانشکده علوم، طبقه دوم، رصدخانه
به مناسبت هفته نجوم، حضور در این برنامهها رایگان است.
از شرکتکنندگان گرامی تقاضا داریم پوشش مناسب محیطهای اداری مانند دانشگاه فردوسی مشهد را رعایت فرمایند. با تشکر.
🧾اطلاعات تکمیلی و فرم ثبت نام:
https://www.toossky.com
#رصدخانه_دانشگاه_فردوسی_مشهد
@FUMObservatory
کالج دانشگاه فردوسی مشهد با همکاری دفتر آموزشهای عالی آزاد دانشکده علوم و رصدخانه دانشکده علوم برگزار میکند:
"دوره فشرده آموزشی نجوم 1"
با هدف:
- آشنایی با مبانی و مقدمات علم نجوم
- آشنایی مقدماتی با انواع تلسکوپها و رصد با تلسکوپ
- آشنایی با مبانی جهتیابی
💰هزینه ثبت نام آزاد ۷,۰۰۰,۰۰۰ ریال و هزینه ثبتنام برای خانواده و دانشجویان محترم دانشگاه فردوسی ۵,۵۰۰,۰۰۰ ریال و برای معرفی شدگان توسط انجمن نجوم مشهد و دانشجویان سایر دانشگاهها ۶,۰۰۰,۰۰۰ ریال خواهد بود.
🗓 تاریخ برگزاری: جمعه ۲۶ اردیبهشت و ۲ خرداد ۱۴۰۴
⏰ زمان برگزاری: صبح از ساعت ۹ تا ۱۲:۳۰ و بعدازظهر از ساعت ۱۶ تا ۲۰ یا ۲۱ (به همراه رصد آسمان در رصدخانه در پایان یکی از روزهای دوره)
همراه با اعطای گواهینامه معتبر، قابل ترجمه و مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با موارد علمی با شماره 09335009805 و در زمینه ثبتنام و امور اجرایی با شماره 05138804024 تماس حاصل نمایید.
🔗 آدرس صفحه ثبت نام (با فیلترشکن خاموش):
https://college.um.ac.ir/index.php/fa/?option=com_events&view=event&id=8979
@fumobservatory
کالج دانشگاه فردوسی مشهد با همکاری دفتر آموزشهای عالی آزاد دانشکده علوم و رصدخانه دانشکده علوم برگزار میکند:
"دوره فشرده آموزشی نجوم 1"
با هدف:
- آشنایی با مبانی و مقدمات علم نجوم
- آشنایی مقدماتی با انواع تلسکوپها و رصد با تلسکوپ
- آشنایی با مبانی جهتیابی
💰هزینه ثبت نام آزاد ۷,۰۰۰,۰۰۰ ریال و هزینه ثبتنام برای خانواده و دانشجویان محترم دانشگاه فردوسی ۵,۵۰۰,۰۰۰ ریال و برای معرفی شدگان توسط انجمن نجوم مشهد و دانشجویان سایر دانشگاهها ۶,۰۰۰,۰۰۰ ریال خواهد بود.
🗓 تاریخ برگزاری: جمعه 31 اَمرداد و جمعه 7 شهریور 1404
⏰ زمان برگزاری: صبح از ساعت ۹ تا ۱۲:۳۰ و بعدازظهر از ساعت ۱۶ تا ۲۰ یا ۲۱ (به همراه رصد آسمان در رصدخانه در پایان یکی از روزهای دوره)
✍️ اعضای کانال رصدخانه یا انجمن نجوم مشهد در ایتا یا تلگرام، برای دریافت معرفینامه جهت استفاده از تخفیف انجمن، میتوانند به شناسه زیر پیام ارسال فرمایید:
@M_M_Motiei
همراه با اعطای گواهینامه معتبر، قابل ترجمه و مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با موارد علمی با شماره 09335009805 و در زمینه ثبتنام و امور اجرایی با شماره 05138804024 تماس حاصل نمایید.
🔗برای دسترسی به فرم ثبت نام، لطفا کلیک کنید!
