#قرآن - آدم بیظرفیت (۵)
سوره هود
وَ لَئِن أَذَقنَا الإِنسانَ مِنّا رَحمَةً، ثُمَّ نَزَعناها مِنهُ إِنَّهُ لَيَئوسٌ كَفورٌ (٩) وَ لَئِن أَذَقناهُ نَعماءَ بَعدَ ضَرّاءَ مَسَّتهُ لَيَقولَنَّ: ذَهَبَ السَّيِّئَاتُ عَنّي. إِنَّهُ لَفَرِحٌ فَخورٌ (١٠)
هرگاه از جانب خود رحمتى را به انسان بچشانيم و بعد از او بازگيريم، او مأيوس و نوميد مىشود و ناسپاسى مىكند (٩) و هرگاه بعد از سختى و ناراحتى كه به او رسيده، نعمتهايى را به او بچشانيم، مىگويد: «دفع بلا شد». او شادمان مىشود و فخرفروشى مىكند. (١٠)
نکته:
این دو آیه دو حالت روحی متضاد انسانِ تربیتنیافته را در برابر نعمت و گرفتاری ترسیم میکند:
- إِنَّهُ لَيَئوسٌ كَفور: هنگام گرفتاری و سلب نعمت، دچار یأس مطلق و کفران میشود.
- إِنَّهُ لَفَرِحٌ فَخور: هنگام رفاه و رسیدن نعمت پس از سختی، دچار غرور، شادی سرمستانه و فخرفروشی میشود، بهگونهای که گمان میکند سختیها برای همیشه از او دور شدهاند.
تنها کسانی از این دو صفت نکوهیده (یأس و کفران در سختی، و فرح و فخر در رفاه) رهایی مییابند که به صبر و عمل صالح آراسته باشند؛ چنانکه در آیه بعد میفرماید:
إِلَّا الَّذينَ صَبَروا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ، أُولٰئِكَ لَهُم مَغفِرَةٌ وَ أَجرٌ كَبيرٌ (۱۱)
»» قرآن - آدم بیظرفیت (۴):
https://eitaa.com/iEslaam/609
#اخلاق #نفس #ظرفیت #ضعیف #رحمت #غافل #ناسپاس #ظلوم #ابتلا #بلا #مکر
سهشنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵
#دعا - کمال انقطاع (۳)
کور باد آن که ز روی تو نظر میپیچد
سر مبادش که ز شمشیر تو سر میپیچد
صحيفه سجادیه دعای ۹
وَ أَعْمِ أَبْصَارَ قُلُوبِنَا عَمَّا خَالَفَ مَحَبَّتَكَ، وَ لاَتَجْعَلْ لِشَيْءٍ مِنْ جَوَارِحِنَا نُفُوذاً فِي مَعْصِيَتِكَ.
چشم دلمان را از آنچه خلاف دوستى توست كور كن، و هيچ يك از اندام ما را در راه معصيتت قرار نده.
نکته:
- پیش اولیای خدا همین که لحظهای چشم از خدا برداری و حواست به چیز دیگهای پرت بشه، گناهه.
- در مناجات شعبانیه گفته:
وَ أَنِرْ أَبْصارَ قُلُوبِنا بِضِياءِ نَظَرِها إِلَيْكَ.
چشم قلبمان را با نور نگاه به خودت روشن کن.
و در اینجا گفته اگر قراره که این نگاه به تو نباشه، بهتر که نباشه.
»» دعا - تخلیه و انقطاع:
https://eitaa.com/iEslaam/729
»» دعا - کمال انقطاع (۱):
https://eitaa.com/iEslaam/219
#مناجات #عارفانه #صحیفه #شعبانیه #سجاد #انقطاع #توحید #شعر
چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
#دعا - فقط تو
مناجات ذاكرين
وَ أَسْتَغْفِرُكَ مِنْ كُلِّ لَذَّةٍ بِغَيْرِ ذِكْرِكَ، وَ مِنْ كُلِّ رَاحَةٍ بِغَيْرِ أُنْسِكَ، وَ مِنْ كُلِّ سُرُورٍ بِغَيْرِ قُرْبِكَ، وَ مِنْ كُلِّ شُغْلٍ بِغَيْرِ طَاعَتِكَ.
از تو آمرزش میطلبم از هر لذّت و خوشی به غیر یاد تو، و از هر آسایشی به جز انس با تو، و هر نشاطی جز مقام قرب تو، و هر کاری غیر طاعتت.
