بازخوانی نابازار ارز در اقتصاد ایران
✍️دکتر حسن سبحانی
🔺در ادبیات اقتصادی مسئولان، بسیار از مفاهیمی مانند بازار ارز، بازار آزاد ارز و بازار غیرآزاد ارز استفاده میشود و معمولاً نرخی که برای ارز در بازار موسوم به آزاد اعلام میشود، به عنوان شاخص بهینه بودن یا نبودن نرخ ارز رسمی معرفی میشود، در حالی که اساساً چیزی به نام بازار ارز در ایران وجود ندارد؛ نه آزاد و نه غیرآزاد.
🔺بازار بهعنوان یک نهاد اقتصادی، مختصات مشخصی دارد؛ از جمله: حضور انتخابهای آزاد برای فعالان اقتصادی، وجود اعتماد و احترام متقابل میان کنشگران و حاکمیت قانون که با مفهوم دموکراسی گره خورده است. این ویژگیها در آنچه ما به نام بازار ارز میشناسیم، وجود ندارد. نه قانون روشنی بر آن حاکم است، نه سازوکاری برای تأمین ترجیحات متقابل فعالان اقتصادی و نه احترام متقابل و حفظ کرامت انسانی. بنابراین با مسامحه میتوان گفت: آنچه وجود دارد، یک نابازار به نام ارز است.
🔺این نابازار چه کارکردی دارد؟ نکتهی مهم این است که این نابازار منابع خود را صرف چه نوع مبادلاتی میکند. واردات رسمی کشور عمدتاً از طریق ارزی که بانک مرکزی تخصیص میدهد انجام میشود؛ بنابراین منابعی که در این نابازار جریان دارد، به احتمال زیاد صرف واردات قاچاق، خروج سرمایه از کشور و در خوشبینانهترین حالت، صرف سفته بازی میشود.
🔺در نظریه اقتصادی، قیمت در بازار از طریق تعامل عرضهکنندگان، تقاضاکنندگان و سازوکارهای شفاف رقابتی شکل میگیرد؛ اما در این نابازار ارز، قیمت را چه کسی تعیین میکند؟ ما با یک نظام انحصاری در قیمتگذاری مواجه هستیم؛ نه حراج آشکار وجود دارد و نه سازوکار رقابتی واقعی. قیمتها بهصورت دستکاریشده و ساختگی تعیین میشوند.
در یک بازار واقعی، قیمتها نسبت به اخبار مثبت و منفی حساس هستند، اما در این نابازار، هر اتفاقی که رخ میدهد، نتیجهی آن افزایش قیمت است. این بازار هیچ گونه حساسیتی ندارد. پرسش مهم این است که این فضا از کدام قانون تبعیت میکند و کدام قانون از آن حمایت میکند؟ در حالی که بسیاری از فعالیتهای این نابازار، از جمله خروج سرمایه، صراحتاً خلاف قانون است.
🔺گردانندگان اصلی این نابازار همان صاحبان منابع اصلی هستند. فرضیهی من این است که بازیگران اصلی این نابازار، کسانی هستند که به منابع ارزی کشور دسترسی دارند؛ چه در دولت و چه در خارج از آن. مقررات رسمی برای تخصیص ارز، شرایطی را تعیین میکند که بسیاری از صاحبان قدرت و نفوذ آن را نمی پذیرند. به همین دلیل، خودشان به طور مستقیم یا غیرمستقیم در این نابازار دخالت میکنند و بهصورت انحصاری قیمتسازی میکنند.
ویژگی این رفتار آن است که ابتدا قیمتهای ساختگی تولید میشود و سپس همین قیمتها بهعنوان واقعیت به دولت و جامعه القا می شود. ادعا میشود که این قیمتها ناشی از عمق بازار است، در حالی که این یک عملیات جعلی است. از آنجا که این افراد هم مالک ارز و هم بازیگران اصلی این نابازار هستند، هر بار که نرخ را بالا میبرند، بلافاصله افزایشهای بعدی را نیز توجیه میکنند. به همین دلیل، نرخ رسمی و نرخ این نابازار هرگز به هم نزدیک نخواهد شد.
🔺دولت با تصمیمات ارزی اخیر خود، عملاً این نابازار ساختگی را به رسمیت شناخته و بانک مرکزی را به تزریق منابع به آن وادار کرده است. حجم پولی که در این نابازار میچرخد، بسیار بالاست و این اقدام دولت، خطایی بسیار بزرگ بود که باعث شد قیمت جعلی ارز رسمیت پیدا کند.
واقعیت این است که عرضه و تقاضای واقعی برای واردات قانونی کالا و خدمات، چنین نرخهایی را ایجاب نمیکند. بخش عمده این تقاضا مربوط به قاچاق، خروج سرمایه و سفتهبازی است؛ اما این قیمت ساختگی، غیرحساس و دائماً افزایشی، صرفنظر از اینکه شرایط کشور چگونه باشد، همواره رو به بالا حرکت میکند و سپس بهعنوان نرخ واقعی به رسمیت شناخته میشود.
محمدباقر قالیباف رئیس مجلس در دی ماه پارسال:
از دولت محترم بابت اجرای طرح کالابرگ [حذف ارز ترجیحی] تشکر میکنیم. با اجرای این طرح، نوسان دلار به ۲ تا ۴ درصد محدود خواهد شد و عدد کالابرگ بر اساس تغییر قیمت کالاها افزایش خواهد یافت.