@FUMObservatory
@toossky_official
Telegram: https://t.me/FUMObservatory
Telegram: https://t.me/toossky
برگزاری برنامه رصدی در رصدخانه دانشگاه فردوسی مشهد
🔭موضوع: رصد ماه و سیاره مریخ یا سحابی سیارهنمای حلقه (بسته به شرایط جوی)، معرفی صور فلکی قابل مشاهده در آسمان شهر و آموزش جهتیابی
📆⏰ تاریخ و زمان برگزاری برنامه:
– دوشنبه، ۶ اَمرداد ۱۴۰۴ (از ساعت ۱۹:۰۰ تا ۲۰:۰۰)
مهلت ثبت نام: تا تکمیل ظرفیت
📌مکان: رصدخانه دانشگاه فردوسی مشهد
آدرس: دانشگاه فردوسی مشهد، بین میدان علوم و ورودی شرقی دانشگاه، دانشکده علوم، طبقه دوم، رصدخانه
از شرکتکنندگان گرامی تقاضا داریم پوشش مناسب محیطهای اداری مانند دانشگاه فردوسی مشهد را رعایت فرمایند و هنگام ورود کارت شناسایی معتبر خود را به انتظامات دانشگاه ارائه نمایند. با تشکر.
🧾اطلاعات تکمیلی و فرم ثبت نام (https://www.toossky.com/1404/05/05/%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%be%d8%a7%d9%86%d8%b5%d8%af-%d9%88-%d8%a8%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88-%d8%b3%d9%88%d9%85%db%8c%d9%86-%d9%85%d8%ac%d9%85%d9%88%d8%b9%d9%87-%d8%a8%d8%b1%d9%86/)
#رصدخانه_دانشگاه_فردوسی_مشهد
@FUMObservatory
وضعیت رؤیتپذیری هلال ماه رمضان 1447 ه.ق:
مقارنه ماه و خورشید در تاریخ سهشنبه 28 بهمن 1404 ساعت 15:31 به وقت رسمی جمهوری اسلامی ایران رخ میدهد. با توجه به نقشههای رؤیتپذیری در شامگاه این تاریخ (28 شعبان 1447 ه.ق و 17 فوریه 2026 م.) در هیچکجای کشور امکان مشاهده هلال حتی با استفاده از ابزار اپتیکی (دوربین و تلسکوپ) وجود ندارد. اما در تاریخ چهارشنبه 29 بهمن 1404 (29 شعبان 1447 ه.ق و 18 فوریه 2026 م.) هلال ماه به راحتی با چشم غیرمسلح در همه جای کشور (در صورت مساعد بودن شرایط جوی) قابل مشاهده است. بنابراین از دیدگاه نجومی پنجشنبه 30 بهمن 1404 اولین روز ماه مبارک رمضان خواهد بود.
منبع تصاویر در پایین آنها درج شده است.
#رصدخانه_دانشگاه_فردوسی_مشهد
@FUMObservatory
📣 كالج دانشگاه فردوسی مشهد با همكاری دفتر آموزشهای عالی آزاد و رصدخانه دانشکده علوم برگزار میكند:
کارگاه آموزشی و تخصصی
🔭 🌙"رؤیت هلال"
📅 تاریخ و زمان برگزاری دوره: چهارشنبه 29 بهمن ماه 1404، از ساعت 15 الی 18:30 همراه با رویت ماه رمضان در رصدخانه دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد (در صورت مساعد بودن شرایط جوی)
💰هزینه ثبتنام:
▫️اعضای دانشگاه فردوسی مشهد : 3,500,000 ریال
▫️اعضای خارج از دانشگاه فردوسی مشهد- گروه تخفیف دانشجویان سایر دانشگاه ها: 4,000,000 ریال
▫️اعضای خارج از دانشگاه فردوسی مشهد- گروه تخفیف معرفی شدگان انجمن نجوم: 4,000,000 ریال. برای دریافت معرفینامه از انجمن، لطفا به شناسه زیر پیام ارسال فرمایید:
@M_M_Motiei
▫️اعضا خارج از دانشگاه فردوسی مشهد: 5.000.000 ریال
☎️ تلفن تماس دفتر آموزشهای عالی آزاد دانشكده علوم از ساعت 8 الی 13 روزهای اداری: 05138804024
🔗 ثبت نام: college.um.ac.ir (لطفا از مرورگر فایرفاکس استفاده شود)
#رصدخانه_دانشگاه_فردوسی_مشهد
@FUMObservatory