#حلقه_ثالثه جلسه ۶ تعریف مشهور از علم اصول، اشکال سوم به تعریف. استاد شیخ محمدهادی #عصمتی

#حلقه_ثالثه تقریر جلسه ۵ تعریف مشهور از علم اصول، اشکال دوم، راه‌حل اشکال دوم.

#حلقه_ثالثه جلسه ۷ تعریف مشهور از علم اصول، نکته تکمیلی در اشکال دوم - جواب محقق نائینی رحمه‌الله از اشکال سوم به تعریف. استاد شیخ محمدهادی #عصمتی

نمونه سوال حلقه ثانیه

پاسخ سوالات این نمونه سوال 👇👇

پاسخ سوالات چهارگزینه‌ای ۱ د ۲ ج ۳ ب ۴ د ۵ د ۶ ج ۷ د ۸ الف

پاسخ سوالات عبارتی ۱ عبارتی الف: دلیل بر برائت عقلی این است که وجود واقعی تکلیف محرک نیست بلکه وجود علمی تکلیف محرک است لذا وقتی مکلف علم به تکلیف ندارد پس مقتضی برای حرکت و امتثال تکلیف ندارد و شکی نیست که عقاب بر تکلیفی که مقتضی حرکت نداشته قبیح است. ب: مربوط به اثبات مسلک قبح عقاب بلا بیان است. ۲ عبارتی الف: وقتی دلیل محرز قطعی داریم دیگر به اصول عملیه رجوع نمی‌کنیم چون حجیت ندارند. ب: دلیل عدم حجیت اصول عملیه در فرض وجود دلیل محرز قطعی این است که دلیل محرز قطعی موضوع اصول عملیه را که شک در تکلیف است را برمیدارد که به آن اصطلاحا ورود می‌گویند. ۳ عبارتی الف: موافقت قطعیه واجب نیست زیرا علم به جامع بیش از این اقتضا و منجزیت ندارد که فعلی انجام شود که وافی به جامع باشد یعنی ترک کامل جامع نشود کافی است. ب: مخالفت قطعیه حرام است زیرا علم به جامع دارد و علم به جامع منجز است و اقل آن این است که یک طرف را امتثال کند. ۴ عبارتی الف: بحث مربوط به تفاوت ورود و حکومت است. ب: حکومت و ورود تفاوت اساسی دارند زیرا دلیل وارد حقیقتا موضوع دلیل مورد را از بین میبرد ولی در حکومت دلیل حاکم دلیل محکوم را تفسیر میکند و مراد جدی از دلیل محکوم را تعیین میکند البته لسان و تعبیر در دلیل حاکم نفی موضوعی است ولی واقعیت آن نفی حکم است یعنی نفی حکم میکند به لسان نفی موضوع.

