🛑تفسیر ماده ۲۸۷ قانون مدنی
+ نماء از نمو است و در اصطلاح حقوقی به هرگونه افزایش مادی (مانند میوه درخت) یا معنوی (مانند یاد گرفتن هنری به وسیله حیوان) گفته میشود.
+ نمائات و منافع در ملکیت، تابع اصل مال است و مال مورد معامله در مدت مزبور ملک کسی بوده که به وسیله عقد مالک شده است و از زمان اقاله، ملکیت آن به صاحب اولی یعنی مالک قبل از عقد عودت مییابد.
+ منظور از نمائات منفصله میوهها و محصول و نتاجی است که از مال حاصل میشود و وجود مستقلی را پیدا میکند مانند گلابی، گندم و بره و امثال آنها.
+ منظور از منافع متصله وضعیتی است در مال که میتوان با بقاء عین به تدریج از آن استفاده نمود مانند سکونت در خانه و سوار شدن اتومبیل و امثال آن.
+ قابل ذکر است که ماده ۲۸۷ ق.م ناظر به نمائات و منافع طبیعی است که نتیجه کار و فعالیت انسان نمیباشد
🛑ماده288
اگر مالک بعد از عقد در مورد معامله تصرفاتی کند که موجب ازدیاد قیمت آن شود در حین اقاله به مقدار قیمتی که به سبب عمل او زیاد شده است مستحق خواهد بود.
🛑تفسیر ماده ۲۸۸ قانون مدنی
+ قابل ذکر است که ماده ۲۸۷ قانون مدنی ناظر به نمائات و منافع طبیعی است که نتیجه کار و فعالیت انسان نمیباشد؛ اما اگر در نتیجه کار متصرف، افزایش قیمت در فاصله بین عقد و اقاله در مورد معامله حاصل شده باشد، چنانکه مشتری خانه را تعمیر یا نقاشی کند، یا کتاب را صحافی نماید، افزایش قیمتی که در اثر عمل او حاصل شده است متعلق به او خواهد بود.
+ یعنی میتواند برای اضافه قیمتی که در نتیجه تصرف او ایجاد شده است به مالک بعد از اقاله رجوع کند و پرداخت تفاوت قیمت را از وی بخواهد؛ زیرا مالک بعد از عقد در مال خود تصرفاتی کرده که مجاز و افزاینده ارزش مال بوده است و عمل او محترم است، پس باید تفاوت قیمتی که حاصل شده است به وی پرداخت گردد.
🛑ماده 289
ابراء عبارت از این است که داین از حق خود به اختیار صرف نظر نماید
🛑تفسیر ماده ۲۸۹ قانون مدنی
+ اِبراء در لغت به معنی پاک کردن و بیزار ساختن است.
+ ابراء یک عمل حقوقی یک جانبه (ایقاع) است و احتیاج به رضایت مدیون ندارد: همین که بستانکار قصد خود را بر صرف نظر کردن از دین به نحوی از انحاء اعلام کند، دین ساقط میشود، اگر چه متعهد به آن راضی نباشد.
+ انشاء اثر حقوقی، هرگاه با دو اراده متقابل یا توافق صورت پذیرد، «عقد» نامیده میشود و آنکه با یک اراده تحقق مییابد «ایقاع» است. ولی، وصف مشترک هر دو این است که اراده شخص کارگزار اصلی است و جانشین اراده عمومی (قانون) میشود.
+ ایقاء، که با یک انشاء واقع میشود و اثر دلخواه را ایجاد میکند، بدون اینکه نیاز به توافق باشد: چنانکه ابراء به اراده طلبکار واقع میشود و طلاق به اراده شوهر.
+ در ایقاء نیز قصد انشاء ضرورت دارد، منتها، این انشاء منوط به انشای دیگر نیست و خود به استقلال کارگزار و نافذ است.
+ اعمال حقوقی: اعلام ارادهای است که به منظور ایجاد اثر حقوقی خاص انجام میشود و قانون نیز اثر دلخواه را بر آن بار میکند. این اعلام اراده را «انشاء» به معنی ایجاد میگویند و برای بیان ارادی و عمدی آن «قصد انشاء» نیز گفته میشود.
🛑ماده 290
ابراء وقتی موجب سقوط تعهد میشود که متعهدله برای ابراء اهلیت داشته باشد
🛑تفسیر ماده ۲۹۰ قانون مدنی
+ دائن در اثر ابراء، در حقوق مالی خود تصرف مینماید. بنابراین هرگاه متعهدله محجور باشد ابراء او صحیح نیست زیرا که تصرفات او چنانکه در شرایط صحت معامله (ماده ۱۹۰ قانون مدنی) بیان گردید، باطل و در بعض موارد غیرنافذ است.
🛑تفسیر ماده ۲۹۱ قانون مدنی
+ دین قائم به شخصیت حقوقی است و میت شخصیت حقوقی خود را از دست داده و مدیون شناخته نمیشود تا بتوان او را ابراء نمود. با توجه به جنبه ادبی ماده که منظورش از ابراء ذمه میت از دین، ابراء دینی است که متوفقی در زمان حیات خود داشته است. زیرا متوفی اگر چه دارای شخصیت حقوقی نیست ولی شخصیت مذهبی خود را از دست نداده و در مقابل دائن خود بدهکار شناخته میشود.
+ ابراء ذمه مبیت از دین نیز صحیح است و سبب سقوط تعهد میشود. زیرا، هر چند میت از جهت حقوقی فاقد شخصیت است، ولی از جهت معنوی و بر اساس اعتقادات جامعه ما بر بقای روج و مسئوولیت اخروی، دارای شخصیت است و به این اعتبار، تعهد برای او قابل تصور است و ابراء میتواند آن را ساقط کند.
🛑ماده 292
تبدیل تعهد در موارد ذیل حاصل میشود:
۱- وقتی که متعهد و متعهدله به تبدیل تعهد اصلی به تعهد جدیدی که قائم مقام آن میشود به سببی از اسباب تراضی نمایند در این صورت متعهد نسبت به تعهد اصلی بری میشود.
۲- وقتی که شخص ثالث با رضایت متعهدله قبول کند که دین متعهد را ادا نماید.
۳- وقتی که متعهدله مافیالذمه متعهد را به کسی دیگر منتقل نماید.