#قرآن - سوره قصص
- وَ لاتَدعُ مَعَ اللَّهِ إِلٰهًا آخَرَ، لا إِلٰهَ إِلّا هُوَ، كُلُّ شَيءٍ هالِكٌ إِلّا وَجهَهُ، لَهُ الحُكمُ وَ إِلَيهِ تُرجَعونَ (٨٨)
با خداى يكتا، خداى ديگرى را مخوان كه نيست خدايى جز او. همه چيز نابود مىشود، جز ذات او. حكم، خاص اوست و بازگشت همه به سوى اوست.
نکته:
- استغفار از هرچه غیر او.
- انگار که هر لذتی، هر شادی و راحتی، هر کاری غير او خلاف و گناهه.
- بالاتر از این، هیچ لذتی غیر از لذت یاد او نیست، و هرچه هست خیال باطل است. كُلُّ شَيءٍ هالِكٌ إِلّا وَجهَهُ.
#مناجات #عارفانه #خمسهعشر #استغفار #ذکر #توحید #گناه
شنبه ۲ خرداد ۱۴۰۵
#قرآن - کاتبان اعمال
- سوره ق (رقيب عتيد)
إِذ يَتَلَقَّى المُتَلَقِّيانِ عَنِ اليَمينِ وَ عَنِ الشِّمالِ قَعيدٌ (١٧) ما يَلفِظُ مِن قَولٍ إِلّا لَدَيهِ رَقيبٌ عَتيدٌ (١٨)
هنگامى كه دو فرشتۀ راست و چپ، به مراقبت او نشستهاند. (۱۷) [انسان] هيچ سخن بر زبان نمىآورد، جز اينكه همان لحظه نزد وى مراقبى آماده است. (۱۸)
- سوره زخرف
أَم يَحسَبونَ أَنّا لانَسمَعُ سِرَّهُم وَ نَجواهُم؟ بَلىٰ وَ رُسُلُنا لَدَيهِم يَكتُبونَ (٨٠)
آيا گمان كردهاند ما اسرار دل و سخنان در گوشى آنان را نمىشنويم؟ بلى مىشنويم و فرشتگان ما نزد آنان حاضرند و مىنويسند.
- سوره انفطار (کراماَ کاتبين)
وَ إِنَّ عَلَيكُم لَحافِظينَ (١٠) كِرامًا كاتِبينَ (١١) يَعلَمونَ ما تَفعَلونَ (١٢)
بر هر كدام از شما نگهبانانى هست (١٠) نويسندگان بزرگوار (١١) مىدانند كه شما چه مىكنيد. (١٢)
- سوره جاثيه
هٰذا كِتابُنا يَنطِقُ عَلَيكُم بِالحَقِّ. إِنّا كُنّا نَستَنسِخُ ما كُنتُم تَعمَلونَ (٢٩)
اين كتاب ماست كه بر اساس حق، با شما سخن مىگويد. ما آنچه را انجام مىداديد مىنوشتيم. (٢٩)
»» دعا - ستار العیوب (۱):
https://eitaa.com/iEslaam/701
#عمل #مجازات #فرشته #ملائکه #شاهد #شهادت
یکشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۵
#حدیث - دنیا و بلا
امام باقر عليهالسلام:
إِنَّ اللَّهَ يَتَعَهَّدُ عَبْدَهُ الْمُؤْمِنَ بِالْبَلاَءِ، كَمَا يَتَعَهَّدُ الْغَائِبُ أَهْلَهُ بِالْهَدِيَّةِ؛ وَ يَحْمِيهِ عَنِ الدُّنْيَا، كَمَا يَحْمِي الطَّبِيبُ الْمَرِيضَ.
https://hadith.inoor.ir/fa/hadith/304034
خداوند به بنده مومن خود با گرفتاري و بلا، لطف مينمايد، همانگونه که مسافر، خانوادهاش را با هديه مورد لطف قرار ميدهد؛ و نيز خداوند بندهاش را از دنيا پرهيز ميدهد همچنان که طبيب، بيمارش را پرهيز ميدهد.
نکته:
- نکاتي در اين حديث شريف است:
. بلا، شر و بد نيست.
. بلا، هديهاي به بنده مومن است.
. هر که در اين بزم، مقرّبتر است
جام بلا بیشترش میدهند
. نکته جالب و ظريفيه که ملا احمد نراقي فرموده و تفصيلش رو در يادداشت بعدي ميخوانيم.