پاسخ سوالات تشریحی ۱ تشریحی کلمه بما شئت دلیل را از وجوب منصرف می‌کند زیرا در وجوب معنا ندارد گفته شود هر چه خواستی انجام بده یعنی وجوب معلق بر مشیت و خواسته مکلف نمیشود. ۲ تشریحی در استصحاب کلی قسم دوم علم به حدوث کلی در ضمن یکی از دو فرد داریم و یقین به ارتفاع یکی از دو فرد و عدم ارتفاع فرد دیگر داریم ولی نمی‌دانیم آن فردی که کلی در ضمن آن محقق شده بود آیا فرد معلوم البقاء بود که در این صورت کلی باقی است یا فرد معلوم الارتفاع بود که در این صورت کلی باقی نیست مثلاً یقین دارد کلی انسان در این اتاق در ضمن زید یا عمرو محقق شد و یقین دارد زید الان داخل اتاق نیست و اگر عمرو داخل اتاق شده یقینا الان هم هست ولی نمی‌داند همان ابتدا زید داخل اتاق بود یا عمرو. در این موارد میتواند استصحاب کلی را انجام دهد. ۳ تشریحی دو دلیل تعارض کرده اند یکی میگوید فلان کار حرام است دیگری میگوید واجب است این دو دلیل تعارض میکنند چون با هم تنافی دارند لذا دلالتشان بر وجوب و حرمت که دلالت مطابقی بود از حجیت ساقط میشود ولی هر دو دلالت مشترک بر نفی حکم ثالث دارند یعنی دلالت التزامی دارند بر اینکه آن کار مکروه یا مستحب نیست آیا این دلالت التزامی به تبع دلالت مطابقی از حجیت ساقط میشود یا کما کان حجیت دارد بستگی دارد حجیت و سقوط حجیت دلالت التزامی را تابع حجیت و سقوط حجیت دلالت مطابقی بدانیم که در این صورت نفی ثالث نمی شود و همین را شهید صدر قبول دارند یا تابع ندانیم که در این صورت نفی ثالث میشود. ۴ تشریحی الف: شک سببی یعنی شکی که سبب شک دیگری میشود مانند شک در طهارت آب که منشأ شک در جواز شرب آب میشود. شکی که از شک سببی نشأت گرفته شک مسببی نام دارد مانند شک در جواز شرب آب در مثال فوق. ب: احکامی که معلق بر شرطی هستند قبل از تحقق شرط فعلیت پیدا نمی‌کنند لذا اگر قبل از تحقق شرط موضوع آن تغییر اندکی بکند آیا حکم معلق را میتوان با استصحاب برای موضوع تغییر یافته اثبات کرد یا نه مثلاً حکم حرمت آب انگور معلق بر غلیان است حال اگر انگور کشمش بشود و با پخته شدن آب موجود در آن غلیان پیدا کند به حکم استصحاب همین حکم حرمتی که معلق بر غلیان بود را دارد یا استصحاب جاری نمی‌شود. ۵ تشریحی اول کلمه نقض به معنای رفع شیئ محکم است و چیزی که اقتضایش مشکوک است استحکام ندارد لذا نقض در این موارد به کار برده نمیشود. دوم اینکه نقض یقین به شک در جایی صدق میکند که شک در بقای چیزی داشته باشیم یعنی یک چیز باشد که یقینی الحدوث بوده و همان چیز مشکوک البقاء شده است. این قضیه در موارد شک در مقتضی صدق نمیکند زیرا چیزی که شما در بقایش داریم چون نمی‌دانیم اساسا اقتضای بقا داشته یا نه حمل بر عدم بقاء کردن نقض یقین به شک نیست.

نمونه سوال حلقه ثانیه

پاسخ سوالات این نمونه سوال 👇👇

پاسخ سوالات چهارگزینه‌ای ۱ ب ۲ ج ۳ د ۴ ب ۵ د ۶ ج ۷ ج ۸ ب

پاسخ سوالات عبارتی عبارتی ۱ الف: مربوط به مبنای مرحوم شیخ انصاری و محقق نائینی رحمهماالله است که استصحاب را در شک در رافع حجت میدانند ولی در شک در مقتضی حجت نمی‌دانند. ب: فرض عبارت جایی است که یقین به حدوث داشته باشیم و شک در بقاء داشته باشیم و این شک در بقاء به‌خاطر محدودیت قابلیت حادث برای بقاء است مانند شمعی که یقین به روشن بودنش داشته‌ایم و شک می‌کنیم آیا خاموش شده یا نه زیرا نمی‌دانیم شعله آن چقدر قابلیت داشته است. در این صورت استصحاب جاری نمی‌شود. عبارتی ۲ الف: اشکال این است که اگر مراد از ما هر شیئی باشد اسناد رفع به ما به لحاظ شبهه حکمیه اسناد حقیقی خواهد بود زیرا نیاز به تقدیر گرفتن ندارد ولی اسناد رفع به ما به لحاظ شبهه موضوعیه اسناد مجازی خواهد بود زیرا مراد از رفع موضوع خارجی رفع حکم آن است لذا نیاز به تقدیر و مجاز است. ب: پاسخ این است که اسناد رفع به ما به لحاظ شبهه حکمیه نیز اسناد مجازی است. عبارتی ۳ الف: دلیل وارد موضوع دلیل مورود را نفی می‌کند و برمی‌دارد ولی دلیل حاکم صرفا لسانش نفی موضوع است ولی موضوع حقیقتا رفع نمی‌شود بلکه فقط حکم نفی می‌شود. ب: دلیل حاکم باید حالت نظارت و تفسیری نسبت به دلیل محکوم داشته باشد ولی دلیل وارد لازم نیست چنین حالتی داشته باشد. عبارتی ۴ استصحابی که برای مترتب کردن حکم شرعی بر اثر تکوینیِ مستصحب جاری می‌شود اصل مثبت می‌گویند. مانند استصحاب حیات زید برای اثبات حکم شرعی بر نبات لحیه که اثر تکوینیِ حیات زید است جاری شود. اصل مثبت حجت نیست یعنی استصحاب اثبات کننده‌ی آثار شرعیِ با واسطه‌ی عقلی نیست.