معرفی گزارش‌های دولتی کتابخانه مجلس؛ ارزیابی تحریم‌های حقوق بشری آمریكا و اروپا علیه ایران به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس، گزارش «ارزیابی تحریم های حقوق بشری آمریكا و اروپا علیه ایران» توسط سامان احمد خان بیگی تهیه و تدوین شده و توسط دفتر مطالعات سیاسی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۹۰ منتشر شده است. این گزارش با شماره ثبت ۱۸۵۵۱ در واحد گزارش‌های دولتی مرکز اسناد کتابخانه مجلس شورای اسلامی موجود است. در دهه های اخیر، تحریم های بین المللی به ویژه از سوی ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا، به یکی از ابزارهای اصلی سیاست خارجی غرب برای اعمال فشار بر دولت‌ها تبدیل شده است. در میان انواع تحریم‌ها، تحریم‌های حقوق بشری جایگاه ویژه‌ای یافته‌اند. تحریم های حقوق بشری علیه ایران، اغلب در پیوند با سایر گزینه های استراتژیک آمریکا همچون فشار نظامی، دیپلماسی محدودکننده و تحریم‌های اقتصادی طراحی شده اند و به تدریج به بخشی از راهبرد جامع "فشار حداکثری" تبدیل گشته اند. این تحریم ها علاوه بر هدف قرار دادن اشخاص، نهادها و مقامات رسمی جمهوری اسلامی ایران، درصدد ایجاد اختلال در ساختارهای حکمرانی، کاهش مشروعیت بین المللی نظام و ایجاد بستر برای فشار سیاسی و تبلیغاتی در مجامع جهانی هستند. گزارش " ارزیابی تحریم های حقوق بشری آمریکا و اروپا علیه ایران" که در مهرماه 1390 توسط دفتر مطالعات سیاسی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی منتشر شده، تلاشی علمی و نظام مند در جهت تبیین ابعاد، اهداف و پیامدهای این نوع تحریم هاست. این گزارش با استناد به داده های دقیق، جداول تحلیلی و بررسی مواضع رسمی دولت‌ها و نهادهای بین المللی، تصویری جامع از روند سیاست های تحریمی غرب علیه ایران ارائه می‌دهد و راهکارهایی برای مقابله با آنها پیشنهاد می‌کند. چارچوب زمانی گزارش تا زمان تدوین و انتشار (مهر 1390) در نظر گرفته شده است؛ بنابراین تحلیل ها وضعیت سیاستگذاری و اجرا تا آن تاریخ را پوشش می دهد. تفصیل این گزارش را در وب‌سایت کتابخانه مجلس بخوانید: https://B2n.ir/jj8078 تهیه و تنظیم: زهرا غلامحسین پور (کارشناس مرکز اسناد کتابخانه مجلس) 🌐 Www.ical.ir 🆔 @ical_ir

با مشارکت کتابخانه مجلس و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی؛ فهرست دست‌نویس‌های فارسی کتابخانه بلدیه استانبول راهی بازار نشر شد به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل کتابخانه مجلس، چاپ نخست کتاب «فهرست دست‌نویس‌های فارسی کتابخانه بلدیه (استانبول)» از سوی انتشارات کتابخانه مجلس شورای اسلامی، روانه بازار کتاب شد. کتابخانه بلدیه از جمله مراکز مهم فرهنگی در کشور ترکیه است که تأسیس آن به سال ۱۹۲۴ برمی‌گردد. این کتابخانه هم‌اکنون گنجینه‌ای از نسخ خطی را در خود جای داده است و در قفسه‌های آن، بیش از یک میلیون کتاب چاپی، ۲۰ هزار مجله، ۱۰ هزار جلد روزنامه، ۴۴۵ آلبوم، ۱۲ هزار کارت پستال، ۱۰ هزار نقشه، ۵۶۵ سالنامه، ۳۳۴ تقویم و ۴۹ اطلس وجود دارد. مؤلف این اثر، سید محمدتقی