حداقل انتظارمون از مسئولین اینه که از گذشته درس بگیرن و مشاورین و کارشناساشون رو عوض کنن
وقتی نسخه مهار تورم، خدمات مردم را نشانه میرود
وقتی قیمتها بالا میرود و تورم میآید، معمولا کسری بودجه یکی از نخستین متهمهاست. این تشخیص میتواند بخشی از حقیقت باشد، اما همه ماجرا نیست. باید دید دولت کسری خود را چگونه تأمین میکند، تولید در چه وضعیتی است، بانکها چگونه عمل میکنند و در بازار ارز چه میگذرد.
اگر تمام ماجرا را به کسری بودجه محدود کنیم، برای مهار تورم، بودجه مدرسهها و بیمارستانها کاهش یابد یا ساخت راه و شبکه آب به تعویق بیفتد؛ اما قیمتها همچنان بالا برود، چون مشکلات تولید، بانکها و بازار ارز برطرف نشده است.
🪴 کانال حمزه معلی – اندیشه اقتصادی
⚜️ @h_moalla ⚜️
پاس گل دولت پزشکیان به آمریکا و اسرائیل
رسانههای ضد ایرانی با برجستهسازی اخبار مرتبط با اقدامات دولت و مجلس علیه مردم در موضوع بنزین در ایران و اعتراضات شدید شهروندان به این مسئله، سیاست محاصره ایران را موفق دانسته و خواهان تشدید فشارها هستند.
یکی از رسانههای ضدایرانی نزدیک به سازمان اطلاعات ارتش اسرائیل در مطلبی نوشت:
یکی از بزرگترین قدرتهای نفتی جهان قادر به تأمین سوخت برای شهروندان خود نیست.
🪴 کانال حمزه معلی – اندیشه اقتصادی
⚜️ @h_moalla ⚜️
هدایت شده از محمدجواد توکلی- یادداشتهای اقتصادی
🌀شوک حذف ارز ترجیحی 28500 تومانی از دی 1404 تا آبان 1405
🔻شوک ۲۹۶درصدی حذف ارز ترجیحی و شوک افزایش ۴۷ درصدی ارز بازار مبادله در دی ۱۴۰۴ اکنون ما را به افزایش ۹۳ درصدی نرخ ارز بازار آزاد و افزایش ۱۲۶ درصدی نرخ ارز بازار مبادله کشانده است.
🔹در عمل ارز ترجیحی حذف نشد، بلکه گران شد.
🔻ارز تک نرخی نشد، بلکه همان چند نرخی باقی ماند، البته در نرخهای بالاتر.
🔻رانت حذف نشد، بلکه مقدار آن برای انحصارگران ارزی به شدت افزایش یافت.
🔻در مقابل فشار به سفره مردم افزایش پیدا کرد و نرخ تورم ۷۶.۸ درصدی ثبت شد.
✍ محمد جواد توکلی
👁🗨eitaa.com/eqmoq2
12.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
هشت سال است که نوجوانهای هیات شبابالمهدی(عج)، چهارشنبهشبها دور هم جمع میشوند و پای سفره اهلبیت(ع) قد میکشند؛ با عشق میآیند و نوکری میکنند و دلشان به همین خادمی خوش است.
اما شام شهادت حضرت زهرا(س)، رزق این بچهها رنگ دیگری داشت؛ حسینیه میزبان شهیدی گمنام شد و به نور حضورش جان گرفت.
انگار حضرت مادر، نوکریهای خالصانهشان را بیپاسخ نگذاشته بود؛ مهمانی از جنس نور فرستاده بود تا این شب، برای بچههای هیات خاطرهای ماندگار شود.
چه هدیهای بالاتر از اینکه بعد از هشت سال نشستن پای این سفره، شهیدی گمنام مهمان حسینیهتان شود…
🪴 کانال حمزه معلی – اندیشه اقتصادی
⚜️ @h_moalla ⚜️
6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
انا لله و انا الله راجعون
🎙 سخنرانی آیت الله وحید خراسانی در سفر به مناطق عملیاتی در میان رزمندگان دفاع مقدس شعبان ۱۳۶۴ :
▫️به دعوت بزرگمردی اینجا آمدهام که رأس روحانیت شیعه است.
▫️ انقلاب به وسیله شخص اوّل روحانیتِ تشیّع، کمر دنیا را شکست.
▫️با سفر به اینجا و دیدن این قیافه های نورانی آدم می فهمد قرآن چه می فرماید که «ان الله یحب الذین یقاتلون فی سبیله»
🪴 کانال حمزه معلی – اندیشه اقتصادی
⚜️ @h_moalla ⚜️
هدایت شده از جبهه فعالان اقتصاد مردمی
5.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
💢 جبهه اینجا متولد میشه
✅ یک بار فقط خودم تولید میکنم!
✅ یک بار مشارکتی تولید میکنم!
✅ یک بار جبههای تولید میکنم!
🔰 حجت الاسلام دکتر حمزه معلی
💢جبهه فعالان اقتصاد مردمی @Emardomi_ir
زمان:
حجم:
29.2M
سخنرانی هیات هفتگی شباب المهدی عج
هدایت شده از جبهه فعالان اقتصاد مردمی
4.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
#ویدئو_گشت
📍جالبترین سیستم اقتصادی دنیا که قشقاییها ابداع کردن
💢جبهه فعالان اقتصاد مردمی @Emardomi_ir