خلاصه اينکه اگر ديدي کسي به درد بيدرموني گرفتار شد، اگر کسي مرگ بدي داشت و با درد و رنج از دنيا رفت، نگو چه آدم بدي بوده. ما چه ميدونيم. شايد اين لطفيه که خدا بهش کرده و خواسته مقامش بالاتر بره و پاک به آخرت وارد بشه.
»» دعا - بلای خوب:
https://eitaa.com/iEslaam/722
#باقر #اخلاق #بلا #ابتلا #امتحان #هدیه #اولیاء #شعر
دوشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۵
شماتت نکن
ملا احمد نراقی فرموده:
شماتت کردن، عبارت است از گفتن اینکه: «فلان بلا یا فلان مصیبت که به فلان کس رسیده از بدی اوست» و با آن سُرور و شادی نیز باشد. و منشأ این، غالبا عداوت و حسد است، و بسا باشد که ناشی از جهل به مواقع قضا و قدر الهی شود. و این صفت، بسیار بد و غائله آن بیحد است.
و به تجربه، واضح، و از اخبار، ثابت است که «هر که شماتت کند دیگری را به سبب بلیهای که گرفتار شده باشد، از دنیا نمیرود تا خود نیز به آن مبتلا گردد و دیگری او را شماتت کند.» و حضرت امام جعفر صادق علیهالسلام فرمود که «شماتت مکن برادر خود را، که اگر چنان کنی خدا بر او رحم میکند و این بلیه را به تو نازل میکند» و فرمود که «هر که شماتت کند برادر خود را به مصیبتی که به او روی داده، از دنیا نمیرود مگر اینکه به آن، گرفتار گردد.» پس، چگونه کسی که از حالِ خود، ایمن شده در مقام شماتت دیگری بر میآید؟
"لاتخافوا" از خدا نشنیدهای
پس چه خود را ایمن و خوش دیدهای
تا نَروید ریش تو ای جان من
بر دگر ساده زُنخ، طعنه مزن
علاوه بر اینکه هر بلا و مصیبتی که بر هر مسلمانی میرسد کفاره گناهی از او، یا موجب رفع (ارتقاء) درجه از برای او و بلندی مرتبه او میگردد. آیا نمیبینی که:
هر که در این بزم، مقرّبتر است
جام بلا بیشترش می دهند
و شکی نیست که ابتلای زمره اولیاء، و مصائب طایفه انبیاء، از بدی افعال ایشان نبوده. پس عاقل را لازم است که در این مراتب، تأمل کنند. ابتدا بر خود بترسد و از گرفتاری خود احتراز نماید، و بعد از آن بداند که شماتت، باعث ایذای برادر مسلم و موجب عذاب آخرت است. پس تدبر کند که بلا و گرفتاری، دلالت بر بدی و خاری در نزد حضرت باری نمی کند؛ بلکه رایحه قرب درگاه الهی از آن به مشام ارباب بصیرت میرسد. پس، خود را از این محافظت کن و از این ملهکه نجات ده.
#کتاب معراج السعاده ص ۵۵۰
https://ganjoor.net/naraghi/meraj/bab4/sh233
#اخلاق #بلا #ابتلا #امتحان #هدیه #اولیاء #شعر
دوشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۵
#دعا - تدبیر الهی
مناجات عرفه
إِلَهِي أَغْنِنِي بِتَدْبِيرِكَ لِي عَنْ تَدْبِيرِي، وَ بِاخْتِيَارِكَ عَنِ اخْتِيَارِي.
خدای من، مرا با تدبیر خودت از تدبیرم و با انتخاب خودت از انتخابم، بینیاز کن.
نکته:
- ذکری از این جامعتر و زیباتر داریم؟ مناجات عرفه امام حسین علیهالسلام پر از این زیباییهاست.
- این یعنی من تسلیمم و گاز و فرمون دست شما. هر جور و هر جا که خودت ببری، بیچون و چرا قبول.
- و چقدرم این ذکر، و باور بهش، جوابه.
- به قول امام صادق علیهالسلام:
وَ لايُدَبِّرُ الْعَبْدُ لِنَفْسِهِ تَدْبِيراً ... وَ إِذَا فَوَّضَ الْعَبْدُ تَدْبِيرَ نَفْسِهِ عَلَى مُدَبِّرِهِ، هَانَ عَلَيْهِ مَصَائِبُ الدُّنْيَا.
https://hadith.inoor.ir/fa/hadith/368647/
بنده، برای خودش برنامهریزی نمیکند. برنامه را میسپارد به دست مدیر و مدبّرش. آن گاه مصائب و مشکلات زندگی، برایش ساده و آسان میشود.