حسینی است که سابقه چهار سال اشتغال در کتابخانه بلدیه را در کارنامه دارد. به گزارش او، بخش نسخ خطی کتابخانه بلدیه در سه مجموعه تنظیم شده است: بخش نسخ خطی بلدیه، مجموعه نسخه‌های خطی معلم جودت و مجموعه نسخ خطی عثمان نوری ارگین. مؤلف، نسخ هر یک از این سه مجموعه را به صورت مستقل شماره‌گذاری کرده است. کتابخانه بلدیه استانبول هم‌اکنون نزدیک به ۵ هزار نسخه خطی را در خود جای داده و حسینی از میان این گنجینه ارزشمند، به فهرست‌نویسی ۳۴۸ دست‌نویس فارسی، همت گماشته است. کتابخانه مذکور، کتابخانه سلطنتی نیست و از این روی نسخ نفیس هنریِ چندانی در آن به چشم نمی‌خورد. اما از آن جا که اساسِ آن را نسخ کتابخانه‌های شخصی علما و ادبای برجسته تشکیل می‌دهد، نسخ بسیار ارزشمندی در موضوعات مختلف مثل ادبیات، آموزش زبان فارسی، موسیقی، تصوف و... در آن یافت می‌شود. از جمله نسخ کهن این کتابخانه می‌توان به «كيميای سعادت» امام محمد غزالی (م: ۵۰۵ ق) به كتابت حفيد اسماعيل بخاری در سده ۷ ق، «فردوس‌المرشديه فی اسرارالصمديه» محمود بن عثمان كازرونی (ز: ۷۴۸ ق) كه در سده ۸ قمری كتابت شده، «ديوان كبير مولانا جلال‌الدين بلخی» (م: ۶۷۲ ق) به كتابت احمد بن محمد كاتب مولوی احدی در اوايل رمضان ۷۲۳ ق، دو نسخه از «ديوان ثانی» و «يوسف و زليخا» نورالدين عبدالرحمن جامي (م: ۸۹۸ ق) كه در زمان حيات مؤلف در ۸۹۸ ق و ۸۹۴ ق كتابت شده‌اند و... اشاره کرد. كتابخانه بلديه، از منظر آموزش زبان فارسی نيز بسيار غنی است كه برخی، از جمله آثار نادر هستند؛ آثاری چون «اقنوم عجمی» كه فرهنگ واژگان فارسی به تركی مربوط به سده ۹ قمری است؛ «مشكلات شهنامه» لطف‌الله حليمی؛ «نظم‌الأسامی» مربوط به سده ۱۰ قمری كه منظومه‌ای است در فرهنگ لغات فارسی به تركی در سيزده قطعه؛ «جنان‌الجناس» كه شرح و ترجمه ۷۷۵ كلمه فارسی است به تركی؛ «گلشن خيال» كه درباره اشعار و كلمات فارسی است و... . گفتنی است «فهرست دست‌نویس‌های فارسی کتابخانه بلدیه (استانبول)» با مشارکت کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی منتشر شده است. 🌐 Www.ical.ir 🆔 @ical_ir

برگی از متون؛ اولاد و نوادگان ناصرالدین شاه قاجار در نسخه‌ای از کتابخانه مجلس به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس، نسخه شماره 9450 کتابخانه مجلس، به نام «کُرّاسه ألمَعی» گردآوری و تالیف میرزا غلام‌حسین افضل‌الملک شیرازی (1279- 1348 هجری قمری) متخلص به المعی (واژه‌ای عربی به معنای با فراست و زیرک) است. وی از مستوفیان و مترجمان دوره قاجار بوده است. در صفحه 364 و 365 از کتاب کراسه به تعبیر افضل الملک در فهرست آغازین آن، «تعداد اولاد و اولاد زادگان ناصرالدین شاه به صورت شمس و کوکب» ترسیم شده است. معرفی از: محمود نظری (پژوهشگر نسخ خطی کتابخانه مجلس) 🌐 Www.ical.ir 🆔 @ical_ir

به مناسبت چهاردهم مهرماه سال‌روز آغاز به کار اولین دوره مجلس شورای ملی در ایران به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس، در چهاردهم مهر ماه 1285 هجری خورشیدی، مجلس اول مشروطه، به عنوان اولین پارلمان در تاریخ ایران آغاز به کار کرد. این مجلس در واقع مجلسی انقلابی بود که نمایندگان آن از اصناف، تجار، علماء، اعیان و اشراف انتخاب شده بودند و قانون اساسی مشروطه را تدوین و به تصویب رساند. از زمان آغاز به کار مجلس اول در سال 1285 تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 بیست و چهار دوره مجلس شورای ملی تشکیل گردید. در این مقاله سعی شده که به مناسبت این روز مهم به صورت مختصر و کلی به موضوع مجلس اول مشروطه پرداخته شود. صدور فرمان مشروطیت در روز 14 جمادی الثانیه 1324 در قصر صاحبقران فرمان مشروطیت صادر گردید. ملت ایران فرمان مشروطیت را کافی ندانستند و متحصنین از تحصن خارج نگشتند و مهاجرین بازگشت ننمودند. بالاخره مجدداً مظفرالدین شاه فرمانی به این مضمون صادر نمود: جناب اشرف صدر اعظم: «در تکمیل دستخط سابق خودمان مورخه 14 جمادی الثانیه 1324 که امر و فرمان صریحاً در تاسیس مجلس منتخبین ملت فرموده بودیم مجدداً برای آن که عموم اهالی و افراد ملت از توجهات کامل همایون ما واقف باشند امر و مقرر می داریم که مجلس مزبور به شرح دستخط سابق صریحاً دایر نموده بعد از انتخاب اجزا مجلس، فصول و شرایط نظام مجلس شورای ملی را موافق تصویب و امضای منتخبین به طوری که شایسته ملت و مملکت و قوانین شرع مقدس باشد مرتب نمایید که به شرف عرض و امضای همایونی ما موشح و مطابق نظام نامه مزبور این مقصود مقدس صورت و انجام پذیرد.» با این فرمان شخص صدارت و جمعی از تجار به قم رفتند و علما را بازگرداندند. پس از ورود علما متحصنین سفارت نیز خارج شدند. تفصیل این مطلب را در وب‌سایت کتابخانه مجلس بخوانید: https://B2n.ir/ws8330 معرفی از: اکرم رجبلو (مرکز اسناد کتابخانه مجلس) 🌐 Www.ical.ir 🆔 @ical_ir

نگارخانه بهارستان؛ معرفی عکس نمایندگان دوره اول مجلس شورای ملی به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس، یکی از گنجینه های موجود در آرشیو شنیداری- دیداری مرکز اسناد کتابخانه مجلس،‌ مجموعه‌ عکس های تاریخی نمایندگان ادوار مجلس است. این اسناد تصویری، منابعی منحصر به فرد از منتخبین و وکلای مردم در نهاد قانونگذاری و تاریخ پارلمان ایران از سال ۱۲۸۴ هجری شمسی تا کنون هستند. فرا رسیدن سالگرد آغاز به کار نخستین مجلس شورای ملی ایران در ۱۴ مهر ماه ۱۲۸۵ هجری شمسی،‌ فرصتی مغتنم برای نمایش عکس منتخب نمایندگان دوره اول مجلس شورای ملی از این گنجینه تاریخی است. این عکس به شیوه کلاژ از پرتره نمایندگان دوره اول مجلس شورای ملی ایران توسط "میرزا حبیب‌الله خان" و در جمادی الاول سال ۱۳۲۵ هجری قمری (برابر با ۱۲۸۶ هجری شمسی) تهیه شده است. اسامی نمایندگان در فهرستی ذیل تصویر و بر اساس شماره عکس ذکر شده است. گفتنی است دسترسی به آرشیو عکس نمایندگان ادوار مجلس شورای ملی ایران از طریق بخش «نگارخانه بهارستان» در پایگاه کتابخانه دیجیتال باغ میراث بهارستان به آدرس https://arian.ical.ir امکان‌پذیر است. تفصیل این مطلب شامل معرفی تمامی این نمایندگان را در وب‌سایت کتابخانه مجلس بخوانید: https://B2n.ir/xx9124 معرفی از: شقایق غنیان (کارشناس مرکز اسناد کتابخانه مجلس) 🌐 Www.ical.ir 🆔 @ical_ir