- دعاي امام زمان عليهالسلام عصر جمعه:
حَتّيٰ لاأُحِبَّ تَعْجِيلَ ما أَخَّرْتَ، وَ لا تَأْخِيرَ ما عَجَّلْتَ، وَ لا كَشْفَ ما سَتَرْتَ، وَ لا الْبَحْثَ عَمّا كَتَمْتَ؛ وَ لاأُنازِعَكَ فِي تَدْبِيرِكَ.
فکر خود و رأی خود، در عالَم رندی نیست
کفر است در این مذهب، خودبینی و خودرایی
»» قرآن - توکل:
https://eitaa.com/iEslaam/710
#مناجات #عرفه #حدیث #تدبیر #تقدیر #توکل #تسلیم #تفویض #حسین #صادق
سهشنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵
#قرآن - قربانی
سوره صافات
فَبَشَّرْناهُ بِغُلامٍ حَلِيمٍ (١٠١) فَلَمّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قالَ: يا بُنَيَّ إِنِّي أَرَىٰ فِي الْمَنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ. فَانْظُرْ ماذا تَرىٰ؟ قالَ: يا أَبَتِ افْعَلْ ما تُؤْمَرُ، سَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللّٰهُ مِنَ الصّابِرِينَ (١٠٢)
فَلَمّا أَسْلَما وَ تَلَّهُ لِلْجَبِينِ (١٠٣) وَ نادَيْناهُ أَنْ: يا إِبْراهِيمُ (١٠٤) قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيا، إِنّا كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ (١٠٥) إِنَّ هٰذا لَهُوَ الْبَلاءُ الْمُبِينُ (١٠٦)
وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ (١٠٧) وَ تَرَكْنا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ (١٠٨) سَلامٌ عَلىٰ إِبْراهِيمَ (١٠٩) كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ (١١٠)
او را به تولد پسری عاقل (اسماعیل) مژدهاش دادیم. (۱۰۱) وقتی به سنّی رسید که میتوانست همپای پدر کار کند، ابراهیم به او گفت: «پسرم، دائم در خواب میبینم که دارم قربانیت میکنم! نظر تو چیست؟» گفت: «پدرجان، هر کاری را که دستور میگیرید، انجام دهید. اِنشاءالله میبینید که صبورم.» (۱۰۲) وقتی هر دو تسلیم فرمان خدا شدند و پدر به پهلو خواباندش،... (۱۰۳) و صدایش زدیم: «ابراهیم! (۱۰۴) به خوابِ خود جامۀ عمل پوشاندی.» ما به درستکاران اینطور پاداش میدهیم. (۱۰۵) این حادثه آزمایشی بود دشوار. (۱۰۶) و قربانیِ باارزشی فدای اسماعیل کردیم (۱۰۷) و نامی نیک از ابراهیم در میان آیندگان به یادگار گذاشتیم. (۱۰۸) سلام خدا بر ابراهیم. (۱۰۹) به درستکاران اینطور پاداش میدهیم. (۱۱۰)
نکته:
- در قرآن چندبار اسم حضرت اسماعیل آمده.
- از ایشان - هرچند مطالب زيادی گفته نشده - به خوبی ياد شده. سوره مريم:
وَ اذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِسْمَاعِيلَ، إِنَّهُ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ، وَ كَانَ رَسُولًا نَبِيًّا (٥٤) وَ كَانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَاةِ وَ الزَّكَاةِ، وَ كَانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِيًّا (٥٥)
- يک جا قصه ذبح و قربانی کردن توسط ابراهیم آمده، که آن هم اسمی از اسماعیل نيامده. فقط گفته شده غلام حليم.
- از اين واقعه و آزمون بزرگ، تعبير به بلا شده: البلاء المبين.
- فَلَمّا أَسْلَما وَ تَلَّهُ لِلْجَبِينِ: درست وقتي که تسليم شدند و آماده براي اجراي امر خداوند. اين، نقطه اوج داستانه. برای درک بهترش، این یادداشت رو بخون:
»» قرآن - رها کن:
https://eitaa.com/iEslaam/577
#ابراهیم #اسماعیل #بلا #ابتلا #آزمون #آزمایش #قربانی #توکل #تسلیم
چهارشنبه ۶ خرداد ۱۴۰۵
معرفت، بالاتر از تشرف
آيت الله بهجت:
غرض صحیح انسان برای اینکه خدمت امام (عجل الله تعالی فرجه الشریف) برسد، باید این باشد که خدمت امام برسد و این سبب برای زیادی معرفت به او شود.
نظر کردن به جمال مبارک حضرت صاحب (عجل الله تعالی فرجه الشریف) خوب و فضیلت دارد؛ اما میدانیم که عدهای در زمان حضور پیغمبر (صلی الله علیه و آله) و یا ائمه (علیهم السلام) به جمال آنها نظر میکردند، ولی به مقام آنها معرفت نداشتند و از آنها اطاعت نمیکردند. بنابراین، قطعاً معرفت آنها و یقین به مقامات و عظمت و جلالت آنها، خیلی بالاتر از نظر به جمال ظاهری آنان است.
#کتاب بشارت از حضرت حجت ص ۳۱۰
نکته:
- اين نکته مهم، شامل زيارت مشارف ائمه هم ميشود.
- معمولا ما جوري به زيارت ائمه در مشهد و کربلا و نجف ميرويم، که خودمان دوست داريم. بهتر نيست جوري برويم که آنها دوست دارند؟ مثلا يکي از دوستان بازاري، عهد کرد هربار که به پيادهروي اربعين ميرود يک گناه را کنار بگذارد، و از دروغ و بدقولي شروع کرد.
- هربار يک گناه، يک اخلاق بد، يک عادت ناجور را کنار بگذاريم. يا يک کار خوب را شروع کنيم. اين طوري ائمه هم از زيارت ما خوشحال ميشوند.
- ظاهرا اين پيام امام زمان است که شما خودتان را درست کنيد، ما به ديدنتان ميآييم.
»» حدیث - امامشناس باش:
https://eitaa.com/iEslaam/417
»» حدیث - تنها راه رسیدن:
https://eitaa.com/iEslaam/615
#مهدی #بهجت #تشرف #معرفت #اخلاق
جمعه ۸ خرداد ۱۴۰۵
حشر با ائمه
استاد فاطمینیا:
یکی از راههای عمدۀ حشر با ائمه، «اصلاح اخلاق» است. این مطلب، مادرِ تمام طریقهاست. یعنی انسان محاسبة النفس داشته باشد. حضرت امام موسی کاظم میفرماید:
لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يُحَاسِبْ نَفْسَهُ فِي كُلِّ يَوْمٍ. فَإِنْ عَمِلَ حَسَناً اسْتَزَادَ اللَّهَ، وَ إِنْ عَمِلَ سَيِّنَا اسْتَغْفَرَ اللَّهَ مِنْهُ وَ تَابَ إِلَيْهِ.
از ما نیست کسی که هر روز از نفس خود حساب نکشد. ببیند اگر کار نیکی انجام داده است از خداوند توفیق انجام بیشتر آن را بخواهد و خدا را بر آن سپاس گوید، و اگر کار بدی انجام داده است از خدا آمرزش بخواهد و توبه کند.
مؤمن باید با تامل در وجود خود، نقائصش را بر طرف کند. نگاه کن اگر خدای نکرده تکبر داری، بخیل، حسود و تندخو هستی، اینها را اصلاح کن. بسیاری از ضربههایی که میخوریم، سیاهی دل و قساوت قلب پیدا میکنیم، عمدهاش از ناحیه بداخلاقی و غضب است. طبیب نفوس امیرالمؤمنین میفرماید:
الْغَضَبُ عَدُوٌّ، فَلَا تُمَلًِكُهُ نَفْسَكَ.
«خشم دشمن توست پس او را بر خود مسلط مگردان.»
امام صادق می فرماید:
الْغَضَبُ مِفْتَاحُ كُلِّ شَرٌّ.
«خشم، کلید هر بدی است.»
انسان، در هر دو جهان در جهنم است. کاری میکند که مبتلا به عذاب وجدان میشود. انسان باید نقطه خشم را کور کند و از همین جا شروع کند.
#کتاب نکتهها از گفتهها ج ۲ ص ۱۹۷
»» معرفت، بالاتر از تشرف:
https://eitaa.com/iEslaam/743
#اخلاق #مراقبه #محاسبه #حدیث #غضب #خشم #کاظم
شنبه ۹ خرداد ۱۴۰۵